Presentatie Gerrit Krolbrug Comité in gesprek met gemeenteraad van Groningen ver de nieuwe Gerrit Krolbrug.pdf

Opmerkingen bij de petitie “Omdat ik anders niet de stad in kom met mijn beperkingen” “Veel te hoog, niet te doen voor gehandicapten en ouders met kinderfietsen” “Omdat ik er onderdoor vaar en zo min mogelijk overlast voor de stadjers wil veroorzaken” “Ik fietste dagelijks met 2 jonge kinderen over de Gerrit Krolbrug heen. Nu noodgedwongen een elektrische bakfiets moeten aanschaffen omdat ik anders de Zeebrug niet met ze overkom. De oudste zou deze zomer eindelijk zelf naar school mogen fietsen, maar kan dat nu niet meer omdat de Zeebrug zo hoog is.” “Een 4,5 meter hoge brug is voor mij NIET fatsoenlijk te berijden. De brug moet net zo vaak open als een brug van 3 meter. Dus daarom gewoon de 3 meter variant. Past prettiger in de omgeving. Prettiger voor voetgangers en fietsers. Groningen wil immers weer fietsstad van Neterland worden!”

Mijzelf en Chris voorstellen en bedanken voor deze gelegenheid. Een paar pauzes inlassen voor vragen.

En dat is natuurlijk fantastisch! Mede door uw vrijwel unaniem gesteunde moties is de 3 meter brug uitgewerkt en niet langer een schetsje van een actiecomité. We hebben zelf veel geleerd van het ontwerpproces en in de beperkte tijd die beschikbaar was, een goed plan kunnen neerzetten. Het is een ontwerp geworden met een tafelbrug en bochtverruiming. Die zien jullie op dit plaatje. Overigens hadden we niet een sterke voorkeur voor het type brug, maar misschien heeft u als raad dat wel qua aanzien of ruimtelijke kwaliteit. We hadden ook nog wel een variant zonder bochtverruiming uitgewerkt willen hebben of een variant als hefbrug, maar daar was geen mogelijkheid voor.

Er zijn honderden pagina’s volgeschreven en ettelijke rapporten opgesteld. We kunnen niet anders dan concluderen dat er naar een hoge brug is toegewerkt. Met onze inbreng, vragen en argumenten is erg weinig gedaan. We hebben fouten uit rapporten gehaald en aangetoond, toch bleven en blijven ze gewoon staan. Interpretaties van de Richtlijnen Vaarwegen, een rammelend advies voor een bochtverruiming (12,9 miljoen euro!), het aantal brugopeningen, de vermeende toename van het aantal schepen, enz. Dit zijn enkele voorbeelden van de zaken waar weinig tot niets mee is gedaan en wij ons maar liever niet mee moesten bemoeien als ‘leken’. Nu ligt er een raadsvoorstel voor een 4,5 meter brug. Een ontzettend slecht voorstel voor veel stadjers, waarmee we de komende 80 jaar opgescheept zitten als dit plan doorgaat. Terwijl er een brug van 3 meter mogelijk is zonder beduidende problemen.

In de presentatie van het voorstel door het college van B&W van Groningen leek het haast te mooi om waar te zijn. De 4,5 meter brug blijkt volgens de wethouder voor iedereen de beste oplossing! Vooral deze vijf voordelen worden benadrukt en breed uitgemeten. Hierna ga ik op deze punten in. In werkelijkheid is het allemaal niet zo mooi. Er klopt namelijk helemaal niets van deze voordelen.

Een overzichtsplaatje van de 4,5 meter hefbrug. Straks zoom ik nog wat verder in. Denk je bij dit alles “dit is best een redelijk verhaal?” Nou, dat is het dus totaal niet! Ik ga wat dieper in op de 5 belangrijkste voordelen die het college u presenteert.

De nautische veiligheid. Een staatje van Rijkswaterstaat dat sommigen wel kennen. Probeer het niet te lezen! Op de horizontale as staan 33 bruggen en sluizen van de vaarweg Lemmer Delfzijl in volgorde van het aantal aanvaringen. Dit zijn veel aanvaringen en daar moet iets aan worden gedaan. Er staan hele hoge vaste bruggen tussen, aan de linker kant, die worden niet zo snel aangevaren. Maar wat zegt dit plaatje verder over de veiligheid in relatie tot brughoogtes? Daarvoor heb ik deze grafiek een beetje aangepast.

Ik heb de bruggen en sluizen even in de volgorde van Lemmer naar Delfzijl gezet. Op de linker vertikale as staat de brughoogte, die zijn blauw. Het aantal aanvaringen staat op de rechter as, dit is de oranje lijn in de grafiek. De rode pijlen wijzen de bruggen t/m 3 meter aan. Wat valt op? Een grote diversiteit aan brughoogtes en geen enkele relatie met het aantal aanvaringen. Dit plaatst trouwens de veel genoemde uniformiteitseis in een ander daglicht. Niet alleen wat betreft hoogte maar ook wat betreft de breedte. Het is opvallend dat er op de hele vaarweg geen beweegbare bruggen van 54 meter voorkomen, behalve op de ruim 10 km vaarweg van Zuidhorn tot Groningen. Ik herhaal: behalve op de 10 kilometer vaarweg van Zuidhorn tot Groningen.

Vanuit dat perspectief is een brug van 3 meter hoog veiliger!

Volgens het afweegonderzoek blijft de nautische veiligheid bij de 3 meter brug gelijk. Het argument van minder conflicten tussen beroeps- en recreatievaart wanneer de recreatievaart kan doorvaren is nogal gezocht (ontmengen). Dit gaf bij de lage GKB geen problemen. Zelfs bij de even verderop gelegen Oostersluis, waar niemand kan doorvaren en al het vaarverkeer maximaal ‘mengt’ en vaak stil ligt, gaat dit bij adequaat verkeersmanagement goed. We hebben de pech dat de Bodensee 15 mei de GKB heeft geramd. We kennen de uitslag van het onderzoek naar de oorzaak niet maar het lijkt erop dat met de aangekondigde investeringen en maatregelen om de veiligheid te vergroten deze aanvaring voorkomen had kunnen worden. Ook de rapporten over nautische veiligheid benadrukken dat het vooral vaardigheden, uitrusting en reisvoorbereiding zijn die voor veiligheid zorgen. De minister erkent dat zelf ook.

Ik laat hier een grafiek uit het voorstel zien. Rijkswaterstaat heeft met een sensor de hoogte van de passerende schepen gemeten. In de grafiek heb ik twee rode lijnen gezet: een bij 3 meter en een bij 4,5 meter. Per hoogte wordt het aantal gemeten schepen weergegeven. Aldus wordt de conclusie getrokken dat op basis van de huidige vlootsamenstelling alle kansrijke varianten leiden tot een afname van het aantal brugopeningen. De 4,5 meter brug zelfs 30% minder openingen dan de 3 meter variant. Dit is een strikt theoretische benadering. Laten we ook eens kijken naar de praktijk.

De belofte dat een 4,5 meter brug 30% minder vaak open zal gaan, kan en zal niet worden waargemaakt. Een groot deel van de argumenten waarom de 4,5 meter brug zo’n goed idee is, is echter wel hierop gebaseerd. Die 30% is dus slechts theorie en afgeleid van de gemeten scheepshoogte. Bedenk dat het de verantwoordelijkheid en keuze van de schipper is of hij de brug open wil. Voor de bruggen bij Zuidhorn, Aduard en Dorkwerd bevestigen zowel schippers als de bedienpost: de brug gaat vrijwel altijd open voor de huidige beroepsvaart. De schepen worden in de toekomst alleen maar groter, dit zal de praktijk blijven.

Vooral de bewering dat daarom de hoge brug een zegen zal zijn voor de fietser, voetganger en minder mobiele medemens steekt. Niet alleen omdat het niet de werkelijkheid zal blijken maar ook omdat heel veel gebruikers liever een enkele keer extra wachten (desnoods voor een plezierjacht) dan altijd over een hogere en steilere brug te moeten. Dit is eveneens het standpunt van de Fietsersbond. Voor sommigen, o.a. volgens de werkgroep Toegankelijk Groningen, zal de 4,5 meter brug trouwens nauwelijks of helemaal niet toegankelijk zijn. Het zogenaamde voordeel van minder brugopeningen gaat voor hen niet op bij een hoge brug. (behoefte aan een pauze voor vragen?)

Dat is nogal wat, dat voor ons als gebruikers wordt bepaald dat wij liever altijd over een hoge brug fietsen of lopen voor 30 seconden tijdwinst in het geval de brug opent voor een schip. Ons is die vraag nooit gesteld. Wel hebben we meermaals aangegeven hoe we daar over denken. De reacties van de ondertekenaars van de petitie bevestigen dit.

De wethouder beweert dat we ruim 7,5 meter moeten klimmen naar de loopbrug bij de 3 meter variant. Meer dan 2 meter meer dan bij de 4,5 meter brug. We weten niet hoe hij hieraan komt. Op grond van het ontwerpboek van de 3 meter brug is de juiste hoogte van de trap naar de fiets-loopbrug 6,8 meter tegenover 5,5 meter bij de hoge brug. Dit is een verschil van 1 meter 30, een halve verdieping trap in je huis. Die 9,7 meter hoge loopbrug is een gegeven bij alle varianten. Iemand die af en toe voor de dichte brug staat gaat liever die iets langere trap nemen dan altijd over een hoge steile brug te moeten fietsen.

Nog zo’n vermeend voordeel dat eenzijdig door de wethouder is bedacht maar nkiet aansluit bij wat gebruikers van de brug vinden. In dit geval de minder mobiele gebruikers. We hebben hierover contact gehad met de Werkgroep Toegankelijk Groningen en zij vinden met ons dat een lage brug vele malen toegankelijker is en dat daarom een lage brug de voorkeur heeft boven af en toe iets langer (30 seconden) wachten als de lage brug open staat.

De 3 meter brug geeft de beste situatie voor het wegverkeer, zo staat in het raadsvoorstel. Minder steile en kortere hellingen, is vergelijkbare met de huidige situatie, geen omleiding en geen tunnel richting Van Starkenborgh, geen hoge taluds, damwanden en wegafsluitingen, enz. Maar geopend zou het heel slecht voor ons zijn: de lage brug staat vaker en langer open. Daar heb ik al het nodige over gezegd. De fiets-loopbruggen zijn minder aantrekkelijk. Laten we eerlijk zijn: die worden sowieso onaantrekkelijk. Het hoogteverschil met de beweegbare brug is nu eenmaal groot, bij beide varianten. De passeerbaarheid van de brug voor schepen is in alle varianten uitstekend: hij gaat namelijk altijd open, hoog of laag. Over de ontmenging van beroeps- en recreatievaart heb ik bij de nautische veiligheid al een flinke kanttekening geplaatst. Kortom: de 3 meter brug voldoet in ieder opzicht.

Ik ga met nog enkele dia’s nog iets verder inzoomen op de bewonersvariant en het ontwerpproces. Rechts het schetsje van de bewonersvariant dat we vorig jaar als alternatief presenteerden voor de vèrstrekkende en schrikbarende plannen van Rijkswaterstaat.

Een intensief proces, drie moties en vele gesprekken volgden. Totdat we de gelegenheid kregen om onze lage brug uit te werken. Zoals ik aan het begin al zei: het goede nieuws is dat er wel degelijk een lage brug mogelijk is. Er valt nu dus iets te kiezen!

Verkeersveiliger voor weggebruiker, sociaal veiliger voor alle fietsers en voetgangers. Toegankelijk voor alle voetgangers en langzame wielen. De 3 meter brug past veel beter bij Groningen fietsstad.

En hoe zien de verschillen er dan uit? Ik licht er enkele uit met een paar plaatjes uit de ontwerpboeken. Bovenaan de 3 meter brug, onder de 4,5 meter brug. St. Eustatiusstraat richting Korreweg

De 4,5 meter brug betekent hoge steile damwanden langs het talud. En langs beide kanten hekwerk op de brug. Vanaf 25 cm hoogteverschil is hekwerk langs de trottoirs verplicht. Het talud doorsnijdt daarmee onvermijdelijk de omgeving van de Korreweg. Bij de 3 meter brug sluit de St. Eustatiusstraat nog aan qua hoogte en kan de auto-ontsluiting desgewenst blijven. Bij de 4,5 meter variant is het hoogteverschil op die plek zo’n 60 cm en vervalt de autoverbinding.

Rechte manshoge damwanden en hekwerken aan weerszijden van het Heerdenpad. Ook daar wordt de omgeving doorsneden door een hoogliggende fietsstraat met steile wanden.

Vanaf de Ulgersmaweg richting brugwachterswoning. Bij de 3 meter brug blijft een rechtstreekse verbinding tussen Heerdenpad en Ulgersmakade bestaan (helling 1,75%) Bij de 4,5 meter brug komt forse omrijroute van en naar de Ulgersmakade. Veel opmerkingen van bewoners gaan hierover en over de sociale onveiligheid van deze oplossing. Aangekomen bij de Ulgersmaweg/Hunzeboord is de helling van 2,5% al gestart.

Het voetpad vanaf de rotonde heeft een steile trap van bijna 3 meter hoogte.

Door het fors inkorten van het talud op de Korreweg tot 135 meter verdubbelt het hellingspercentage bijna ten opzicht van de huidige situatie tot 2,5%. Niet voor niets hebben de bruggen Aduard, Dorkwerd en Zuidhorn taluds van 200 tot ruim 300 meter lengte. Aan de Ommelanderkant (Heerdenpad) is iets bijzonders aan de hand. Daar wordt op ongeveer 100 meter van de brug een hoogliggende rotonde gemaakt op 3,10 meter NAP, terwijl de hoogte nu ongeveer 0,50 meter NAP is. Een ophoging in het landschap met 2,60 meter. Daardoor blijft de helling vanaf de brug tot de rotonde' beperkt' tot 2,5%. Maar dat betekent dat vanaf de rotonde naar de Ulgersmaweg ook een talud komt van ongeveer 110 meter met een hellingspercentage van 2,5%. Los van de hellingpercentages, die gemiddelden zijn en voor fietsers en andere gebruikers echt veel steiler zijn dan 1,75%, is de ingreep in het landschap en de infrastructuur van de 4,5 meter brug heel groot. Een fietsstraat/fietspad met damwanden en hekwerk langs de kant dat hoog en niet geintegreerd boven het landschap loopt.

Het conceptontwerp van de 3 meter brug is zonder onze aanvullingen en wijzigingen naar de stakeholders gegaan. Zoals de voorgaande plaatjes laten zien is het nuttig om de brugvarianten naast elkaar te zien. Doordat de 3 meter brug in een addendum staat zijn de verschillen namelijk moeilijk te ontdekken. Op het afweegkader is veel af te dingen. Ondanks de nadrukkelijke uitnodiging van de wethouder om hierover mee te denken is er niets gedaan met onze inbreng. Desondanks ligt er een goed vertrekpunt voor verdere uitwerking van de 3 meter brug in de volgende projectfasen.

Nog even dit. We vinden het onze plicht om u te wijzen op de bochtverruiming. Ons advies: laat de bochtverruiming nader onderzoeken door een onafhankelijk bureau. 12,9 miljoen is niet niks. Volgens ons is deze ingreep echt niet nodig. In het adviesrapport blijft slechts een argument overeind, namelijk dat het opschuiven van de brug het talud aan de Korrewegkant beter inpasbaar is.

Raad, het is tijd om op te staan. Een 4,5 meter hoge Gerrit Krolbrug is een ontzettend slecht voorstel, het is onbegrijpelijk. Er worden beloftes gedaan die niet waargemaakt kunnen worden. Er worden keuzes voor ons gemaakt (“dit en dit is beter voor jullie!”) die wij niet maken en ook niet willen. Stem tegen dit voorstel! Ga voor een 3 meter hoge Gerrit Krolbrug. (Los punt: De motie voor maximaal 4 meter wordt zogenaamd uitgevoerd doordat 4,5 meter eigenlijk 4 meter is met correctie voor bodemdaling. Dat is een forse correctie. Er wordt geen rekening gehouden met maatregelen om de waterpeilen mee te laten zakken met een dalende bodem. Eerder werd 4,20 meter genoemd. Hoe zit dat?)

Los punt Citaat wethouder: “De 5,70 meter brug is voor de gemeente geen keuze meer omdat die niet realiseerbaar is. Dus we moeten kiezen tussen 3 meter of 4,5 meter. Geen ons de argumenten om voor de 3 meter brug te kiezen!” Die hebben we gegeven! Kies dan ook voor 3 meter! Dit verzoek is ons meermaals gedaan.