Publiek Ontwikkelbedrijf (wensen en bedenkingen).pdf

Onderwerp

Publiek Ontwikkelbedrijf Wensen en bedenkingen

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Telefoon Datum

14 050 19 juni 2024

Bijlage(n)

Ons kenmerk

Uw brief van

Uw kenmerk

139370-2024

Geachte lezer, We constateren dat op de vastgoedmarkt bepaalde opgaves blijven liggen omdat de markt ze niet kan of wil oppakken. Hierdoor komen doelstellingen zoals het creëren van meer levendigheid, het verbeteren van de betaalbaarheid van vastgoed en het realiseren van een functiemix, onder druk te staan. Eén van de oplossingen om als gemeente meer invloed te kunnen uitoefenen op de vastgoedmarkt is het starten van een publiek ontwikkelbedrijf (hierna ontwikkelbedrijf). Daarom is door het college opdracht gegeven om de mogelijkheden en toegevoegde waarde van een ontwikkelbedrijf te onderzoeken. Uitkomst van het onderzoek is dat het ontwikkelbedrijf van toegevoegde waarde is wanneer het zich richt op doelstellingen waarmee maatschappelijke baten gegenereerd worden. Daarbij kan het ontwikkelbedrijf zich onderscheiden van het grond- en vastgoedbedrijf van de gemeente door zich te focussen op het verwerven, (her)ontwikkelen en exploiteren van commercieel vastgoed waarmee maatschappelijk impact gecreëerd kan worden. Het ontbreken van een winstoogmerk is hetgeen dat onderscheidend is t.o.v. een commercieel bedrijf. Om zoveel mogelijk kansen te benutten is het wenselijk om het ontwikkelbedrijf gemeente breed in te zetten en het werkgebied niet geografisch af te bakenen. De uitkomst van het onderzoek wordt in deze brief toegelicht.

Eerst wordt de aanleiding om een ontwikkelbedrijf in te richten toegelicht. Daarna worden de doelstellingen genoemd waaraan het ontwikkelbedrijf zal bijdragen en wordt een typering gegeven van de initiatieven van het ontwikkelbedrijf. Vervolgens wordt de governance en financiering van het ontwikkelbedrijf behandeld. Tot slot wordt de relatie gelegd met het initiatiefvoorstel voor 2.500 extra betaalbare woningen. De wens om een publiek woonbedrijf op te richten is in samenhang met het ontwikkelbedrijf bekeken.

Volgvel 1

Aanleiding De groei van Groningen is goed voor het behoud van de werkgelegenheid en het voorzieningenniveau in onze gemeente. Maar we zien ook dat de groei een nadelig effect heeft op verschillende onderdelen van de vastgoedmarkt. Daarom hebben we de afgelopen jaren een aantal reguleringsmaatregelen genomen, zoals de doelgroepenverordening, verhuurdersvergunning en opkoopbescherming. Ook ondermijning in het vastgoed staat steviger op de kaart met aangepast Bibob beleid. Met deze maatregelen zijn we beter in staat om onze doelstellingen met name op het gebied van wonen en veiligheid te behalen. Toch blijven er op de vastgoedmarkt situaties bestaan waar we meer invloed op zouden willen uitoefenen. Vooral de functiemix in de binnenstad en de beschikbaarheid van broedplaatsen met werkplekken voor de creatieve sector en startende ondernemers staan onder druk. Daarom is er de wens om verder te gaan dan de gebaande paden en actiever deel te nemen aan de vastgoedmarkt. Dit willen we, zoals benoemd in de corona-herstelagenda, de retail- en horecavisie, de binnenstadsvisie en de woonvisie, doen door een ontwikkelbedrijf in te richten. Met een ontwikkelbedrijf kunnen we actief posities innemen op de vastgoedmarkt.

Door de rol van eigenaar, ontwikkelaar, beheerder, exploitant of financier van vastgoed op ons te nemen kunnen we voorkomen dat op de vastgoedmarkt enkel het recht van de sterkste geldt. Naast het realiseren van financiële baten kan het ontwikkelbedrijf ook sturen op het realiseren van maatschappelijke impact. Het ontwikkelbedrijf kan dus opgaves oppakken waar de markt geen interesse in heeft omdat er een voorinvestering nodig is of het kwaliteitsstreven dan wel het risicoprofiel in beginsel te hoog is. Doelstellingen Voor de effectiviteit van het ontwikkelbedrijf is het belangrijk om vooraf te bepalen aan welke doelstellingen het ontwikkelbedrijf zal bijdragen. De volgende doelstellingen vinden wij het meest relevant voor het ontwikkelbedrijf: - Functiemix binnenstad De binnenstad is gebaat bij een goede functiemix. Daar horen de grote retail- en horecaketens bij maar ook de Groningse middenstand. Want juist de initiatieven met een lokaal en kleinschalig karakter maken Groningen uniek. We willen het liefst interessante combinaties van functies passend bij de omgeving; de juiste functie op de juiste plek en niet waar het vastgoed maximaal opbrengsten genereert. Door de inzet van het ontwikkelbedrijf hebben we naast het bestaande instrumentarium een middel om actiever te sturen op deze functiemix.

Daarbij merken wij op dat wij in het kader van de citydeal ‘Dynamische binnensteden’ inmiddels een projectaanvraag hebben gedaan om te onderzoeken hoe een gemeente eventueel in samenwerking met derden kan bijdragen aan de levendigheid en ontwikkeling van haar binnenstad door niet alleen op straat- maar ook op pandniveau te investeren. Zo kan naast een goede functiemix ook het maatschappelijk rendement op investeringen in het openbaar gebied vergroot worden. Los hiervan willen we structureel beter samenwerken en plannen uitwerken met de vastgoedeigenaren en ondernemers in de binnenstad.

Volgvel 2

-

-

-

Levendigheid en een gepast voorzieningenniveau gebiedsontwikkelingen Het is voor gebiedsontwikkelingen zoals Stadshavens en De Suikerzijde van belang om gelijk bij de oplevering van de eerste woningen te zorgen voor levendigheid en een gepast voorzieningenniveau. Het gaat dan met name om het bieden van (tijdelijke) huisvesting voor maatschappelijke en economische voorzieningen zoals kinderdagverblijven, gezondheidscentra en ontmoetingsplekken. Dit soort initiatieven zijn vaak te risicovol voor de markt om alleen op te pakken omdat de gebieden nog in ontwikkeling zijn. Een ontwikkelbedrijf zonder winstoogmerk kan vastgoed met een hoger risicoprofiel beheren en exploiteren om de periode te overbruggen totdat het aantal inwoners en daarmee het draagvlak voor voorzieningen voldoende is toegenomen. Uitgangspunt is in principe dat publiek en privaat elkaar aanvullen en versterken, zoals dat al gebeurt op De Suikerzijde in samenwerking met Dura Vermeer. Pionieren Vanwege de druk op de vastgoedmarkt zien we dat het steeds minder vanzelfsprekend is dat de creatieve sector en startende ondernemers een passende werkplek kunnen vinden. Daarom willen we in Groningen plek bieden aan broedplaatsen, zowel tijdelijk als permanent. Het ontwikkelbedrijf kan kennis en ervaring op dit vlak bundelen en zodoende de kwaliteit en continuïteit van dit soort initiatieven vergroten.

Daarbij merken wij op dat wij, in het kader van het broedplaatsenbeleid dat in ontwikkeling is, in gesprek zijn met Stichting Roemte om de (financiële) kansen van een samenwerking te onderzoeken. Toekomstbestendige werklocaties De verstedelijkingsopgave voor de regio Groningen-Assen zal voor een deel plaatsvinden op bestaande werklocaties. We zetten hierbij in op het creëren van toekomstbestendige werklocaties met zoveel mogelijk behoud en verdichting van de economische en maatschappelijke waarde van deze locaties. Dit vraagt om slimmer omgaan met de beschikbare ruimte. Bijvoorbeeld door meervoudig ruimtegebruik, zoals kantoren bovenop bedrijfsruimte, parkeren op het dak of onder de grond of energieopwekking op bedrijventerreinen. In sommige gevallen zal de gewenste ontwikkeling echter niet door de markt alleen (kunnen) worden opgepakt. In dat geval kan het ontwikkelbedrijf uitkomst bieden. Een voorbeeld van een initiatief waarbij publiek en privaat elkaar kunnen aanvullen en versterken is het realiseren van bedrijfsverzamelgebouwen voor bijvoorbeeld de maakindustrie.

Naast de bovengenoemde doelstellingen zijn ook het tegengaan van ondermijning en monumentenzorg aanleidingen om een ontwikkelbedrijf op te richten. - Tegengaan van ondermijning Vastgoed is een schakel in het bedrijfsproces van criminelen, zo wordt vastgoed gebruikt voor illegale diensten en de productie, handel en opslag van illegale goederen. Daarnaast wordt vastgoed ingezet om crimineel vermogen wit te wassen en fraude te plegen bij het verkrijgen van een financiering of hypotheek. Door het ontwikkelbedrijf in te zetten voor het verwerven en herontwikkelen van vastgoed kunnen we crimineel gebruik van vastgoed tegengaan en een bijdrage leveren aan de leefbaarheid en veiligheid in wijken.

Volgvel 3

-

Monumentenzorg Om monumenten te behouden is het van belang er zorgvuldig mee om te gaan. Het verwerven, herbestemmen, beheren en exploiteren van erfgoed is een manier om dit te verzekeren. Het ontwikkelbedrijf kan de gemeente ontlasten door de zorg voor het behoud van monumenten waaronder een deel van het gemeentelijk bezit van het voormalig Groninger Monumentenfonds op zich te nemen.

Bovenstaande opsomming laat zien dat het ontwikkelbedrijf van toegevoegde waarde is wanneer het zich gemeente breed richt op doelstellingen waarmee maatschappelijke baten gegenereerd worden. Om zoveel mogelijk kansen te kunnen benutten kiezen wij ervoor om het werkgebied van het ontwikkelbedrijf niet geografisch af te bakenen. Typering initiatieven Voor het bepalen van de toegevoegde waarde van het ontwikkelbedrijf is het verder van belang om het verschil met een commercieel bedrijf en met het grond- en vastgoedbedrijf van de gemeente te duiden. Het ontwikkelbedrijf en het grond- en vastgoedbedrijf van de gemeente hebben met elkaar gemeen dat zij bijdragen aan doelstellingen en maatschappelijke baten genereren. Daarmee onderscheiden zij zich ten opzichte van een commercieel bedrijf met een winstoogmerk. Onderstaand vergelijk laat zien dat het ontwikkelbedrijf ten opzichte van het grond- en vastgoedbedrijf van de gemeente van toegevoegde waarde is wanneer haar initiatieven betrekking hebben op commercieel vastgoed met een exploitatietermijn van meer dan 10 – 15 jaar. Grondbedrijf

Vastgoedbedrijf

Ontwikkelbedrijf

Taken: Het verwerven, beheren en exploiteren van strategisch vastgoed en grond; het ontwikkelen en realiseren van projecten (gebieden, infrastructuur en openbaar gebied); het verkopen of verpachten van kavels. Type vastgoed: strategisch

Taken: het ontwikkelen, realiseren, beheren en exploiteren van maatschappelijk vastgoed en de gemeentekantoren.

Taken: het verwerven, ontwikkelen, realiseren, beheren en exploiteren of verkopen van commercieel vastgoed met maatschappelijk impact

Type vastgoed: maatschappelijk

Type vastgoed: commercieel met maatschappelijk impact

-

-

-

een gebouw of terrein dat in de toekomst getransformeerd wordt; gelegen in de binnenstad of een ontwikkelzone; met een exploitatietermijn van minder dan 10-15 jaar in gebruik gegeven o.b.v. een bruikleen- of huurovereenkomst voor bepaalde tijd (minder dan 10-15 jaar).

een gebouw of terrein met een publieke functie op het gebied van onderwijs, sport, cultuur, welzijn en/of maatschappelijke opvang.

-

-

een gebouw of terrein waarvoor eigen gebruik niet het einddoel is; met een exploitatietermijn van meer dan 10-15 jaar; in gebruik o.b.v. een koop- of huurovereenkomst voor bepaalde tijd (meer dan 10-15 jaar) of onbepaalde tijd.

Onder commercieel vastgoed verstaan we in dit geval: het marktconform verhuren of verkopen van een pand aan een private partij, ervan uitgaand dat met het gebruik van het pand wordt bijgedragen aan de eerdergenoemde doelstellingen om maatschappelijk impact te creëren. Een ander kenmerk van commercieel vastgoed is dat gedurende het ontwikkelproces en de exploitatieperiode risico’s overgenomen worden. Op hoofdlijnen gaat het om markt-, prijs-, en ontwikkelrisico’s.

Volgvel 4

-

Marktrisico's hebben betrekking op de financiële gevolgen van gewijzigde marktomstandigheden tijdens het ontwikkelproces. De belangrijkste marktrisico's zijn het verhuurrisico en het afzetrisico. Prijsrisico's hebben betrekking op het risico dat de investering hoger uitvalt dan begroot. De belangrijkste risico's in dit verband liggen bij de kosten voor verwerving, sanering, realisatie en rente. Ontwikkelrisico's hebben betrekking op het risico dat het ontwikkelproces niet of met vertraging kan worden afgemaakt. Bij vertraging kunnen vooral de rentelasten toenemen.

Om deze risico's effectief te kunnen beheersen is het van belang de governance binnen het ontwikkelbedrijf duidelijk neer te zetten. Onderdeel van de governance is het inrichten van een verantwoordingslijn waarmee het ontwikkelbedrijf optimaal ondersteund wordt bij het nemen van besluiten, het behalen van doelen en het in control zijn. Daarnaast is het nodig dat het ontwikkelbedrijf over voldoende eigen vermogen beschikt wil zij risico’s effectief kunnen beheersen. In relatie tot de risicobeheersing wordt onderstaand eerst ingegaan op de governance en vervolgens op de financiering van het ontwikkelbedrijf. Governance Vorig jaar heeft uw raad besloten het gemeentelijk bezit van het voormalig Groninger Monumentenfonds over te nemen. In de toelichting bij dit raadsbesluit [248400-2023] is aangegeven dat de dochteronderneming GMF Stad BV als basis kan dienen voor het ontwikkelbedrijf. We zijn voornemens de statuten en naamgeving van GMF Stad BV te wijzigen zodat deze rechtspersoon aansluit bij de eerdergenoemde doelstellingen en taakopvatting van het ontwikkelbedrijf. Ten aanzien van de statuten lichten wij toe dat dezelfde eisen aan de governance van het ontwikkelbedrijf gesteld worden als bij Stadshavens BV en Suikerzijde BV.

Kort samengevat betekent dit een organisatiestructuur waarbij het college een lid van de concerndirectie zal machtigen om namens de gemeente als aandeelhouder van de BV op te treden. De directie van de BV zal verantwoording afleggen aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). De inhoudelijk portefeuillehouder heeft bestuurlijk de eerstelijns verantwoordelijkheid voor de BV. De portefeuillehouder Financiën zal optreden als toezichthouder (tweedelijns verantwoordelijkheid). Beiden worden regelmatig geïnformeerd door de aandeelhouder. Door de gemeente wordt een accountmanager aangesteld voor de eerstelijns control. De accountmanager wordt ondersteund door de financieel adviseurs van het SSC. De concerncontroller en de directeur Financiën & Inkoop zijn verantwoordelijk voor de tweedelijns control. Om goed zicht te houden op de stand van zaken binnen het ontwikkelbedrijf zal aanvullende informatievoorziening plaatsvinden bijvoorbeeld door een jaarlijks werkbezoek door uw raad. Verder wordt in aanvullende informatie voorzien op basis van de behoefte van uw raad en indien het college dat van strategisch belang acht.

Volgvel 5

Onderstaand het organogram van het ontwikkelbedrijf.

Gemeenteraad Concerncontrol en Dir. Financien & Inkoop Control tweede lijn

Portefeuillehouder Financien College van B en W Inhoudelijk portefeuillehouder

Aandeelhouder (AVA) Accountmanager Control eerste lijn Directie

Projectgroep

Financiering De financiering van de initiatieven van het ontwikkelbedrijf willen we organiseren langs drie sporen: - Aanvragen van een krediet of leningsfaciliteit Door het ontwikkelbedrijf wordt periodiek een werkplan gemaakt. Hierin staan de initiatieven en financieringsbehoefte van het ontwikkelbedrijf omschreven. Op basis van een werkplan kan aan uw raad voorgesteld worden om een krediet of leningsfaciliteit beschikbaar te stellen. In geval van een leningsfaciliteit wordt jaarlijks op basis van het werkplan de benodigde kredietruimte vastgesteld. - Aanvaarden van opdrachten waarvoor reeds middelen gereserveerd zijn Voor het realiseren van een aantal doelstellingen zijn middelen gereserveerd in de meerjarenprogramma’s. Vanuit een programma kan opdracht gegeven worden aan het ontwikkelbedrijf om met een project bij te dragen aan een doelstelling. Bij het aanvaarden van een dergelijke opdracht worden de gereserveerde middelen overgeheveld naar het ontwikkelbedrijf dat daarna risicodragend zal opereren. - Inzet van eigen vermogen Het ontwikkelbedrijf kan eigen vermogen opbouwen door commercieel vastgoed met een positief resultaat te verhuren of verkopen.

Is er binnen het ontwikkelbedrijf voldoende eigen vermogen aanwezig om de risico’s te beheersen dan kan de rest van het resultaat ingezet worden om het aantal initiatieven waarmee wordt bijgedragen aan de doelstellingen uit te breiden. Uitgangspunt voor de risicobeheersing is dat er in principe geen beroep gedaan wordt op het weerstandsvermogen van de gemeente. De laatste twee financieringssporen kunnen ook toegepast worden voor het geval de kostprijs dekkende huur hoger is dan de marktconforme huur, uitgaand van een bepaald gebruik van een pand. Er ontstaat dan een onrendabele top op de exploitatie van het vastgoed, voor het afdekken daarvan kunnen middelen uit de meerjarenprogramma’s of eigen vermogen van het ontwikkelbedrijf ingezet worden.

Volgvel 6

Voor het behalen van doelen en beheersen van risico’s is niet alleen eigen vermogen maar ook kennis en ervaring nodig. Het marktconform verhuren of verkopen van panden aan private partijen is geen kernactiviteit van de gemeente, hier zal met de personele bezetting van het ontwikkelbedrijf rekening mee gehouden moeten worden. Daarnaast zal het opbouwen van eigen vermogen tijd kosten. Het is dus niet verstandig om het commercieel vastgoed dat momenteel bij het grond- en vastgoedbedrijf in portefeuille zit ineens over te hevelen naar het ontwikkelbedrijf. We willen dit gefaseerd doen, zo kunnen we klein beginnen en langzaamaan, in samenspraak met uw raad, het ontwikkelbedrijf beheerst laten groeien. Zoals gezegd worden de initiatieven van het ontwikkelbedrijf omschreven in een werkplan dat jaarlijks geactualiseerd wordt. Het eerste werkplan verwachten wij eind dit jaar te kunnen presenteren. Als onderdeel van het werkplan wordt een risicoanalyse uitgevoerd. Op basis van het werkplan en de risicoanalyse kan de financieringsbehoefte van het ontwikkelbedrijf exact bepaald worden. Voor nu is aangenomen dat de kosten voor het opstarten van het ontwikkelbedrijf en het geleidelijk aan overhevelen van vastgoed dat nu nog bij het grond- en vastgoedbedrijf van de gemeente in portefeuille zit ca. € 500.000 structureel bedragen.

Deze opgave wordt meegenomen in het proces van de totstandkoming van de begroting 2025. Initiatiefvoorstel 2.500 extra betaalbare woningen Over de uitvoering van het initiatiefvoorstel 2.500 extra betaalbare woningen is uw raad in juli 2023 per brief geïnformeerd. Aanvullend heeft er op 11 oktober 2023 een beeldvormende sessie plaatsgevonden. In de collegebrief [217895-2023] zijn de doelgroepen voor de 2.500 extra sociale huur- en betaalbare koopwoningen bepaald. Er is een analyse gemaakt van de instrumenten waarmee de doelgroepen het beste bediend kunnen worden en we hebben aangegeven dat we de wens om een publiek woonbedrijf op te richten zouden bezien in het licht van het ontwikkelbedrijf. Graag maken we van de gelegenheid gebruik om u hierover nader te informeren. In bovengenoemde collegebrief hebben wij aangegeven dat we gebruik willen maken van een koopinstrument en een erfpachtinstrument om meer betaalbare koopwoningen te realiseren. Naar toepassing van een erfpachtinstrument doen wij op dit moment nog nader onderzoek. Stichting SVn is hier een concept voor aan het ontwikkelen dat mogelijk interessant is voor ons om bij aan te sluiten. We verwachten hier medio 2025 bij uw raad op terug te komen. Daarop vooruitlopend willen wij uw raad in het najaar een voorstel doen toekomen om te kiezen voor toepassing van een specifiek koopinstrument.

Dit voorstel lichten onderstaand graag inhoudelijk toe. Ter verduidelijking: bij toepassing van een koopinstrument wordt de mogelijkheid geboden een woning onder de marktwaarde te kopen. Het verschil tussen de marktwaarde en de koopprijs wordt als uitgestelde betaling voldaan op het moment van verhuizen van de eigenaar-bewoner. De woning wordt dan verkocht tegen de (getaxeerde) marktwaarde en met de opbrengst wordt de uitgestelde betaling afgelost. Koopgarant van de Stichting Opmaat is het meest bekende voorbeeld van een koopinstrument en heeft zijn meerwaarde bewezen. En dat is gelijk het belangrijkste argument voor ons om in het najaar aan uw raad voor te stellen dit instrument ook in Groningen te gaan toepassen.

Volgvel 7

De Stichting Opmaat is een onafhankelijk expertisecentrum dat sinds 2004 bestaat en inmiddels zijn in Nederland tienduizenden woningen met Koopgarant aangeboden. De stichting kan een totaalpakket aan modelcontracten, -erfpachtvoorwaarden en begeleiding bij de verkoop en terugkoop van een woning aanbieden. Koopgarant wordt inmiddels ook door meerdere gemeenten en provincies toegepast en veel corporaties, projectontwikkelaars en makelaars zijn bekend met het instrument. Daarnaast verstrekken alle banken een hypotheek met Nationale Hypotheekgarantie op een woning die met Koopgarant wordt verkocht. Daarom denken wij dat het instrument zeer geschikt is om toe te passen, ook om de betaalbaarheid van woningen in de gebiedsontwikkelingen Stadshavens, De Suikerzijde, Meerstad en De Held III te verbeteren. Een punt van aandacht bij Koopgarant is de geldende terugkoopplicht. Dit heeft als voordeel dat de voorraad betaalbare koopwoningen duurzaam in stand gehouden kan worden. Nadeel is dat in geval van een waardedaling van de woning, de gemeente, als oorspronkelijk woningaanbieder een deel van het verlies voor haar rekening moet nemen. Gezien het woningtekort en de lage mutatiegraad van deze woningen achten wij de kans op een waardedaling echter klein en er zijn voldoende middelen gereserveerd in de begroting om een eventueel verlies te kunnen dekken.

We zullen in de komende periode de financiële consequenties in beeld brengen zodat uw raad in het najaar een besluit kan nemen over toepassing van Koopgarant. Voor meer informatie over Koopgarant wordt verwezen naar de site www.opmaat.nl/zakelijk/koopgarant. Hier staan ook een aantal rekenvoorbeelden. In de brief van juli 2023 hebben we aangegeven dat we het oprichten van een publiek woonbedrijf zien als een middel om meer betaalbare woningen te realiseren en niet als doel op zich. Juist omdat de Stichting Opmaat zo goed geëquipeerd is, vinden wij het oprichten van een publiek woonbedrijf vooralsnog niet nodig. Daarnaast hebben een aantal corporaties inmiddels bij ons aangegeven dat zij interesse hebben in het toepassen van Koopgarant in samenwerking met de gemeente. Mocht in de toekomst blijken dat de opgave om extra sociale huur- en betaalbare koopwoningen te realiseren toch te veel inzet van de eigen organisatie vraagt dan willen we eerst onderzoeken of het ontwikkelbedrijf uitkomst kan bieden alvorens een publiek woonbedrijf op te richten. Het ontwikkelbedrijf zal in dat geval de rol van een publiek woonbedrijf op zich nemen. Om deze mogelijkheid open te houden zullen we in de statuten van het ontwikkelbedrijf betaalbaar wonen eveneens als doelstelling opnemen.

Wensen en bedenkingen Graag spreken wij met uw raad verder over het ontwikkelbedrijf en vragen wij uw raad uw wensen en bedenkingen aan ons kenbaar te maken. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Koen Schuiling

secretaris, Christien Bronda

Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.