Herstelplan-Jeugdbescherming-Noord-Veilig-Thuis-Groningen.pdf

Onderwerp

Herstelplan Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Telefoon Datum

14 050 26-3-2025

Bijlage(n) Uw brief van

1

Ons kenmerk

89075-2025

Uw kenmerk

Geachte lezer,

U bent eerder geïnformeerd over de zorgelijke situatie bij Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen. Graag nemen wij u mee in de actuele ontwikkelingen van deze organisatie en het besluit dat wij als college van B&W hebben genomen. Aanleiding De Stichting Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen kampt al geruime tijd met ernstige wachtlijstproblemen. Het college maakt zich ernstige zorgen over deze situatie. Wij informeerden uw Raad eerder al dit jaar over de zorgelijke situatie op 15 september in een dagmail en op 6 november in de Beantwoording vragen ex art. 36 RvO over Veilig Thuis en Jeugd Bescherming Noord. Wachtlijsten De ‘Stichting Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen’ is de regionaal werkende Gecertificeerde Instelling in Groningen en Drenthe en is daarnaast de Veilig Thuis organisatie in de regio Groningen. Als Gecertificeerde Instelling geeft Jeugdbescherming Noord uitvoering aan maatregelen van ondertoezichtstelling, voogdij en jeugdreclassering. Veilig Thuis Groningen geeft advies en ondersteuning over signalen van onveiligheid in huishoudens, neemt meldingen op, doet indien nodig onderzoek en draagt zorg voor een goede overdracht en monitoring

Volgvel 1

Daarmee heeft Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen (hierna te noemen JBN/VTG) een belangrijke rol in Groningen en Drenthe in het beschermen van inwoners in kwetsbare omstandigheden en is deze organisatie onmisbaar in het waarborgen van veiligheid. Over deze wachtlijsten is tussen JBN/VTG en de (jeugd)regio’s in Groningen en Drenthe in de afgelopen jaren intensief gesproken en zijn hierop verschillende acties uitgezet. Als gemeenten hebben wij extra middelen ingezet en JBN/VTG hebben zich intensief gericht op interne verbeterslagen met betrekking tot bijvoorbeeld de werkprocessen en ondersteuning van medewerkers. Echter dit heeft niet geleid tot de gewenste verbetering. Naast de reguliere sturing op JBN/VTG zowel op ambtelijk, management en bestuurlijk niveau, zijn medio 2024 de gesprekken opgeschaald en intensief gevoerd met JBN/VTG. Uiteindelijk zijn deze zorgen ook opgeschaald naar de Raad van Toezicht. Dat heeft geleid tot een bestuurswissel. Kort daarop hebben de regio’s Groningen en Drenthe en JBN/VTG gezamenlijk in oktober 2024 opdracht gegeven aan Andersson Elffers Felix (AEF) om een onderzoek in te stellen naar de bestaande situatie en de oorzaken daarvan. Dit met als doel om te komen tot een duurzaam herstel van JBN/VTG en een toekomstbestendige organisatie.

Overbruggingscertificaat Eind december 2024 heeft JBN de Drentse en Groningse gemeenten bericht dat door het Keurmerkinstituut een overbruggingscertificaat is verstrekt. Ook over deze situatie bent u geïnformeerd. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft recentelijk aangegeven dat naar aanleiding van veel signalen in het land over de jeugdbeschermingsketen, een toezichttraject wordt gestart bij een vijftal gecertificeerde instellingen. Dit toezichttraject is een verlengde van het traject ‘Kwetsbare Kinderen Onvoldoende Beschermd’. Vanwege het overbruggingscertificaat is JBN één van deze gecertificeerde instellingen. Daarnaast is de Jeugdautoriteit betrokken vanuit haar rol om de continuïteit van kritieke jeugdzorgfuncties te waarborgen. Herstelplan en Acties Eind februari 2025 heeft AEF het eindrapport Duurzaam herstel Jeugdbescherming Noord en Veilig Thuis Groningen opgeleverd. De belangrijkste conclusie van de probleemanalyse van dit rapport is dat de zorgen terug te leiden zijn naar onvoldoende effectieve sturing en de cultuur van de organisatie. Met als gevolg fors verloop en verzuim op alle lagen in de organisatie. Dit rapport ontvangt u gelijk met dit schrijven. AEF heeft in dit rapport naast de probleemanalyse een herstelplan opgesteld.

In dat herstelplan is het advies om (op korte termijn en tijdelijk) extra jeugdbeschermers, jeugdreclasseringswerkers en Veilig Thuis medewerkers aan te stellen. Deze ingreep is noodzakelijk om de wachtlijsten te kunnen wegwerken en om de voorwaarden te creëren waardoor JBN weer volledig gecertificeerd kan worden. Daarnaast is in het herstelplan aandacht voor het versterken van de bedrijfsvoering, de sturingsinformatie, de strategische beleidscapaciteit, leiderschap en werksfeer. Deze acties zijn van belang om de medewerkers beter te ondersteunen in hun werkzaamheden. JBN heeft in gezamenlijkheid met de gemeenten in Groningen en Drenthe gezien de grote urgentie van de her-certificering inmiddels meerdere van de aanbevelingen en investeringen doorgevoerd. Er zijn ervaren jeugdbeschermers en

Volgvel 2

jeugdreclasseringswerkers aangetrokken, alsook praktijkbegeleiders, en gedragswetenschappers. Daarnaast wordt intensief geïnvesteerd in het sturingskader van de organisatie. Er is een stuurgroep ingericht op ambtelijk en op bestuurlijk niveau met Groningen, Drenthe en JBN/VTG waarbij in gezamenlijkheid wordt gestuurd op acties o.a. gericht op communicatie en extra ondersteuning vanuit vrijwillige hulpverlening en de lokale sociale teams. JBN/VTG heeft onvoldoende financiële middelen om deze extra middelen in uitvoeringscapaciteit geheel voor eigen rekening te kunnen nemen. Dat zou naast de geschetste inhoudelijke risico’s ook op korte termijn voor financiële risico’s zorgen. Daar kiezen wij niet voor omdat we ervan overtuigd zijn dat de huidige problematiek te groot is om alleen op te lossen. We kiezen er bewust voor om in partnerschap met JBN/VTG en de jeugdhulpaanbieders samen te werken naar oplossingen. Dat doen we omdat we ons realiseren dat JBN/VTG een zeer belangrijke partner is in de veiligheidsketen die inwoners helpt in de meest kwetsbare omstandigheden. Maar daarnaast ook uit gezamenlijke zorg voor alle medewerkers die werkzaam zijn bij JBN en VTG. Gemeenten in Drenthe en Groningen maken daarom extra incidentele middelen vrij om de kosten voor deze extra jeugdbeschermers, jeugdreclasseringswerkers en Veilig Thuis medewerkers te kunnen dragen.

Dat betekent dat de jeugdregio Groningen in 2025 incidenteel bijdraagt in de kosten voor aanvullende uitvoeringscapaciteit bij JBN tot een bedrag van € 662.400,-. De Centrumregeling Jeugdregio Groningen 2025 (RIGG) zal de subsidie aan JBN verlenen na positieve besluitvorming van de regio gemeenten. Voor VTG betekent dit voor de regio Groningen in 2025 incidenteel bij te dragen in de kosten voor aanvullende uitvoeringscapaciteit tot een bedrag van € 250.000,- . De Centrumregeling Veilig Thuis Groningen zal de subsidie aan VTG verlenen na positieve besluitvorming van de regio gemeenten. De overige investeringen van het versterken van de bedrijfsvoering, sturingsinformatie en strategische beleidscapaciteit van JBN en VTG zullen, na instemming van de Raad van Toezicht, gedragen worden door JBN en VTG. De impact daarvan in 2025 is begroot op € 379.000,-. Voor de gemeente Groningen betekent dit dat er afgerond € 221.374 moeten worden bijgedragen voor aanvullende uitvoeringscapaciteit bij JBN en € 102.211 voor VTG. Totaal gaat het om €323.585 aan extra kosten. In de begroting 2025 is geen dekking aanwezig voor de extra bijdragen. Vandaar dat voorgesteld wordt dit voorstel te dekken middels een incidentele onttrekking uit de algemene reserve.

Gezien de urgentie van de situatie wordt de bij het voorstel behorende begrotingswijziging meegenomen bij de technische wijzigingen in het verzamelvoorstel begrotingswijzigingen VGR 1 2025. In mei 2025 zal de eerste tussentijdse audit van het Keurmerkinstituut worden gehouden. Dat levert informatie op over de mate waarin de acties die tot nu toe zijn genomen leiden tot een voldoende positieve ontwikkeling om in september 2025 weer tot een volledig certificaat te komen. Natuurlijk wordt u over de uitkomsten van deze tussentijdse audit op de hoogte gebracht.

Volgvel 3

Pas als JBN het certificaat heeft behouden en bovenstaande audit leiden tot een voldoende positieve ontwikkeling, zal er een voorstel aangaande de structurele financiering van JBN en VTG voor 2026 komen. Dat zal waarschijnlijk in september duidelijk zijn. Eventuele financiële consequenties voor 2026 zullen worden betrokken bij de begroting 2026. Risico’s Enerzijds geldt dat het Keurmerkinstituut alleen een overbruggingscertificaat verleent als het voldoende aannemelijk is dat de Gecertificeerde Instelling verbetering kan realiseren en er geen sprake is van fundamentele tekortkomingen. In de periode van overbrugging zal daarnaast tussentijdse toetsing plaatsvinden om zicht te houden op de voortgang van de verbeteringen. De eerste tussentijdse toetsing vindt zoals gezegd plaats in mei 2025. Anderzijds, wanneer JBN er niet in slaagt om de maatregelen van jeugdbescherming en jeugdreclassering voldoende tijdig en kwalitatief hoogwaardig uit te voeren conform de eisen uit het normenkader, kan dat zeer verstrekkende gevolgen hebben. Daar waar JBN voor 1000 jeugdigen en gezinnen in Groningen en Drenthe maatregelen van jeugdbescherming en jeugdreclassering uitvoert, kan in het uiterste geval de situatie ontstaan dat deze jeugdigen binnen een termijn van ongeveer een jaar, bij een andere Gecertificeerde Instelling ondergebracht moeten worden.

De in en om onze regio's werkzame andere Gecertificeerde Instellingen hebben daarvoor niet de capaciteit en worstelen met soortgelijke problemen als JBN. Een dergelijke overgang zal schadelijk zijn voor de betrokken jeugdigen en gezinnen en verstrekkende gevolgen hebben voor de medewerkers van JBN/VTG, lokale teams en betrokken jeugdhulpaanbieders. Er worden mogelijke scenario’s uitgewerkt voor de situatie dat in de in de komende periode blijkt dat JBN niet tijdig aan de eisen voor certificering zal kunnen voldoen. Om dit te voorkomen, is aldus besloten om JBN/VTG met extra middelen te ondersteunen. Besluit college naar aanleiding van het herstelplan Het beschikbaar stellen van extra middelen voor uitvoeringscapaciteit om te zorgen dat JBN zijn certificering krijgt, is volgens het college nu de enige keuze die we kunnen maken vanuit het belang voor onze inwoners. Er zijn meerdere opties, maar alle opties vragen uiteindelijk extra middelen. Als we geen extra middelen toekennen en het certificaat van JBN daardoor niet verlengd wordt betekent dit voor gemeenten ook extra middelen voor inzet van capaciteit bij een andere Gecertificeerde Instelling en de daarbij horende frictiekosten. Deze oplossing geeft geen garanties over het voortbestaan van de organisatie.

Het blijft zorgelijk en we zetten ons maximaal in om JBN/VTG zo goed mogelijk, met oog voor de verantwoordelijkheid die we hebben, te helpen in de weg naar herstel. Gezamenlijke sturing Zoals gezegd werken de regio’s in Drenthe en Groningen hierin intensief samen met JBN/VTG. Er is een stuurgroep die tot dusver tweewekelijks bijeenkomt, er zijn regelmatige bestuurlijke overleggen om tijdig en goed zicht op de ontwikkelingen te

Volgvel 4

houden en er is afstemming met de Raad voor de Kinderbescherming, de rechtspraak en de genoemde toezichthoudende organisaties. Regionale informatiebijeenkomsten Er worden tenminste twee bijeenkomsten voor alle raadsleden van de Groninger gemeenten georganiseerd over het herstelplan JBN/VTG. Over de data en tijdstip wordt u zo spoedig mogelijk geïnformeerd. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

locoburgemeester, Mirjam Wijnja

secretaris, Christien Bronda

Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.