Eindrapport informateur Groningen - Natuurlijke verbindingen.pdf

Samenwerking in de raad verloopt in goede sfeer, contact is heel goed. Relatie oppositie / coalitie zit soms vast, dan weer wordt er goed samengewerkt, het is dossierafhankelijk met wie. De Groninger heeft dat beeld ook wel. Er hoeft v.w.b. de samenwerking niet te worden vastgelegd. Bovendien worden in het presidium omgangs-zaken besproken als daar aanleiding toe is. De verbindingsagenda Het CDA heeft een eigen Pamflet geïnspireerd op het nieuwe sociaal contract Voornemen is om met de eigen fractie op steeds andere locaties met een spreekuur te vergaderen. Aardbevingsbijeenkomsten in de dorpen van de raad waren goed bezocht. Aan de opkomst moet gewerkt worden maar alleen langs gaan in dorpen en wijken is niet genoeg.. Ook de raad kan naar locaties gaan bijv. als er thema’s van de agenda daar spelen. Ook wijkgericht werken en het wijkwethouderschap vraagt om doorontwikkeling. 13

Benaderbaar zijn is van belang. Democratische vernieuwingsprojecten trekken steeds een bepaald soort/dezelfde mensen. Een kwestie van volhouden t.b.v. het vergaren van draagvlak op uiteenlopende thema’s. Hierbij ook externe partijen betrekken. Het coalitie akkoord niet op detail dichttimmeren, en als dat niet lukt, dan lukken gezamenlijke afspraken op raadsniveau ook niet. Op voorhand is het CDA daar niet echt voorstander van. Duiding van de verkiezingsuitslag en coalitievorming Het CDA staat open voor deelname aan de coalitie Maar ook naar 4 partijen kijken. Als er naar vijf partijen gekeken moet worden, dan stelt ziet het CDA een combinatie voor zich met: GL, PvdA, D66, CU, CDA . Een coalitie gebaseerd op 23 is te weinig, 24 zetels moet kunnen. Het aantal wethouders: tussen 6-8 ChristenUnie; Inge Jongman-Mollema en Sten Wennink De inhoudelijke agenda voor de nieuwe raadsperiode Prioriteiten in de Groningse politiek Sociale basis en cohesie, zorg voor elkaar, woningbouw opgave voor alle doelgroepen, duurzaamheid waarbij iedereen mee kan doen; aandacht voor kwetsbaren, versterken sociale cohesie het wijk- en buurtgevoel. Doorzetten in volgende periode: meer maatwerk en minder systeem. Geen uitbreiding van visies maar nu uitvoeren van bestaande visies. Alles is voldoende beschreven, de thema’s zijn gedekt en integraal opgepakt.

De financiële situatie is spannend maar op basis van wat er ligt nu doorgaan. Als het nodig is moeten er keuzes gemaakt worden, waarbij temporiseren een optie is. De ChristenUnie zet daarbij de mens centraal; sociaal voor fysiek. V.w.b. de relatie van Groningen binnen Noord Nederland is er een solidaire opstelling. we doen het samen. Groningen - Drenthe as loopt goed. Desgevraagd: de toegevoegde waarde van de ChristenUnie is de menselijk kant. Aan contact met mensen was een tekort afgelopen periode, veroorzaakt door corona. De samenwerking binnen de raad We hebben elkaar de afgelopen periode binnen de coalitie goed kunnen vinden. Samenwerking gezocht, soms verhardde het debat, vooral aan het einde van de periode. Er werd dan meer op de persoon gespeeld. De wijze van oppositievoering is een thema voor de nieuwe raad. Maar de coronasituatie heeft hierin ook gespeeld: het gebrek aan ontmoeting. De verbindingsagenda Als raad meer de wijk in kunnen. Ambtenaren ook meer met bewoners om de tafel. Afstand tot het loket minder groot maken. Meer extern samen doen als raad. Wijkteams kunnen als ogen en oren functioneren en het verschil maken. Sociaal gebiedsontwikkelaars kunnen ook veel doen. Betrekken van inwoners bij formatieproces is een goede gedachte. Een raadsakkoord gaat mogelijk weer wat te ver. Verschillen binnen de raad juist ook goed, mogen er zijn.

Duiding van de verkiezingsuitslag en coalitievorming 14

Uitslag viel wat tegen voor CU, zijn gewend een zetel te verliezen. ChristenUnie is bereid tot deelname in het college. De ChristenUnie ziet GroenLinks en PvdA als basis van de nieuwe coalitie. Bestuurlijke continuïteit van belang. Stabiliteit t.a.v. ingezette beleid. ChristenUnie is een stabiele partij. Voorkeur voor: voortzetting huidige coalitie + één partij, daarbij te zoeken naar aansluiting op de inhoud. Zonder op voorhand partijen uit te sluiten, mogelijkheden vooraansluiting van S&S, CDA, SP. Met een ondergrens van 24 zetels. Goed nadenken over SP is als mogelijke partner op financiën en op grote projecten, match op sociaal domein goed aanwezig. Goed nadenken over de afweging die de PvdD maakt tussen de woonagenda en hun groene agenda. Een aantal andere partijen heeft VVD al uitgesloten. De wens van VVD naar meer marktwerking past niet bij het sociale beleid van de afgelopen jaren. Als we inhoudelijk beleid willen voortzetten gaat de voorkeur uit naar voortzetting van de huidige samenstelling. Match met D66 goed Er zijn vijfpartijencoalities waarbij de ChristenUnie niet direct nodig is voor een meerderheid in raad. Toch ziet de ChristenUnie hier mogelijkheden voor: we kunnen dan op de inhoud verder. Dat laatste is van belang. Als de samenwerking klopt dan is het aantal partijen in de coalitie niet van belang.

Stabiliteit op de inhoud van groter belang dan de vraag of hier 4 of 5 coalitiepartijen voor nodig zijn. Met de opgave van de gemeente Groningen ligt 6 wethouders niet voor de hand. De ChristenUnie gaat uit van ten minste 7. Het is voor Groningen van belang om dicht bij het vuur van Den Haag te zitten, dat vraagt ook inspanning / capaciteit.

Partij voor het Noorden Leendert van der Laan en Be Zwiers De inhoudelijke agenda voor de nieuwe raadsperiode Prioriteiten in de Groningse politiek PvhN staat de komende periode voor inwoners participatie. Er is nog een lange weg te gaan in het betrekken van de dorpen en meer eenheid te smeden. Als inwoners niet t.o.v. je eigen gemeente komen te staan, dat moet voorkomen worden. Cultuuromslag creëren ook binnen ambtelijke organisatie. Het dualisme is bijna dood en er is sprake van geharnaste coalitiepartijen. Gun de minderheid ook iets. V.w.b. ander inhoudelijke onderwerpen geeft PvhN prioriteit aan: de woningnood, als onderwijsstad studentenhuisvesting van belang ook voor buitenlandse studenten; studentenwoningen in de woonwijken. Dit samen vraagt om investeren in één of twee campussen. Uit de vorige periode moet worden voortgezet de uitvoering van het beleid op: Duurzaamheid, de energietransitie en daarvoor is weer wijkparticipatie nodig. Anders kan, een eigen budget voor wijken. Het betrekken van inwoners bij ontwikkelingen in de wijken. Centrale investeringen (vb. cultuurcentrum) versus investeren in de wijken, (sportzaaltje). Communicatie over gemeentelijke (voorgenomen) plannen. V.w.b. de financiële situatie. Financieel moet het wel op orde zijn. Er bestaan nu een tweedeling: rijkarm; nauwelijks nog middenkader binnen de Ringweg.

Door lokale lasten, kostenstijgingen wordt het 15

onbetaalbaar voor mensen. Dat zijn uitdagingen, dilemma’s, er moeten keuzes gemaakt worden. De Partij van het Noorden zal vaker op de financiën terugkomen in de raad. Wel blijven investeren. De Nieuwe Oosterpoort moet er komen daar gaat de PvhN niet voorliggen. Verder moet de gemeente Groningen met zijn bestuurskracht zichtbaarder zijn in het aardbevingsdossier. Kan andere gemeenten helpen, nodig om meer solidariteit te tonen. Gemeente is bestuurlijk wel erg op zichzelf gericht. Meer samenwerking met de regio en andere gemeenten. Neem het belang van de anderen ook mee naar Den Haag. De samenwerking binnen de raad Op onderdelen is best een raadsakkoord te sluiten. Met toch merendeel progressieve partijen. Moeilijk in te schatten voor de nieuwe fractie hoe de sfeer in de raad is. Vanuit de PvhN zal er een constructieve opstelling zijn. De verbindingsagenda De instelling van wijkwethouders is goed maar zijn nog te weinig zichtbaar. Zelfde geldt voor ambtelijke apparaat. Ga kijken in de wijken. Over ‘verbinding’ in dit formatieproces: voeg een hoofdstuk toe: “minderheden”, dat zijn naast de oppositie ook de inwoners die niet gestemd hebben. Hoe zouden de 46% die niet gestemd heeft gestemd hebben? Deze inwoners zijn ook belangrijk. PvhN denkt dat de versplintering ook te maken heeft met (gevoel van) uitsluiting.

Duiding van de verkiezingsuitslag en coalitievorming PvhN staat positief tegenover coalitiedeelnamen maar op basis van de uitslag gaat de PvhN er van uit dat de keuzes anders uitvallen. Is het nodig, dan lopen we niet voor onze verantwoordelijkheden weg. Daar zijn altijd mogelijkheden voor het leveren van een bestuurder. Wij zijn een ledenpartij, en dit is besproken. Op basis van de uitslag ziet de PvhN als eerste coalitiepartijen: GroenLinks, PvdA, D66, PvdD of Student & Stad PvhN kiest een progressievere lijn dan bijv. de Stadspartij. Met de Groningse ambities, 7 voor het aantal wethouders. PVV; Dennis Ram en Ton van Kesteren De inhoudelijke agenda voor de nieuwe raadsperiode Prioriteiten in de Groningse politiek Gezien de komende recessie: op de portemonnee van Groningen letten. Inflatie, energie armoede, of we de zaak overeind kunnen houden. Gezien de vele crises. Grote zorgen over stabiliteit van ons monetaire systeem. Focus: hoe gaan we ons daar als gemeente op voorbereiden. Veel middengroepen hebben ook moeite om rond te komen. Dit betekent concreet voor gemeente dat doorstroming in de woningmarkt nodig is. Huisvesting van vluchtelingen is een probleem. De vertaalslag veiligheid in de wijken t.b.v. inwoners, het overeind houden van de sociale voorzieningen. Om bij te sturen moeten sociaal maatschappelijke opgaven prioriteit krijgen.

Aan groen en milieu ook doen maar de problemen van inwoners zijn belangrijk. Als ook door Mirjam Wijnja opgemerkt: de lage opkomst is zorgelijk en ook van belang. Gemeente moet inventariseren voor wie in acute financiële problemen zijn. Samen met ondernemers een plan maken, ter verbetering van hun economische positie. Steeds bekijken waar de gemeente wat kan toevoegen. 16

Minder van belang is duurzaamheid. PVV is voor (betere) isolatie, etc. de energiearmoede is een probleem. Er is een andere wereld ontstaan en moeten even een stap terug doen. Ideologische zaken hebben 3,5 jaar de agenda bepaald en dat heeft consequenties voor gemeentekas. De groep met brede schouders wordt steeds kleiner ook voor het opbrengen van de gemeentelijke lasten e.d. Het is van belang om daar oog voor te hebben. PVV is voor pragmatische politiek, benadering van de zaken van alledag. Samenvatting: Alles landt bij individu dat ook de rekening betaald. Helpen duurzaamheidsmaatregelen inwoners direct in hun portemonnee dan is dat goed. Met verwijzing naar wat gezegd is in het duidingsdebat: mensen beleven beleid soms als discriminatie, bijv. het woningtoewijzingsbeleid. Als daad van verzet gaan mensen niet stemmen. Over gaswinning: meer gas uit Noordzee, Noorwegen oké, maar kijk ook naar kernenergie. Er zit rek in het weerstandsvermogen. En er liggen middelen in het gemeentelijk vastgoed besloten. Reserves zijn om te zetten. Daarnaast is het zaak om uitgavepatroon bij te stellen. Zo heeft wethouder Diks geprobeerd om structureel een oplossing te vinden bij investeren in de aanpak van armoede. PVV spreekt waardering uit voor haar pogingen. De samenwerking binnen de raad De PVV is aan het begin vorige periode niet prettig ontvangen. Hard bejegend.

Enkele voorvallen in de raad maar dat lijkt nu beter te worden er is meer acceptatie. In het duidingsdebat is geprobeerd die contraproductieve strijd weg te nemen. Cultuuromslag is dus gaande maar bij sommigen hardnekkig en persoonsafhankelijk. Een raadslid beoordelen op de persoon is van belang. Sociaal maatschappelijke insteek in de raad zit wel goed. Op de ideologische onderwerpen ligt dat anders. Zelfrelativeren van belang in de omgang met elkaar. Bijdrage van de PVV aan de sfeer is debatteren op de inhoud in de raad. Geen framing over en weer, geen vliegen afvangen. Daarbuiten gewoon, sociaal met elkaar omgaan en kijken wat er voor nodig is als we hetzelfde doel hebben. De verbindingsagenda Allerbelangrijkste is om de bewoners op te zoeken en kijken wat er leeft. Straten ingaan waar niet gestemd is. Achterhalen waarom niet. Verbinding niet zoeken in bestuurlijke oplossingen als een raadsakkoord. Daarvoor is nodig om uit te zoeken waar de mensen die zich niet betrokken, buitengesloten voelen wonen. De mogelijkheid van wijkwerkers en afgaan op de signalen en procedures die terecht komen bij de ombudsman. Een vertaalslag maken naar inwoners en ondernemers. Een betere samenleving door vanuit alle politieke partijen inwoners op te zoeken. Zodat mensen zien dat er politiek, voor iedereen wat te halen is.

Interessant om uit te zoeken waar de thuisblijvers voor staan In de formatie meenemen: hoe gaan we met elkaar om? Coalitieakkoord niet dichttimmeren. De PVV staat open voor deelname aan raadsbrede besluiten. Het in meerderheid verbinden aan bepaalde thema’s en het samen vaststellen van het doel voor over 4 jaar. Duiding van de verkiezingsuitslag en coalitievorming Die coalitie die wij willen en waar wij evt. aan deelnemen is niet haalbaar. Gezien onze 1 zetel niet realistisch. Lokalen verdienen plek in de raad wat ons betreft. 50% van de mensen is uiteindelijk niet vertegenwoordigd. Er is een bredere coalitie nodig. Dat is lastiger nu het over links lijkt te gaan maar breder is nodig. Desgevraagd: een brede coalitie kan ook de resterende oppositie buiten spel laten. Dat hangt af van wat je in het akkoord opneemt. PVV pleit voor meer dualisme. 17

Niet onze voorkeur maar 5 partijen; bij GL, PvdA, D66 bijv. de Stadspartij 100%, zij lopen al lang mee, de PvhN, vanuit hun ervaring elders en S&S komt ook in aanmerking. Zij hebben gewonnen en vertegenwoordigen velen; zij verdienen het wel. Als laatste, het bevorderen van dualisme in de raad van is belang. En het aanpakken van de cultuur binnen de ambtelijke organisatie. Bijv. invoeren dat ambtenaren niet langer dan een bepaalde periode in bepaalde functies werken. Dat is ook beter ook voor de relatie met inwoners en ontstaan geen koninkrijkjes. De vergrijzing van de organisatie biedt perspectief.

18

2e ronde gesprekken informatie

Donderdag 7 april Samenvatting gesprek GroenLinks, PvdA en Partij voor de Dieren

De informateur licht aanleiding en doel van het gesprek toe, en vertelt welke gesprekken in deze fase van de informatie plaatsvinden. De informateur nodigt partijen uit om de tijd goed te benutten en open te zijn om een gezamenlijke agenda voor de komende vier jaar te verkennen en mogelijke discussiepunten en knelpunten te signaleren. De drie partijen geven toelichting aan elkaar over het advies dat zij aan de informateur hebben gegeven in de eerste gespreksronde. GroenLinks en PvdA lichten toe waarom zij graag in gesprek gaan met de Partij voor de Dieren, waarbij onder andere hun behaalde resultaten bij de verkiezingen, hun sociale oriëntatie en hun agenda op de aanpak van de klimaatcrisis van belang zijn. In het gesprek worden gezamenlijke thema’s en discussiepunten verkend. Belangrijke gespreksonderwerpen zijn onder meer de groene en sociale agenda en de verhouding daartussen, de woningbouwopgaven, samenwerking met het bedrijfsleven en het dragen van bestuursverantwoordelijkheid. Partijen delen een gevoel van urgentie en de behoefte aan versnelling in het omgaan met de klimaatcrisis, het sociaal beleid, de financiële opgave en integraliteit in beleid en uitvoering. Tot slot wordt gesproken over onderlinge samenwerking in coalitieverband en het betrekken van inwoners bij beleid en politiek. Vrijdag 8 april Samenvatting gesprek GroenLinks, PvdA en D66

De informateur licht aanleiding en doel van het gesprek toe, en vertelt welke gesprekken in deze fase van de informatie plaatsvinden. De informateur nodigt partijen uit om de tijd goed te benutten en open te zijn om een gezamenlijke agenda voor de komende vier jaar te verkennen en mogelijke discussiepunten en knelpunten te signaleren. De drie partijen geven toelichting aan elkaar over het advies dat zij aan de informateur hebben gegeven in de eerste gespreksronde. GroenLinks en PvdA lichten toe waarom zij graag in gesprek gaan met D66, waarbij onder andere hun progressieve agenda en bewezen betrouwbaarheid als coalitiepartner een rol speelt. In het gesprek worden gezamenlijke thema’s en discussiepunten verkend. Belangrijke gespreksonderwerpen zijn onder meer wonen, kansengelijkheid en tweedeling, economische ontwikkeling, de positionering van Groningen in nationaal en internationaal perspectief, publieke regie en financieel beleid. Ook het samenspel van economische ontwikkeling, de energietransitie, de sociale agenda en de rol van de lokale overheid daarbij komt aan de orde. Partijen zien overeenkomsten in een benadering gericht op innovatie en lef, het loslaten van heilige huisjes in het belang van lange termijn-oplossingen, integraliteit in beleid en uitvoering.

1

Tot slot wordt gesproken over onderlinge samenwerking in coalitieverband en het betrekken van inwoners bij beleid en politiek.

Vrijdag 8 april Samenvatting gesprek GroenLinks, PvdA en SP

De informateur licht aanleiding en doel van het gesprek toe, en vertelt welke gesprekken in deze fase van de informatie plaatsvinden. De informateur nodigt partijen uit om de tijd goed te benutten en open te zijn om een gezamenlijke agenda voor de komende vier jaar te verkennen en mogelijke discussiepunten en knelpunten te signaleren. De drie partijen geven toelichting aan elkaar over het advies dat zij aan de informateur hebben gegeven in de eerste gespreksronde. In het gesprek wordt uitgebreid stil gestaan bij de noodzaak om te komen tot oplossingen die mensen weer vertrouwen geven in de toekomst, elkaar en de overheid. Visies op publieke voorzieningen en publieke regie, integraliteit van beleid en uitvoering, en versterking van contact tussen ambtelijke organisatie, politici en inwoners spelen in dat gesprek een rol. Verder wordt gesproken over de sociale en groene agenda en de verhouding daartussen, de financiële keuzes die gemaakt moeten worden, de stedelijke investeringsagenda, de wijkenaanpak en diversiteit. Tot slot worden ervaringen en opvattingen uitgewisseld van de afgelopen jaren waarin twee partijen in de coalitie en een partij in de oppositie zaten.

2

15 april 2022, 3e ronde gesprekken: GroenLinks, Partij van de Arbeid, Partij voor de Dieren, D66 GroenLinks, Partij van de Arbeid, Partij voor de Dieren, SP, ChristenUnie De informateur licht toe dat uitkomst van de verkenningen uit de 2e ronde heeft opgeleverd dat GroenLinks, PvdA en Partij voor de Dieren gezamenlijk beogen een coalitie te vormen. Er zijn twee opties gedestilleerd vanuit deze samenwerking: GL, PvdA en PvdD met D66 (4/24 zetels). En de optie van deze 3 partijen met SP en ChristenUnie (5/25 zetels). In beide samenstellingen vindt een gesprek plaats tussen de beoogde samenwerkingspartners onderling. De informateur treedt op als moderator. Op basis van deze twee gesprekken komen GroenLinks, PvdA en Partij voor de Dieren tot de keuze van de definitief beoogde coalitie voor de formatiefase. De ronde vandaag, moet gebruikt worden voor het bouwen richting de formatiefase, het zoeken naar een basis voor een gezamenlijke koers en vooral nu ook evt. zorgen uit te spreken. Er vindt een pitch plaats, voorbereid door GroenLinks en PvdA, bedoeld om perspectief van de partijen te schetsen, de potentie van een coalitie van deze samenstelling te laten zien en als update te dienen voor de anderen. Aansluitend vindt een verkenning plaats van een mogelijke gezamenlijke visie voor Groningen 2022-2026. Partijen geven hun visie op een veelheid van thema’s.

In voorbereiding op de formatiefase worden verschillende samenwerkingsvraagstukken besproken. Ook wordt gevraagd naar de ideeën van partijen over verdeling van de wethoudersposten (aantal). In de voorgaande rondes is steeds ook de verbindingsagenda (relatie gemeente-inwoners, bestuur onderling) aan de orde gesteld. Deze agenda is expliciet opgenomen in de opdracht van de informateur. Idee nu is het voorstel te doen dit thema met de raad als geheel aan te pakken en niet te combineren met formatieproces. Afsluitend de afspraak voor het vervolgproces. Na het paasweekend wordt tot een conclusie gekomen. Als advies van de informateur opgenomen in het rapport dat dinsdag 19 april gepresenteerd wordt.