Kredietaanvraag De Wijert 2025.pdf

Raadsvoorstel

Onderwerp

Kredietaanvraag De Wijert 2025

Telnr.

Joost Huizing/0625393657

Registratienummer Classificatie

Bijlagen 2

321748-2025 Openbaar

Portefeuillehouder

Van Niejenhuis

Langetermijn agenda (LTA) Raad

LTA ja: LTA nee:

Geheim

Vertrouwelijk (bij gebruik van persoonsgegevens)

Maand 12 Jaar 2025 Niet op LTA

Voorgesteld raadsbesluit

Uw raad besluit: I. de kosten voor de kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte vast te stellen op € 3.325.000,-- en hiervoor een krediet beschikbaar te stellen; II. de kapitaallasten van €136.325,-- horend bij het krediet te dekken uit de structurele middelen Wijkvernieuwing; III. de gemeentebegroting 2025 op deelprogrammaniveau overeenkomstig te wijzigen; IV. de reeds aangevraagde kredieten samen te voegen tot een totaalkrediet voor De Wijert van € 4.910.928.-, en deze flexibel te besteden conform de uitvoeringsagenda.

Samenvatting

Met de wijkvernieuwing in De Wijert wordt gewerkt aan het transformeren van de naoorlogse stempelwijk naar een moderne, duurzame wijk. Daarbij wordt een variant van de oude maakbaarheidsgedachte van ‘licht, lucht en ruimte’ neergezet, die bij de wijk en haar bewoners past in de huidige tijd. In 2018 is hiervoor door college en raad het koersdocument Wijkvernieuwing De Wijert vastgesteld en zijn concrete opgaven en doelen vervolgens vastgelegd in het uitvoeringsprogramma De Wijert. Hierin is beschreven dat we de karakteristieke architectuur en cultuurhistorische waarden van de wijk willen behouden, terwijl tegelijkertijd de openbare ruimte, woningvoorraad en voorzieningen worden vernieuwd. Hiermee ontstaat een toekomstbestendige, groene en verkeersveilige omgeving, die uitnodigt tot ontmoeting en verblijf. Om deze ambitie te bereiken, is een kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte nodig. Met dit voorstel vragen we de raad uitvoeringskrediet te verlenen om deze kwaliteitsverbetering te kunnen realiseren.

B&W-besluit d.d.: 04-11-2025

Vervolg voorgesteld raadsbesluit

Aanleiding en doel

In februari 2018 heeft uw raad de koersdocumenten voor de wijkvernieuwing in Selwerd, Beijum, Indische buurt/De Hoogte en De Wijert vastgesteld (Koersdocument Wijkvernieuwing De Wijert) . In deze koersdocumenten zijn de ambities voor deze wijken opgetekend. In de loop van 2018 zijn de koersdocumenten geconcretiseerd in wijkvernieuwingsplannen die vervolgens zijn uitgewerkt naar concrete plannen en projecten in de uitvoeringsprogramma’s. In 2025 is het uitvoeringsprogramma voor De Wijert geactualiseerd en aan u verzonden (Uitvoeringsprogramma De Wijert 2025-2026). Daarnaast is in 2025 de Bouwdoos De Wijert ambtelijk vastgesteld. Hierin zijn de kaders vastgelegd voor de herinrichting van de openbare ruimte. Onderdeel van de ambitie voor De Wijert is dat bewoners een goede passende woning hebben in een prettige buurt, waar je sociaal verbonden bent, naar je buren omkijkt en waar je veilig bent, thuis en op straat. De omgeving en voorzieningen in de wijk moeten hierbij beter aansluiten bij de behoeften en wensen van bewoners. Daarom wordt gewerkt aan de kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte in de wijk. Uit de analyse van de wijk komt namelijk naar voren dat de openbare ruimte wat sleets is geworden en dat een kwaliteitsimpuls op een aantal plekken noodzakelijk is.

Het doel is de openbare ruimte op een dusdanige manier te verbeteren, dat deze bijdraagt aan een mooiere en veiligere wijk, waar mensen elkaar ontmoeten in de openbare ruimte en hier verbinding met elkaar en de wijk creëren. Met dit voorstel vragen we een uitvoeringskrediet voor de volgende onderdelen. Herinrichting openbare ruimte In 2024 is een analyse gemaakt van de groenprincipes van De Wijert-Noord. De uitkomsten laten zien dat De WijertNoord een zeer doordacht groenontwerp heeft, dat gekoppeld is aan de positie van de stempelverkaveling, met kleurrijke bloemperken en een hagenstructuur en waar de parkruimten gericht zijn op recreatie. Er liggen kansen om bestaande groene structuren te versterken zodat er beter gebruik van wordt gemaakt. Dat geldt voor de parken en binnentuinen, maar ook voor de straten. Zo is/wordt er een kwaliteitsverbetering gerealiseerd rondom het multifunctioneel Centrum De Wijert/Helpman (MFC). De toegankelijkheid en het gebruik van de (buiten)ruimte voor en rondom het MFC is verbeterd en de speeltuin wordt binnenkort ook aangepakt. Voor enkele straten (Staring-, Camphuysen- en Reviusstraat) zijn of worden plannen uitgewerkt voor de herinrichting van de straten of is deze herinrichting recentelijk afgerond (Spieghelstraat).

In de parken en binnentuinen is de wens om het groen een hogere beleefwaarde te geven, door variatie in het groen toe te voegen en de aantrekkelijkheid te verhogen. Zo krijgt de buurt een levendige groene kern die uitnodigend is voor bewoners om te verblijven en waarbij ook aandacht is voor ecologie, biodiversiteit, waterberging en het verminderen van hittestress. De opgaven op de korte termijn richten zich op het groene hart van De Wijert-Noord tussen Van Lenneplaan en Vondellaan, met o.a. het Hendrik de Vriesplantsoen, ‘de core’ genaamd (nr. 11 op kaart hieronder), de Hora Siccamasingel (nr. 10) , het parkje op de Kop van De Wijert (nr. 12) zie ook Stedenbouwkundige visie Kop van de Wijert) en het buurtpleintje van de Werumeus Buningstraat (nr. 9). Deze vier projecten samen noemen we ‘De Groene Wijert’. De kaders uit de bouwdoos vormen de basis voor de uitwerking van deze vier projecten. Bij de uitwerking van de plannen wordt ook gekeken naar de uitkomsten van de VeiligheidsEffectRapportage (VER) en de voorzieningenvisie. Bij de uitwerking van de plannen zullen we dan ook goed kijken naar veiligheidsaspecten. Ook de sociale doelstellingen van de wijkvernieuwing spelen een belangrijke rol.

2

Met het verbeteren van de openbare ruimte creëren we in de Wijert meer plekken voor bewoners om elkaar te ontmoeten en om de buitenruimte te beleven. Dit bevordert niet alleen de sociale veiligheid en gaat eenzaamheid tegen, maar levert ook een bijdrage aan de bedrijvigheid in de buurten. De bestaande winkelpleintjes krijgen immers ook een upgrade, waardoor ook deze ruimte meer mensen kan aantrekken. Daarnaast creëren we meer samenhang in de wijk door de aantrekkelijke recreatiegebieden met elkaar te verbinden. De Wijert wordt weer een fijne plek om te zijn. Voor de kwaliteitsverbetering van deze gebieden zijn uitgangspunten geformuleerd en eerste ideeën uitgewerkt. In samenspraak met o.a. de omwonenden van deze gebieden en de woningcorporaties zullen de plannen concreet worden gemaakt en vanaf 2026 worden uitgevoerd.

Omdat er echter nog geen precieze plannen zijn uitgewerkt voor de vier genoemde gebieden is het niet zeker of en zo ja, hoeveel budget beschikbaar is voor andere maatregelen. Het is dus mogelijk dat er voor andere maatregelen in de openbare ruimte in 2026 aanvullend krediet wordt gevraagd. Mocht bij de uitwerking van de vier genoemde gebieden blijken dat de kosten hoger uitvallen, dan zal in eerste instantie gekeken worden of de plannen aangepast kunnen worden om binnen budget te blijven. Het streven daarbij is om niet al teveel concessies te doen aan de kwaliteit. Mocht het niet mogelijk blijken om binnen het budget te blijven, dan zal met de ambtelijke en bestuurlijke stuurgroep Wijkvernieuwing besproken worden of aanvullend budget aangevraagd gaat worden of dat het project bijgesteld wordt.

3

Kader

Het kader voor deze kredietaanvraag wordt gevormd door: - het koersdocument wijkvernieuwing De Wijert van januari 2018; - het uitvoeringsprogramma Wijkvernieuwing De Wijert van 2025; - de stedenbouwkundige visie kop van de Wijert van maart 2025; - Zachte Atlas De Wijert van juli 2024; - Bouwdoos De Wijert van juni 2025. Argumenten en afwegingen

De wijkvernieuwing in De Wijert is in volle gang. Zo is het openbaar gebied rondom het MFC aangepakt, is de herinrichting van de Spieghelstraat afgerond, krijgen de Camphuysenstraat en de Reviusstraat in 2026 en 2027 eenzelfde herinrichting en zijn plannen uitgewerkt voor de herinrichting van de Staringstraat. De Kop van De Wijert, de Hora Siccamasingel en de ‘core’ zijn belangrijke en grote groengebieden in De Wijert-Noord. Deze spelen dan ook een belangrijke rol in de ambitie om een gezonde, veerkrachtige en inclusieve wijk te realiseren, waarin participatie en sociale cohesie worden versterkt. De leefomgeving moet duurzaam en aantrekkelijk zijn voor verschillende generaties en aansluiten bij het principe van ‘healthy ageing’, met een beweegvriendelijke en levensloopbestendige inrichting. Kinderen en jongeren moeten positieve ontwikkelingskansen krijgen en sociale problematiek en armoede worden zoveel mogelijk voorkomen. Daarnaast kan ook het principe van Positieve Gezondheid handvatten bieden om de ervaring/beleving van de inwoners van de wijk te vertalen naar de fysieke leefomgeving: de ruimte inrichten voor een actieve levensstijl met voldoende beweging en ‘eigen kracht’. Om de ambitie waar te kunnen maken, is het uitvoeringskrediet dan ook noodzakelijk. Flexibiliteit in het benutten van reeds toegekende kredieten Vorige kredieten zijn per deelproject aangevraagd.

Nu we in de uitvoering zijn merken we dat dit de flexibiliteit niet ten goede komt. Bij de herinrichting van de wegen zijn de bewoners nauw betrokken, worden we bij o.a. de Spieghelstraat geconfronteerd met extra werkzaamheden vanwege afstemming met de werkzaamheden van De Huismeesters en komen we tot nieuwe verkeerskundige inzichten. Dit heeft invloed op de te maken kosten, die vallen waarschijnlijk wat hoger uit dan bij de eerdere kredietaanvragen is begroot. Hier is met enkele maanden meer zicht op. Door de 4 uitvoeringskredieten te ontschotten, hebben wij flexibiliteit in de uitvoering van werkzaamheden en de benutting van het krediet. We hoeven dan niet op korte termijn een los aanvullend krediet aan te vragen voor een mogelijke overschrijding. In de raming is hiermee rekening gehouden. Mocht de overschrijding uiteindelijk meevallen, dan biedt de ontschotting de ruimte om andere ingrepen in de openbare ruimte te bekijken. Ons voorstel is daarom om de eerder afgegeven kredieten samen te voegen voor een optimale uitvoeringskracht van de werkzaamheden in de wijk. Verder is ervoor gekozen om een totaalkrediet voor De Groene Wijert aan te vragen om de werkzaamheden flexibel te kunnen uitvoeren.

De uitwerking van de plannen voor de herinrichting van verschillende gebieden, gebeurt via een participatief proces in overleg met de bewoners en ondernemers in de omgeving van de aan te pakken gebieden. Wanneer welk gebied precies aangepakt gaat worden en hoe snel tot een uiteindelijk plan gekomen kan worden, is van verschillende factoren afhankelijk. Het is daarom wenselijk om niet per deelgebied een krediet te vragen, maar een gezamenlijk budget voor alle gebieden. Maatschappelijk draagvlak en participatie

Met communicatie en participatie willen we bijdragen aan draagvlak en begrip bij bewoners over de veranderingen en ontwikkelingen in de wijk. Het doel is om bewoners en belanghebbenden bij de projecten over de wijkvernieuwing te informeren, activeren en betrokken te maken. De doelen voor communicatie zijn: - Communicatie informeert over de wijkvernieuwingsaanpak zodat bewoners zich goed geïnformeerd voelen en tevreden zijn. - Communicatie ondersteunt bij bewonersparticipatie zodat het gemeenschapsgevoel en de betrokkenheid wordt versterkt en daarmee bijdraagt aan een soepele besluitvorming. - Communicatie creëert betrokkenheid en draagvlak zodat er meer begrip en enthousiasme is om deel te nemen aan de wijksamenleving. - Communicatie brengt successen voor het voetlicht zodat bewoners zich trots voelen en dit het vertrouwen in de overheid vergroot. Voor de projecten uit De Groene Wijert zetten we vol in op het participatietraject door actief bewoners erbij te betrekken. Dit doen we onder andere door het organiseren van bewonersbijeenkomsten op locatie, maar ook door bekende actieve bewonersgroepen gericht te bevragen, zoals de jongeren voor de Kop van de Wijert.

4

Door deze combinatie van verschillende communicatiemogelijkheden weten we meestal een grote groep bewoners te betrekken bij het opnieuw ontwerpen van de openbare ruimte. Hoewel we altijd meer bewoners willen bereiken en leren kennen, verwachten we dat we een betrouwbaar beeld hebben van de wensen en ideeën van omwonenden en de buurt. Financiële consequenties

Op 1 februari 2023 is een uitvoeringskrediet van € 1.221.079,-- (incl. een bijdrage van De Huismeesters van € 450.616,-) verleend voor de herinrichting van de Spieghel-, Camphuysen- en Reviusstraat. Voor de herinrichting van de Staringstraat en de buitenruimte rondom het MFC zijn kredieten van respectievelijk € 210.000,-- en € 104.849,-aangevraagd en verleend. In het Meerjarenbeeld Wijkvernieuwing 2024 zijn voor 2025 – 2027 toekomstige investeringen uit het uitvoeringsplan opgenomen, waaronder o.a. de aanpak van de groene zones en buurtpleintjes. Het gaat daarbij om een totaalbedrag van € 2.609.750,-- (prijspeil december 2023). Dit is een raming op basis van eerste ideeën, het is geen gerichte raming op basis van uitgewerkte plannen. Geïndexeerd naar 2028 komt dat neer op € 3.000.000,--. Dat bedrag is inclusief kosten voor onvoorziene extra uitgaven voor lopende projecten. Verder zijn ook de plankosten om te komen tot de definitieve ontwerpen voor de vier projecten opgenomen (€ 100.000,--, jaarschijf 2025). Verder is afgesproken dat de kosten voor de coördinator van de fysieke projecten ten laste van het krediet moeten komen. Die kosten voor de komende jaren (€ 225.000,--, 2025 t/m 2028) worden daarom ook meegenomen in deze kredietaanvraag. De totale kredietaanvraag komt daarmee uit op € 3.325.000,--. Het onderhavige voorstel is de 4e kredietaanvraag binnen de wijkvernieuwing.

In onderstaande tabel is een overzicht van alle aangevraagde en verstrekte kredieten (incl. bijdragen derden en Stadsbeheer) samengevat: krediet RB 01-02-2023,nr. 6b RB 10-07-2024, nr. 6b RB 18-12-2024, nr. 5f Voorstel Totaal

datum 01-02-2023 10-07-2024 18-12-2024

bedrag € 1.221.079,-€ 104.849,-€ 210.000,-€ 3.325.000,-€ 4.910.928,--

project Herinrichting Revius-, Camphuysen- en Spieghelstraat Herinrichting entree ruimte MFC de Wijert Herinrichting Staringstraat Openbare ruimte De Wijert

Met dit voorstel tellen de totale investeringen in De Wijert nu op tot ruim. € 4,9 miljoen. Met het krediet kunnen we de werkzaamheden uitvoeren zoals hierboven omschreven onder ‘Mogelijke oplossingen’. Hierbij willen we waar mogelijk de uitwerking van de plannen zoveel mogelijk tegelijk laten lopen, zodat we grip houden op de uitgaven en keuzes kunnen maken die in verhouding staan tot ons eerder omschreven doel en met het maatschappelijk draagvlak en alle beleidsdoeleinden van de gemeente. Dit zal leiden tot een uitgebalanceerde uitvoering. Mocht bij de uitwerking en uitvoering van de plannen blijken dat het krediet niet toereikend is om ook de andere maatregelen in de openbare ruimte uit te voeren, dan zal in 2026 aanvullend krediet worden gevraagd. Kosten herinrichting De kosten voor de herinrichting van de groene gebieden en het buurtpleintje in de Werumeus Buningstraat zijn op basis van eerste denkbeelden op hoofdlijnen geraamd. De concrete uitwerking van de plannen en de aanbestedingen moeten nog plaatsvinden. In het coalitieakkoord is er voor de wijkvernieuwing € 5,7 miljoen aan structurele middelen opgenomen. Met de vaststelling van de uitvoeringskredieten voor Beijum, De Wijert, Lewenborg en de Indische buurt/De Hoogte en Selwerd is daarvan tot heden ruim € 1,4 miljoen als structurele kapitaallast verstrekt.

Het onderhavige voorstel is de 4e kredietaanvraag vanuit De Wijert binnen de wijkvernieuwing, waarbij we aanspraak doen op een structurele kapitaallast van ruim € 0,1 miljoen. Hiermee komt de structurele kapitaalslast voor de hele wijkvernieuwing op € 1,5 miljoen. Met dit raadsvoorstel verwerken we het uitvoeringskrediet in de begroting 2025. Dit levert de volgende begrotingswijziging op:

5

Overige consequenties

Met deze investering bereiken we de gestelde doelen zoals eerder gesteld. Het herinrichten van de Groene Wijert heeft natuurlijk niet alleen financiële consequenties. Een dergelijke ingreep in de openbare ruimte heeft ook andere gevolgen, waaronder; - Gevoel van veiligheid. Op dit moment wordt de openbare ruimte niet goed gebruikt. Er is overlast van drank en drugsdealers. Door de fysieke ingrepen geven we de openbare ruimte weer een frisse uitstraling. Vanuit het programma Leefbaarheid en Veiligheid wordt ingezet op meer herkenbare handhaving. De combinatie van beiden zorgen ervoor dat de openbare ruimte weer aantrekkelijk wordt voor de bewoners om te gebruiken. En dit versterkt weer de sociale cohesie. - Vergrote betrokkenheid bewoners. De Wijert heeft een lage mate van bewonersbetrokkenheid. Er zijn wel bewonersinitiatieven, maar deze kunnen zeker wat meer bekendheid gebruiken. Met het upgraden van het MFC en de herbestemming van de wijkpostlocatie naar een maatschappelijke invulling, ontstaat er ruimte voor meer bewonersbetrokkenheid. Met een frisse, veilige openbare ruimte waar voldoende plek is om elkaar te ontmoeten en met elkaar in gesprek te gaan, ontstaan er ook meer mogelijkheden tot bewonersinitiatieven. - Veranderde verkeerssituatie. Elke verandering in een verkeerssituatie heeft aanpassingstijd nodig.

Over het algemeen duurt het ongeveer 3 maanden voordat gebruikers aan de nieuwe situatie gewend zijn. Tot die tijd zal er hoogstwaarschijnlijk een toename zijn in het aantal meldingen over de verkeersveiligheid, maar we verwachten dat na de gewenningsperiode de gemiddelde snelheid niet meer tot onveilige situaties gaat leiden. - Een nieuwe inrichting van de openbare ruimte brengt ook altijd onderhoud en/of handhaving met zich mee. De kosten hiervoor worden gedekt door de programma’s zelf. Het aangevraagde krediet is echter niet toereikend om alle sleetsheid in de wijk aan te pakken. Vervolg

Met het vaststellen van de beschikbare kredieten kunnen we verder met het uitwerken van de ontwerpen en kunnen we het participatietraject starten. De werkzaamheden worden in 2026 en 2027 uitgevoerd. Lange Termijn Agenda

Dit voorstel staat op de Lange Termijn Agenda van de raad voor de vergadering van 17 december 2025. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Roelien Kamminga

loco-secretaris, Bert Popken

Dit raadsvoorstel is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.

6