Koersdocument Omgevingsvisie.pdf

Onderwerp

Koersdocument Omgevingsvisie ter informatie

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Telefoon Datum

14 050 5-11-2025

Bijlage(n) Uw brief van

1

Ons kenmerk

322344-2025

Uw kenmerk

Geachte lezer, Op weg naar een nieuwe omgevingsvisie bieden we uw raad met genoegen het Koersdocument aan, waarin we de ambities formuleren die we in een nieuwe omgevingsvisie vorm willen geven. Ook blikken we in deze brief vooruit met principes en structuren die we willen hanteren voor het vervolg. Met het koersdocument leggen we een goede basis voor de stevige keuzes die we moeten maken. Inleiding De wereld om ons heen verandert in snel tempo. Klimaatverandering, energietransitie, woningnood, biodiversiteitsverlies en veranderende economische structuren hebben invloed op de leefomgeving voor mens en dier. Snel veranderende geopolitieke verhoudingen hebben invloed op onze samenleving en op hoe wij omgaan met keuzes. We moeten zelfredzamer en weerbaarder worden en minder afhankelijk van keuzes die elders in de wereld gemaakt worden. Dit biedt tevens kansen voor innovatie, talent, en ondernemerschap. Dat vraagt opnieuw nadenken over hoe we onze ruimte willen gebruiken, beschermen en ontwikkelen. Ook willen we verder in de toekomst kijken dan we doen met onze huidige omgevingsvisie De Levende Ruimte. In elk geval naar 2050, maar misschien nog wel verder. We willen een gemeente zijn met een goede leefbaarheid en (sociale) veiligheid waar iedereen mee kan doen ondanks de uitdagingen waar we voor staan.

Waar we werkgelegenheid stimuleren en waar de publieke economie en het MKB floreren. Dit tegen de achtergrond van een flinke groei naar mogelijk 300.000 inwoners. Deze groei wordt ook prominent als kans benoemd in de Nota Ruimte die het Rijk dit najaar in ontwerp heeft gepresenteerd. Zo zet de Nota voor de regio Groningen-Assen vol in op

Intern

Volgvel 1

de ontwikkeling van de regionale economie, gekoppeld aan kennis, woningbouw en voorzieningen. Nieuwe omgevingsvisie Met de nieuwe omgevingsvisie geven we invulling aan die schaalsprong. We geven antwoord op hoe we als gemeente om willen gaan met de uitdagingen van de toekomst. Zowel de complexiteit van de ruimtelijke opgaven als de transities waar we voor staan vraagt een integrale aanpak. In het Koersdocument Omgevingsvisie 2050 geven we aan welke ambities we willen uitwerken. Ambities In ons koersdocument formuleren we vijf ambities, die we als basis zien voor een nieuwe omgevingsvisie. We stellen ook strategieën voor die hieraan uitwerking kunnen geven. Het is aan uw raad om te bepalen of dit de juiste strategieën zijn of dat ze aanpassing behoeven. We vatten de vijf ambities samen. Voor nadere tekst en uitleg en de bijhorende strategieën verwijzen we naar het koersdocument. 1. Groningen van en voor iedereen. In een steeds complexere wereld is een veerkrachtige samenleving essentieel. We willen een leefbare en zorgzame samenleving. Een sociaal robuust netwerk waarin iedereen kan meedoen en (een passende) plek biedt voor iedereen. Alle Groningers verdienen een fatsoenlijk inkomen, goed werk, een goede woning, goede zorg, gelijke kansen en een veilige en groene omgeving om in te leven. Iedereen verdient het bovendien om mee te kunnen doen in de samenleving.

Dit vraagt ook investeren in werkgelegenheid voor iedereen, zowel binnen de gemeente als in de regio. 2. Kern van onderwijs, cultuur en creativiteit. Groningen is uniek en dat willen we blijven. Onze infrastructuur rond onderwijs, cultuur en creativiteit is één van de motoren van onze economie en cruciaal voor ons vestigingsklimaat. Als bovenregionaal kennis- en voorzieningencentrum vergroten we het verdienvermogen van de regio. Deze kracht willen we behouden en versterken. 3. Ecosysteem met stad en regio in synergie. Werkgelegenheid en economie, het watersysteem en bijvoorbeeld CO2-uitstoot vinden plaats op een veel groter schaalniveau dan onze gemeente. Ze hebben echter grote invloed op de leefbaarheid in en kansen van onze gemeente. We willen dergelijke zaken dan ook bezien zien als één samenhangend geheel van stad en regio. Als één ecosysteem waar we wonen, werken, mobiliteit, innovatie, maar ook klimaat, water, etc. op elkaar afstemmen. 4. Een klimaatbestendige en gezonde omgeving. Klimaatverandering leidt tot grote uitdagingen voor onze openbare ruimte. Zo vraagt de leefkwaliteit om een toekomstbestendig water- en bodemsysteem. We willen hierin onze verantwoordelijkheid nemen, ook in andere bijdragen aan een gezonde leef-, werk- en woonomgeving. Zoals veel groen, gezonde lucht, en het voorkomen van overlast. 5. CO2-neutraal.

De belangrijkste oorzaak van klimaatverandering is de uitstoot van CO2. De beperking hiervan op termijn ligt vast in landelijke en Europese

Intern

Volgvel 2

wetgeving. We willen hierin echter eigen verantwoordelijkheid nemen door zo snel mogelijk CO2-neutraal zijn. Juist Groningen, decennialang dé energieleverancier van Nederland, past het hierin voorop te lopen. Voor het vervolg: nieuwe principes, nieuwe structuren Het Koersdocument beperkt zich tot het formuleren van ambities en mogelijke strategieën. Er ontstaan al nieuwe principes en structuren op grond van de ambities. In de bijlage bij het koersdocument reflecteert onze Stadsbouwmeester hierop. Het kiezen voor deze principes en/of structuren vraagt moedige besluiten (‘brave decisions’) van ons als bestuur. We delen graag hoe we daar nu over denken om dit in het vervolgtraject met u en de buitenwereld bespreken. We omarmen het principe van nabijheid; dit principe komt in alle ambities naar voren. Door nabijheid van functies (wonen, werken, voorzieningen, recreëren, etc.) creëren we ontmoeting en verbinding. We willen diverse kernen in de stad ‘stedelijker’ maken. Meerkernigheid verlicht de druk op de binnenstad. Meer stedelijke centra met een mix van functies laten meer inwoners van de nabijheid hiervan profiteren. Een goede ontsluiting per OV verbindt de kernen onderling en maakt ze nog bereikbaarder en toegankelijker. Deze aanpak draagt bij aan onze klimaatambities.

Reisbewegingen, energieverbruik, en aanleg van infrastructuur (kabels, leidingen, etc.) kunnen worden beperkt. Zo wordt Station Noord een belangrijke kern die, via een hoogwaardige OVverbinding, de kern Zernike verbindt met het ommeland. Verdere verstedelijking, met een mix van functies versterkt op deze plek ook de noordelijke wijken. Ook ontstaan nieuwe structuren met de as Hoofdstation-Suikerzijde-De Halm. Op deze as wordt de oude tabaksfabriek Niemeijer herontwikkeld. Hier ontstaat een broedplaats met een mix aan functies waaronder een expertisecentrum voor kunstmatige intelligentie, gericht op digitale vernieuwing. Met goede verbindingen, straks mogelijk langs de Lelylijn, geeft deze ontwikkeling een spin-off voor de hele zone. Naast deze as zien we meer ‘assen’ die van betekenis zijn. De as StadshavensMeerstad-Woldmeer is interessant voor ontwikkeling van de stad aan de oostkant. We voorzien diverse kernen van een sterk profiel (campus, broedplaats, recreatief, etc.). Dit is een extra stimulans voor onderlinge verbinding (assen). We zien ook groen- en waterstructuren (‘scheggen’) die we meer van waarde willen laten zijn. We koesteren en benutten, deze structuren niet alleen voor onze klimaatopgave, maar ook om mens en dier beter met groen en water te verbinden (nabijheid). Deze scheggen zijn er al, maar worden nog niet altijd op juiste waarde geschat.

Ze lopen vanuit het ommeland door tot diep in de stad. Zoals bijvoorbeeld de scheg de Onlanden-Stadspark, die vanuit Peizermade tot bijna aan het station loopt. Een andere is die van Koningslaagte-Paddepoelsterweg-park SelwerdBessemoerstrook. Deze loopt van het Reitdiepdal tot aan de Noorderplantsoenbuurt. Of de Hunzeloop, waarvoor er al concrete plannen zijn om deze weer zichtbaar te maken in het landschap. Tot slot heeft de scheg Hondsrug-Hortus-Helperzoom

Intern

Volgvel 3

(inclusief omgeving Hortus-Biotoop) kansen om het groen nadrukkelijker te verbinden vanaf de kant van Haren richting Zuiderplantsoen en binnenstad. Deze scheggen lopen vanuit ons ommeland tot diep in de stad. Omgekeerd betekent dit ook dat het ommeland altijd dichtbij en snel bereikbaar is vanuit de stad. Een unieke eigenschap die we koesteren. We maken een schaalsprong in mobiliteit door nieuwe HOV-verbindingen die de kernen aaneenschakelen (tangentiele verbinding). Hetzelfde geldt voor fiets- en voetgangersstructuren tussen de kernen, maar ook via de scheggen. De Diepenring is een kans in deze nieuwe groen-blauwe structuur. Tot slot biedt de ambitie ‘Groningen van en voor iedereen’ handvatten om woon- en woonzorgfuncties beter over te stad te spreiden. In het zuiden van de stad voegen we meer sociale huur en functies als beschermd wonen en opvang toe. De dorpen doen volop mee in dit verhaal. Vanuit hun intrinsieke waarde en als verbinding tussen stad en ommeland. We koesteren bestaande kwaliteiten. De ambities werken we uit en we maken keuzes. In Ten Boer werken we momenteel aan een toekomstprogramma. Deze zal ook input leveren voor de omgevingsvisie. Onderbouwing en participatie De vijf ambities zijn tot stand gekomen door een planologische (data)analyse én een maatschappelijk participatieproces. Er reageerden zo’n 2000 Groningers op onze publieksenquête.

Enkele honderden inwoners en professionals bezochten onze Groninger Gesprekken. Rond thema’s als samenleven, klimaatverandering en economie was steeds de vraag: ‘wat zou u willen terugzien in de omgevingsvisie?’ Het resultaat van zowel de enquête als de Groninger Gesprekken is verwerkt in ons Koersdocument. Ook in het verdere traject betrekken we onze inwoners en andere stakeholders bij de uitwerking van de omgevingsvisie. Vervolg De ambities werken wij verder uit in de nieuwe omgevingsvisie. We betrekken u hierbij door met u in gesprek te gaan. We ontwikkelen een omgevingsmonitor voor evaluatie en monitoring. Naast het uitwerken van de ambities starten we het verplichte OER- of MER-onderzoek (Omgevings / Milieu Effect Rapportage). Medio 2027 zal de omgevingsvisie ter vaststelling aan uw raad worden aangeboden.

Intern

Volgvel 4

Tot slot We maken de komende jaren fundamentele keuzes over de ruimtelijke inrichting voor Groningen. Hoe houden we de leefkwaliteit hoog in Groningen gezien alle opgaven die op ons afkomen. Groeien we door? Zo ja, op welke manier? En wat zijn daarbij onze randvoorwaarden? Wat betekent dit voor onze inwoners en onze economie? Hoe sluiten we goed aan bij de doelstellingen van Nij Begun? Hoe zorgen we dat we voldoende energie en drinkwater houden? Hoe borgen we onze veiligheid? Hoe blijven we oog houden voor de kwetsbaren in onze samenleving? Wat vaststaat is dat Groningen alle ingrediënten heeft om de fijne gemeente te blijven die het nu is. Met dit koersdocument leggen we een stevige basis. Samen met onze inwoners, ondernemers en organisaties bouwen we verder aan een duurzame, inclusieve en toekomstbestendige leefomgeving. We vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Roelien Kamminga

locosecretaris, Bert Popken

Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.

Intern