Resultaten van het onderzoek naar mogelijkheden om houtrook te beperken.pdf

Onderwerp

Resultaten van het onderzoek naar mogelijkheden om houtrook te beperken ter informatie

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Telefoon Datum

14 050 21-05-2025

Bijlage(n) Uw brief van 7 oktober 2024

Ons kenmerk

146822-2025

Uw kenmerk

Geachte lezer, Op 6 november 2024 hebben wij schriftelijke vragen ex art. 36 RvO van mevrouw Bosma van Partij voor de Dieren en de heer van de Vendel van GroenLinks over het tegengaan van overlast door houtrook beantwoord. Aanleiding tot het stellen van deze vragen is de wens om verdere stappen te zetten voor een schonere lucht. De vragen en beantwoording zijn hier te vinden. Wij hebben toegezegd te onderzoeken of een stookverbod zoals in de gemeente Amersfoort ook in de gemeente Groningen ingevoerd kan worden. Na een juridische en uitvoeringstechnische beoordeling zijn wij van mening dat het invoeren van een gemeentelijk stookverbod via een beleidsregel of het omgevingsplan op korte termijn niet uitvoerbaar is. Er bestaan meerdere uitdagingen voor het invoeren van een verbod op houtstook. De vier grootse uitdagingen zijn de rechtszekerheid, de mogelijkheid op het vergoeden van nadeelcompensatie, de handhaafbaarheid en het draagvlak. De ervaringen met houtstookverboden in de gemeenten Utrecht en Amersfoort hebben wij bij onze beoordeling betrokken. Hieronder staan onze bevindingen en geven wij onze visie op het vervolg. Rechtszekerheid Sinds 1 oktober 2024 is het in de gemeente Amersfoort verboden om binnenshuis vuur te stoken. Het stookverbod in de gemeente Amersfoort is gekoppeld aan de stookwijzer van het RIVM.

De stookwijzer is hier te vinden en geeft een 24 uurs verwachting die om de paar uur verandert. Omdat de stookwijzer constant verandert op basis van de actuele luchtkwaliteit, is de stookwijzer moeilijk te gebruiken als middel om een verbod aan te koppelen en te voldoen aan het rechtszekerheidsbeginsel.

Volgvel 1

De regel zal in dit geval steeds een andere uitkomst kunnen geven: wel of niet verboden. Er bestaat op dit gebied nog geen kader gevende jurisprudentie. Sinds 1 Januari 2025 is er een buiten-stookverbod ingesteld in de gemeente Utrecht. Dit is een tijdelijke maartregel. Utrecht werkt namelijk toe naar een algeheel stookverbod in 2030. De gemeente Utrecht is van mening dat het toekomstige stookverbod niet afhankelijk kan zijn van de stookwijzer. Dit is juridisch te gecompliceerd en niet te handhaven volgens de gemeente Utrecht. Door het ontbreken van beleid hebben wij op dit moment onvoldoende instrumenten om enkel en alleen op basis van de stookwijzer het stoken van hout op bepaalde momenten te verbieden. Dit brengt de rechtszekerheid van een verbod gebaseerd op de stookwijzer verder in het geding. De gemeente Amersfoort heeft in 2019 het luchtkwaliteitsplan “Samenwerken aan schone lucht” vastgesteld en in 2022 regels voor de energietransitie. De gemeente Utrecht heeft onlangs een beleidsnota luchtkwaliteit vastgesteld. Dit zijn instrumenten waar een houtstookverbod op gebaseerd kan worden. De gemeente zal als deelnemer aan het Schone Luchtakkoord een uitvoeringsplan Luchtkwaliteit opstellen. Daarin zullen wij de huidige luchtkwaliteit beschrijven en de invloed van luchtverontreinigende activiteiten zoals houtstook.

Handhaafbaarheid Uit ervaringen in de gemeente Amersfoort blijkt dat het handhaven van het stookverbod lastig is. Veel meldingen worden gedaan in het weekend of de avonden. Deze meldingen worden pas de volgende werkdag opgepakt. Hierdoor is op dat moment direct handelen door de handhavers niet mogelijk. Handhavers merken in de gesprekken dat de kennis over de nieuwe regels bij veel mensen bekend zijn. Deze kunnen vaak, maar niet altijd, op begrip rekenen. De handhavingsacties zijn met name gericht op het informeren van de buurt en van de houtstokers en om uit te leggen wat de nieuwe regels inhouden. Het opleggen van een boete is tot nu toe in de gemeente Amersfoort niet nodig geweest. Nadeelcompensatie Vorig jaar gaf de gemeente Groningen tijdens het stookseizoen nog tips om goed te stoken. Als de gemeente het gebruik van houtkachels op korte termijn gaat beperken betekent dit dat inwoners in hun gebruik worden beperkt. Burgers kunnen aanvoeren dat zij kosten hebben gemaakt bij de aanschaf en installatie van hun houtkachels en door het verbod minder of geen gebruik kunnen maken van hun investering. Zij kunnen een verzoek om nadeelcompensatie indienen. De gemeente Utrecht heeft nu gekozen voor een buiten stookverbod en werkt toe naar een algeheel stookverbod in 2030.

Door dit signaal af te geven is volgens de gemeente Utrecht voor de inwoners duidelijk dat nu investeren in een nieuwe kachel niet toekomstbestendig is. Gezien de tijdige aankondiging zullen verzoeken om nadeelcompensatie naar verwachting door de gemeente Utrecht worden afgewezen.

Volgvel 2

Draagvlak Het creëren van draagvlak is één van de grootste uitdagingen voor het invoeren van een verbod op houtstook. In de periode januari-maart 2025 hebben we de campagne “denk aan je buur, even geen vuur” uitgezet. Uit de monitoring van de reacties reageert 80% negatief, waarbij de teneur is dat de gemeente zich hier niet mee moet bemoeien. Dat is een redelijke indicator dat er niet of nauwelijks draagvlak is voor maatregelen op dit gebied, laat staan een verbod. Conclusie Zowel de rechtszekerheid als de nadeelcompensatie zijn onderdelen die uiteindelijk verduidelijkt moeten worden in de jurisprudentie. Tot die tijd zijn dit risicofactoren bij het implementeren van de regels zoals de gemeenten Amersfoort en Utrecht hebben gedaan. Daarnaast is het moeilijk te motiveren dat een regel goed zal werken als van tevoren erkent wordt dat deze niet te handhaven is. De methode dat de meeste mensen zich wel zullen houden aan de regels ook zonder handhaving is een punt van discussie omdat er op dit moment niet of nauwelijks draagvlak is. Onze conclusie is dat invoeren van een gemeentelijk stookverbod via een beleidsregel of het omgevingsplan op korte termijn niet uitvoerbaar is. Daarvoor zal de gemeente in ieder geval eerst een uitvoeringsplan Luchtkwaliteit moeten opstellen en daarover met inwoners in gesprek moeten gaan.

Vervolg Ondanks de publieke opinie zijn wij ons bewust van de maatschappelijk taak in het verbeteren van de luchtkwaliteit voor de gezondheid en het milieu. De eerste stap die inmiddels is gezet is deelname aan het Schone Luchtakkoord (SLA). We gaan een uitvoeringsplan Luchtkwaliteit opstellen. Hierin beschrijven wij maatregelen die de gemeente nu al neemt om de luchtkwaliteit te verbeteren zoals zero-emissie in de binnenstad, vermindering van het autoverkeer, duurzaam transport, vergroening van daken en gevels en de uitbreiding van groene zones. De planning is om het uitvoeringsplan Luchtkwaliteit eind 2025 gereed te hebben en hierover in 2026 in gesprek te gaan met onze inwoners. Bestaan er wensen om aanvullende maatregelen te nemen dan kan het uitvoeringsplan daarop aangevuld worden. Voorlichting over stimuleringsmaatregelen zoals subsidies via het Schone Luchtakkoord kunnen daarbij ingezet worden. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

locoburgemeester, Mirjam Wijnja

secretaris, Christien Bronda

Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.