Jaarwisseling 2026-2027

Onderwerp | Jaarwisseling 2026-2027 ter informatie De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Telefoon 14 050 | Bijlage(n) 1 | Ons kenmerk 237512-2026 Datum | 26-08-2026 | Uw brief van | Uw kenmerk Geachte lezer, Met deze brief informeren wij u over de aankomende jaarwisseling. In deze brief informeren we u over: 1. | de keuze en afwegingen rondom de invulling van de Wet veilige jaarwisseling; 2. | de integrale voorbereiding op jaarwisseling 2026-2027. 1. Invulling Wet veilige jaarwisseling In afstemming met ons college heeft de burgemeester, mede op basis van gesprekken met uw raad en de handreiking van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de keuze gemaakt om tijdens de aankomende jaarwisseling geen ontheffingen te verlenen. Deze keuze is vastgelegd in de Beleidsregel veilige jaarwisseling Groningen, waarvan een afschrift bij deze brief is gevoegd. | Hierbij merken we op dat professionele vuurwerkshows, zoals in Ten Boer tijdens de afgelopen jaarwisseling, hier niet onder vallen. Overwegingen Aanleiding en draagvlak Wet veilige jaarwisseling De komende jaarwisseling is de eerste nadat er een landelijk verbod is ingesteld op het afsteken van vrijwel al het consumentenvuurwerk. In de gemeenteraad is ook herhaaldelijk gesproken over dit onderwerp en is een lokaal vuurwerkverbod gekoppeld aan een landelijk vuurwerk verbod.

Naast eerdere debatten in uw raad blijkt ook uit onderzoeken dat in Groningen breed draagvlak bestaat voor een algeheel vuurwerkverbod. Het draagvlak voor een vuurwerkvrije jaarwisseling blijkt onder meer uit een burgeragendering die op 17 september 2025 door de gemeenteraad is behandeld. Hierin werd verzocht om voo | ruitlopend op de landelijke Wet veilige Volgvel 1 jaarwisseling een algeheel vuurwerkverbod in de gemeente Groningen in te voeren. Ook heeft OIS Groningen in 2023 onderzoek gedaan gericht op de ervaring van inwoners rondom de jaarwisseling. Hieruit komt naar voren dat bijna 50% van de inwoners overlast ervaart door vuurwerk. Ook geeft een aanzienlijk deel van de respondenten aan een algeheel vuurwerkverbod te willen. Onderzoek van OOG TV uit 2023 laat zien dat dat 67% van de respondenten het algeheel vuurwerkverbod steunt. Ook landelijk zien we dat 57% van de Nederlanders een algeheel vuurwerkverbod steunt. Doelstellingen vuurwerkverbod Het doel van het algeheel consumentenvuurwerkverbod is een veiligere jaarwisseling met minder letsel, schade en overlast, minder geweld tegen hulpverleners en een betere bescherming van mens, dier en milieu. Deze doelen zijn in het verleden ook nadrukkelijk een wens geweest van uw raad. De regelgeving geeft ruimte om ontheffing van het verbod te verlenen.

Om te handelen in lijn met de doelstellingen van het verbod, is terughoudendheid bij het verlenen van ontheffingen in beginsel passend. Ondanks dat er breed draagvlak is voor het verbod en wij zullen handhaven waar mogelijk, is de inschatting dat de aankomende jaarwisseling nog niet geheel zonder vuurwerk zal plaatsvinden. Wanneer er vuurwerk gelijktijdig wordt afgestoken met vuurwerk waarvoor een ontheffing is verleend, ontstaat een onoverzichtelijke situatie. In dat geval is lastig vast te stellen of sprake is van vuurwerk dat binnen een ontheffing wordt afgestoken of van vuurwerk dat in strijd met de regels wordt gebruikt. We willen onduidelijkheid over wat wel en niet is toegestaan voorkomen. Door geen ontheffingen te verlenen, ontstaat er helderheid: ieder gebruik van vuurwerk is dan in strijd met het geldende verbod en daarmee direct handhaafbaar. Voorgaande jaarwisselingen Hoewel de jaarwisseling in Groningen de afgelopen jaren op de meeste locaties beheersbaar is verlopen, hebben zich op verschillende plekken ernstige verstoringen van de openbare orde voorgedaan. Daarbij speelde vuurwerk regelmatig een rol en was een aanzienlijke inzet van politie, brandweer, handhaving en andere hulpdiensten noodzakelijk.

De combinatie van alcohol- en drugsgebruik, grensoverschrijdend gedrag en het onverantwoord afsteken van vuurwerk legt tijdens de jaarwisseling een grote druk op politie, brandweer en andere hulpverleners. Vanuit het oogpunt van openbare orde en veiligheid is het daarom nodig om toe te werken naar een situatie waarin geen consumentenvuurwerk meer wordt afgestoken. Daarnaast kent Groningen een compacte binnenstad met een hoge concentratie aan oude en karakteristieke panden. Het gebruik van vuurwerk brengt risico’s met zich mee voor de brandveiligheid en kan leiden tot schade aan gebouwen en de openbare ruimte. Het beperken van vuurwerkgebruik draagt daarmee niet alleen bij aan de veiligheid van inwoners en bezoekers, maar ook aan de bescherming van de gebouwde omgeving. Volgvel 2 De voorgaande jaarwisselingen hebben bovendien laten zien dat ieder jaar inwoners slachtoffer worden van vuurwerkletsel. Daarbij gaat het veelal om relatief jonge slachtoffers. De letsels variëren van brandwonden tot ernstig oog- en handletsel en leiden regelmatig tot behandeling in het brandwondencentrum of een ziekenhuis. Het terugdringen van vuurwerkgebruik draagt daarom ook bij aan het voorkomen van persoonlijk leed en gezondheidsrisico’s.

Handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid De gestelde voorwaarden voor het verlenen van een ontheffing lijken in de praktijk onvoldoende controleerbaar te zijn, zeker nu ze zo kort van tevoren zijn vastgesteld. Zo gelden onder meer de volgende voorwaarden: er mag maximaal 200 kilogram vuurwerk aanwezig zijn, betrokkenen mogen niet onder invloed zijn van alcohol of drugs, er moet een veiligheidsplan beschikbaar zijn, er dienen twee getrainde supervisors te worden aangewezen en de wettelijk voorgeschreven veiligheidsafstanden moeten worden nageleefd. Deze veiligheidsafstanden verschillen bovendien per type vuurwerk. Daarnaast is de ruimte voor toezicht en controle in de praktijk beperkt tijdens de jaarwisselingsperiode, met name in de avonduren en in de aanloop naar 00.00 uur. Daardoor is het voor de toezichthoudende en handhavende diensten niet goed mogelijk om op een effectieve en consistente wijze te controleren of aan alle voorwaarden wordt voldaan. Hierdoor ontstaat onvoldoende zekerheid dat de veiligheid tijdens dergelijke activiteiten kan worden gewaarborgd. Procedure en behandeling van ontheffingsaanvragen In aanvulling op bovenstaande is ook een uitvoeringstechnische reden om deze jaarwisseling geen ontheffingen te verlenen. De wet biedt de mogelijkheid om vanaf 1 augustus een aanvraag voor een ontheffing in te dienen.

Hierdoor is de beschikbare periode om de ontheffingsprocedure zorgvuldig in te richten en uit te voeren kort. Gelet op de uitgebreide en gedetailleerde eisen waaraan een aanvraag moet voldoen, is het aannemelijk dat het voor veel aanvragers lastig zal zijn om tijdig een volledige aanvraag in te dienen. Daarnaast is de verwachting dat een aanzienlijk deel van de aanvragen pas kort voor de jaarwisseling wordt ingediend en dat deze niet direct compleet zullen zijn. Als gevolg daarvan resteert onvoldoende tijd om aanvragen aan te vullen, zorgvuldig te beoordelen en inhoudelijk te toetsen aan alle gestelde voorwaarden. Dit brengt het risico met zich mee dat niet op een gedegen wijze kan worden vastgesteld of een aanvraag voor een ontheffing in aanmerking komt. Schade, letsel en aansprakelijkheid Op dit moment is nog onduidelijk of voor de komende jaarwisseling adequate en financieel haalbare aansprakelijkheidsverzekeringen beschikbaar zullen zijn voor houders van een ontheffing. Het afsteken van vuurwerk brengt, zoals elk jaar weer blijkt, risico’s met zich mee op het gebied van schade aan eigendommen en lichamelijk letsel.

Daarnaast kan het voor eventuele slachtoffers lastig zijn om vast te stellen door welk vuurwerk schade of letsel is veroorzaakt en wie hiervoor verantwoordelijk is, wanneer zowel vuurwerk waarvoor een ontheffing is verleend als ander vuurwerk gelijktijdig wordt afgestoken. Ook dient rekening te worden gehouden met mogelijke aansprakelijkheidsrisico’s voor de gemeente. Volgvel 3 Indien een ontheffing wordt verleend terwijl vooraf bekend is dat effectief toezicht tijdens het afsteken van het vuurwerk niet of nauwelijks mogelijk is, kan niet worden uitgesloten dat de gemeente in geval van schade of incidenten aansprakelijk wordt gesteld. Advisering Bij de totstandkoming van deze keuze is advies ingewonnen bij in- en extern betrokken partijen, zoals de politie, het OM, de brandweer en de afdelingen Toezicht & handhaving openbare ruimte, Markt, haven & vergunningen en Openbare orde en veiligheid. De keuze om dit jaar geen ontheffingen te verlenen, wordt breed gesteund door alle betrokkenen. Evenement met professioneel vuurwerk, Ten Boer De afgelopen jaren is er in Ten Boer met Oud & Nieuw een evenement georganiseerd waarbij er door een professionele partij een vuurwerkshow is gehouden. Als er dit jaar weer een aanvraag wordt ingediend, zal er met een constructieve blik naar gekeken worden.

Het betreft hier namelijk niet een ontheffing voor particulieren, maar een evenement met een professionele show door een erkende partij. Vervolg We zullen inwoners op korte termijn informeren over de keuze om geen ontheffingen te verlenen. Daarnaast wordt de afstemming met de politie, de veiligheidsregio en andere betrokken ketenpartners voortgezet, zodat toezicht, handhaving en communicatie zorgvuldig kunnen worden voorbereid en uitgevoerd. We blijven de ontwikkelingen rondom de jaarwisseling, evenals de ervaringen van andere gemeenten en de VNG, volgen. Mocht daaruit aanleiding ontstaan om het huidige beleid te heroverwegen, dan zullen wij uw raad hierover informeren. 2. Voorbereiding Jaarwisseling 2026-2027 De directie Veiligheid activeert jaarlijks, ter voorbereiding op de jaarwisseling, het project Oud & Nieuw (PON) en stelt hiervoor een projectteam samen. Onder leiding van een projectleider werkt dit team samen met partners zoals politie, brandweer, WIJ Groningen, Halt en de gebiedsteams aan een veilige en feestelijke jaarwisseling. Op basis van risicoanalyses zijn in alle gebieden binnen de gemeente maatregelen voorbereid. Deze maatregelen zijn gericht op het bevorderen van een plezierige jaarwisseling en het voorkomen van overlast, geweld, letsel en schade.

Preventieve maatregelen In zeven gebiedsgerichte projectteams brengen vertegenwoordigers van politie, brandweer, woningcorporaties, WIJ Groningen, Halt en de gemeente risico's in kaart. Op basis daarvan worden passende (preventieve) maatregelen getroffen. Communicatie Via de gemeentelijke website, nieuwsbrieven, sociale media, bewonersbrieven en wijkkranten informeren we inwoners en ondernemers over de jaarwisseling. Daarbij ligt de nadruk op gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een veilige en feestelijke viering. Volgvel 4 Buurtinitiatieven Initiatieven van bewoners die bijdragen aan ontmoeting en sociale samenhang stimuleren we actief. Een voorbeeld hiervan is het Winterfeest in Paddepoel, georganiseerd voor buurtbewoners in samenwerking met lokale partners. Inzet op jongeren Jongerenwerkers van WIJ Groningen onderhouden in de aanloop naar de jaarwisseling intensief contact met jongeren. Zij gaan in gesprek over onderwerpen als vuurwerk, alcohol- en drugsgebruik, groepsdruk en de gevolgen van overlastgevend gedrag. Daarnaast worden extra activiteiten georganiseerd om jongeren op een positieve manier te bereiken en te betrekken. Voorlichting over vuurwerk Met de invoering van de Wet Veilige Jaarwisseling geldt een landelijk verbod op consumentenvuurwerk vanaf categorie F2. De politie richt zich op de opsporing van illegale opslag, handel en vervoer van vuurwerk.

Vanuit de gemeente zetten wij in op bewustwording, onder meer via Halt-lessen en voorlichting op scholen. Voorkomen van branden en vernielingen Om brandgevaar te beperken worden voorafgaand aan de jaarwisseling extra acties uitgevoerd voor het verwijderen van afval, grofvuil en voertuigwrakken. Ook worden bewoners aangesproken op ongewenste situaties die risico's met zich meebrengen. Bescherming van bouwlocaties Aannemers en eigenaren van bouw- en slooplocaties worden gewezen op het nemen van aanvullende veiligheidsmaatregelen. Waar nodig worden locaties extra beveiligd of afgeschermd. Bescherming van deelscooters Samen met aanbieders van deelscooters worden maatregelen genomen om scooters tijdelijk uit risicogebieden te verwijderen. In deze deelscooters zitten accu’s die bij ontbranding zorgen voor gevaar. Het snel blussen van brandende accu’s is niet goed mogelijk. In voorlichtingstrajecten wordt aandacht besteed aan de strafrechtelijke gevolgen van brandstichting en vernieling. Persoonsgerichte aanpak Bij jongeren en personen die eerder betrokken waren bij overlast of openbare- ordeverstoringen wordt een persoonsgerichte aanpak ingezet. Hierbij werken gemeente, politie, Openbaar Ministerie, Halt, reclassering en WIJ Groningen nauw samen. Ouders worden actief betrokken. Indien nodig kunnen bestuurlijke maatregelen, zoals een gebiedsverbod, worden ingezet.

Inzet van hulpdiensten en gemeente Tijdens de jaarwisseling wordt de inzet van politie, brandweer, GHOR, ambulancediensten, WIJ Groningen en de gemeente opgeschaald. Omdat de beschikbare capaciteit niet onbeperkt is, werken de betrokken organisaties risicogericht vanuit het Multi Surveillance Team (MST). Hierin werken politie, brandweer, WIJ Groningen, boa's en medewerkers van Openbare Orde en Veiligheid nauw samen. Wanneer de situatie daarom vraagt, kan de Mobiele Eenheid (ME) worden ingezet. Het gereed stellen van de ME wordt bestuurlijk afgestemd, terwijl daadwerkelijke inzet uitsluitend plaatsvindt na toestemming van het bevoegd gezag. Deze werkwijze zorgt voor meer duidelijkheid en voorspelbaarheid in de besluitvorming. Daarnaast Volgvel 5 krijgen WIJ Groningen-medewerkers en boa's ook dit jaar trainingen, verzorgd door de brandweer, gericht op het herkennen en signaleren van brandrisico's. De start van 2027 Direct na de jaarwisseling wordt gestart met het schoonmaken van de openbare ruimte. Hiervoor zet Stadsbeheer extra capaciteit in. Ook moedigen wij bewoners aan om deel te nemen aan lokale schoonmaakacties. Daarnaast wordt eventuele schade aan gemeentelijke eigendommen geïnventariseerd. Waar daders bekend zijn, wordt de schade op hen verhaald. Op nieuwjaarsdag informeren wij uw raad met een eerste terugblik op het verloop van de jaarwisseling.

Een uitgebreide evaluatie volgt op een later moment, inclusief het beleid rondom ontheffingen. Tot slot De voorbereidingen op de jaarwisseling lopen. Samen met inwoners, ondernemers en onze veiligheidspartners zetten wij ons ook dit jaar in voor een feestelijke, veilige en beheersbare jaarwisseling binnen de gemeente Groningen. Oud & Nieuw zal gaan veranderen en we realiseren ons dat het voor sommige inwoners wennen zal zijn. Voorop staat dat we als inwoners, bezoekers en ondernemers van de gemeente Groningen in staat zijn om een jaarwisseling nieuwe stijl te ontwikkelen. Een jaarwisseling waarbij mooie ontmoetingen, saamhorigheid en feestelijkheid het nieuwe jaar inluiden. De gemeente Groningen zal samen met de inwoners nadenken op welke wijze we deze nieuwe traditie vorm kunnen geven. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen, burgemeester, secretaris, Roelien Kamminga Sander Gerritsen Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend. Bijlage Beleidsregel veilige jaarwisseling Groningen