Instandhouding en ontwikkeling Martiniplaza.pdf

Raadsvoorstel

Onderwerp

Instandhouding en ontwikkeling Martiniplaza

Telnr.

14 050

Registratienummer Classificatie

Bijlagen 3

58559-2025 Openbaar

Portefeuillehouder

Van Niejenhuis

Langetermijn agenda (LTA) Raad

LTA ja: LTA nee:

Geheim

Vertrouwelijk (bij gebruik van persoonsgegevens)

Maand Q2 Jaar 2025 Niet op LTA

Voorgesteld raadsbesluit

De raad besluit: I. een structurele bijdrage, al dan niet in de vorm van een subsidie, beschikbaar te stellen aan Martiniplaza Vastgoedmaatschappij BV ter dekking van aanvullend benodigde onderhoudswerkzaamheden volgend uit het geactualiseerde MJOP tot en met 2035, waarbij de bijdrage in 2025 € 391.000,-- bedraagt, oplopend naar maximaal € 1,165 miljoen in 2029 en vervolgens aflopend naar € 637.000,-- in 2035; II. een structurele jaarlijkse reservering ter hoogte van € 200.000,-- vanaf 2025 op te nemen in de gemeentelijke begroting als risicobuffer voor onvoorziene kosten bij Martiniplaza Vastgoedmaatschappij BV of Martiniplaza BV (de ‘exploitatie BV’) in de periode tot en met 2035 en het niet uitgegeven deel van deze post jaarlijks te verrekenen met een nieuw in te stellen bestemmingsreserve ‘Sparen aanpak Martiniplaza’ om hiermee te sparen voor verlaging van de structurele last die volgt uit de benodigde aanpak van Martiniplaza in de toekomst; III. de structurele onderhoudsbijdrage (dictumpunt I) en de structurele reservering voor onvoorziene risico’s (dictumpunt II) te dekken uit de financiële reservering opgenomen in de gemeentebegroting 2025 voor de Strategische Investeringsagenda (SIA);

vervolg dictum op blz. 2

Samenvatting

Martiniplaza, goed voor jaarlijks 500.000 bezoekers en een spin-off van 40 miljoen euro voor stad en regio, heeft een uniek aanbod van theater, topsport, congres en events. Het gebouw waarin de activiteiten worden georganiseerd dateert grotendeels uit de jaren ’60, en is mede daardoor technisch en functioneel niet meer bij de tijd. Reden waarom we al enkele jaren werken aan een toekomstbestendig Martiniplaza. De eerder beoogde startdatum van 2030 verschuift nu naar uiterlijk 2036. Dat vraagt het langer doorgaan met het huidige Martiniplaza, en een verlengd en geactualiseerd MJOP. We vragen uw raad voor de uitvoering hiervan de benodigde extra middelen vrij te maken. Ook is voortzetting van de leningsfaciliteit voor Martiniplaza benodigd, waarbij we u vragen naar eventuele wensen en bedenkingen. Voorts belichten we de aanbevelingen van de Rekenkamer uit 2024 rond Martiniplaza en wat we hiermee doen. Tot slot geeft dit raadsvoorstel uitvoering aan de eerder aangekondigde steunverlening aan topsportclub Lycurgus.

B&W-besluit d.d.: 20 mei 2025

Vervolg voorgesteld raadsbesluit

Vervolg dictum: IV.

V. VI. VII.

de bancaire rol van de gemeente voor Martiniplaza Vastgoedmaatschappij BV en Martiniplaza BV gedurende tien jaar te continueren en hiermee af te wijken van het in het Treasurystatuut gemeente Groningen 2024 opgenomen uitgangspunt “het verstrekken van leningen en het verstrekken van garanties door de gemeente is alleen toegestaan als de betreffende leningsnemer aan kan tonen geen lening zonder garantie van de gemeente bij een andere geldverstrekker te kunnen krijgen”; in het jaar 2035 opnieuw te besluiten over eventuele continuering van de bancaire rol voor Martiniplaza Vastgoedmaatschappij BV en Martiniplaza BV; € 75.000,-- te onttrekken aan de Algemene reserve ten behoeve van Martiniplaza inzake Lycurgus; de gemeentebegroting 2025 op deelprogrammaniveau overeenkomstig te wijzigen.

Aanleiding en doel

Al enige tijd werken we aan een Martiniplaza waarmee we weer de toekomst in kunnen. Het pand, waarvan belangrijke delen dateren van eind jaren ’60, voldoet technisch niet meer en is ook functioneel niet meer van deze tijd. Op basis van de door uw raad in 2021 vastgestelde visie op Martiniplaza verkennen we de opties voor de toekomst. Een opvatting over de toekomst van het gebouw is nodig om goede investeringskeuzes te maken en kapitaalvernietiging te voorkomen. Aanvankelijk richtten we ons hierbij op 2030 als startjaar van een toekomstbestendig Martiniplaza. Door factoren die we toelichten in voorliggend voorstel, wordt dit nu uiterlijk 2036. Dat betekent dat we Martiniplaza in huidige vorm langer in stand moeten houden. De planvorming hiervoor lichten we in dit raadsvoorstel toe. We vragen we uw raad voor uitvoering van het verlengde en geactualiseerde MJOP tot en met 2035 de benodigde extra middelen vrij te maken. In het verlengde hiervan vragen we u de bestaande kasgeldfaciliteit aan te passen, in lijn met de voorgenomen onderhoudswerkzaamheden tot en met 2035. Hiervoor is een gemeentelijke lening nodig, waarover we uw raad naar mogelijke wensen en bedenkingen vragen. Tot slot gaan we in op wat we doen met de aanbevelingen van de Rekenkamer rond Martiniplaza. Martiniplaza is jaarlijks goed voor 500.000 bezoekers en een spin-off voor stad en regio van zo’n 40 miljoen euro.

Het aanbod van theater, congres, topsport en events is veelal uniek voor Noord-Nederland. Martiniplaza behoort tot de vijf grootste theaters van ons land en werd dit jaar opnieuw uitgeroepen tot ‘beste congreslocatie van Noord-Nederland’. Het publiek is afkomstig uit het hele noorden en soms ver daarbuiten. Martiniplaza heeft 35 vaste medewerkers en zo’n 150 flexkrachten. In totaal genereren de activiteiten van Martiniplaza ca. 330 voltijds banen in stad en regio. In het raadsvoorstel gaan achtereenvolgens we in op de volgende vragen: 1. Wat is de waarde van Martiniplaza voor stad en regio? 2. Waar werken we aan bij Martiniplaza en waarom is langere instandhouding nodig? 3. Wat vraagt de instandhouding van Martiniplaza tot en met 2035? 4. Hoe vertalen we de uitkomsten van het onderzoek van de Rekenkamer naar Martiniplaza? 5. Hoe werken we verder aan een Martiniplaza waarmee we de toekomst in kunnen? Steun Lycurgus (besluitpunt VI) Zoals toegelicht in onze brief van 8 mei (kenmerk 139432-2025) was ons voornemen het failliet verklaarde Lycurgus in staat te stellen het seizoen af te maken door het voldoen van de benodigde zaalhuur bij Martiniplaza. Met de brief vroegen we uw raad bij dit voornemen naar mogelijke wensen en bedenkingen. Op basis van de uitkomst hiervan vragen we u met voorliggend raadsvoorstel de steun te formaliseren (besluitpunt VI).

Zoals benoemd in onze brief gaat het om een bedrag van eenmalig 75.000 euro, dat we ten laste brengen van de Algemene Reserve. Met de steunverlening geven we vorm aan onze ambitie van nationale volleybalhoofdstad en het faciliteren van onze indoor topsportclubs. Kader

-

In 2021 stelde uw raad de gemeentelijke visie op Martiniplaza vast (raadsbesluit 148428-2021) als basis voor het inhoudelijk en vastgoedmatig toekomstbestendig maken van Martiniplaza. In de begroting 2022 zijn extra middelen opgenomen om Martiniplaza te compenseren voor een deel van de kapitaallasten die volgen uit de investeringen, opgenomen in het MJOP 2021-2030.

2

-

Martiniplaza is - met Kardinge, MadA en een nieuw muziekcentrum - één van de vier projecten op de SIA (Strategische Investeringsagenda) die vanwege urgentie en overeenkomsten in samenhang worden beschouwd.

Argumenten en afwegingen

1. Waarde Martiniplaza In juni 2024 informeerden we u (brief kenmerk 166136-2024) over de voortgang van de Strategische Investeringsagenda (SIA), waarvan Martiniplaza deel uitmaakt. We gaven daarin onder meer aan actueel inzicht te willen in de waarde die Martiniplaza vertegenwoordigt voor Groningen als geheel. Eerder becijferde onderzoeksbureau LAgroup de spin-off op jaarlijks zo’n 25 miljoen euro1. Dat liet zien dat Martiniplaza niet alleen inhoudelijk van toegevoegde waarde is (‘sport en cultuur die anders niet in het noorden is te beleven’), maar vooral ook als ‘multiplier’ voor de noordelijke economie. Aangezien dit onderzoek dateert van 2016, vroegen we bureau Leisure advies om een actualisering. Martiniplaza trekt 500.000 bezoekers per jaar, waarvan 80 procent buiten de gemeente en 30 procent buiten de regio Groningen. Volgens Leisure samen goed voor 18,6 miljoen euro aan uitgaven (peiljaar 2023), waar organisatoren en exposanten van de bijna 100 beurzen en congressen nog eens 21,2 miljoen euro aan toevoegen. In totaal betreft het 39,8 miljoen euro aan bestedingen per jaar2, goed voor 327 voltijds banen (waarvan 70 bij Martiniplaza zelf). Martiniplaza is daarmee naast publiekstrekker een belangrijke werkgever voor de stad en regio. 2. Uitwerking visie op Martiniplaza Al lange tijd is duidelijk dat een toekomstbestendig Martiniplaza forse stappen vraagt.

Grote delen van het gebouw zijn technisch afgeschreven, en ook in de mogelijkheden voor programmering is het niet op de toekomst voorbereid. Zo zijn niet alle gebouwdelen geklimatiseerd, is het pand niet duurzaam en het aanzicht gedateerd, en worden de normen voor belangrijke geluidsevents (met name dance) niet meer gehaald. Op basis van onze visie, vastgesteld in 2021, werken we aan een Martiniplaza waarmee we weer langjarig onze economische en maatschappelijke doelstellingen kunnen behalen. Verschuiving naar 2035 Aanvankelijk richtte de voornoemde uitwerking zich op realisatie per 2030. De instandhouding van Martiniplaza in de huidige vorm was dan ook gericht op deze periode. We zijn echter tot de conclusie gekomen dat dit niet langer houdbaar is, en wel om de volgende redenen: - Zoals uw raad in sessies rond de SIA reeds gemeld, leek de vervangingsopgave rond Martiniplaza aanvankelijk beperkt tot de beurshallen, maar is nu algehele nieuwbouw een realistisch scenario.

Dat betekent een grotere opgave in inzet en tijd, óók omdat we functies en samenstelling van het gebouw die voorheen leken vast te staan opnieuw moeten bezien: als we ‘op nul’ beginnen, welke fysieke en inhoudelijke vorm sluit dan het best aan op de vraag en kansen van Groningen? En welk programma bedient het beste de markt en de bezoekers van theater, congres, topsport en events, en genereert zo de meeste economische en maatschappelijke spin-off voor de stad en regio? - de uitwerking van de visie op Martiniplaza was niet los te zien van de ontwikkeling van een nieuw muziekcentrum als opvolger van De Oosterpoort en van de Vitaliteitscampus Kardinge, met als prominent vraagstuk de ijsbaan. Beide dossiers zijn eveneens onderdeel van de SIA, waarbij óók de insteek is zaken zo integraal en efficiënt mogelijk aan te vliegen. Voor het nieuwe muziekcentrum betekende dat bijvoorbeeld het onderzoeken van mogelijke verbindingen met Martiniplaza. Voor Kardinge lag er met name de vraag rond topsportvoorzieningen in relatie tot Martiniplaza: welke voorzieningen en functies hebben waar de beste plek, zowel qua topsportevents als de competitietopsport? De uitwerking van deze vraagstukken vroeg meer tijd, terwijl de uitwerking van Martiniplaza mede afhankelijk was van eerder te maken keuzes rond een muziekcentrum en de Vitaliteitscampus Kardinge.

Dat alles maakte dat 2030 geen haalbare termijn meer biedt voor het opleveren van een toekomstbestendig Martiniplaza. 3. Maatregelen instandhouding 2035 (bijlage 1) Door Martiniplaza is een onderhoudsstrategie opgesteld die uitgaat van instandhouding tot en met 2035. Hierbij werd overwogen dat: • de leeftijd en staat van het gebouw op termijn vraagt om volledige nieuwbouw (óf complete renovatie); • dit gelet op de omvang van het project, de samenhang met gebiedsontwikkeling, de relatie met andere stedelijke projecten en de omvang van de investeringen niet realistisch wordt geacht per 2030, maar uiterlijk per 2036; 1 2

LAgroup, Onderzoek toekomst Martiniplaza, 26 februari 2026 Dit is exclusief aankopen en orders op beurzen en events in Martiniplaza met een verkoopelement

3

• •

substantieel langere instandhouding van het gebouw voor de activiteiten van Martiniplaza na 2035 niet wenselijk is, gelet op leeftijd, mogelijkheden en staat van het gebouw; een heldere onderhoudsstrategie, met heldere uitgangspunten voor functionaliteit, kwaliteit en scope, essentieel is voor efficiënte uitvoering van onderhoudswerkzaamheden en het doen van vervangingsinvesteringen.

De onderhoudsstrategie voor de parkeergarage gaat uit van instandhouding na 2035. Indien niet voor Martiniplaza, dan is aannemelijk dat de garage kan worden ingezet voor gebiedsontwikkeling of bijvoorbeeld als mobiliteitshub. De onderhoudsstrategie brengt niet met zich mee dat er nu sprake is van definitieve besluitvorming over de toekomst van Martiniplaza. De essentie is dat met een heldere onderhoudsstrategie voor Martiniplaza afgewogen en doelmatig onderhouden kan worden. De concrete planwerking voor de toekomst van Martiniplaza moet nog plaatsvinden op basis van besluitvorming door uw raad. De planuitwerking vraagt langere tijd en brengt meerdere beslismomenten met zich mee. De uiteindelijke keuzes kunnen de onderhoudsstrategie uiteraard beïnvloeden. Vanuit dit perspectief is het verstandig om in 2029 de onderhoudsstrategie te herijken. Splitsing vastgoed en exploitatie Naast de vraagstelling rond de onderhoudsstrategie is in opdracht van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) onderzocht of het zinvol zou kunnen zijn om het vastgoed van Martiniplaza over te dragen aan de gemeente Groningen.

Overweging daarbij is dat de gemeente Groningen (gemeentelijk Vastgoedbedrijf) meer capaciteit en expertise heeft op het gebied van instandhouding en beheer en onderhoud van dergelijke gebouwen, en Martiniplaza zich dan nog meer kan richten op haar corebusiness: programmering en exploitatie. Een dergelijke verdeling van taken sluit tevens aan op de bevindingen van de Rekenkamer. In de paragraaf over het onderzoek van de Rekenkamer gaan we hier nader op in. We lichten daarin ook toe dat feitelijke overdracht van het vastgoed nu niet zinvol wordt geacht, maar een duidelijker scheiding tussen vastgoed en exploitatie wél wenselijk is. Onderhoudsstrategie 2035 (bijlage 1) Bij de geschetste instandhoudings- en onderhoudsstrategie tot en met 2035, wordt uitgegaan van instandhouding van de huidige functionaliteiten. Upgrades, uitbreidingen, modernisering en verduurzaming zijn niet aan de orde, tenzij deze expliciet onderdeel zijn van de uitwerking van de visie op een toekomstbestendig Martiniplaza op de huidige locatie. Het onderhoud vindt plaats op sobere en doelmatige wijze, met als uitgangspunten het borgen van veiligheid, naleving van wet- en regelgeving, en continuïteit van de bedrijfsvoering. Verval van het gebouw of specifieke elementen is toegestaan, binnen deze genoemde uitgangspunten. Een gelijke werkwijze wordt ook toegepast bij De Oosterpoort.

Voornaam aandachtspunt vanuit het verleden zijn de beurshallen. Bij eerdere besluitvorming in 2021 werd uitgegaan van einde instandhouding van de beurshallen in 2030, vanuit de wens en gedachte om dan op basis van de visie voor Martiniplaza tot de bouw van nieuwe hallen te komen. De nu benodigde visie op Martiniplaza beperkt zich echter niet tot de beurshallen, maar beslaat ook de rest van het gebouw. Voortijdig slopen van de beurshallen zonder een opvatting over het geheel is niet verstandig. Daarbij is de verwevenheid van de gebouwen in functionaliteit en installaties groot en complex. De solitaire sloop van de beurshallen wordt daarmee niet verstandig geacht: ook voor de beurshallen wordt in de instandhoudings- en onderhoudsstrategie derhalve uitgegaan van 2035. Een nadere inventarisatie van de maatregelen is te vinden in bijlage 1. De financiële uitwerking en vertaling hiervan in de gemeentebegroting belichten we in de paragraaf Financiële consequenties van dit raadsvoorstel. Lening en bancaire rol (bijlage 2) In 2021 heeft uw raad middelen beschikbaar gesteld voor de instandhouding van Martiniplaza voor de periode tot 2030. In voorliggend voorstel worden middelen gevraagd voor instandhouding voor de periode tot en met 2035.

Het gaat om een bijdrage in de kapitaallasten en het tevens verlengen van de kasgeldfaciliteit, zodat in de liquiditeitsbehoefte wordt voorzien, passend bij de investeringen en de kosten van beheer en onderhoud. We zijn daartoe voornemens Martiniplaza de benodigde lening te verstrekken en vragen uw raad hierbij naar eventuele wensen en bedenkingen. Dit vereist tevens een verlenging van onze bankiersrol richting Martiniplaza, waarover we uw raad nu vragen te besluiten (besluitpunten IV en V). In de paragraaf Financiële consequenties en in bijlage 2 (financiën) gaan we uitgebreid op beide zaken in.

4

4. Onderzoek Rekenkamer In 2024 presenteerde de Rekenkamer de resultaten van haar onderzoek 3 naar vennootschappen waarin de gemeente Groningen minimaal voor de helft belanghebbende is. Een van de onderzochte verbonden partijen is Martiniplaza. De Rekenkamer concludeerde dat met betrekking tot Martiniplaza een aantal zaken voor verbetering vatbaar is, met name rond de governance. Het betrof samenvattend de volgende zaken: I. met wethouders als vertegenwoordigers van de aandeelhouder, kan er sprake zijn van tegenstrijdige belangen (te weten het bedrijfsmatige belang van Martiniplaza versus het politieke belang van het college). Ook zorgt dit voor beperkte continuïteit (wisseling van colleges); II. ondanks de financiële relatie en het belang voor de stad en regio (zie paragraaf ‘aanleiding’) is er geen gemeentelijke sturing (opdracht, beleid, doelstellingen) op de programmering van Martiniplaza. Uiteraard wordt over bedrijfsvoering en resultaten wel gerapporteerd aan de Aandeelhoudersvergadering; III. kennis en kunde binnen Martiniplaza is er vooral op het gebied van de programmering en veel minder rond de instandhouding en ontwikkeling van het vastgoed. Ook zorgt de relatief kleine organisatie intern voor een grote ‘span of control’ waarbij rolvermenging soms niet is te vermijden. Maatregelen n.a.v.

onderzoek Op basis van de aanbevelingen van de Rekenkamer voeren we een aantal veranderingen door bij Martiniplaza. Per punt gaat het om de volgende maatregelen: I. Voorheen vertegenwoordigden de wethouders Ruimtelijke Ordening (Martiniplaza Vastgoedmaatschappij BV) en Financiën (Martiniplaza BV) de gemeente in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). Net als de Rekenkamer zien we dat dit niet altijd de gewenste situatie is. Het belang van Martiniplaza is niet per definitie dat van het college. Zo kan gewenste regelgeving voor onze gemeente als geheel niet bevorderlijk zijn voor de bedrijfsvoering van Martiniplaza. In lijn met het advies van de Rekenkamer passen we daarom de samenstelling van de AVA aan: voortaan vertegenwoordigen de gemeentelijke concerndirecteuren Sociaal Maatschappelijk domein en Ruimte en Economie de aandeelhouder. Het gesprek van Martiniplaza met ons college verloopt nu (uitsluitend) via een bestuurlijk overleg. Gezien het belang van Martiniplaza, heeft dit overleg regulier plaats. II. Onze financiële relatie met Martiniplaza is van oudsher gericht op het vastgoed. De ondersteuning bestaat in eerste instantie uit een structurele bijdrage aan de kapitaallasten – niet aan de programmering.

Het vastgoed staat echter ten dienste van de programmering, en we zien zowel het economisch als het maatschappelijk belang van Martiniplaza voor onze gemeente (en de regio). Van daaruit willen we onderzoeken of en hoe we onze betrokkenheid bij de programmering van Martiniplaza naar de toekomst toe willen vormgeven. We betrekken dit bij de uitwerking van de door uw raad vastgestelde visie op Martiniplaza. Daarnaast heeft het Europese Hof recent (maart 2025) een uitspraak gedaan in het kader van staatssteunregeling, die maakt dat we willen kijken naar de vorm waarin we onze huidige bijdrage aan Martiniplaza verstrekken. Mogelijk is het wenselijk om de bijdrage onder te brengen in de vorm van een subsidie voor activiteiten en dienstverlening op het gebied van sportieve infrastructuur, multifunctionele recreatieve infrastructuur en cultuur. Hiermee kan eventueel meer beleidsmatige sturing worden gegeven en mogelijk gebruik worden gemaakt van de vrijstellingsmogelijkheden die de Algemene Groepsvrijstellingsverordening biedt voor het verlenen van ondersteuning aan een instelling. III. Op basis van extern onderzoek (rapport PBLQ, 2016) is Martiniplaza verdeeld in aparte BV’s voor vastgoed en exploitatie. Dit om rolvermenging rond programmering en beheer en onderhoud te voorkomen.

Om reden van efficiëntie werd in het verleden gekozen voor een personele unie: personeel en bestuurders kregen taken in beide BV’s. Met de Rekenkamer stellen we vast dat dit naast voordelen ook nadelen heeft: de nadruk blijft óók in deze constellatie veelal liggen op de programmering, wat ten koste kan gaan van beheer en onderhoud. Zo valt noodzakelijke prioritering begrijpelijkerwijs vaak uit in het voordeel van het eerste, en zijn kennis en kunde vaak onvoldoende exclusief op het vastgoed gericht. Daarom is nu besloten de Vastgoed BV anders te bemensen. Dat doen we door de directeur van ons Vastgoedbedrijf te benoemen als directeur van de Vastgoed BV. De interne ambtelijke ondersteuning en control wordt hierop zover nodig dienovereenkomstig aangepast. Zo wordt kennis ingebracht door specialisten van het Vastgoedbedrijf. Dit alles moet garanties bieden op instandhouding van het pand, op planmatige wijze, aan de hand van een actueel MJOP. Het oogmerk van de Vastgoed BV is een kostprijsdekkende exploitatie. Gemeentelijke relatie vastgoed Martiniplaza We hebben de mogelijkheid onderzocht het vastgoed van Martiniplaza aan onze gemeente over te dragen. Dit kan een logische stap zijn in verder scheiden van rollen (tussen programmering en onderhoud) en verder professionaliseren van 3

Rekenkamer Groningen, Raad aan de kant bij taak op afstand. Onderzoek naar de relatie tussen de gemeente en voor specifieke taken opgericht vennootschappen, september 2024

5

het beheer en onderhoud. De situatie zou daarmee bijvoorbeeld in lijn zijn met die van instellingen als SPOT, NITE en het Groninger Museum. Vastgesteld is echter dat overname van het vastgoed op dit moment geen goed idee is: dit zou leiden tot ongewenste fiscale complicaties en onttrekking van middelen die juist nodig zijn voor het onderhoud. Prioriteit is nu het bewaren van Martiniplaza als ‘fiscale eenheid’. Het verbreken hiervan door een eigendomsoverdracht (gevolgd door een liquidatie van de Vastgoed BV) leidt tot aanvullende winstbelastingheffingen. Indien er sprake is van nieuwbouw voor Martiniplaza, bezien we de gewenste eigendomssituatie opnieuw. Nog nader uit te werken zaken Een apart vraagstuk is het eigenaarschap van de parkeergarage op Martini Trade Park, eveneens deel van Martiniplaza. De parkeergarage is van strategisch en commercieel belang voor Martiniplaza. Komend jaar onderzoeken we samen met Martiniplaza waar deze op termijn het best ondergebracht kan worden. Daarbij staan de wijze van onderhoud, exploitatie en de financiële dekking voorop. Het planmatig onderhoud van de garage voor de komende 20 jaar (tot tenminste 2043) vormt onderdeel van de onderhoudsstrategie voor Martiniplaza (zie bijlage 1). We houden uw raad op de hoogte van eventuele ontwikkelingen rond de parkeergarage, waarbij ook de gebiedsontwikkeling een rol speelt.

Naast de parkeergarage moet de komende tijd nog een aantal praktische zaken nader worden ingeregeld. Bijvoorbeeld de wijze waarop de informatievoorziening richting beide bv’s wordt vormgegeven. Het meerjarenonderhoudsplan wordt periodiek geëvalueerd en geactualiseerd. Maatschappelijk draagvlak en participatie

N.v.t. Financiële consequenties

MJOP 2025-2035 (financieel) Ophoging onderhoudsbudget (besluitpunt I) Zoals benoemd, vraagt het in stand houden van Martiniplaza tot en met 2035 aanvullende onderhoudswerkzaamheden en aanvullende investeringen. Martiniplaza Vastgoedmaatschappij BV activeert deze en schijft ze af. Dit leidt tot extra kapitaallasten, waarvoor Martiniplaza Vastgoedmaatschappij BV jaarlijks een bijdrage ontvangt van onze gemeente. De raming van het (gebruikers)onderhoud, uitgevoerd door Martiniplaza BV, is voorts geactualiseerd. Deze werkzaamheden worden gedekt binnen de bestaande exploitatie van Martiniplaza BV. In onze Begroting 2022 is reeds een structureel oplopende compensatie aan Martiniplaza opgenomen voor onderhoudswerkzaamheden, volgend uit het geactualiseerde MJOP zoals opgesteld in 2021. Dat MJOP had een looptijd tot en met 2030. Voor de instandhouding tot tenminste 2035 is beoordeeld hoeveel aanvullende middelen nodig zijn ten opzichte van deze al in de gemeentebegroting 2022 opgenomen reeks. Vooral in 2025 en 2026 blijkt aanvullend onderhoud nodig, waardoor de bijdrage ter dekking van de kapitaallasten in de beginjaren oploopt. Daarna stabiliseert deze. Doordat het geplande onderhoud afschaalt richting 2035, tonen de latere jaren weer een daling. Onderstaande tabel vermeldt de benodigde bijdrage voor het aanvullend onderhoud per jaar:

Kapitaallast (x € 1.000)

Benodigde onderhoudsmiddelen Martiniplaza 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 391 1.043 1.122 1.154 1.165 1.056 1.045 947 890 817 637

Risicobuffer (besluitpunt II en bijlage 3) Naast de vergoeding voor het aanvullend onderhoud stellen we voor vanaf 2025 een structurele post van 200 duizend euro in de gemeentebegroting te reserveren ter afdekking van onvoorziene risico’s aan de vastgoed- dan wel exploitatiekant. Hoewel in de geactualiseerde onderhoudsbegroting is gerekend met buffers en posten onvoorzien voor onderhoud, blijven er risico’s verbonden aan het (nog) langer oprekken van de gebruiksduur van het huidige pand. Om deze (deels) af te kunnen dekken, stellen we voor een structurele post als risicobuffer in onze Begroting te reserveren. Over de eventuele inzet van deze risicobuffer wordt besloten in de AVA. Het niet ingezette deel van deze post willen we jaarlijks reserveren in een nieuw in te stellen reserve ‘Sparen aanpak Martiniplaza’ (zie ook het format hiervoor in bijlage 3). Indien nodig, kan deze reserve worden ingezet voor aanvullend benodigde onderhoudswerkzaamheden in enig jaar. Vanaf 2035 kunnen de dan resterende middelen worden ingezet ter gedeeltelijke dekking van de structurele last die volgt uit de benodigde aanpak van Martiniplaza in de toekomst. Dit kan bijvoorbeeld via een beklemde reserve voor kapitaallasten of voor afboeking van een restantboekwaarde.

6

Dekking uit financiële reservering voor Strategische Investeringsagenda (SIA) (besluitpunt III) In de financiële reservering voor de SIA in de Begroting 2025 is rekening gehouden met een bijdrage aan Martiniplaza Vastgoed BV ter dekking van de extra kapitaallasten, volgend uit het aanvullend benodigd onderhoud. Voor 2025 is indicatief rekening gehouden met 0,7 miljoen euro en vanaf 2026 met 1,4 miljoen euro. Uit het nader onderzoek blijken de aanvullende onderhoudswerkzaamheden lager uit te vallen dan eerder indicatief ingeschat. Het effect op de financiële reservering (inclusief reservering voor de risicobuffer) is als volgt:

(bedragen in € 1.000)

Lasten Aanv. kapitaallast Risicobuffer Dekking Financiële reservering SIA Vrijval reservering

Lasten in relatie tot financiële reservering SIA 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031

2032

2033

2034

2035

-391 -200

-1.043 -200

-1.122 -200

-1.154 -200

-1.165 -200

-1.056 -200

-1.045 -200

-947 -200

-890 -200

-817 -200

-637 -200

700 109

1.400 157

1.400 78

1.400 46

1.400 35

1.400 144

1.400 155

1.400 253

1.400 310

1.400 383

1.400 563

De vrijval ten opzichte van de reservering wordt meegenomen bij de actualisatie van de SIA in de voorbereiding op de gemeentebegroting 2026. Verlenging bankiersrol Martiniplaza en aanvullende liquiditeitsbehoefte (bijlage 2) Herfinancieringsbehoefte in verband met verlenging bankiersrol Martiniplaza (besluitpunten IV en V) In 2015 besloot uw raad de bankiersrol van onze gemeente rond Martiniplaza met 10 jaar te verlengen en daarover in 2025 opnieuw te besluiten. Sinds de verzelfstandiging in 2002 heeft de gemeente de bankiersrol voor Martiniplaza vervuld. Verreweg het grootste deel van de leningen wordt gebruikt voor financiering van het vastgoed. Aangezien we als gemeente een belangrijke rol spelen in de besluitvorming over het (toekomstige) vastgoed van Martiniplaza en er onzekerheid bestaat over het toekomstig eigendom daarvan, ligt het voor de hand de bankiersrol met 10 jaar te verlengen, tot en met 2035. De gemeente is nu de enige financier van Martiniplaza Vastgoed BV en Martiniplaza BV; een andere (mede)financier zou de invloed van onze gemeente op de toekomstige ontwikkelingen rond het vastgoed (inclusief de daarop gebaseerde zekerheden) verminderen, wat in de huidige situatie ongewenst is. Daarnaast bieden de gemeentelijke kasstromen in de vorm van kapitaallastenbijdragen zekerheid voor de financiering.

Onderdeel van de verlenging van de bankiersrol betreft de herfinanciering van de aflopende huidige langlopende lening. Hiervoor wordt een nieuwe lening aangetrokken ter hoogte van 6,5 miljoen euro. Daarnaast zijn we voornemens te voorzien in de financieringsbehoefte (eveneens 6,5 miljoen euro) die ontstaat vanuit de aanvullend benodigde onderhoudswerkzaamheden. In bijlage 2 (financiën) wordt gedetailleerder ingegaan op de financiële consequenties, uitgangspunten en condities. We verbinden aan dit voornemen conform ons treasurystatuut het voorbehoud van eventuele wensen en bedenkingen van uw raad, evenals instemming van uw raad met het verstrekken van de structurele bijdrage ter dekking van het aanvullend onderhoud (besluitpunt I). Financiële effecten Beheersingsmaatregelen en weerstandsvermogen Via de AVA (Algemene Vergadering van Aandeelhouders) wordt de voortgang van het onderhoudsprogramma gevolgd en volgt waar nodig bijsturing op de uitvoering. Afwijkingen in de uitvoering ten opzichte van de gereserveerde budgetten, vraagt afwegingen hoe hiermee om te gaan. Bij overschrijding kan bijvoorbeeld worden gedacht aan herprioritering binnen de bestaande budgetten of voorstellen voor aanpassing van de budgetten aan college en raad.

De lasten van de aanvullende lening aan Martiniplaza Vastgoedmaatschappij BV worden, evenals de kapitaalslasten die voortkomen uit de investeringen voor onderhoud, hoofdzakelijk afgedekt door gemeentelijke bijdragen. Ook zien we, mede op basis van het MLTP 2025-2035, dat Martiniplaza Vastgoed BV en Martiniplaza BV de extra lasten onder meer als gevolg van de aanvullende lening en extra kapitaalslasten kunnen dragen (inclusief de aanvullende bijdrage vanuit de gemeente). Daarmee wordt het risico van de gemeente als aandeelhouder of financier niet vergroot. Extra weerstandsvermogen achten we dan ook niet nodig. Schuldpositie / solvabiliteit We willen inzicht houden in de omvang van de gemeentelijke schuld ten opzichte van de totale gemeentelijke baten. Daartoe dient de ‘netto schuldquote’, die een indicatie geeft van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Bij de begroting 2025 is de ratio voor 2025 bepaald op 134%, oplopend naar 141% in 2028. Als gevolg van het voorgenomen besluit verslechtert dit kengetal met maximaal 0,4% in 2026. Daarnaast leidt het

7

voornemen tot een lichte verslechtering van de solvabiliteitsratio (eigen vermogen/totaal vermogen). Deze verslechtering is beperkt, waardoor de ratio gelijk blijft. Baten/lasten Aangezien de gemeentelijke inleenrente bij Martiniplaza in rekening wordt gebracht, zijn de baten en lasten van de aanvullende financiering in evenwicht. Begrotingswijziging steun Lycurgus Zoals toegelicht en uw raad voor wensen en bedenkingen voorgelegd in onze brief van 8 mei, willen we bijdragen aan het behoud van topsportclub Lycurgus voor Groningen. Voorstel is hiertoe de zaalhuur ter grootte van 75.000 euro te voldoen die Lycurgus is verschuldigd aan Martiniplaza om het seizoen te kunnen afmaken, en deze te dekken uit de Algemene reserve (besluitpunt VI). Dit leidt tot de volgende Begrotingswijziging:

De onttrekking uit de Algemene reserve leidt tot een beperkte verslechtering van de ratio weerstandsvermogen met 0,1%. Overige consequenties

Zoals ook met de vaststelling van de gemeentelijke visie op Martiniplaza geconstateerd, is Martiniplaza in de huidige staat en vorm onvoldoende berekend op kansen in de markt. Zo zijn er beperkte kansen voor multifunctioneel gebruik, zijn de installaties verouderd en is er sprake van verouderd, niet duurzaam vastgoed. Dit alles zit voor de lange termijn een gezonde exploitatie en sterke marktpositie in de weg. Vooral als het gaat om de zakelijke markt (congres, vakbeurs) dreigt zonder ingrijpen verlies van positie. De recente benoeming tot (net als in eerdere jaren) ‘beste congreslocatie van Noord-Nederland’ laat zien dat Martiniplaza ondanks haar beperkingen tot op zekere hoogte positie weet te houden. Deze staat voor de langere termijn echter onder druk, met gevolgen voor de (spin-off voor) de zakelijke markt voor Noord-Nederland. Ook kan Martiniplaza vanwege de geluidscondities momenteel slechts in zeer beperkte mate dance events organiseren. Niet alleen is zij daarmee langer een belangrijke bron van inkomsten kwijt, ook kan onze gemeente tot die tijd niet beschikken over de grootschalige indoor locatie voor dancemuziek die Martiniplaza van oudsher is.

Met de uitwerking van de gemeentelijke visie op Martiniplaza willen we tot een toekomstbestendig Martiniplaza komen dat deze kansen – zoals het vergroten van het Groninger marktaandeel in de congresmarkt en op het gebied van events – kan verzilveren. Martiniplaza is daarmee voornaam onderdeel van onze strategie rond Vrijetijdseconomie (VTE, prominente doelstelling van Nij Begun) die onder meer wil inzetten op een meer regionale aanpak rond het werven en faciliteren van congressen en events. Vervolg

Met het opstellen van een meerjarige onderhoudsstrategie en het beschikbaar komen van de hiervoor benodigde extra middelen is de instandhouding van Martiniplaza tot en met 2035 op verantwoorde wijze georganiseerd. Zoals benoemd in voorliggend voorstel, is van belang dat we voor de periode daarna tijdig een perspectief voor een toekomstbestendig Martiniplaza formuleren. Mede als aandeelhouder werken we hier samen verder aan met Martiniplaza, als uitwerking van de gemeentelijke visie op Martiniplaza. Met de focus gericht op 2035 achten wij het zinvol een eerste verkenning te doen voor de route na 2035. Zoals we ook zien bij andere grote projecten, is het belangrijk tijdig te starten met het denken hierover, om zorgvuldig te kunnen handelen en ruimte te organiseren voor debat en afweging. Zo zijn er al diverse zaken uitgezocht in het kader van de oorspronkelijke opdracht voor Martiniplaza evenals voor de bestuursopdracht, waarover u ook op hoofdlijnen bent geïnformeerd tijdens de sessies rond de SIA. We komen voor deze verkenning met een separaat voorstel bij uw raad.

8

Lange Termijn Agenda

Met bijgaand voorstel geven we uitvoering aan de vermelding op uw LTA voor Q2 2025 ‘Vervolg Martiniplaza’. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

locoburgemeester, Mirjam Wijnja

secretaris, Christien Bronda

Dit raadsvoorstel is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.

9