Presentatie Risicomanagement en weerstandsvermogen - def.pdf

Workshop Weerstandsvermogen & financiële positie

10 maart 2021

Agenda

1. 2. 3. 4.

Risicomanagement Het weerstandsvermogen Financiële positie Aantal afsluitende tips

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 2

Waar denkt u als eerste aan bij de financiële positie van gemeente Groningen?

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie

maart 2021 3

Introductie – Casus als rode draad door deze workshop Nieuwe investering is 100 miljoen euro Er wordt hiervoor een lening afgesloten van 100 miljoen euro. Kapitaallasten (rente en afschrijving) zijn afgerond 3,5 miljoen euro

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 4

1

Risico management

Risicomanagement: welke kant wilt u op?

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 6

Wat willen we bereiken met risicomanagement? • Voorkomen van verrassingen • Gericht aanpakken van de grootste risico’s • Keuzes kunnen onderbouwen • Prestaties verbeteren

PwC

7

Wat is risicomanagement? •Het is een proces •Het wordt bewerkstelligd door mensen: college B&W/directie/management/Raad •Het wordt toegepast in strategische planning •Het wordt toegepast in de hele organisatie

•Het is ontworpen om risico te managen binnen de “risk houding” •Zorgt voor een redelijke zekerheid •Het is gericht op het bereiken van de doelstellingen

PwC

8

Welke risico’s ziet u als raadslid bij de casus rode draad?

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie

maart 2021 9

Een aantal stappen bij risicomanagement

Resultaten integreren in besluitvorming

PwC

10

Identificeren van een risico Wanneer is iets een risico? • Landelijk een zeer verschillend beeld: variërend van “risico dat een vliegtuig neerstort op onze stad” tot aan “risico’s in het sociaal domein” • Er zijn verschillende soorten risico’s (intern/extern en strategisch/operationele/imago risico’s) Wie bepaalt de risico’s? • 1 medewerker versus systeem om risico’s op te halen in de organisatie Risico = kans x impact

Analyse: het totaal aan risico’s beoordelen, o.a. op prioriteit, maar ook welke risico’s wil je accepteren?

PwC

11

Goed of slecht risicomanagement?

PwC

12

Welke mogelijkheden heb je om te reageren? 1. Opheffen van risico’s (bijvoorbeeld stoppen met activiteiten) 2. Risico’s beperken en verminderen 3. Zelf dragen 4. Overdragen (bijv. verzekeren)

PwC

13

Monitoring Controllers

Team Auditing

➢ Risk management, Compliance, Control, etc.

➢ Auditing activiteiten

➢ Management informatie

➢ Steekproeven

➢ Onafhankelijke toetsing

➢ Reviews

➢ 100% controles, bijv. met data Managers ➢ Begint bij monitoring vanuit management!

➢ Dagelijks toezicht/supervisie ➢ Zelf controle ➢ Evt. formeel management testing

PwC

14

Rapporteren • Verplichte paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing • Voorgeschreven onderdelen BBV: • Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit en beleid • Een inventarisatie van de risico’s (m.n. financiële risico’s) en beleid • Voorgeschreven kengetallen (en verhouding met de financiële positie) • Informatie in tussentijdse rapportages, zoals voortgangsrapportages I en II • Actieve meldingsplicht aan raad

PwC

15

Risicomanagement Gemeente Inventarisatie financiële risico’s voor paragraaf weerstandsvermogen

➢ In richtlijnen begroting en rekening risico’s en ontwikkelingen apart onderdeel ➢ Directeuren verantwoordelijk ➢ Penvoerders voor bestaande risico’s

➢ Control beoordeelt en stemt af met directeuren

Stelling 2

In het kader van dualisme is risicomanagement de volledige verantwoordelijkheid van het College. De raad speelt geen rol in het proces!

PwC

17

Risicomanagement in de gemeente Groningen ➢ Risicomanagement maakt integraal onderdeel van alle processen in de organisatie ➢ Is een continu proces. ➢ Gesprek over risico’s is van belang op alle niveaus. ➢ Concern directie heeft in 2020/2021 een strategische risico sessie uitgevoerd. Dit onderwerp bespreekt zij 3 keer per jaar ➢ Bij grote projecten (bijvoorbeeld Suikerzijde) wordt door projectleider een risico sessie uitgevoerd (inventarisatie, stemmen, maatregelen, rest risico en updaten). ➢ Doel: per directie risicosessies uitvoeren. Stadstoezicht en stadsbeheer zijn gestart ➢ Directies zijn zelf verantwoordelijk maar control faciliteert sessie en jaagt aan

2

Het

Weerstandsvermogen

Wat is weerstandsvermogen?

Beschikbaar Risicoprofiel

weerstandsvermogen

Benodigd weerstandsvermogen

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 20

Het risicoprofiel • Dit betreffen alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie • Risico = Kans x Impact • Geen landelijke norm welke risico’s meegenomen moeten worden • Beeld bij andere gemeenten • Top 10 aan risico’s wordt meegenomen, hierbij bandbreedte per risico • Zeer uitgebreide risico-inventarisatie met lijst risico’s met statistische berekening om omvang te bepalen

• Inzicht in omvang en kans per risico (Groningen) • Alleen weergave uitkomst totaal risicoprofiel (in grafiek), geen goed inzicht in impact en kans risico’s: algemeen beschreven en helft risico’s staat als geheim weergegeven.

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 21

Beschikbare weerstandscapaciteit •

De middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken

•

BBV maakt onderscheid in incidentele en structurele weerstandscapaciteit

•

Incidentele weerstandscapaciteit: capaciteit, die eenmalig kan worden ingezet om financiële tegenvallers op te vangen: •

Algemene reserve

•

Post onvoorzien voor het betreffende jaar

•

Stille reserves (dit wordt vaak niet meegerekend)

• Structurele weerstandscapaciteit: de capaciteit die terugkerend kan worden ingezet om financiële tegenvallers op te vangen: • Onbenutte belastingcapaciteit (eventueel verhogen van belastingen) • Post onvoorzien in de komende jaren • Ruimte in de begroting

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 22

Weerstandsvermogen •

Weerstandsvermogen = verschil tussen beschikbare weerstandscapaciteit en benodigde weerstandscapaciteit (risicoprofiel)

•

Veel gemeenten drukken het uit in een ratio, dit zegt of de risico’s gedekt kunnen worden door het beschikbare vermogen

•

Geen landelijke norm voor weerstandsvermogen: afspraken tussen raad en college: kadernota voor Groningen

•

Veel gemeenten hanteren echter de norm voor de ratio van 100% (dus alle risico’s gedekt door beschikbare weerstandscap.)

•

Groningen heeft ambitie ook op 100% gesteld. Uitgangspunten omvatten veel variabelen o.a.: -Kans-inschatting -Impactbepaling -Welke risico’s neem je mee? -Waardering stille reserve Enexis -Waarschijnlijkheidsfactor

-Incidentele en structurele risico’s -Risicoboxenmethode Kijk dus goed naar onderliggende inschattingen en ontwikkelingen Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 23

Beschikbaar weerstandsvermogen concreet voor Groningen

Hard en beschikbaar

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

Meer zacht, nog niet zeker en niet direct beschikbaar

maart 2021 24

Paar onderdelen waar u als raad naar kunt kijken 1. PM-risico’s

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

2. Belangrijke wijzigingen in omvang of kans inschatting

maart 2021 25

Even oefenen – huidige situatie Berekening weerstandsvermogenbegroting 2021

2021

2022

2023

2024

Beschikbare weerstandsvermogen (A)

108.833 108.776

116.492

124.359

Algemene Reserve

42.280

42.223

49.939

57.806

Overig weerstandsvermogen

66.553

66.553

66.553

66.553

Benodigde weerstandsvermogen (B)

117.401 120.855

122.935

123.925

Risico grondexploitaties * waarschijnlijkheidsfactor (90%)

72.000

72.000

72.000

72.000

Overige risico's * waarschijnlijkheidsfactor (90%)

45.401

48.855

50.935

51.925

Ratio weerstandsvermogen (A/B x 100%)

93%

90%

95%

100%

Verhouding reserves / benodigd weerstandsvermogen

36%

35%

41%

47%

Ambitie beschikbaar weerstandsvermogen op 100%

100%

100%

100%

100%

Verschil tussen beschikbaar en benodigd weerstandsvermogen -8.568 -12.079

-6.443

433

Wat gebeurt er als voor een nieuw initiatief in 2021 13 miljoen euro uit de Algemene Reserve wordt onttrokken? Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 26

Even oefenen - Uitkomst Berekening weerstandsvermogenbegroting 2021

2021

2022

2023

2024

Beschikbare weerstandsvermogen (A)

95.833

95.776

103.492

111.359

Algemene Reserve

29.280

29.223

36.939

44.806

Overig weerstandsvermogen

66.553

66.553

66.553

66.553

Benodigde weerstandsvermogen (B)

117.401 120.855

122.935

123.925

Risico grondexploitaties * waarschijnlijkheidsfactor (90%) 72.000

72.000

72.000

72.000

Overige risico's * waarschijnlijkheidsfactor (90%)

45.401

48.855

50.935

51.925

Ratio weerstandsvermogen (A/B x 100%)

82%

79%

84%

90%

Verhouding reserves / benodigd weerstandsvermogen

25%

24%

30%

36%

Ambitie beschikbaar weerstandsvermogen op 100%

100%

100%

100%

100%

Verschil tussen beschikbaar en benodigd weerstandsvermogen -21.568

-25.079

-19.443

-12.567

• Beschikbaar weerstandsvermogen neemt af met 13 mln (12%) • In 2021 ratio daalt met 11% naar 82% • Verhouding reserves/benodigd wsv daalt met 11% naar 25%

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021

27

3

Financiële

positie

Algemeen oordeel begroting 2021 • Kwetsbare financiële positie

Ontwikkeling vermogen en schuld

• Ten opzichte van rekening 2019 en begroting 2020 verslechtering

Eigen vermogen

Netto schuld

1600000 1400000

– – –

Al jaren tekorten BUIG, sociaal domein (WMO/Jeugd) Toename eigen grondposities en andere investeringen Afname eigen vermogen en toename leningen/schulden

1200000

MLN EURO

• Waardoor kwetsbare financiële positie?

1000000 800000 600000 400000 200000 0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

JAAR – VANAF 2020 BEGROTING

29

Ruimte begroting 2021 • Ruimte voor nieuw beleid wordt bij de voorjaarsbrief incl. effecten meicirculaire gemeentefonds zichtbaar.

• In de voorjaarsbrief 2020 is onderstaand beeld gepresenteerd.

30

Ontwikkeling weerstandsvermogen door de jaren heen • Benodigd weerstandsvermogen neemt sterk af. • Er zit weinig ruimte in beschikbaar en benodigd weerstandsvermogen • Ratio vanaf 2018 net > 1,0

Ontwikkeling weerstandsvermogen 250000

200000

150000

100000

50000

0 2014

2015

2016 Beschikbaar wsv

2017

2018

2019

2020

Benodigd wsv

31

Zijn we financieel weerbaar en wendbaar? Financiële kengetallen

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 32

Netto schuldquote – huidige situatie Casus rode draad Nieuwe investering is 100 miljoen euro

We lenen 100 miljoen euro R 2019 Totaal vaste schulden

B 2020

B 2021

B 2022

1.466.793

1.590.362

1.641.907

1.663.522

265.630

255.130

255.130

255.130

1.732.423

1.845.492

1.897.037

1.918.652

Verstrekte langlopende vorderingen

381.316

390.356

362.113

334.298

Kortlopende vorderingen

208.480

203.203

203.177

203.150

B. Totaal vorderingen

589.796

593.559

565.290

537.448

C. Netto schuld gecorrigeerd (A-B)

1.142.627

1.251.933

1.331.747

1.381.204

D. Totale baten

1.033.553

1.036.067

1.014.193

1.025.915

111%

121%

131%

135%

Totaal vlottende schulden A. Totaal schulden

Schuldquote C/D x 100%

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 33

Netto schuldquote – uitkomst R 2019 Totaal vaste schulden

B 2020

B 2021

B 2022

1.466.793

1.590.362

1.741.907

1.763.522

265.630

255.130

255.130

255.130

1.732.423

1.845.492

1.997.037

2.018.652

Verstrekte langlopende vorderingen

381.316

390.356

362.113

334.298

Kortlopende vorderingen

208.480

203.203

203.177

203.150

B. Totaal vorderingen

589.796

593.559

565.290

537.448

C. Netto schuld gecorrigeerd (A-B)

1.142.627

1.251.933

1.431.747

1.481.204

D. Totale baten

1.033.553

1.036.067

1.014.193

1.025.915

111%

121%

141%

144%

Totaal vlottende schulden A. Totaal schulden

Schuldquote C/D x 100%

• Vaste schulden, netto schulden gaan vanaf 2021 met 100 miljoen euro omhoog • Netto schuld quote wordt in 2021 141% i.p.v. 131%

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 34

Solvabiliteit – huidige situatie Casus rode draad Nieuwe investering is 100 miljoen euro We lenen 100 miljoen euro

A B

totaal eigen vermogen totaal van de passiva

Rekening begroting begroting begroting begroting begroting 2019 2020 2021 2022 2023 2024 189.727 173.194 149.824 150.775 160.815 171.303 2.012.508 2.057.945 2.082.464 2.104.961 2.099.611 2.063.068

formule (A/B) x 100%

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

9%

8%

7%

7%

8%

8%

maart 2021 35

Solvabiliteit - uitkomst 2 Kengetal solvabiliteitsratio

A B

Rekening begroting begroting begroting begroting begroting 2019 2020 2021 2022 2023 2024 totaal eigen 189.727 173.194 149.824 150.775 160.815 171.303 totaal van de passiva 2.012.508 2.057.945 2.182.464 2.204.961 2.199.611 2.163.068

formule (A/B) x 100%

9%

8%

7%

7%

7%

8%

Totale passiva neemt vanaf 2021 met 100 miljoen euro toe. Omdat totale passiva meer dan 2 miljard is heeft het ‘’weinig’’ effect. In 2023 7% i.p.v. 8%

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 36

Structurele exploitatieruimte – huidige situatie STRUCTUREEL EVENWICHT (Bedragen x 1,000 euro)

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Totale lasten

1.098.670

1.080.927

1.050.902

1.043.664

1.049.583

1.062.546

Incidentele lasten

-79.316

-43.744

-32.060

-14.173

2.738

3.131

Incidentele toevoegingen reserves

-32.909

-19.912

-11.927

-17.322

-20.800

-20.914

Structurele lasten (A)

986.445 1.017.271 1.006.915 1.012.169 1.031.521 1.044.763

LASTEN

BATEN Totale baten

1.140.906 1.080.927 1.050.902 1.043.665 1.049.583 1.062.537

Incidentele baten

-39.058

-17.833

-8.431

-1.439

5.607

7.944

Incidentele onttrekkingen reserves

-105.872

-43.316

-35.862

-16.813

-11.168

-10.474

Structurele baten (B)

995.976 1.019.778 1.006.609 1.025.413 1.044.022 1.060.007

Structurele exploitatieruim te (B-A)

9 .5 3 1

2 .5 0 7

-3 0 6

1 3 .2 4 4

1 2 .5 0 1

1 5 .2 4 4

Structurele exploitatieruim te in percentage

1 ,0 %

0 ,2 %

0 ,0 %

1 ,3 %

1 ,2 %

1 ,4 %

37

Structurele exploitatie - uitkomst Vragen: 1) Voor de investering van 100 miljoen is er sprake van kapitaalslasten: zijn deze incidenteel of structureel? 2) Passen deze lasten in de huidige structurele exploitatie (zie vorige slide)? 3) Op welke manieren kan de gemeente deze lasten afdekken?

Oplossingen vraag 3: • incidenteel afdekken (reserves) maar dat wordt niet geadviseerd gezien de hoogte van de solvabiliteit en hoogte netto schuldquote. • de baten structureel verhogen (belastingen) of • uit mogelijke baten gemeentefonds (herijking) of • structureel bezuinigingen op andere onderdelen in de begroting 38

Grondexploitatie Begroting 2021 jaarverslag Begroting 2019 2020

2021

2022

2023

2024

grondexploitatie excl. Meerstad

6,7%

7,1%

5,1%

4,9%

4,3%

3,9%

grondexploitatie incl. Meerstad

32,1%

35,3%

36,9%

37,4%

36,8%

36,8%

Kengetallen:

Norm

We presenteren het kengetal grondexploitaties incl. en excl. Meerstad. We zijn 100% aandeelhouder van BV Meerstad

39

Belastingcapaciteit Belastingcapaciteit (E/F).x 100%

2021

2022

2023

2024

A

OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde

386,00

400,28

412,29

419,30

B

Rioolheffing voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde

142,33

145,32

148,23

150,75

C

Afvalstoffenheffing voor een gezin

369,00

371,75

379,18

385,63

D

Eventuele heffingskorting voor een gezin

0,00

0,00

0,00

0,00

E

Totale woonlasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde (A+B+C-D)

897,33

917,35

939,70

955,67

F

Woonlasten landelijke gemiddelde voor gezin in het voorgaande begrotingsjaar

776,00

792,30

808,14

821,88

Belastingcapaciteit (E/F) x 100% =

115,6%

115,8%

116,3%

116,3%

40

4

Afsluitende

tips

Risicomanagement en raadsvoorstellen: waar kunt u op letten? Worden in belangrijke investeringsvoorstellen risico’s en kansen benoemd?

Worden de benoemde risico’s ook gekwantificeerd?

Zijn bij investeringsvoorstellen de gevolgen voor bijv. het weerstandsvermogen benoemd?

Risicoanalyse bij nieuwe grondexploitaties?

Zijn de gevolgen voor reserves, exploitatie en schulden benoemd?

42

Risicomanagement en raad: wat zijn voorbeelden? Effecten op solvabiliteit worden gepresenteerd bij belangrijke raadsvoorstellen investeringen In raadsvoorstellen standaard een paragraaf met risico’s (wel waarborgen dat kwalitatief goed ingevuld wordt)

Gemeenten die met een harde norm voor solvabiliteit werken, mede bepalend voor besluitvorming over voorstellen Jaarlijks een sessie voor de raad waarin risico’s worden uitgelegd en vragen gesteld kunnen worden over bestaande risico’s Kennissessies voor de raad over specifieke risico’s, bijv. Cyberrisico’s/sociaal domein/grondexploitaties

43

Bijlagen

1. Oefeningen weerstandsvermogen

Totaalbeeld begroting 2021 Berekening weerstandsvermogenbegroting 2021

2021

2022

2023

2024

Beschikbare weerstandsvermogen (A)

108.833 108.776

116.492

124.359

Algemene Reserve

42.280

42.223

49.939

57.806

Overig weerstandsvermogen

66.553

66.553

66.553

66.553

Benodigde weerstandsvermogen (B)

117.401 120.855

122.935

123.925

Risico grondexploitaties * waarschijnlijkheidsfactor (90%)

72.000

72.000

72.000

72.000

Overige risico's * waarschijnlijkheidsfactor (90%)

45.401

48.855

50.935

51.925

Ratio weerstandsvermogen (A/B x 100%)

93%

90%

95%

100%

Verhouding reserves / benodigd weerstandsvermogen

36%

35%

41%

47%

Ambitie beschikbaar weerstandsvermogen op 100%

100%

100%

100%

100%

Verschil tussen beschikbaar en benodigd weerstandsvermogen -8.568 -12.079

-6.443

433

In 2021 ratio 93%. Verhouding reserves/benodigd weerstandsvermogen 36%. Wat betekent waarschijnlijkheidsfactor? Wie bepaalt deze? Andere grote risico’s? Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 46

Even oefenen

Rest blijft gelijk.

Wat gebeurt er voor jaar 2021 als risico grondexploitaties vanaf 2021 naar beneden gaat met 13 miljoen euro?

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 47

Uitkomst Berekening weerstandsvermogenbegroting 2021

2021

2022

2023

2024

Beschikbare weerstandsvermogen (A)

108.833 108.776

116.492

124.359

Algemene Reserve

42.280

42.223

49.939

57.806

Overig weerstandsvermogen

66.553

66.553

66.553

66.553

Benodigde weerstandsvermogen (B)

104.401 107.855

109.935

110.925

Risico grondexploitaties * waarschijnlijkheidsfactor (90%) 59.000

59.000

59.000

59.000

Overige risico's * waarschijnlijkheidsfactor (90%)

45.401

48.855

50.935

51.925

Ratio weerstandsvermogen (A/B x 100%)

104%

101%

106%

112%

Verhouding reserves / benodigd weerstandsvermogen

40%

39%

45%

52%

Ambitie beschikbaar weerstandsvermogen op 100%

100%

100%

100%

100%

Verschil tussen beschikbaar en benodigd weerstandsvermogen 4.432

921

6.557

13.433

• Benodigd weerstandsvermogen wordt 104,4 mio i.p.v. 117.4 mio • In 2021 ratio 104% i.p.v. 93%. • Verhouding reserves/benodigd weerstandsvermogen 40% i.p.v. 36%

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 48

Even oefenen Wat gebeurt er als de aandelen Enexis worden verkocht voor de prijs die we hanteren voor wsv?

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021

49

Uitkomst Berekening weerstandsvermogenbegroting 2021

2021

2022

2023

2024

Beschikbare weerstandsvermogen (A)

108.833 108.776

116.492

124.359

Algemene Reserve

92.280

92.223

99.939

107.806

Overig weerstandsvermogen

16.553

16.553

16.553

16.553

Benodigde weerstandsvermogen (B)

117.401 120.855

122.935

123.925

Risico grondexploitaties * waarschijnlijkheidsfactor (90%) 72.000

72.000

72.000

72.000

Overige risico's * waarschijnlijkheidsfactor (90%)

45.401

48.855

50.935

51.925

Ratio weerstandsvermogen (A/B x 100%)

93%

90%

95%

100%

Verhouding reserves / benodigd weerstandsvermogen

79%

76%

81%

87%

Ambitie beschikbaar weerstandsvermogen op 100%

100%

100%

100%

100%

Verschil tussen beschikbaar en benodigd weerstandsvermogen -8.568

-12.079

-6.443

433

• Benodigd wsv en beschikbaar wsv blijft gelijk. • Ook de ratio wsv blijft gelijk • Verhouding reserves/benodigd wsv 79% i.p.v. 36%

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 50

Solvabiliteit na verkoop aandelen Enexis in 2021 en storting bedrag in Algemene Reserve 2 Kengetal solvabiliteitsratio

A B

Rekening begroting begroting begroting begroting begroting 2019 2020 2021 2022 2023 2024 totaal eigen 189.727 173.194 199.824 200.775 210.815 221.303 totaal van de passiva 2.012.508 2.057.945 2.082.464 2.104.961 2.099.611 2.063.068

formule (A/B) x 100%

9%

8%

10%

10%

10%

11%

Solvabiliteit gaat in 2021 t/m 2024 van 7% en 8% naar 10% en 11% in 2024 . Totaal passiva blijft gelijk want je hebt minder kort/lang geld nodig.

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 51

2. Definities kengetallen

Beoordeling provincie • Provincie beoordeelt de begroting • Structureel en reëel evenwicht, is kengetal + bezuinigingen

• Daarop toetst de provincie. Haar toezicht regime is daarop gebaseerd ➢

Zijn de structurele baten hoger of gelijk aan de structurele lasten: dan structureel evenwicht

➢

Reële begroting. Provincie beoordeelt o.a. hoe reëel de taakstellingen/bezuinigingen zijn.

53

Netto schuldquote /netto schuldquote gecorrigeerd Verstrekte leningen Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. In het algemeen geldt dat een lager percentage beter is dan een hoger. De gemiddelde netto schuldquote van alle gemeenten ligt in 2017 op 56. We streven naar 120%. Boven 130% nemen we maatregelen Wanneer schulden worden aangaan voor het financieren van duurzame investeringen waarbij de financieringslasten (rente) meerjarig in de begroting gedekt zijn, dan is er sprake van een gezonde financiering. Dit is daarentegen niet het geval wanneer langdurige schulden worden aangegaan voor het financieren van eenmalige consumptieve bestedingen. Gemeente leent voor duurzame investeringen en grondexploitaties! Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 54

Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan of er voldoende structurele baten zijn om de structurele lasten te dekken. Dit cijfer helpt bij de beoordeling welke structurele ruimte er is of krapte. Is een structurele stijging van de baten nodig of structurele daling van de lasten (bezuinigingen).

Een negatief percentage, betekent het dat het structurele deel van de baten onvoldoende ruimte biedt om de structurele lasten te blijven dragen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de financieringslasten) te dekken. Een cijfer van rond de nul (tussen – 0,4 en 0,4) betekent dat structurele baten en lasten min of meer in evenwicht zijn

Workshop weerstandsvermogen & financiële positie PwC

maart 2021 55

Grondexploitatie ➢ Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten van de gemeente. ➢ In het algemeen geldt: hoe lager dit percentage hoe beter. ➢ In 2017 gemiddeld kengetal alle gemeenten van 9. 10% van de gemeenten heeft waarde boven 35%. ➢ Grondexploitatie kunnen een forse impact hebben op de financiële positie van de gemeente. We hebben als gemeente leningen afgesloten om grond te kopen voor een (toekomstige) woningbouwproject. ➢

Bij de beoordeling van de schulden is het van belang om te weten of deze schuld kan worden afgelost wanneer het project wordt uitgevoerd (o.a. beoordeling grondexploitaties, jaarlijks herzieningen)

➢

Van de opbrengst van de verkochte gronden/kavels kan de schuld worden afgelost.

➢

Er is een directe relatie met de kengetallen netto schuldquote en solvabiliteit.

56

Uw vragen? pwc.nl

© 2021 PwC. All rights reserved. Not for further distribution without the prior written permission of PwC. "PwC" refers to the network of member firms of PricewaterhouseCoopers International Limited (PwCIL), or, as the context requires, individual member firms of the PwC network. Please see www.pwc.com/structure for further details.