Ontwerpbegroting 2026.pdf

Raadsvoorstel Embargo tot vrijdag 3 oktober 11.00 uur

Onderwerp

Ontwerpbegroting 2026

Telnr.

14 050

Registratienummer Classificatie

Bijlagen 4

295525-2025 Openbaar

Portefeuillehouder

Wijnja

Langetermijn agenda (LTA) Raad

LTA ja: LTA nee:

Geheim

Vertrouwelijk (bij gebruik van persoonsgegevens)

Maand 11 Jaar 2025 Niet op LTA

Voorgesteld raadsbesluit

De raad besluit: de begroting 2026 vast te stellen; de baten, lasten (inclusief de voorgestelde intensiveringen van € 16,773 miljoen incidenteel en € 10,100 miljoen structureel, € 4,372 miljoen inzet voor strategische investeringsagenda en de voorgestelde dekkingsbronnen van € 5,728 miljoen structureel), toevoegingen en onttrekkingen aan reserves voor 2026 per deelprogramma vast te stellen en de meerjarenraming 2026-2029 als leidraad voor het te voeren beleid te aanvaarden; III. kennis te nemen van het in bijlage 3 van het raadsvoorstel opgenomen onderzoeksplan doeltreffendheid en doelmatigheid; IV. de kredieten voor routine-investeringen van totaal € 14,866 miljoen beschikbaar te stellen conform overzicht investerings- en financieringsstaat van de financiële positie in de begroting 2026; V. een uitvoeringskrediet van € 10,879 miljoen beschikbaar te stellen voor de investeringen in de openbare ruimte 2026 en de kapitaallasten van € 638.000,-- te dekken uit de investeringsmiddelen vervangingsinvesteringen openbare ruimte; VI. een uitvoeringskrediet van € 11,045 miljoen beschikbaar te stellen voor de investeringen in het bestaande riool en de kapitaallasten van € 303.000,-- te dekken uit de rioolheffing; VII.

een krediet van € 400.000,-- beschikbaar te stellen voor herinrichting van de velden op begraafplaats Selwerderhof en de kapitaallasten van € 16.400,-- te dekken uit begrafenisrechten; I. II.

Samenvatting

Met dit raadsvoorstel wordt de ontwerpbegroting 2026 aangeboden aan uw raad. Ons college doet in dit raadsvoorstel voorstellen voor intensiveringen en dekkingsbronnen voor 2026-2029. Deze voorstellen zijn verwerkt in de ontwerpbegroting die nu voorligt. Het raadsvoorstel bestaat naast de ontwerpbegroting 2026 (inclusief de intensiveringen en voorstellen voor dekkingsbronnen) uit de aanbiedingsbrief ontwerpbegroting in ‘t kort, het onderzoeksplan doeltreffendheid en doelmatigheid 2026 en kredietvoorstellen riolering en openbare ruimte. De ontwerpbegroting 2026 is ook terug te vinden op het financieel portaal van de gemeente Groningen.

B&W-besluit d.d.: 30-9-2025

Vervolg voorgesteld raadsbesluit VIII. een aanvullend krediet beschikbaar te stellen van € 4,000 miljoen voor de revitalisering van de Duinkerkenstraat

45 en de kapitaallasten van € 180.000,-- vanaf 2029 te dekken voor een bedrag van € 38.000 uit de tarieven en voor een bedrag van € 142.000,-- de financiële reservering in de strategische investeringsagenda; IX. de kredieten voor routine investeringen 2026 vervanging materieel Stadsbeheer te verhogen met € 4,788 miljoen en de kapitaallasten van € 607.000,-- voor 50% te dekken uit de tarieven (afvalstoffenheffing, riolering, bedrijfsafval) en voor 50% te dekken uit de beschikbare middelen emissieloos wagenpark; X. een reserve mobiliteitsfonds in te stellen ter dekking van grote opgaven op het gebied van fietsparkeren en parkeergarages; XI. een reserve sportcentrum Kardinge in te stellen om de resterende vrijval van kapitaallasten van Kardinge tot de opening van het nieuwe sportcentrum te reserveren voor plankosten, onderhoud en de nieuwbouw; XII. voor het masterplan sportvoorzieningen € 292.000,-- in 2026 over te hevelen uit het structureel budget voor strategische investeringsagenda naar het deelprogramma 3.4 Sport en bewegen; XIII. voor de instandhouding van de huidige Oosterpoort in 2026 € 530.000,-- en vanaf 2027 structureel € 368.000,-over te hevelen uit het structureel budget voor strategische investeringsagenda naar het deelprogramma 3.5 Cultuur en evenementen; XIV.

vanuit de reservering van het rekeningresultaat 2024 € 6,594 miljoen over te hevelen naar reserve sparen voor de toekomst ter dekking van de incidentele opgaven uit de strategische investeringsagenda; XV. voor verduurzaming maatschappelijk vastgoed vanuit de reserve sparen voor de toekomst € 1,195 miljoen te onttrekken en ten gunste brengen van het deelprogramma 4.4 Overhead en ondersteuning organisatie; XVI. de wijzigingen bij de indicatoren in deelprogramma’s 1.1 Economie en werkgelegenheid, 1.2 Mobiliteit, 2.1. Kwaliteit leefomgeving, 2.2 Veiligheid, 3.2 Onderwijs en Paragraaf 9 Bedrijfsvoering vast te stellen. Aanleiding en doel

In dit raadsvoorstel zijn de voorstellen en uitgangspunten van de ontwerpbegroting 2026 opgenomen. Het financieel perspectief is toegelicht in ‘Ontwerpbegroting in ’t kort’ die in de bijlage is opgenomen. In het financieel perspectief wordt rekening gehouden met de Strategische Investeringsagenda (SIA). De SIA wordt nader toegelicht in de ‘Ontwerpbegroting in ’t kort’ en de bijlage in de ontwerpbegroting 2026 zelf. Onderstaande onderwerpen worden achtereenvolgens in dit raadsvoorstel behandeld: • Aanpassingen in ontwerpbegroting 2026; • Kader; • Financiële consequenties; • Overige consequenties; • Vervolg van het proces. Bij het raadsvoorstel zitten de volgende bijlagen: • Bijlage 1: Aanbiedingsbrief - Ontwerpbegroting in ‘t kort 2026; • Bijlage 2: Ontwerpbegroting 2026; • Bijlage 3: Onderzoeksplan doeltreffendheid en doelmatigheid 2026; • Bijlage 4: Kredietvoorstel investeringen in riolering en openbare ruimte. Aanpassingen in ontwerpbegroting 2026 We zijn continu bezig om de producten van de Planning & Control cyclus uitnodigender, leesbaarder en compacter te maken.

Hiervoor zijn in de vorige begrotingen al stappen gezet door bijvoorbeeld: • de structuur te wijzigen van 14 naar 4 programma’s; • het verminderen van indicatoren; • een aanbiedingsbrief nieuwe stijl ‘ontwerpbegroting in ’t kort’ in te voeren; • compactere toelichtingen te geven op het niveau van programma en deelprogramma (i.p.v. beleidsvelden); • het invoegen van visualisaties; • een gewijzigde opzet in deelprogramma 3.3 (Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit) om de relatie tussen doelen en indicatoren te verbeteren.

2

In de ontwerpbegroting 2026 zijn de volgende aanpassingen doorgevoerd: • Op advies van de accountant en in afstemming met het Audit Committee is de gewijzigde opzet van deelprogramma 3.3 ten aanzien van doelen en indicatoren in begroting 2026 voor alle deelprogramma’s doorgevoerd; • In afstemming met het Audit Committee zijn wijzigingen doorgevoerd in de indicatoren voor de deelprogramma’s 1.1 Economie en werkgelegenheid, 1.2 Mobiliteit, 2.1. Kwaliteit leefomgeving, 2.2 Veiligheid, 3.2 Onderwijs en in Paragraaf 9 Bedrijfsvoering; • Het aantal visualisaties is verder uitgebreid; • Er zijn verdere stappen gezet in de opbouw en inhoud van de klimaatparagraaf; • In de paragraaf verbonden partijen is rekening gehouden met de aanbevelingen vanuit het onderzoek van de rekenkamer en de nieuwe BBV notitie verbonden partijen. Kader

Het kader waarbinnen de ontwerpbegroting 2026 tot stand komt, is wettelijk geregeld in de Gemeentewet en in het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Daarnaast zijn in de Financiële verordening (314296-2024) kaders opgenomen voor afschrijvingstermijnen, etc. In de kadernota Weerstandsvermogen en Risicomanagement 2025 (120820-2025) heeft uw raad kaders opgenomen voor weerstandsvermogen en risicomanagement. Argumenten en afwegingen

Zie bijlagen Maatschappelijk draagvlak en participatie

N.v.t. Financiële consequenties

Begroting 2026 - begrotingswijziging 2026 Alle voorgestelde intensiveringen 2026-2029 en dekkingsbronnen 2026-2029 zijn verwerkt in de ontwerpbegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. De ontwerpbegroting 2026 is gebaseerd op de financiële ontwikkelingen vanuit de meicirculaire 2025. De gevolgen uit de septembercirculaire 2025 zijn, volgens dezelfde werkwijze als bij de voorgaande begroting, niet meegenomen in de ontwerpbegroting 2026. Structureel evenwicht Het financieel beeld laat voor de jaren 2026 t/m 2028 een positief saldo zien. In 2029 zien we een negatief saldo ontstaan. Wel is er de komende 4 jaren een positief structureel evenwicht van het begrotingssaldo. In onderstaand overzicht is de ontwikkeling van het structureel evenwicht opgenomen: STRUCTUREEL EVENWICHT

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Structurele exploitatieruimte (x € 1.000)

13.913

23.669

21.514

18.800

Structurele exploitatieruimte in percentage

0,9%

1,6%

1,4%

1,2%

Financieel perspectief voor nieuwe raad en college Op basis van het huidige perspectief zijn aanvullende bezuinigingen nodig voor een sluitende begroting vanaf 2029. Hiervoor kunnen de nog niet ingezette bezuinigingsmaatregelen uit het proces reële begroting worden gebruikt. Op basis van het huidige financiële perspectief is geen ruimte voor nieuwe structurele intensiveringen (zonder aanvullende bezuinigingsmaatregelen). Het rekeningresultaat 2024 van € 27,4 miljoen is beschikbaar voor de toekomst. Voorgesteld wordt om € 6,6 miljoen beschikbaar te houden voor de incidentele opgaven uit SIA, waardoor er nog € 20,8 miljoen overblijft om incidenteel in te zetten. Daarnaast laten de jaren 2026 t/m 2028 naar verwachting een beperkt positief saldo zien dat ingezet kan worden in de komende jaren. Strategische investeringsagenda (SIA) Bij een realisatiebesluit over de strategische projecten moeten ook de benodigde middelen zijn geregeld. Daarvoor moet in de begroting voldoende ruimte worden gereserveerd. In de begroting nemen we hiervoor een structurele financiële

3

reservering op. In de begroting 2025 hebben we voor het eerst een financiële reservering voor de SIA opgenomen. Op basis van de geactualiseerde SIA hebben we een nieuwe inschatting gemaakt van de benodigde structurele reservering en deze is verwerkt in de begroting. In de ontwerpbegroting 2026 zijn aanvullende middelen opgenomen voor de langere instandhouding van de huidige Oosterpoort. In de financiële reservering van de SIA is rekening gehouden met deze hogere lasten. De aanvullende middelen van 530 duizend euro voor 2026 en vanaf 2027 structureel 368 duizend euro zijn verwerkt op deelprogramma 3.5 Cultuur en evenementen. De aanvullende middelen vanaf 2028 en verder blijven gereserveerd in de centrale financiële reservering voor de SIA en worden bij de volgende begroting geactualiseerd. Ook het Masterplan sportvoorzieningen is opgenomen in de SIA. Voor de programmakosten in het Masterplan sportvoorzieningen is in 2026 292 duizend euro uit het SIA budget nodig en is in de ontwerpbegroting 2026 overgeheveld naar het deelprogramma 3.4 Sport en bewegen. Bij een aantal strategische investeringsprojecten verwachten we een incidenteel tekort of incidentele kosten. Het gaat om gebiedsontwikkelingen Kardinge, Stationsgebied en Meerstad en verduurzaming maatschappelijk vastgoed.

De incidentele opgaven kunnen niet geheel worden opgevangen binnen de huidige beschikbare ruimte in de reserve sparen voor de toekomst. Daarom wordt voorgesteld om 6,6 miljoen euro vanuit het rekeningresultaat 2024 over te hevelen naar de reserve sparen voor de toekomst. Om een haalbaarheidsstudie of om een programma van eisen te ontwikkelen voor verduurzaming maatschappelijk vastgoed in 2026 zijn de hiervoor benodigde middelen van 1,2 miljoen euro overgeheveld naar het budget in de exploitatie van deelprogramma 4.4 Overhead en ondersteuning organisatie. Financiële uitgangspunten Naast het financieel meerjarenbeeld 2026-2029 zijn er financiële uitgangspunten gebruikt voor het opstellen van de ontwerpbegroting 2026-2029. Financiële uitgangspunten ontwerpbegroting 2026 Nominale ontwikkelingen (stijging lonen en prijzen) Nominale ontwikkeling 2026 Tarief stijgingspercentage 2026 Rente Rentepercentage nieuwe lang lopende leningen Rente omslag percentage (ROP)

3,93% 4,09% 2,50% 1,60%

Bij de overzichten in de ontwerpbegroting 2026 zijn de uitgangspunten met toelichting opgenomen. Routine-investeringen De routine-investeringen zijn investeringen ter vervanging van bestaande activa met als doel de bedrijfsvoering op het huidige peil te houden. Het betreft voornamelijk investeringen in automatisering, meubilair, huisvesting, voertuigen en materieel. Voor 2026 verwachten we 24,5 miljoen euro aan routine investeringen. Een deel van de investeringen komt nog ten laste van de kredieten van voorgaande jaren (9,6 miljoen euro). Dit houdt in dat we in 2026 voor totaal 14,9 miljoen euro aan nieuwe kredieten voor routine-investeringen nodig hebben. De kapitaallasten van de nieuwe kredieten voor routine investeringen 2026 hebben we opgenomen in deze ontwerpbegroting. Routine-investeringen 2026 (bedragen x € 1.000) Vervangingsinvesteringen Informatie & Services Vervangingsinvesteringen Facilitaire Services & Huisvesting Vervangingsinvesteringen Sport050*

Beschikbaar te stellen krediet 2.200 1.235 543

Vervangingsinvesteringen SPOT Groningen

2.688

Vervanging materieel Stadsbeheer

8.118

Vervangingsinvesteringen iederz

82

Totaal

14.866

*Investeringen Sport050 zijn incl. btw

4

Vervangingen riolering en openbare ruimte Bij het opstellen van de begroting wordt rekening gehouden met de investeringen in riolering en openbare ruimte en wordt hier financiële ruimte voor gereserveerd. In bijlage 4 vindt u de onderbouwing van het krediet voor de investeringen in riolering en openbare ruimte. Daarnaast zijn hierin kredietvoorstellen opgenomen voor herinrichting begraafplaats Selwerderhof, revitalisering Duinkerkenstraat 45 en routine investeringen voor vervanging materieel Stadsbeheer. Mobiliteitsfonds In deze begroting is de vorming van een mobiliteitsfonds opgenomen. Voor de jaren 2026-2029 wordt rekening gehouden met een toevoeging aan het mobiliteitsfonds van maximaal 4 miljoen euro per begrotingsjaar. Dit fonds wordt gevormd uit de verwachte resultaten van het parkeerbedrijf. Jaarlijks wordt beoordeeld of de ontwikkeling van de begroting van parkeren hier ruimte voor biedt. Het fonds dient ter dekking van grote opgaven op het gebied van fietsparkeren en parkeergarages. Hiervoor wordt een afzonderlijke reserve opgemaakt. Format instellen reserve Directie Naam reserve Doel Beklemde reserve Ja/Nee Rentetoevoeging Ja/Nee Standaardpercentage of afwijkend percentage? Maximale omvang Verwachte einddatum Aan welke kostenplaats gekoppeld Instellen bij begroting, VGR, rekening of in eigen raadsvoorstel?

Stadsontwikkeling Mobiliteitsfonds Parkeren Vorming bestemmingsreserve ter dekking van toekomstige investeringen in parkeergarages/fietsenstallingen Nee Nee € 16 miljoen (4 jaar max € 4 miljoen) 31-12-2029 613629 Begroting

Vrijval kapitaallasten Kardinge Het huidige Kardinge is afgeschreven. Dit leidt er toe dat de jaarlijkse kapitaallasten van het sportcentrum (circa 760 duizend euro per jaar) vrijvallen. Eerder hebben we aangegeven deze vrijval in te willen zetten voor de verdere planvorming of voor noodzakelijke aanvullende onderhoudskosten (456295-2021). In de financiële reservering van de SIA in de ontwerpbegroting 2026 is rekening gehouden met de voorkeursvariant van het Sportcentrum zoals gepresenteerd in mei 2025 (145052-2025). De meerjarenonderhoudsbegroting van het sportcentrum is geactualiseerd uitgaande van deze voorkeursvariant en gereedkoming van het nieuwe sportcentrum in 2031. Op basis hiervan is het noodzakelijk de jaarlijkse storting in de onderhoudsvoorziening te verhogen met 660 duizend euro. Conform de eerder voorgestelde lijn wordt dit gedekt uit de vrijval van kapitaallasten op het bestaande sportcentrum. We stellen voor de resterende vrijval op het huidige sportcentrum tot de opening van het nieuwe sportcentrum te reserveren in een nieuwe bestemmingsreserve Kardinge voor plankosten, onderhoud en de nieuwbouw. Format instellen reserve Directie Naam reserve

Doel Beklemde reserve Ja/Nee Rentetoevoeging Ja/Nee Standaardpercentage of afwijkend percentage? Maximale omvang Verwachte einddatum Aan welke kostenplaats gekoppeld

Sport050 Sportcentrum Kardinge Vorming bestemmingsreserve om de vrijval kapitaallasten op het oude sportcentrum Kardinge te reserveren voor plankosten, onderhoud en ter dekking van nieuwbouw sportcentrum. Nee Nee n.v.t. 31-12-2031 623723

5

Instellen bij begroting, VGR, rekening of in eigen raadsvoorstel?

Begroting

Overige consequenties

Participatieverordening In de nieuwe participatieverordening is voorgesteld om jaarlijks het onderwerp participatie in de jaarrekening en begroting op te nemen. In paragraaf 1 Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing wordt hier aandacht aan besteed. Rekenkameronderzoek Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) Groningen-Noord Uit het rekenkameronderzoek is naar voren gekomen om specifiek aandacht te geven aan NPLV Groningen-Noord in de begrotingscyclus. In paragraaf 1 Wijkontwikkeling en wijkvernieuwing wordt hier aandacht aan besteed. Vervolg

Op 8 oktober 2025 wordt de begroting via een presentatie aan uw raad toegelicht. Vanaf 2 oktober tot uiterlijk 27 oktober worden de fracties in de gelegenheid gesteld om technische vragen via de mail te stellen. Ook is het mogelijk om in die periode, tot uiterlijk 24 oktober telefonisch contact te hebben met betrokken beleidsambtenaren. De stand van zaken over de voortgang van de uitvoering van de begroting wordt gevolgd via de reguliere documenten van de planning en control cyclus. Lange Termijn Agenda

5 november 2025: Meningsvormende sessies 12 november 2025: Begrotingsraad

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Roelien Kamminga

secretaris, Sander Gerritsen

Dit raadsvoorstel is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.

6