Initiatiefvoorstel Nieuw leven in een eeuwenoud volksfeest (S&S, PvdA, CDA, D66, VVD, Stadspartij 100%, PvhN,tweede versie 4-5-26).pdf

Nieuw leven in een eeuwenoud volksfeest Terug naar een Groningens Ontzet dat Groningen samenbrengt en verbindt

Initiatiefvoorstel van Student & Stad, PvdA, CDA, D66, VVD, Stadspartij 100% voor Groningen, Partij voor het Noorden 15 Januari 2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave............................................................................................................................................... 2 Inleiding......................................................................................................................................................... 2 Aanleiding / huidige situatie.......................................................................................................................... 2 Aanpak........................................................................................................................................................... 3 Organisatie..................................................................................................................................................... 4 Opkomst......................................................................................................................................................... 5 Saamhorigheid & historische binding............................................................................................................

6 Locatie(s)........................................................................................................................................................7 Programma..................................................................................................................................................... 8 Afsluitend..................................................................................................................................................... 10 Volledige voorstel.........................................................................................................................................11

Inleiding Het Groningens Ontzet is hét Stadsfeest van Groningen waarmee de succesvolle verdediging tegen Bommen Berend in 1672 gevierd wordt. Deze historische gebeurtenis is altijd van grote waarde geweest voor de stad en haar inwoners, en wordt momenteel gevierd met traditionele onderdelen zoals de paardenkeuring, een concert en de vuurwerkshow. Dit alles wordt georganiseerd door de Koninklijke Vereeniging voor Volksvermaken Groningen (KVVVG). Hoewel het Groningens Ontzet een vaste Stadstraditie is, blijkt dat veel studenten en andere inwoners hier momenteel weinig interesse voor hebben. Dit komt onder andere door een programma dat sterk leunt op traditionele onderdelen, wat niet voor alle generaties in de stad in gelijke mate aansprekend is. Daarnaast lopen de interesse en bezoekersaantallen van Stadjers voor het Groningens Ontzet al jaren terug, zeker sinds Bommen Berend geen vrije dag meer is voor scholieren en ambtenaren. De denktank van Student & Stad heeft daarom onderzocht met wat voor uitdagingen het Groningens Ontzet op dit moment te maken heeft en hoe de viering van het Ontzet aantrekkelijker gemaakt kan worden voor een bredere doelgroep, met extra aandacht voor studenten en andere jongeren. Naar aanleiding hiervan is de fractie van Student & Stad in gesprek gegaan met relevante partijen zoals de KVVVG en de gemeente om tot dit initiatiefvoorstel te komen.

Met dit voorstel streven de indienende fracties ernaar om van het Groningens Ontzet weer een breed gedragen volksfeest te maken, dat verschillende generaties en groepen in Groningen samenbrengt. Want zoals studentenvereniging Minerva ooit het Leids Ontzet wist te redden, is Student & Stad vastberaden om nu in Groningen hetzelfde te doen!

Aanleiding / huidige situatie De aanleiding voor dit initiatief ligt in de afnemende betrokkenheid en opkomst bij het Groningens Ontzet, met name onder de jonge inwoners van Groningen. Uit onderzoek is gebleken dat studenten het evenement vaak niet (goed) kennen, waarbij velen het vooral herkennen als de jaarlijkse kermis, zonder duidelijke link naar de historische betekenis hiervan. Andere stadsbrede evenementen zoals Noorderzon en Koningsdag worden daarentegen wel breed herkend en goed bezocht. Ook zien we in andere steden, zoals Leiden, hoe een Ontzet de stad kan samenbrengen en verbinden. De organisator van het Groningens Ontzet, de KVVVG, kampt momenteel met veel uitdagingen zoals een groot tekort aan vrijwilligers en een beperkt budget. Dit maakt het nog lastiger om te vernieuwen en een breder publiek in de stad aan te spreken. Tegelijkertijd zien we in de stad wel veel bereidheid om het Groningens Ontzet kracht bij te zetten vanuit verschillende partijen zoals studentenverenigingen, lokale ondernemers of culturele instellingen. We bevinden ons momenteel op een belangrijk kantelpunt. De interesse voor het Groningens Ontzet is momenteel beperkt onder Stadjers, en studenten geven vaak aan slechts beperkt bekend te zijn met het bestaan en de betekenis van dit volksfeest.

Om het tij te keren en van het Groningens Ontzet weer een feest te maken dat Groningen samenbrengt en verbindt, is een brede aanpak nodig waarin zowel uitdagingen als kansen integraal worden meegenomen. Met dit voorstel vragen we het college om samen

te investeren in de toekomst van het Groningens Ontzet door als gemeente een actieve rol te spelen om dit volksfeest weer op de kaart te zetten. Zo maken we het Groningens Ontzet niet alleen een traditie om te koesteren, maar ook een levendig feest dat de identiteit van Groningen versterkt en een boost geeft aan de lokale economie.

Aanpak Ongeveer 150 jaar geleden heeft de gemeente de organisatie van het Groningens Ontzet uitbesteed aan de KVVVG om de herdenking en viering van dit volksfeest kracht bij te zetten. Op dit moment worden alle evenementen en activiteiten rondom het Groningens Ontzet georganiseerd door een groep van circa twintig vrijwilligers, die dit naast hun werk doen. Deze inzet is van grote waarde. Dit terwijl in bijvoorbeeld Leiden de organisatie van evenementen en activiteiten gerelateerd aan het Leidens Ontzet veelal georganiseerd worden door inwoners, studentenverenigingen of ondernemers zelf. De 3 October Vereeniging speelt hierbij voornamelijk een coördinerende rol. De rol van de gemeente in Leiden is om de organisatie van evenementen en activiteiten maximaal te faciliteren en stimuleren. Ook in Groningen is er veel potentie om de organisatie van evenementen en activiteiten steeds meer van onderaf te laten plaatsvinden door initiatieven van inwoners, verenigingen en ondernemers(verenigingen) zelf. Meerdere verenigingen en ondernemers hebben al aangegeven bereid te zijn om een eigen bijdrage te leveren aan een betere viering van het Groningens Ontzet. Het is echter van belang dat iemand de verschillende partijen die een rol spelen bij de herdenking en viering van het Groningens Ontzet bij elkaar brengt.

Hiervoor is een onafhankelijk gepositioneerd projectleider nodig, iemand die zoveel mogelijk los staat van alle partijen zodat hij of zij een verbindende rol kan spelen om de gemeente, KVVVG, ondernemers, studentenverenigingen en bewonersverenigingen bij elkaar te brengen om samen onze Stad tot leven te brengen tijdens het Groningens Ontzet. Daarnaast vervult deze projectleider een uitvoerende rol bij het realiseren van de gezamenlijke ambitie van raad, gemeente en betrokken partijen om het Groningens Ontzet verder te versterken. Daarbij is het belangrijk dat deze projectleider de ruimte krijgt om de opdracht naar eigen inzicht en expertise in te vullen. De basis hiervoor ligt in dit initiatiefvoorstel dat uitgewerkt is door verschillende politieke partijen in samenwerking met een politieke denktank, de gemeente, de KVVVG en andere betrokken partijen. De uitwerking van de opdracht aan de projectleider is richtinggevend van aard en bedoeld om inzichten en aandachtspunten mee te geven die zijn opgehaald in gesprekken met betrokken partijen. De projectleider behoudt nadrukkelijk de vrijheid om deze opdracht naar eigen inzicht en expertise in te vullen.

De opdracht die wordt meegegeven aan deze onafhankelijk gepositioneerd projectleider is geordend langs vijf thema’s, namelijk: organisatie, opkomst, saamhorigheid & historische binding, locatie(s) en programma (activiteiten en evenementen). De gemeenteraad van Groningen besluit: ●​ Voor 2026 een bedrag van €150.000 incidenteel beschikbaar te stellen en dit te dekken uit de algemene reserve. Dit bedrag op te splitsen in ca. €50.000 voor de inzet van een projectleider en €100.000 voor een aanjaagsubsidie ten behoeve van vernieuwende initiatieven rondom

●​ ●​ ●​ ●​ ●​ ●​

Groningens Ontzet. Eventuele vervolgmiddelen worden betrokken bij de eerstvolgende begrotingscyclus. Het college opdracht te geven zorg te dragen voor de werving en aanstelling van een projectleider, die belast wordt met de uitvoering van dit project. Hierbij als uitgangspunt te hanteren dat de projectleider onafhankelijk gepositioneerd is ten opzichte van bestaande betrokken partijen. Het college opdracht te geven een subsidieregeling voor de aanjaagsubsidie uit te werken, binnen de door de raad in dit voorstel gestelde kaders. Als voorwaarde te stellen dat de aanjaagsubsidie niet wordt ingezet voor evenementen of activiteiten waarbij dieren worden gebruikt. Eventuele niet-benutte middelen in 2026 over te hevelen naar 2027 en beschikbaar te laten blijven voor besteding in dat jaar. Het college te verzoeken de raad periodiek te informeren over de voortgang, waaronder de inzet van de projectleider en de besteding van de aanjaagsubsidie, zodat de raad op basis daarvan een afgewogen besluit kan nemen over eventuele voortzetting, vermeerdering of structurele voortzetting van de regeling.

Organisatie Voor de organisatie van het Groningens Ontzet is het van belang om een nieuwe dynamiek te creëren, waarbij de herdenking en viering niet alleen maar georganiseerd wordt door de KVVVG, maar steeds meer van onderaf vorm krijgt. Door inwoners, verenigingen en ondernemers actief te betrekken en ondersteunen bij het organiseren van initiatieven kan het Groningens Ontzet weer uitgroeien tot een gewaardeerd Stadsfeest voor jong en oud. Dit gebeurd nu al bij het Leids Ontzet, maar ook in Groningen is de potentie er om de viering zoveel mogelijk van onderaf te laten plaatsvinden. Veel verenigingen en ondernemers hebben bijvoorbeeld al aangegeven bereid te zijn om een eigen bijdrage te leveren aan een betere viering van het Groningens Ontzet, bijvoorbeeld in de inzet van vrijwilligers, het openstellen van ruimtes of het organiseren van evenementen. Ook is het Groningens Ontzet een geluidsdag, wat extra kansen biedt voor het organiseren van evenementen. De onafhankelijk gepositioneerd projectleider speelt een belangrijke rol om deze partijen bij elkaar te krijgen en daarbij een goede samenwerking op te zetten met de gemeentelijke organisatie en de KVVVG.

Ook zal de projectleider bezig moeten met het opzetten van mechanismen om inwoners en organisaties actief te betrekken en ondersteunen om een eigen bijdrage te leveren aan het Groningens Ontzet, een aantal specifiekere maatregelen die hier een rol in kunnen spelen zijn opgenomen in latere hoofdstukken van dit voorstel. Daarbij is het wenselijk om te verkennen hoe een structurele samenwerking tussen de partijen (KVVG, gemeente, organisaties) op de lange termijn opgezet kan worden, zodat er na het vertrek van de onafhankelijk gepositioneerd projectleider hierop voortgeborduurd kan worden op een samenwerking tussen de partijen die bij elkaar gebracht zijn door de onafhankelijk gepositioneerd projectleider. Ten slotte zal er gekeken moeten worden naar de koppelkansen die gemaakt kunnen worden tussen bestaande gemeentelijke budgetten en capaciteit met de organisatie van het Groningens Ontzet. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan een buurtfeest dat georganiseerd wordt in samenwerking met een gebiedsteam dat afgestemd wordt met de viering van het Groningens Ontzet voor meer reuring in de stad op deze dag. De gemeenteraad van Groningen besluit:

●​ Het college opdracht te geven de projectleider de volgende taken mee te geven: 1.​ De organisatie van het Groningens Ontzet kracht bij te zetten door (onder andere): ■​ Een nieuwe dynamiek op te zetten waarbij het Groningens Ontzet steeds meer van onderaf wordt georganiseerd door initiatieven van inwoners, verenigingen en ondernemers(verenigingen) zelf; ■​ Te verkennen of (op termijn) ook een structureel samenwerkingsmodel kan worden opgezet en ingericht, naar voorbeeld van Leiden, waarbij relevante partijen (gemeente, ondernemers en KVVVG) op gelijkwaardige wijze samenwerken binnen een gezamenlijk afgestemd organisatiemodel; ■​ Koppelkansen te benutten waarbij bestaande gemeentelijke budgetten en capaciteit vanuit bijvoorbeeld gebiedsteams of het programma evenementen ingezet worden om het Groningens Ontzet kracht bij te zetten;

Opkomst Helaas neemt de opkomst bij het Groningens Ontzet al jaren af. Onder studenten en andere jongeren is de opkomst al lange tijd erg laag, veel studenten geven zelfs aan dat ze het feest niet kennen of er slechts vaag iets van weten. Daarnaast is ook onder Stadjers de opkomst sterk gedaald de laatste jaren. Zeker de keuze van de gemeente jaren geleden om het Groningens Ontzet niet meer te behandelen als vrije dag voor ambtenaren en scholieren, bleek een doodslag voor de opkomst bij het Groningens Ontzet. Met uitzondering van DUO lijkt het erop dat er in Groningen nu geen organisaties meer zijn die het Groningens Ontzet als een vrije dag behandelen. Daarnaast is één van de meest genoemde redenen voor de lage opkomst tijdens het Groningens Ontzet de datum van 28 augustus. De datum valt op een moment waarop veel studenten op vakantie zijn of druk bezig zijn met de introductieperiode van hun vereniging en nét na of gelijktijdig met grote evenementen zoals de Keiweek of Noorderzon. Ook voor Stadjers is de datum lastig, omdat het voor hen net na de vakantie valt en men daarom niet snel een vrije dag opneemt. Daarnaast liggen er nog veel kansen in het verbeteren van de promotie van het Groningens Ontzet aangezien deze momenteel nog zeer karig is, weinig aantrekkelijk voor jonge inwoners en nauwelijks ondersteund wordt door de gemeente.

Ten slotte zijn er nog koppelkansen te behalen door initiatieven op en rondom het Groningens Ontzet te stimuleren en beter op elkaar af te stemmen. Om meer Stadjers en jonge mensen te activeren om dit Stadsfeest te bezoeken, is het dan ook nodig om inwoners zowel de mogelijkheid als de motivatie te geven om dit feest te vieren. Allereerst is het daarvoor van belang dat ambtenaren en scholieren weer vrij zijn tijdens het Groningens Ontzet. Ook zou de gemeente met andere grote werkgevers in Groningen in gesprek moeten gaan om dit voorbeeld te volgen. Een optie die hierbij ook nog te overwegen valt is om het Groningens Ontzet een vrije dag te maken vanaf 12.00 ‘s middags. In gesprekken met betrokken organisaties, waaronder de KVVVG, wordt daarnaast aangegeven dat het behulpzaam kan zijn om onderscheid te maken tussen het moment van herdenken en het moment van vieren, mits de historische binding behouden blijft. Indien het faciliteren van een vrije dag op 28 augustus niet haalbaar blijkt, kunnen daarom ook alternatieve momenten met historische betekenis, zoals 23 september (beginpunt van de eerste Münsterse Oorlog) of 26 september (eerste maal dat Groningen en Ommelanden terugsloeg tegen het Munsterse legerkamp), of een flexibele vieringsdatum zoals de eerste zaterdag na 28 augustus (vergelijkbaar met prinsjesdag), verkend worden. Op deze manier blijft de

herdenking verbonden aan 28 augustus, terwijl tegelijkertijd wordt gezocht naar een viering die voor zoveel mogelijk inwoners toegankelijk is. Daarnaast kan betere promotie de zichtbaarheid en betrokkenheid van het Groningens Ontzet aanzienlijk vergroten. Hiervoor kan de samenwerking opgezocht worden met Marketing Groningen en moet de gemeente de promotie beter opnemen in haar gemeentelijk communicatiebeleid, gezien dit nu echt nog tekortschiet. Ten slotte vallen er nog koppelkansen te behalen met initiatieven op en rondom het Groningens Ontzet. Allereerst kan de gemeente bij de vergunningverlening voor initiatieven vanuit inwoners of ondernemers, zoals een buurtfeest of een sporttoernooi, stimuleren dat deze initiatieven gekoppeld worden aan (de datum van) het Groningens Ontzet door hierover in gesprek te gaan met initiatiefnemers. Daarnaast is het mogelijk om bij de verlening van vergunningen voor initiatieven in de Stad (tijdens de viering van het Groningens Ontzet) terughoudend te zijn wanneer deze initiatieven op geen enkele manier gerelateerd zijn aan de feestdag, momenteel doet de gemeente dit al maar alleen nog voor de binnenstad. Door het stimuleren van Ontzet-gerelateerde initiatieven en terughoudendheid bij het verlenen van vergunningen voor niet-gerelateerde evenementen, dragen we bij aan een stad die samen één feest viert.

De gemeenteraad van Groningen besluit: ●​ Het college opdracht te geven de projectleider de volgende taken mee te geven: 2.​ De opkomst van het Groningens Ontzet sterk te vergroten onder studenten, Stadjers, dorpelingen en bezoekers van buiten de gemeente door (onder andere): ■​ Te verkennen hoe het Groningens Ontzet op 28 augustus weer als vrije dag kan worden gefaciliteerd voor ambtenaren, en hierover in gesprek te gaan met grote werkgevers en onderwijsinstellingen. Indien dit niet haalbaar blijkt, te onderzoeken of het wenselijk is onderscheid te maken tussen het moment van herdenken en het moment van vieren, en daarbij alternatieve momenten zoals de eerstvolgende zaterdag na 28 augustus te betrekken. ■​ De samenwerking op te zoeken met Marketing Groningen voor een betere promotie van het Groningens Ontzet en de promotie van het Groningens Ontzet te integreren in gemeentelijk PR-beleid; ■​ Bij de vergunningverlening voor initiatieven vanuit inwoners of ondernemers, waar mogelijk, te stimuleren dat deze initiatieven gekoppeld worden aan (de datum van) het Groningens Ontzet; ■​ Terughoudend te zijn bij het verlenen van vergunningen voor evenementen en activiteiten in de Stad tijdens de viering van het Groningens Ontzet die op geen enkele manier gerelateerd zijn aan deze feestdag;

Saamhorigheid & historische binding Het Groningens Ontzet is meer dan alleen een feestdag. Het is een moment waarop de stad haar geschiedenis, vrijheid en verbondenheid viert. Toch leeft deze historische betekenis niet meer vanzelfsprekend onder alle inwoners. Veel Groningers, en met name studenten en andere jongeren, kennen de achtergrond van het Ontzet niet goed, waardoor het gevoel van gezamenlijke trots en saamhorigheid vervaagt.

Om dit te versterken, is het belangrijk de historische betekenis van het Ontzet opnieuw zichtbaar te maken en te vertalen naar hedendaagse vormen van verbinding. Door symbolen en rituelen die saamhorigheid en verbondenheid uitdrukken te stimuleren, en samen te werken met onderwijsinstellingen, studentenverenigingen en ondernemers, kan het Ontzet weer een herkenbaar moment van Groningse identiteit worden. Een dag waarop Groningers met groen-witte uitstraling aan de Diepen staan met trots op hun stad en met kennis van haar geschiedenis. Zo brengen we studenten en Stadjers dichter bij elkaar en maken we van het Groningens Ontzet weer een feest dat het verleden, het heden en de toekomst van onze Stad verbindt.

De gemeenteraad van Groningen besluit: ●​ Het college opdracht te geven de projectleider de volgende taken mee te geven: 3.​ Groningers dichter bij elkaar te brengen en de saamhorigheid & historische binding in Stad te vergroten door (onder andere): ■​ Symbolen en rituelen die saamhorigheid, vrijheid en verbondenheid uitdrukken (zoals een lichttocht, lied, vlag of maaltijd) te stimuleren; ■​ Het dragen van kleding en het gebruik van vlaggen in Groninger kleuren te stimuleren en faciliteren, en hierbij de samenwerking op te zoeken met studentenverenigingen, onderwijsinstellingen en ondernemers; ■​ Onderwijsinstellingen en studentenverenigingen actief te stimuleren om het Groningens Ontzet zichtbaar te herdenken. Bijvoorbeeld door dit onder de aandacht te brengen bij introductieweken van studentenverenigingen en het hoger onderwijs of speciale lesprogramma’s in het basis- en voortgezet onderwijs; ■​ Onderwijsinstellingen en studentenverenigingen actief te stimuleren om het Groningens Ontzet zichtbaar te vieren. Bijvoorbeeld door initiatieven vanuit studentenverenigingen of sporttoernooien van basisscholen; ■​ Broedplaatsen en creatieve makers te stimuleren samen te werken met initiatieven vanuit inwoners en ondernemers tijdens de viering van het Groningens Ontzet.

Locatie(s) De huidige viering van het Groningens Ontzet speelt zich vooral af op enkele plekken in de binnenstad, waardoor het feest niet overal in de Stad even zichtbaar of toegankelijk is. Daarnaast nemen de kermis en (vaak ook) de markt veel ruimte in op de Grote Markt en de Vismarkt, wat invloed heeft op de beschikbare ruimte voor andere activiteiten of evenementen. Daarbij speelt de markt momenteel (nog) geen rol binnen de viering van het Groningens Ontzet. Ook is het opvallend dat de kermis een zeer dominante rol speelt door de inname van de Grote Markt terwijl deze niet onder alle inwoners even geliefd is. Zoals eerder in dit voorstel besproken is het van belang dat de organisatie van evenementen en activiteiten weer zoveel mogelijk vanuit inwoners, ondernemers, studentenverenigingen, scholen, etc. zelf zou moeten komen. Om dit voor elkaar te krijgen is het van belang om te stimuleren dat er ruimte komt voor kleinschalige en grotere evenementen en activiteiten verspreid over verschillende locaties in de Stad, met

de historische binnenstad als centrale plek. Zo kan het Ontzet meer mensen bereiken en sluit het goed aan bij de Groningse identiteit van onze historische binnenstad. Hiernaast is het van belang dat in overleg met marktpartijen, Volksvermaken en organisatoren kan worden verkend hoe de rol van de markt beter kan worden ingevuld en waar de kermis het best tot haar recht komt. Zo ontstaat er een evenwichtige en levendige viering waarin ruimte is voor traditie, historie én nieuwe initiatieven. De gemeenteraad van Groningen besluit: ●​ Het college opdracht te geven de projectleider de volgende taken mee te geven: 4.​ De locatie(s) van het programma van het Groningens Ontzet te herzien door (onder andere): ■​ Een viering te stimuleren met kleinschalige en grotere evenementen en activiteiten verspreid over de Stad, waarbij de historische binnenstad een centrale rol speelt; ■​ In overleg met marktpartijen, Volksvermaken en de gemeente te verkennen hoe de rol van de markt tijdens het Groningens Ontzet beter kan worden ingevuld; ■​ In overleg met de gemeente en Volksvermaken te verkennen hoe de kermis zich het beste verhoudt tot de viering op de Grote Markt en of aanpassingen in locatie of invulling wenselijk zijn.

Programma Het huidige programma van evenementen en activiteiten sluit slecht aan bij de behoefte van veel inwoners, bij uitstek jongeren. Groningen is echter de jongste stad van Nederland dus om het Groningens Ontzet nieuw leven in te blazen, is vernieuwing van het programma essentieel. Het is namelijk van belang dat dit een toegankelijk volksfeest is voor alle inwoners, want de viering kan alleen breed gedragen worden als het aanbod aan evenementen en activiteiten aansluit bij alle bevolkingsgroepen die Groningen rijk is. Een gevarieerd programma met ruimte voor bijvoorbeeld straatfeesten, optredens, sport, cultuur of een grachtenconcert kan ervoor zorgen dat iedereen zich kan herkennen in de viering en actief kan deelnemen. Om dit mogelijk te maken is het allereerst van belang om dit doel vast te leggen, bijvoorbeeld in de subsidievoorwaarden voor de KVVVG. Momenteel kent deze subsidie immers nog geen voorwaarden. Daarnaast is het van belang om inwoners, organisaties en ondernemers eenvoudiger en beter te ondersteunen om eigen initiatieven te organiseren.

In Leiden gebeurd dit onder andere door middel van subsidies en in Groningen zijn hier ook mogelijkheden voor, bijvoorbeeld door de subsidie ‘Leven in de Stad’ voor buurtbarbecues, wijkfeesten of kleinschalige evenementen die een maximum van €500,- kent te verhogen naar €1500,- voor inwonersinitiatieven die tijdens de viering van het Groningens Ontzet plaatsvinden. Daarnaast kunnen initiatiefnemers van evenementen en activiteiten proactief ondersteund worden bij vergunningsaanvragen. Tijdens de gesprekken met organisaties bleek dat hier veel vraag naar was en gaven meerdere partijen aan dat een centrale digitale tool (zoals een app of platform) of een online ‘Bidbook’ met voorbeeldvergunningen voor verschillende locaties zou kunnen helpen met vergunningsprocedures, locatiekeuzes, planning en communicatie. Het is voor initiatiefnemers van (kleine) evenementen bijvoorbeeld nog vaak onduidelijk wat er precies bij komt kijken wanneer je een

evenement organiseert op de Ossenmarkt ten opzichte van de Grote Markt, per locatie kunnen de vereisten erg verschillend zijn en hierover zou meer duidelijkheid geboden kunnen worden aan initiatiefnemers. Daarnaast is het zo dat in Leiden veel praktische voorzieningen, zoals WC’s en beveiliging, gefaciliteerd worden door de gemeente om initiatiefnemers te ontlasten. Dit is zeker interessant aangezien de kosten voor organisatoren van toegankelijke evenementen de afgelopen jaren flink zijn gestegen, wat het lastig maakt om dit soort evenementen toegankelijk en zonder toegangskaartje te houden. Ook in Groningen is het het waard om te verkennen waarbij we initiatiefnemers kunnen ondersteunen als het gaat om die praktische voorzieningen en om initiatiefnemers zoveel mogelijk te ontlasten zodat zij zich vooral kunnen richten op hun evenement of activiteit en minder in randzaken. Daarnaast zijn er veel koppelkansen te benutten wanneer verschillende initiatieven in de Stad samenwerken. Wanneer je bijvoorbeeld verschillende evenementen dichtbij elkaar kan organiseren, dalen de totale kosten voor afval of beveiliging. Ten slotte is het belangrijk dat de Koninklijke Vereeniging van Volksvermaken Groningen voldoende ondersteuning krijgt om haar coördinerende rol binnen het Ontzet goed te kunnen uitvoeren.

Zo wordt het volledige volksfeest georganiseerd door slechts 20 vrijwilligers die dit allen naast hun werk doen. Daarnaast is het voor de organisatie soms lastig om toegang te krijgen tot verschillende vormen van externe financiering waarvoor zij in aanmerking komt, omdat de kennis en expertise hierover beperkt is. De gemeente kan hierin een ondersteunende rol spelen zodat ook de organisatie van de KVVVG toekomstbestendig kan functioneren. De indienende fracties realiseren zich dat het realiseren van een ambitieuzer programma voor het Groningens Ontzet mogelijk consequenties heeft voor de hoogte en inrichting van de jaarlijkse subsidie aan de KVVVG. Besluitvorming hierover vindt plaats nadat, onder regie van de onafhankelijk gepositioneerd projectleider en in samenwerking met betrokken partijen, een breed gedragen plan is opgesteld.

De gemeenteraad van Groningen besluit: ●​ Het college opdracht te geven de projectleider de volgende taken mee te geven: 5.​ Het programma (evenementen & activiteiten) van het Groningens Ontzet weer nieuw leven in te blazen door (onder andere): ■​ Een viering te organiseren die voor iedereen toegankelijk en interessant is om te bezoeken, waarbij rekening gehouden wordt met de bevolkingssamenstelling van Groningen als jongste Stad van Nederland en dit vast te leggen als inspanningsverplichting in de subsidievoorwaarden voor de KVVVG; ■​ Initiatieven tijdens de viering van het Groningens Ontzet vanuit inwoners en ondernemers meer ruimte te geven en te ondersteunen: ●​ Aan de hand van financiële ondersteuning: ○​ Door de subsidie 'Leven in de Stad' te verhogen van maximaal €500 naar maximaal €1.500 voor initiatieven tijdens de viering van het Groningens Ontzet, om buurtbarbecues, wijkfeesten en kleinschalige evenementen op deze dag te stimuleren; ○​ Door te verkennen of en wat voor subsidiestromen nog meer mogelijk zijn voor inwoners en ondernemers om de organisatie van (kleinschalige) evenementen te stimuleren op de dag van het Groningens Ontzet.

●​ Aan de hand van betere ondersteuning bij vergunningsaanvragen en organisatie: ○​ Initiatiefnemers proactief te ondersteunen bij vergunningverlening en te verkennen of een centrale digitale tool of een online ‘Bidbook’ met voorbeeldvergunningen initiatiefnemers kan helpen met vergunningsprocedures, locaties, planning en communicatie; ○​ In te zetten op samenwerking en koppelkansen tussen initiatieven tijdens de viering van het Groningens Ontzet, bijvoorbeeld door te stimuleren dat verschillende evenementen dichtbij elkaar plaatsvinden. ■​ Door de Koninklijke Vereeniging van Volksvermaken Groningen beter te ondersteunen bij de organisatie & coördinatie van het programma van het Groningens Ontzet door: ●​ De Koninklijke Vereeniging van Volksvermaken Groningen te ondersteunen bij het aantrekken van meer vrijwilligers, zoals het opzetten van studentenbesturen of buurtcommissies; ●​ De Koninklijke Vereeniging van Volksvermaken Groningen actieve ondersteuning te bieden bij fondsenwerving via externe financiering zoals het Nationaal Programma Groningen, provinciale subsidies, private sponsors, co-financiering, Europese subsidies of het verhogen van inkomsten die het Ontzet genereert;

Afsluitend Door de organisatie te versterken, samenwerking te stimuleren en het programma te vernieuwen, kan het Groningens Ontzet zich ontwikkelen tot een breed gedragen stadsfeest waarin verleden, heden en toekomst samenkomen. Een feest dat recht doet aan de historische betekenis van de dag, maar ook aansluit bij de energie en diversiteit van het Groningen van nu. Ook zullen de hogere bezoekersaantallen een boost vormen voor de lokale economie. Wanneer inwoners, verenigingen, studenten, Stadjers en ondernemers samen vormgeven aan de viering, ontstaat een traditie die niet alleen wordt voortgezet, maar ook vernieuwd. Zo kan het Groningens Ontzet opnieuw uitgroeien tot een feest dat de identiteit van Groningen uitdraagt: verbindend, eigentijds en van iedereen. De gemeenteraad van Groningen besluit: 6.​ Van het Groningens Ontzet weer een volksfeest te maken dat Groningen samenbrengt en verbindt.

Volledige voorstel De gemeenteraad van Groningen besluit: ●​ Voor 2026 een bedrag van €150.000 incidenteel beschikbaar te stellen en dit te dekken uit de algemene reserve. Dit bedrag op te splitsen in ca. €50.000 voor de inzet van een projectleider en €100.000 voor een aanjaagsubsidie ten behoeve van vernieuwende initiatieven rondom Groningens Ontzet. Eventuele vervolgmiddelen worden betrokken bij de eerstvolgende begrotingscyclus. ●​ Het college opdracht te geven zorg te dragen voor de werving en aanstelling van een projectleider, die belast wordt met de uitvoering van dit project. ●​ Hierbij als uitgangspunt te hanteren dat de projectleider onafhankelijk gepositioneerd is ten opzichte van bestaande betrokken partijen. ●​ Het college opdracht te geven een subsidieregeling voor de aanjaagsubsidie uit te werken, binnen de door de raad in dit voorstel gestelde kaders. ●​ Als voorwaarde te stellen dat de aanjaagsubsidie niet wordt ingezet voor evenementen of activiteiten waarbij dieren worden gebruikt. ●​ Eventuele niet-benutte middelen in 2026 over te hevelen naar 2027 en beschikbaar te laten blijven voor besteding in dat jaar.

●​ Het college te verzoeken de raad periodiek te informeren over de voortgang, waaronder de inzet van de projectleider en de besteding van de aanjaagsubsidie, zodat de raad op basis daarvan een afgewogen besluit kan nemen over eventuele voortzetting, vermeerdering of structurele voortzetting van de regeling. ●​ Het college opdracht te geven de projectleider de volgende taken mee te geven: 1.​ De organisatie van het Groningens Ontzet kracht bij te zetten door (onder andere): ■​ Een nieuwe dynamiek op te zetten waarbij het Groningens Ontzet steeds meer van onderaf wordt georganiseerd door initiatieven van inwoners, verenigingen en ondernemers(verenigingen) zelf; ■​ Te verkennen of (op termijn) ook een structureel samenwerkingsmodel kan worden opgezet en ingericht, naar voorbeeld van Leiden, waarbij relevante partijen (gemeente, ondernemers en KVVVG) op gelijkwaardige wijze samenwerken binnen een gezamenlijk afgestemd organisatiemodel; ■​ Koppelkansen te benutten waarbij bestaande gemeentelijke budgetten en capaciteit vanuit bijvoorbeeld gebiedsteams of het programma evenementen ingezet worden om het Groningens Ontzet kracht bij te zetten.

2.​ De opkomst van het Groningens Ontzet sterk te vergroten onder studenten, Stadjers en andere bezoekers door (onder andere): ■​ Te verkennen hoe het Groningens Ontzet rond 28 augustus weer als vrije dag kan worden gefaciliteerd voor ambtenaren, en hierover in gesprek te gaan met grote werkgevers en onderwijsinstellingen. Indien dit niet haalbaar blijkt, te onderzoeken of het wenselijk is onderscheid te maken tussen het moment van

herdenken en het moment van vieren, en daarbij alternatieve momenten zoals de eerstvolgende zaterdag na 28 augustus te betrekken. ■​ De samenwerking op te zoeken met Marketing Groningen voor een betere promotie van het Groningens Ontzet en de promotie van het Groningens Ontzet te integreren in gemeentelijk PR-beleid; ■​ Bij de vergunningverlening voor initiatieven vanuit inwoners of ondernemers, waar mogelijk, te stimuleren dat deze initiatieven gekoppeld worden aan (de datum van) het Groningens Ontzet; ■​ Terughoudend te zijn bij het verlenen van vergunningen voor evenementen en activiteiten in de Stad tijdens de viering van het Groningens Ontzet die op geen enkele manier gerelateerd zijn aan deze feestdag; 3.​ Groningers dichter bij elkaar te brengen en de saamhorigheid & historische binding in Stad te vergroten door (onder andere): ■​ Symbolen en rituelen die saamhorigheid, vrijheid en verbondenheid uitdrukken (zoals een lichttocht, lied, vlag of maaltijd) te stimuleren; ■​ Het dragen van kleding en het gebruik van vlaggen in Groninger kleuren te stimuleren en faciliteren, en hierbij de samenwerking op te zoeken met studentenverenigingen, onderwijsinstellingen en ondernemers; ■​ Onderwijsinstellingen en studentenverenigingen actief te stimuleren om het Groningens Ontzet zichtbaar te herdenken.

Bijvoorbeeld door dit onder de aandacht te brengen bij introductieweken van studentenverenigingen en het hoger onderwijs of speciale lesprogramma’s in het basis- en voortgezet onderwijs; ■​ Onderwijsinstellingen en studentenverenigingen actief te stimuleren om het Groningens Ontzet zichtbaar te vieren. Bijvoorbeeld door initiatieven vanuit studentenverenigingen of sporttoernooien van basisscholen; ■​ Broedplaatsen en creatieve makers te stimuleren samen te werken met initiatieven vanuit inwoners en ondernemers tijdens de viering van het Groningens Ontzet. 4.​ De locatie(s) van het programma van het Groningens Ontzet te herzien door (onder andere): ■​ Een viering te stimuleren met kleinschalige en grotere evenementen en activiteiten verspreid over de Stad, waarbij de historische binnenstad een centrale rol speelt; ■​ In overleg met marktpartijen, Volksvermaken en de gemeente te verkennen hoe de rol van de markt tijdens het Groningens Ontzet beter kan worden ingevuld; ■​ In overleg met de gemeente en Volksvermaken te verkennen hoe de kermis zich het beste verhoudt tot de viering op de Grote Markt en of aanpassingen in locatie of invulling wenselijk zijn.

5.​ Het programma (evenementen & activiteiten) van het Groningens Ontzet weer nieuw leven in te blazen door (onder andere): ■​ Een viering te organiseren die voor iedereen toegankelijk en interessant is om te bezoeken, waarbij rekening gehouden wordt met de bevolkingssamenstelling van Groningen als jongste Stad van Nederland en dit vast te leggen als inspanningsverplichting in de subsidievoorwaarden voor de KVVVG;

■​ Initiatieven tijdens de viering van het Groningens Ontzet vanuit inwoners en ondernemers meer ruimte te geven en te ondersteunen: ●​ Aan de hand van financiële ondersteuning: ○​ Door de subsidie 'Leven in de Stad' te verhogen van maximaal €500 naar maximaal €1.500 voor initiatieven tijdens de viering van het Groningens Ontzet, om buurtbarbecues, wijkfeesten en kleinschalige evenementen op deze dag te stimuleren; ○​ Door te verkennen of en wat voor subsidiestromen nog meer mogelijk zijn voor inwoners en ondernemers om de organisatie van (kleinschalige) evenementen te stimuleren op de dag van het Groningens Ontzet. ●​ Aan de hand van betere ondersteuning bij vergunningsaanvragen en organisatie: ○​ Initiatiefnemers proactief te ondersteunen bij vergunningverlening en te verkennen of een centrale digitale tool of een online ‘Bidbook’ met voorbeeldvergunningen initiatiefnemers kan helpen met vergunningsprocedures, locaties, planning en communicatie; ○​ In te zetten op samenwerking en koppelkansen tussen initiatieven tijdens de viering van het Groningens Ontzet, bijvoorbeeld door te stimuleren dat verschillende evenementen dichtbij elkaar plaatsvinden.

■​ Door de Koninklijke Vereeniging van Volksvermaken Groningen beter te ondersteunen bij de organisatie & coördinatie van het programma van het Groningens Ontzet door: ●​ De Koninklijke Vereeniging van Volksvermaken Groningen te ondersteunen bij het aantrekken van meer vrijwilligers, zoals het opzetten van studentenbesturen of buurtcommissies; ●​ De Koninklijke Vereeniging van Volksvermaken Groningen actieve ondersteuning te bieden bij fondsenwerving via externe financiering zoals het Nationaal Programma Groningen, provinciale subsidies, private sponsors, co-financiering, Europese subsidies of het verhogen van inkomsten die het Ontzet genereert; 6.​ Van het Groningens Ontzet weer een volksfeest te maken dat Groningen samenbrengt en verbindt.

Wieke van Heteren​ Rozemarijn Gierkink​ Jalt de Haan​ ​ Tom Rustebiel​ ​ Ietje Jacobs-Setz​

​ ​ ​ ​ ​

Student & Stad PvdA CDA D66 VVD

Yaneth Menger​ ​ ​ Leendert van der Laan​ ​

Stadspartij 100% voor Groningen Partij voor het Noorden