Preadvies initiatiefvoorstel van S&S, PvdA, CDA, D66, VVD, Stadspartij 100% en PvhN over Nieuw leven in een eeuwenoud volksfeest.pdf

Preadvies initiatiefvoorstel van Student & Stad, PvdA, CDA, D66, VVD, Stadspartij 100% voor Groningen en PvhN over 'Nieuw leven in Onderwerp een eeuwenoud volksfeest'. Ter bespreking

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Telefoon Datum

14 050 4-3-2026

Bijlage(n) Uw brief van

1

Ons kenmerk

44950-2026

Uw kenmerk

Geachte lezer, Op 16 januari 2026 hebben wij namens de fracties van S&S, PvdA, CDA, D66, VVD, Stadspartij 100% voor Groningen en Partij voor het Noorden het initiatiefvoorstel ‘Nieuw leven in een eeuwenoud volksfeest’ ontvangen. In dit voorstel wordt opgeroepen om Groningens Ontzet als gemeente verder te versterken. De strekking is dat de betrokkenheid bij het Groningens Ontzet al jaren terugloopt, zowel onder Stadjers als studenten. Vernieuwing vanuit de organisator Koninklijke Vereeniging voor Volksvermaken (KVvV) wordt om meerdere redenen als lastig gezien. Tegelijkertijd wordt gesteld dat een breed palet aan partijen – van verenigingen tot ondernemers – wil bijdragen aan een modernere, meer gedragen viering. Het initiatiefvoorstel dat uw raad heeft ingediend vraagt om een gerichte impuls om deze ontwikkeling te ondersteunen Het initiatiefvoorstel is zeer uitgewerkt wat betreft denkrichtingen voor het verbeteren van Groningens Ontzet. We willen de Student & Stadfractie dan ook hartelijk bedanken voor hun uitgebreide onderzoek, inzet en uitwerking. Verzoek aan ons college Dit voorstel vraagt ons college om middelen vrij te maken voor de kosten van een onafhankelijk gepositioneerd projectleider in 2026, ter hoogte van €150.000,- en dit bedrag incidenteel te dekken uit de algemene reserve.

Deze middelen zijn bedoeld voor zowel de personele kosten van de projectleider als voor een aanvullend activiteitenbudget voor vernieuwende initiatieven. Eventuele vervolgmiddelen worden betrokken bij de eerstvolgende begrotingscyclus. Te verkennen of het ook in de jaren na 2026 wenselijk zou zijn om (tijdelijk) een onafhankelijk gepositioneerd projectleider te behouden en hoeveel middelen hiervoor nodig zijn.

Volgvel 1

De onafhankelijk gepositioneerd projectleider gericht een aantal opdrachten mee te geven: 1. De organisatie van het Groningens Ontzet kracht bij te zetten. 2. De opkomst van het Groningens Ontzet sterk te vergroten onder studenten, Stadjers en andere bezoekers. 3. Groningers dichter bij elkaar te brengen en de saamhorigheid & historische binding in Stad te vergroten. 4. De locatie(s) van het programma van het Groningens Ontzet te herzien. 5. Het programma (evenementen & activiteiten) van het Groningens Ontzet weer nieuw leven in te blazen. 6. Van het Groningens Ontzet weer een volksfeest te maken dat Groningen samenbrengt en verbindt. Huidige situatie Groningens Ontzet Groningens Ontzet bevindt zich in een periode van noodzakelijke verandering. De afgelopen jaren is sprake van teruglopende bezoekersaantallen en blijft het een uitdaging om een programma te realiseren dat een breed en divers publiek aanspreekt. Hoewel er nog altijd enkele evenementen zijn die goed bezocht worden, is het geheel onvoldoende toekomstbestendig, sluit niet aan op de gemeentelijke ambities en vraagt het feest om een heroriëntatie op inhoud, vorm en organisatie. Om deze ontwikkeling te ondersteunen heeft de gemeente in 2024 een verandersubsidie verstrekt aan de KVvV, de organisator van Groningens Ontzet.

Deze subsidie biedt ruimte voor programmatische vernieuwing en versterking van de organisatorische basis. Parallel hieraan vervult de gemeente, vanuit team Evenementen, een bredere accountmanagersrol. Naast de bestaande subsidierelatie ondersteunt de gemeente de KVvV actief door mee te denken over het type evenementen, het leggen van relevante verbindingen met ondersteuning vanuit de bestuurders in de stad en het adviseren over aanvullende fondsen en partnerschappen. Tegelijkertijd blijft de organisatievorm kwetsbaar. Net als veel andere verenigingen heeft de KVvV te maken met teruglopende vrijwilligersaantallen, waardoor de continuïteit van activiteiten onder druk staat. Deze trend staat niet op zichzelf: volksfeesten en vrij toegankelijke evenementen elders in het land, zoals Bevrijdingsfestivals en Koningsdagvieringen, ervaren vergelijkbare problemen door stijgende kosten, hogere professionaliseringseisen en afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers. Groningens Ontzet beweegt daarmee in een bredere landelijke ontwikkeling waarin traditionele, vrijwilligersgedragen evenementen steeds meer moeite hebben om duurzaam georganiseerd te blijven. Blik op de toekomst Wij onderschrijven de analyse uit het initiatiefvoorstel dat de huidige organisatievorm kwetsbaar is.

Er is behoefte aan een onafhankelijke projectleider die partijen verbindt, vernieuwende initiatieven stimuleert en een breed gedragen structuur ontwikkelt. De toekomst van Groningens Ontzet wordt in het voorstel gezien als een beweging naar een meer open, gezamenlijke en van onderop georganiseerde viering, waarbij inwoners, ondernemers(verenigingen), studenten en maatschappelijke partners zelf het initiatief nemen.

Volgvel 2

Daarnaast geeft het voorstel aan dat er ingezet moet worden op het vergroten van de opkomst en betrokkenheid: via betere promotie met Marketing Groningen, een mogelijke herinvoering van 28 augustus als vrije dag voor ambtenaren, het stimuleren van vergunningaanvragen die gekoppeld zijn aan de feestdag, en terughoudendheid bij niet gerelateerde evenementen. De ambitie is om het feest breder zichtbaar te maken en symbolen en rituelen van saamhorigheid, vrijheid en verbondenheid te stimuleren. Voor de toekomst is het volgens ons college vooral noodzakelijk om eerst te concentreren op de inhoud van het feest. Nog voor er gesproken kan worden over een afgesproken vrije dag, moet het een dag zijn waar mensen graag aan deelnemen, zich verbonden voelen met Groningen en naar uitkijken. Vandaar dat wij het volgende advies geven. Reactie op het voorstel Het verzoek vanuit uw raad aan ons college is om middelen vrij te maken voor de kosten van een onafhankelijk gepositioneerd projectleider in 2026, ter hoogte van €150.000,- en dit bedrag incidenteel te dekken uit de algemene reserve. Ten eerste gaat uw raad zelf over de inzet van de algemene reserve, het budgetrecht ligt immers bij de gemeenteraad. Ten tweede is belangrijk om te kijken naar welk probleem het huidige voorstel oplost.

Het aanstellen van een onafhankelijke projectleider kan grip op het organisatieproces versterken, de samenwerking met de KVvV verbeteren en zorgen voor een duidelijk aanspreekpunt. Een projectleider kan daarnaast ook meer samenhang aan het evenement brengen, partijen verbinden en ondersteuning bieden bij zaken als fondsenwerving en conceptontwikkeling. Waarmee meer regie kan worden genomen op de koers en kwaliteit van Groningens Ontzet. Tegelijkertijd lost een projectleider zonder aanvullende middelen de kern van de uitdaging niet op: het structurele tekort aan capaciteit, initiatieven en financiële ruimte bij zowel KVvV als betrokken partners. Er is dan wel een procesregisseur, maar onvoldoende inhoud om daadwerkelijk nieuw aanbod te laten ontstaan of bestaande activiteiten te versterken. De projectleider stuurt dan feitelijk op een leeg speelveld. Preadvies Uw raad kan grofweg kiezen tussen twee benaderingen: Of alleen voor een onafhankelijk projectleider €150.000,- reserveren. Waarmee geen ruimte wordt gemaakt voor het aanjagen van nieuwe initiatieven. Of het bedrag kan in tweeën worden gedeeld (€50.000,- / €100.000,-) waarbij er €50.000,- wordt uitgetrokken voor een tijdelijke en onafhankelijke projectleider, die zeggenschap krijgen over een aanjaagsubsidie ter hoogte van €100.000,-.

De vele onderdelen die al zijn opgesteld in het initiatiefvoorstel kunnen leiden tot goede duidelijke criteria waarop deze subsidie kan worden aangevraagd. De subsidie komt dan buiten de directe invloed van de KVvV te liggen, maar wordt ook niet volledig binnen de gemeentelijke organisatie gelegd. Ons college geeft de voorkeur aan deze verdeling van de voorgestelde €150.000,- over een projectleider en een aanjaagsubsidie. Hiermee wordt wel een regierol gecreëerd, en kunnen daarnaast vernieuwende initiatieven direct worden ondersteund. Waarbij

Volgvel 3

partijen die iets willen organiseren op 28 augustus deze subsidie kunnen aanvragen. Deze variant biedt wellicht meer kans op een directe kwaliteitsimpuls voor Groningens Ontzet. In deze constructie moet het aanjagende vermogen van dit voorstel worden geëvalueerd in het licht van de volgende begrotingscyclus. Gezien de timing is het belangrijk dat deze €150.000,- ook inzetbaar blijft voor 2027, aangezien het wellicht niet voor editie 2026 volledig uitgegeven wordt, en het anders eind 2026 terugvloeit naar de algemene middelen. Waarbij de projectleider, ingehuurd of in dienst van de gemeente, verantwoording aflegt aan uw raad over de besteding van de subsidie. Daarna kan u als raad bepalen of er meer, of een structurele aanjaagsubsidie nodig is. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Roelien Kamminga

secretaris, Sander Gerritsen

Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.