Kredietaanvraag nieuwbouw IKC Meeroevers.pdf
Tekst van het document
Raadsvoorstel
Onderwerp
Kredietaanvraag nieuwbouw IKC Meeroevers
Telnr.
14 050
Registratienummer Classificatie
Bijlagen 1 (GEHEIM op basis van art. 87 en 88 Gemeentewet)
256255-2025 Openbaar
Portefeuillehouder
Bloemhoff
Langetermijn agenda (LTA) Raad
LTA ja: LTA nee:
Geheim
Vertrouwelijk (bij gebruik van persoonsgegevens)
Maand 12 Jaar 2025 Niet op LTA
Voorgesteld raadsbesluit
De raad besluit: I. de totaal geraamde kosten voor de realisatie van het nieuwe IKC Meeroevers vast te stellen op € 19.463.000,-inclusief btw; II. hiertoe een uitvoeringskrediet van € 19.463.000,-- beschikbaar te stellen; III. van de totaal geraamde kosten van € 19.463.000,-- een bedrag van € 318.000,-- als volgt incidenteel te dekken: a. € 204.000,-- bijdrage NCG Aardbevingsbestendig bouwen; b. € 114.000,-- bijdrage VCOG; IV. het resterende bedrag van € 19.145.000,-- te dekken uit Programma 3, Onderwijs (onderdeel onderwijshuisvesting), voor wat betreft de structurele lasten hiervan na het (verwachte) jaar van gereedkomen ad € 591.928,--; V. de gemeentebegroting 2025 op deelprogrammaniveau overeenkomstig te wijzigen.
Samenvatting
De Meeroeversschool in Meerstad is sinds 2012 gehuisvest in semipermanente gebouwen en heeft dringend behoefte aan een toekomstbestendig permanent gebouw dat ruimte biedt aan de groeiende leerlingenaantallen. De nieuwbouw van IKC Meeroevers is opgenomen in het Scholenplan Gro Up van de gemeente Groningen, dat inzet op duurzame onderwijshuisvesting en gelijke kansen voor kinderen. Het ontwerp is geïnspireerd door Groningse architectuur en zet met een houten draagconstructie, hennepvezelisolatie en deels hergebruikte materialen sterk in op een circulair gebouw. Ook wordt ingezet op een toekomstbestendig ontwerp met een flexibele indeling en een levensduur van minimaal 100 jaar. IKC Meeroevers komt op een landschappelijke wierde in de nieuwe wijk rond de Grunoplas en biedt plaats aan 450 leerlingen en zeven kinderopvanggroepen. De buitenruimte wordt groen en speelbaar ingericht en grenst aan het buurtplein en de groene wijkstructuur van het park, waar school- en wijkkinderen kunnen spelen en leren, tijdens en na schooltijd. De Meeroeversschool, schoolbestuur VCOG, kinderopvang SKSG en bureau Meerstad zijn nauw betrokken bij het ontwerp en de planontwikkeling. De bouw start naar verwachting begin 2026 en de ingebruikname is gepland in de eerste helft van 2027.
B&W-besluit d.d.: 07-10-2025
Vervolg voorgesteld raadsbesluit Aanleiding en doel
De Meeroeversschool is sinds 2012 gevestigd in tijdelijke huisvesting in Meerstad. De School is gestart onder het schoolbestuur OPOS en per 1-1-2020 overgegaan naar VCOG. Het schoolgebouw is in meerdere fasen uitgebreid met semipermanente lokalen. De school heeft dringend behoefte aan een permanent gebouw dat toekomstbestendig is en ruimte biedt aan de groeiende leerlingenaantallen. De nieuwbouw van IKC Meeroevers is opgenomen in het Scholenplan Gro Up, dat in mei 2024 is vastgesteld door uw raad. Met het Scholenplan Gro Up investeert de gemeente Groningen in duurzame schoolgebouwen en gelijke kansen voor kinderen. In onze brief van 26-3-2025 (kenmerk 68424-2025) hebben we u reeds geïnformeerd over het ontwerp. Inmiddels zijn de benodigde omgevingsvergunningen onherroepelijk en vragen we uw raad nu in voorliggend raadsvoorstel een krediet voor de realisatie van IKC Meeroevers. Kader
-
Scholenplan Gro Up; Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Groningen; Onderwijswetgeving, WPO; Manifestatie Schoolvoorbeeld.
Argumenten en afwegingen
De gemeente Groningen, schoolbestuur VCOG en Bureau Meerstad hebben aan de start van de ontwikkeling samen de ambitie uitgesproken om met de nieuwbouw van IKC Meeroevers een uitstekende, zo niet de best mogelijke onderwijshuisvesting te realiseren. Daarbij hebben we onder andere de volgende onderscheidende doelstellingen geformuleerd, die later zijn teruggekomen in de manifestatie Schoolvoorbeeld: - het kindcentrum een prominente kwalitatieve positie in de ontwikkeling van het stedenbouwkundige plan te geven, waarin de wijk rond het nieuwe kindcentrum wordt ontworpen; - een groene buitenruimte die direct grenst aan een (verkeers)veilige groene wijkstructuur, waar kinderen kunnen spelen en leren, tijdens en na schooltijd, en autoverkeer nabij het kindcentrum zoveel mogelijk wordt voorkomen; - een gebouw met uitstekende functionele kwaliteit, dat goed onderwijs faciliteert, nu en in de toekomst; - een gebouw te realiseren met dusdanige esthetische, functionele en technische toekomstwaarde, dat het minimaal 100 jaar gebruikt kan worden, al dan niet als school, en aanpasbaar is aan de door de tijd wijzigende maatschappelijke behoeften; - een duurzaam gebouw op basis van een circulaire ontwerpbenadering; beperken materiaal gebonden CO2 uitstoot, herkomst van materialen (biobased) en losmaakbaarheid (toekomstig hergebruik).
Figuur 1, locatie IKC Meeroevers in Meerstad
Figuur 2, autoluwe schoolomgeving aan park en buurtplein
Locatie en omgeving IKC Meeroevers wordt het eerste gebouw in de nieuwste wijk van Meerstad rond de Grunoplas, die uiteindelijk zo’n 3.000 woningen zal omvatten. Het ontwerpproces voor het gebouw is parallel verlopen aan de vorming van het ruimtelijke plan voor de wijk. Het heeft daardoor, in de samenwerking met bureau Meerstad, een prominente plek gekregen tegen de rand van Meeroevers. Omdat het ligt tegen de rand van de wijk Meeroevers wordt het kindcentrum goed toegankelijk voor leerlingen uit bestaande én nieuwe wijken. Het kindcentrum ligt in een autoluwe, veilige en groene omgeving en is stevig verankerd in de nieuwe wijk, zowel met het park als het beoogde centrumgebied. Kiss &
2
ride en parkeren voor auto’s vindt plaats op veilige afstand van de schoolomgeving, op het parkeerterrein binnen het voorzieningencluster. Het gebouw komt op een landschappelijke ophoging, de wierde, en biedt een interessant en uitdagend groen speelterrein. Spelen, leren en ontdekken staan centraal in de inrichting van het terrein. Het openbare park wordt dubbel gebruikt en fungeert daarmee als een natuurlijk verlengstuk van het schoolplein, met volop ruimte om te bewegen en ontdekken. Het licht oplopende plein aan de voorzijde van het gebouw fungeert als buurtplein, waar kinderen worden gehaald en gebracht en buurtbewoners elkaar ontmoeten. De meer openbare functies in het gebouw liggen ook aan deze voorzijde.
Figuur 3, Voorgenomen inrichting projectgebied (bron: BM/West 8)
Figuur 4, impressie parkzijde IKC Meeroevers
Visie en ontwerp In 2022 is middels een ontwerpend onderzoek een uitgebreid programma van eisen opgesteld in samenwerking met de school, de kinderopvang en bureau Meerstad. Vijf architecten hebben via een Europese architectenselectie een schetsplan ingediend, waarvan één is geselecteerd; het ontwerp van de hand van de samenwerking Zoetmulder en Schoots Architecten. Het nieuwe kindcentrum biedt ruimte voor 450 leerlingen en 7 groepen kinderopvang. Het gebouw is aardbevingsbestendig, wordt met duurzame materialen opgebouwd en heeft een verwachte levensduur van tenminste 100 jaar. De architectuur is geïnspireerd door de Groningse architect Siebe-Jan Bouma, met een herkenbare toren en rode Groningse baksteen voor de gevels. De schoolvisie benadrukt dat het essentieel is dat kinderen niet alleen kennis opdoen, maar ook leren samenwerken, ontdekken en zich verbonden voelen met hun omgeving. Ontmoeten en verbinding staan centraal als kern voor de ontwikkeling van kinderen. Dat vraagt om geschikte ruimte, zowel binnen als buiten. De grote, lichte ruimtes geven rust en overzicht, terwijl verschillende leerpleinen en diverse leerplekken aansluiten bij de schoolvisie en de behoeften van elk kind. In het interieur zijn natuurlijke materialen en kleuren bepalend voor de sfeer. Bouwkundige elementen en constructies maken deel uit van het interieur.
Vanuit de schoolvisie heeft ook de buitenruimte een belangrijke rol in het ontwerp van het nieuwe IKC Meeroevers. De open opzet en sterke verbinding met buiten maken leren dynamisch en veelzijdig.
Figuur 5, impressie hoofdentree IKC Meeroevers en buurtplein
Figuur 6, impressie leerplein IKC Meeroevers
Duurzaam en toekomstbestendig IKC Meeroevers is een van de projecten die wordt gebruikt om te ervaren wat de invloed is van circulair bouwen op het ontwerp- en realisatietraject van maatschappelijk vastgoed. Binnen het project zijn de thema’s losmaakbaarheid, herkomst materialen (hergebruikt, gerecycled of hernieuwbaar) en de materiaalgebonden CO₂ uitstoot aanvullende kaders voor het ontwerpteam. De circulaire keuzes zijn duidelijk zichtbaar in de architectuur en afwerkingen. En in het ontwerp is extra aandacht besteed aan het beperken van de CO2 uitstoot tijdens de realisatie. Met de inzet van biobased materialen, zoals hout voor de draagconstructie en de constructieve vloeren en hennepvezel als isolatiemateriaal in
3
houtskeletbouwelementen, wordt de uitstoot ten opzichte van meer traditionele materialen, zoals beton en staal, gereduceerd. Het houten casco van het gebouw is met het oog op de toekomstbestendigheid ontworpen voor een beoogde levensduur van (tenminste) 100 jaar en een vrije overspanning (stramienmaat) van 7.2 x 7.2 meter. Deze ruime kolomafstand in combinatie met een grote verdiepingshoogte laat een flexibele indeling van het gebouw toe, waardoor dit kan meebewegen met de toekomstige onderwijskundige ontwikkelingen én geschikt is voor alternatieve functies zoals zorg, wonen of een buurthuis. De robuuste gemetselde rode gevels van IKC Meeroevers zijn kenmerkend voor de in Groningen gefabriceerde bakstenen. Voor een deel van de gevels worden, na gunning van de realisatie, met de te selecteren aannemer, de mogelijkheden geïnventariseerd voor de inzet van regionaal geoogste hergebruikte rode Groninger bakstenen. Ook de hennepvezelisolatie is bij voorkeur afkomstig van het Groninger platteland. Het ontwerp is daarnaast natuurinclusief, met onder andere een groen dak, nestkasten voor vogels en vleermuizen en een biodivers ingerichte buitenruimte.
Figuur 7, impressie leerplein IKC Meeroevers
Figuur 8, impressie bijzondere highlights, o.a. deels hergebruikte Baksteen, biocomposiet elementen, groendak, nestkasten etc.
Maatschappelijk draagvlak en participatie
De Meeroeversschool, het schoolbestuur VCOG, de kinderopvang van SKSG en bureau Meerstad zijn intensief betrokken bij het ontwerp, de verdere planontwikkeling en uitwerking van IKC Meeroevers. Maar ook via de eigen kanalen bij de communicatie met de omgeving. Voor buurtbewoners en ouders zijn op 7 december 2022 en op 23 oktober 2024 informatiebijeenkomsten gehouden. Op 7 december 2022 is de start van de planvorming gepresenteerd. Tijdens de laatste informatieavond op 23 oktober 2024 zijn de gedetailleerde plannen voor IKC Meeroevers, maar ook voor de ontwikkeling en de beoogde ontsluiting van de wijk gedeeld. Doel was de buurtbewoners en ouders te informeren over de plannen, het ontwerp, de aankomende vergunningprocedure en de planningen, én eventuele vragen, aandachtspunten en zorgen op te halen voor de verdere planuitwerking. Inmiddels zijn de benodigde vergunningen voor de ruimtelijke plannen en de bouw van het kindcentrum verleend en zonder verdere bezwaren onherroepelijk. Financiële consequenties
Eigendom/ verhuur Het schoolbestuur VCOG wordt juridisch eigenaar van het nieuwe gebouw. De wet op primair onderwijs (WPO) en de Verordening huisvesting onderwijs gemeente Groningen zijn van toepassing. Het economisch claimrecht op de grond(en) en gebouw(en) blijft bij de gemeente Groningen. Met de kinderopvangorganisatie SKSG sluit het schoolbestuur VCOG een huurovereenkomst conform de in het BBO vastgestelde afspraken over verhuur in schoolgebouwen en maakt daarbij gebruik van het standaard model huurovereenkomst. Op grond van de WPO is de gemeente verantwoordelijk voor de dekking van de kapitaallasten en de zakelijke lasten van het gehele gebouw. Het schoolbestuur draagt de verantwoordelijkheid voor de exploitatie van het gehele gebouw. Daarbij moet o.a. gedacht worden aan het eigenaars- en gebruikersonderhoud, energielasten en schoonmaak. Nieuwbouw IKC Meeroevers De nieuwbouw van IKC Meeroevers wordt gecontracteerd op basis van een uitgewerkt technisch ontwerp en bestekstekening. De hierbij behorende investeringskosten zijn geraamd op € 19.463.000,-- inclusief btw. In deze raming is rekening gehouden met de volgende kosten componenten: - grondkosten; - bouwkosten gebouw (incl. investeringen in duurzaamheid, o.a. gasloos, energieneutraal, natuurinclusief bouwen, circulair en behoud en versterking van groen); - terreinkosten;
4
-
voorbereiding, advies en toezicht, leges, CAR verzekering; geschatte prijsstijgingen, marktwerking; rente tot aan het moment van ingebruikname; btw.
In de geheime bijlage 1 (Investerings- en exploitatiekosten begroting Nieuwbouw IKC Meeroevers) zijn de financiële aspecten en risico’s van het project opgenomen. Hierin is tevens aangegeven op welke wijze we verwachten de risico’s te kunnen beheersen. We verwachten de uitkomsten van de aanbestedingsprocedure in januari 2026 af te ronden. Op dat moment ontstaat er meer zekerheid over de omvang van de bouwsom en de investering. In de berekening van de bouwkosten en de post onvoorzien is rekening gehouden met onzekerheden bij de uitwerking van het ontwerp en de onvoorspelbaarheid van de markt. Wij verwachten dat deze omvang voldoende is om het plan te realiseren. Dekking investering De omvang van de totaal geraamde investering ad € 19.463.000,-- inclusief btw, willen wij dekken uit externe bijdragen en structurele budgetten voor onderwijshuisvesting (Programma 3, Onderwijs (onderdeel onderwijshuisvesting)). De samenstelling van de externe bijdragen (incidentele dekking) is als volgt: A) Bijdrage NCG Aardbevingsbestendig bouwen € 204.000,-B) Bijdrage Schoolbestuur € 114.000,-Totaal externe bijdragen € 318.000,-A) Voor het aardbevingsbestendig bouwen wordt een bijdrage vanuit de NCG verwacht van € 204.000,-B) Enkele inrichtingskosten zijn deels voor rekening van de gebruiker, de verwachting is dat deze bijdrage € 114.000,-- bedraagt.
Bovenstaande dekkingsbronnen zijn bijdragen van derden en hebben een directe relatie met de investering in het gebouw. De regelgeving op het gebied van Begroten en Verantwoorden (Besluit Begroting en Verantwoording) schrijft voor dat deze directe bijdrage in mindering gebracht moeten worden op de investeringskosten die geactiveerd worden. De totale omvang van de externe bijdrage bedraagt € 318.000,--. Na aftrek van deze bijdrage resteert een bedrag van € 19.145.000,-- dat we in periode van 40 jaar afschrijven. Op grond van de Onderwijswetgeving komen de kapitaal- en zakelijke lasten voor rekening van de gemeente. De structurele lasten na aftrek van de huuropbrengst kinderopvang van deze investering bedraagt in het 1e jaar na het (verwachte) jaar van gereedkomen € 591.928,-- en komt ten laste van het budget onderwijshuisvesting. De overige gebouw gebonden (exploitatie) lasten zijn voor rekening van het schoolbestuur die voor de dekking van deze kosten een lumpsumvergoeding ontvangt van het Rijk. Krediet IKC Meeroevers De totale investeringssom voor de nieuwbouw IKC Meeroevers bedraagt € 19.463.000,--. Wij verzoeken uw raad dit krediet beschikbaar te stellen en daarvoor de begroting 2025 te wijzigen conform onderstaande tabel.
Begrotingswijziging Investeringen 2025 krediet IKC Meeroevers Betrokken directie(s) Naam voorstel Besluitvorming (orgaan + datum) Incidenteel / Structureel Soort wijziging
Vastgoed krediet IKC Meeroevers
Raad I Investering
Financiële begrotingswijziging Deelprogramma 03.2 Onderwijs
Programma 03 Vitaal en Sociaal
TOTALEN BEGROTINGSWIJZIGING
Directie Dir. Vastgoedbedrijf
I/S I
Bedragen x 1.000 euro Saldo te Lasten Baten activeren 19.463 318 19.145 19.463
318
19.145
Inhoudelijk toelichting op de begrotingswijziging
5
In de geheime bijlage 1 (Investerings- en exploitatiekosten begroting Nieuwe IKC Meeroevers) is een nadere toelichting op de financiële ontwikkelingen opgenomen. Wij verstrekken u deze bijlage onder oplegging van geheimhouding ex artikel 88 Gemeentewet. Reden is dat de economische dan wel financiële belangen van de gemeente geschaad kunnen worden als informatie uit de bijlage openbaar wordt (artikel 5.1 lid 2 sub b Woo). Deze geheimhouding kan vijf jaar na besluitvorming vervallen. Dat is naar verwachting per december 2030. Overige consequenties
Na de oplevering van het nieuwe IKC Meeroevers zal een deel van de huidige semipermanente lokalen (fasen 4 en 5) worden ingezet om de piek in de groei van het aantal leerlingen in dit deel van de stad op te vangen. Het hergebruik van deze semipermanente lokalen wordt nog nader uitgewerkt. Sloop en/of verplaatsen van de bestaande semipermanente lokalen valt buiten de scope van voorliggende kredietaanvraag. Vervolg
Na toekenning van het krediet door uw raad zullen we de realisatie van het plan aanbesteden. De start van de bouw is gepland begin 2026. De ingebruikname van het gebouw is naar verwachting in de eerste helft van 2027. Lange Termijn Agenda
December 2025. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,
burgemeester, Roelien Kamminga
secretaris, Sander Gerritsen
Dit raadsvoorstel is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.
6