Decembercirculaire 2025 - gemeentefonds.pdf

Raadsvoorstel

Onderwerp

Decembercirculaire 2025 - gemeentefonds

Telnr.

14 050

Registratienummer

Bijlagen 0

57951-2026 Openbaar

Classificatie Portefeuillehouder

Wijnja

Langetermijn agenda (LTA) Raad

LTA ja: LTA nee:

Geheim

Vertrouwelijk (bij gebruik van persoonsgegevens)

Maand 5 Jaar 2026 Niet op LTA

Voorgesteld raadsbesluit

De raad besluit: I. de ontvangst voor ‘Versterking regie VHV’ van € 689.000,-- te betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026; II. de ontvangst voor ‘Kinderopvang pleegouders’ van € 111.000,-- te betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026; III. de ontvangst voor ‘HVA Jeugd’ van € 31.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; IV. de uitname voor ‘Weeffout Jeugdzorg’ van € 165.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; V. de uitname voor ‘Gebruik BRP’ van € 48.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; VI. de uitname voor ‘Aanvullende bijdrage KvK’ van € 31.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; VII. de uitname voor ‘Landelijke vreemdelingenvoorziening’ van € 154.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; VIII. de ontvangst voor ‘Compensatie medewerkers sociaal ontwikkelbedrijven’ van € 589.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; IX. de ontvangst voor ‘Meerkosten Oekraïners sociaal domein’ van € 386.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; X.

de ontvangst voor ‘Uitvoeringskosten Nij Begun’ van € 2.649.000,-- voor € 1.466.000,-- te verrekenen met de algemene middelen en voor € 1.183.000,-- te betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026;

Samenvatting

Dinsdag 16 december 2025 is de decembercirculaire gemeentefonds 2025 verschenen. In deze circulaire staat informatie over de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds in 2025 t/m 2029. Als gevolg van de ontwikkeling van maatstaven is de ontvangst in de algemene uitkering 0,8 miljoen euro hoger dan geraamd. Ook is bij circulaire ruim 3,2 miljoen euro in 2025 ontvangen ter dekking van gemaakte kosten elders in onze begroting. Per saldo is daarmee het voordelige resultaat op de algemene uitkering 4 miljoen euro in 2025. Middelen die we in de decembercirculaire 2025 hebben ontvangen ter dekking van kosten in volgende jaren zijn toegevoegd aan de reserve ‘budgetoverheveling’. Bij bestemming van het rekeningresultaat 2025 wordt voorgesteld dit beschikbaar te stellen in de begroting 2026.

B&W-besluit d.d.: 24 maart 2026.

Vervolg voorgesteld raadsbesluit

XI. XII. XIII.

XIV. XV.

XVI. XVII. XVIII. XIX. XX.

de ontvangst voor ‘Faciliteitenbesluit Opvangcentra’ van € 160.000,-- te betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026; de ontvangst voor ‘Energiehulp’ van € 175.000,-- te betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026; de ontvangst voor ‘Landelijke Vreemdelingenvoorziening’ van € 2.555.000,-- voor € 2.042.000,-- te betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026 en € 513.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; de ontvangst voor ‘Impulsbudget arbeidsmarktregio’s’ van € 157.000,-- te betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026; de ontvangst voor ‘Lpo aardbevingsgebied’ van € 598.000,-- voor € 112.000,-- te betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026 en € 486.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; de ontvangst voor ‘Implementatie Plateau 2’ van € 13.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; de ontvangst voor ‘Wet betaalbare huur’ van € 27.000,-- te verrekenen met de algemene middelen; de

ontvangst voor ‘Uitvoering sociale agenda’ van € 826.000,-- betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026; de ontvangst voor ‘Work in NL’ van € 35.000,-- betrekken bij het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2025 en vanuit de reserve budgetoverheveling beschikbaar te stellen in de begroting 2026; de ontvangst voor ‘Vrouwenopvang’ van € 391.000,-- vanaf 2026 te verrekenen met het deelprogramma Welzijn, gezondheid en zorg en de begroting 2026 overeenkomstig te wijzigen.

Aanleiding en doel

Dinsdag 16 december 2025 is de decembercirculaire gemeentefonds verschenen. In de circulaire staat informatie over de hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds. Kader

De algemene uitkering is de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. De verdeling van de algemene uitkering is gebaseerd op de Financiële Verhoudingswet. Door middel van circulaires informeert het Rijk de gemeenten over de ontwikkeling van de omvang en verdeling van het gemeentefonds. Argumenten en afwegingen

N.v.t. Maatschappelijk draagvlak en participatie

N.v.t. Financiële consequenties

Binnen het gemeentefonds is de algemene uitkering (AU) de grootste component. Het bedrag aan algemene uitkering wordt verdeeld over de gemeenten via maatstaven, zoals het inwonertal en de oppervlakte van een gemeente, een aan de maatstaven gekoppeld gewicht (bedrag per eenheid) en de uitkeringsfactor. Die drie zijn aan wijzigingen onderhevig. Naast de algemene uitkering bestaan decentralisatie- en integratieuitkeringen die op een andere wijze worden verdeeld. Mutaties AU (bedragen x € 1.000) 1. Wet versterking regie volkshuisvesting (VHV) 2. Kinderopvang pleegouders 3. Hervormingsagenda (HVA) Jeugd 4. ‘Weeffout’ Jeugdzorg 5. Basisregistratie personen 6. Handelsregister KvK 7. Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV) 8. Overige ontwikkelingen Totaal mutaties decembercirculaire 2025

Beleidsveld Reserve budgetoverheveling Reserve budgetoverheveling Algemene middelen * Algemene middelen * Algemene middelen * Algemene middelen * Algemene middelen * Algemene middelen *

2025 689 111 31 -165 -48 -31 -154 900 1.333

*) Het totaal bedrag dat ten gunste van de algemene middelen in 2025 valt bedraagt -367 duizend euro.

2

1. Wet Versterking regie volkshuisvesting (VHV) Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting ontstaan extra werkzaamheden voor de medeoverheden. In een onderzoek is vastgesteld dat deze werkzaamheden financiële gevolgen hebben voor gemeenten in de vorm van incidentele en structurele uitvoeringslasten. Ter compensatie van de geïdentificeerde incidentele uitvoeringslasten is 48,8 miljoen euro aan de algemene uitkering toegevoegd. We ontvangen 689 duizend euro in 2025. Voorstel: De ontvangst van 689 duizend euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’. In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026. 2. Kinderopvang pleegouders Bij Voorjaarsnota 2025 is door de Rijksoverheid extra geld beschikbaar gesteld als bijdrage voor de kosten die pleegouders maken voor kinderenopvang en buitenschoolse opvang van hun pleegkinderen. Deze bijdrage geldt voor alle pleegouders die gebruik maken van (vormen van formele) kinderopvang en buitenschoolse opvang (bso), ook in het vrijwillig kader. Pleegouders betalen nu een eigen bijdrage in de kosten van kinderopvang en buitenschoolse opvang; dit zijn kosten die overblijven na het ontvangen van de eventuele kinderopvangtoeslag.

Besloten is om alsnog voor 2025 deze middelen eenmalig 10,7 miljoen euro toe te voegen aan de algemene uitkering. Gemeenten en pleegzorgaanbieders spreken met elkaar af hoe pleegouders aanspraak kunnen maken op deze bijdrage. Voor de jaren 2026 en 2027 is ook 10,7 miljoen euro per jaar beschikbaar voor dit doel. Dit geld staat op dit moment gereserveerd op de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Met de Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen, Jeugdzorg Nederland en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) werkt het ministerie van VWS aan een wijze waarop deze middelen aan pleegouders worden uitgekeerd. Voorstel: De ontvangst van 111 duizend euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’. In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026. 3. Hervormingsagenda Jeugd Het ministerie van VWS boekt de resterende middelen van het beschikbare budget voor de Hervormingsagenda Jeugd voor 2025 naar het gemeentefonds. In totaal wordt 2,2 miljoen euro overgeheveld naar het gemeentefonds. Dit bedrag bestaat voor 1,4 miljoen euro uit de algemene uitvoeringsmiddelen en voor 800 duizend euro uit investeringsmiddelen. Ons aandeel hierin bedraagt 31 duizend euro.

Voorstel: De ontvangst van 31 duizend euro wordt verrekend met de algemene middelen. 4. ‘Weeffout’ jeugdzorg Bij de decentralisatie van de jeugdzorg is de verantwoordelijkheid voor de jeugdzorg overgegaan van de provincies naar de gemeenten. In het bestuursakkoord 2011-2015 is vastgelegd dat er 90 miljoen euro van het provinciefonds werd overgeheveld naar het gemeentefonds. De uitname was gebaseerd op het aantal jongeren op dat moment. Bij de berekening van de bedragen is geen rekening gehouden met het feit dat de steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag zelf al verantwoordelijk waren voor de jeugdzorg. Hierdoor is er toen 10 miljoen euro structureel teveel overgeheveld van het provinciefonds naar het gemeentefonds. In de septembercirculaire is aangekondigd dat deze ‘weeffout’ bij de eerstvolgende budgettaire gelegenheid meerjarig zal worden hersteld en dat in ieder geval bij Najaarsnota de boeking voor het jaar 2025 wordt verwerkt. In deze circulaire wordt voor 2025 daartoe 10 miljoen euro overgeheveld naar het provinciefonds. Uiterlijk bij Voorjaarsnota 2026 (meicirculaire 2026) zal de correctie voor de jaren 2026 en verder worden gedaan. De uitname in 2025 bedraagt 165 duizend euro. Voorstel: De uitname van 165 duizend euro wordt verrekend met de algemene middelen. 5. Basisregistratie personen Met betrekking tot de Basisregistratie Personen vinden drie mutaties plaats.

Deze mutaties worden hieronder toegelicht. BRP Logisch Ontwerp Alle gemeenten ontvangen een bijdrage van in totaal 1,3 miljoen euro in verband met extra kosten die zij in 2025 maken die samenhangen met diverse aanpassingen in de decentrale systemen van de BRP. We ontvangen 18 duizend euro.

3

BRP experiment In het najaar van 2023 is het besluit experimenten bijhouding BRP in werking getreden en daarmee een experiment met het oogmerk ingeschrevenen in de BRP op het woonadres te informeren over de inschrijvingen op het betreffende adres. Het experiment moet uitwijzen of de verplichting leidt tot een lastenverzwaring voor colleges in termen van uitvoering en kosten. De gemeenten ontvangen jaarlijks gedurende de looptijd van het experiment (2023-2026) een vergoeding voor de verplichte medewerking aan de evaluatie van circa 2.400 euro per jaar per gemeente. Voor 2025 wordt in totaal een bijdrage van 850 duizend euro aan de algemene uitkering toegevoegd. Bijdrage gebruik BRP 2025 Met betrekking tot de BRP wordt vanwege extra gebruik door gemeenten in 2025 een aanvullende bijdrage doorbelast van 5,1 miljoen euro. Ons aandeel in de aanvullende bijdrage is 69 duizend euro. Voorstel: De uitname van per saldo 48 duizend euro wordt verrekend met de algemene middelen. 6. Handelsregister KvK De Kamer van Koophandel (KvK) beheert het Handelsregister. Dit register is de basisregistratie waarin alle bedrijven en rechtspersonen ingeschreven staan. Daarnaast staan alle andere organisaties die deelnemen aan het economisch verkeer in dit register.

Naast private organisaties kunnen ook gemeenten, provincies, ministeries, waterschappen en overige organisaties met een publieke taak gebruik maken van het Handelsregister. Sinds 1 januari 2014 is er sprake van inputfinanciering voor het overheidsgebruik van het Handelsregister waarbij gemeenten bijdragen in de kosten. Deze mutatie heeft betrekking op een aanvullende bijdrage in de kosten voor 2025. De verhoging is een gevolg van sterk gestegen kosten en wegvallende inkomsten. Het gaat om een totaalbedrag van 2,3 miljoen euro. Onze aanvullende bijdrage is 31 duizend euro. Voorstel: De uitname (aanvullende bijdrage) van 31 duizend euro wordt verrekend met de algemene middelen. 7. Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV: overheveling naar decentralisatie-uitkering) Het pilot-programma voor de Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV) had oorspronkelijk een looptijd van 2019 tot en met 2021. In overleg met gemeenten en de VNG is besloten de pilot te verlengen tot en met 31 december 2024. Het kabinet heeft besloten de Rijksbijdrage aan de LVV, waarvan een gedeelte ten laste kwam van de algemene uitkering, stop te zetten vanaf 2025. In deze brief is tevens opgemerkt dat gemeenten de mogelijkheid hebben om onderdak voor onrechtmatig in Nederland verblijvende vreemdelingen zelfstandig te financieren.

Naar aanleiding hiervan heeft de VNG, met instemming van haar leden, de fondsbeheerders verzocht om voor het jaar 2025 nog eenmaal het bedrag van 9,4 miljoen euro hiervoor uit de algemene uitkering te onttrekken en via een decentralisatie-uitkering (DU) aan de desbetreffende gemeenten te verstrekken. Ons aandeel in de uitname is 154 duizend euro. Voorstel: De uitname van 154 duizend euro wordt verrekend met de algemene middelen. 8. Overige ontwikkelingen Er ontstaat een voordelige afwijking ten opzichte van de raming op basis van de septembercirculaire 2025 doordat er een bijstelling heeft plaatsgevonden van de uitkeringsfactor in 2023. De waardeontwikkeling van WOZ-objecten blijkt hoger te zijn dan geraamd waardoor de uitkeringsfactor 2 punten hoger uitvalt. Het voordeel is 150 duizend euro. Bij de septembercirculaire 2025 waren we uitgegaan van een verhoging van de uitkeringsfactor met 1 punt door het uitkeren van de verdeelreserve in 2025. In 2025 wordt de verdeelreserve echter niet uitgekeerd. Dit geeft een nadeel van 0,5 miljoen euro. Daarnaast is er actuele informatie bekend geworden over de (belangrijke) maatstaf ‘Huishoudens laag inkomen’ waardoor een voordelige bijstelling ontstaat. De voordelige bijstelling hiervan is 1,2 miljoen euro. Per saldo is het resultaat overige ontwikkelingen 0,9 miljoen euro.

4

Integratie- en decentralisatie-uitkeringen Integratie- en decentralisatie uitkeringen zijn geldstromen binnen het gemeentefonds, die niet via de normale verdeelmaatstaven worden verdeeld. Ze hebben een aparte verdeling en een eigen groei. Het geld is onderdeel van het gemeentefonds en is daarmee vrij besteedbaar. Het Rijk doet in veel gevallen wel onderzoek naar de effecten van de toegekende middelen maar kan het geld niet terugvorderen. Het anders inzetten van de middelen dan door het Rijk gewenst zou negatieve consequenties kunnen hebben voor eventuele toekenningen in de toekomst. De decembercirculaire 2025 leidt tot de volgende aanpassingen: IU’s en DU’s (x € 1.000) 9. Compensatie medewerkers SW-bedrijven 10. Meerkosten Oekraïne sociaal domein 11. Uitvoeringskosten Nij Begun 12. Faciliteitenbesluit (opvangcentra) 13. (Ondersteuning lokale) energiehulp 14. Landelijke Vreemdelingenvoorziening 15. (Impulsbudget) arbeidsmarktregio’s 16. LPO regeling aardbevingsgebied 17. Implementatie Plateau 2 18. Wet betaalbare huur 19. Veerkracht en weerbaarheid 20. Uitvoering sociale agenda 21. Work in NL – zelforg. en sleutelpersonen 22. Vrouwenopvang (extra opvangplekken) Totaal mutaties

Beleidsveld Algemene middelen* Algemene middelen* Algemene middelen* Reserve budgetoverheveling Reserve budgetoverheveling Reserve budgetoverheveling Algemene middelen* Reserve budgetoverheveling Reserve budgetoverheveling Algemene middelen* Reserve budgetoverheveling Algemene middelen* Algemene middelen* Reserve budgetoverheveling Reserve budgetoverheveling Reserve budgetoverheveling Mutatie geldt vanaf 2026

2025 589 386 1.466 1.183 160 175 513 2.042 157 486 112 13 27 50 826 35 8.220

*) Het totaalbedrag dat ten gunste van de algemene middelen in 2025 valt bedraagt 3,480 miljoen euro.

9. Compensatie medewerkers SW-bedrijven Medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven ondervinden nadelige gevolgen van de fiscale maatregelen uit het Belastingplan 2025. Via het amendement Van Kent is 40 miljoen euro beschikbaar gekomen om medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven compensatie te bieden voor deze nadelige gevolgen. De grootste gemeente binnen een samenwerkingsverband rondom een sociaal ontwikkelbedrijf ontvangt de financiële middelen. Het budget dat een gemeente ontvangt, is gebaseerd op het aantal medewerkers in dienst van het sociaal ontwikkelbedrijf. Meer specifiek betreffen dit de medewerkers in dienst van het sociaal ontwikkelbedrijf die vallen onder de cao Aan de Slag en de cao Sociale Werkvoorzieningen. We ontvangen 589 duizend euro in 2025. Het kabinet heeft ook voor de jaren 2026-2028 budget gereserveerd voor compensatie aan de medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven. Uitkering van deze middelen zal naar verwachting worden verwerkt in de meicirculaire 2026. Voorstel: De compensatiekosten SW bedrijven worden gemaakt in het inhoudelijke programma. De ontvangen dekking kan niet meer aan het programma worden toegekend en valt daarom vrij in het rekeningresultaat 2025 (deelprogramma 3.2: Algemene inkomsten). 10.

Meerkosten Oekraïne sociaal domein De verantwoordelijkheid voor de zorg en ondersteuning vanuit de Wmo, de Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid voor de uitvoering van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg, het Rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek ligt voor Oekraïense ontheemden bij gemeenten. De compensatie is vastgesteld op basis van onderzoek van het CBS naar daadwerkelijke opgevangen Oekraïense ontheemden per gemeente in 2024 en op basis van extern onderzoek naar de gemiddelde gemeentelijke zorgkosten per ontheemde. Op basis daarvan is een bedrag van 33 miljoen euro beschikbaar. Wij ontvangen 386 duizend euro.

5

Voorstel: De meerkosten Oekraïne sociaal domein worden gemaakt in het inhoudelijke programma. De ontvangst van 386 duizend euro ter dekking van deze kosten kan niet meer ten gunste van dat programma worden gebracht en valt daarom vrij in het rekeningresultaat 2025 (deelprogramma 3.2: Algemene inkomsten). 11. Uitvoeringskosten Nij Begun In het kader van Nij Begun maakt een deel van de gemeenten in de provincies Groningen en Noord-Drenthe uitvoeringskosten voor het verder uitwerken van de betreffende maatregelen. Naar aanleiding van het rapport en de financieringssystematiek van BMC is een verdeelsleutel opgesteld voor de desbetreffende gemeenten en de provincie. De verdeelsleutel bestaat uit drie componenten: vaste voet, variabele voet (op basis van inwonersaantal) en regionale taken. De gemeenten worden voor de uitvoeringskosten in 2024 en 2025 gecompenseerd met een bedrag van 29,1 miljoen euro. We ontvangen 1,266 miljoen euro voor 2024 en 1,383 miljoen euro voor 2025. Voorstel: In de jaarrekening 2024 was de ontvangst van 1,266 miljoen euro al verantwoord als nog te ontvangen van het Rijk. (De ontvangst in de decembercirculaire dient als dekking voor de afwikkeling van deze balanspost). Van de middelen die voor 2025 beschikbaar zijn gesteld is al voor 200 duizend euro aan uitvoeringskosten gemaakt bij verschillende programma’s.

De ontvangst ter dekking van deze kosten kan niet meer ten gunste van dat programma worden gebracht. Er resteert dan een onbesteed bedrag 1,183 miljoen euro. We stellen voor om dit bedrag, tezamen met de middelen die we nog ontvangen, de komende jaren beschikbaar te houden ten behoeve van Nij Begun en de agenda’s. 12. Faciliteitenbesluit opvangcentra Vanaf 1 juli 2025 is de juridische grondslag voor deze uitkering gelegen in de Financiële-verhoudingswet. Gemeenten die een opvangcentrum voor asielzoekers faciliteren ontvangen niet alleen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers middelen voor werkzaamheden in en voor de opvangcentra, maar ook voor noodopvang, onderwijshuisvestingskosten, voorlichtingskosten en aanvullende bekostiging in het kader van het faciliteren van asielopvang waar niet vanuit een andere regeling aan tegemoet wordt gekomen. In totaal is voor 2025 een aanvullend bedrag van 9,9 miljoen euro beschikbaar bovenop de reeds beschikbaar gestelde 10 miljoen euro in de meicirculaire 2025. We ontvangen 160 duizend euro. Voorstel: De ontvangst van 160 duizend euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’. In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026. 13.

Ondersteuning lokale energiehulp Het doel van deze uitkering is om gemeenten de mogelijkheid te bieden om de lokale hulp voor huishoudens met een hoge energierekening en laag inkomen te intensiveren. Met de middelen uit de bestaande SPUK Energiearmoede hebben veel gemeenten al een lokale aanpak op energiearmoede opgezet. Uit de halfjaarlijkse monitor van TNO over de uitvoering van de energietransitie blijkt dat gemeenten de doelgroep niet altijd goed kunnen vinden of bereiken. Om gemeenten hierbij te helpen, hebben het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), de Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE) en de VNG samengewerkt aan een portaal dat op een zorgvuldige en veilige wijze contactgegevens van aanvragers bij het TNE, die hiervoor toestemming hebben gegeven, beschikbaar stelt aan gemeenten. Gemeenten kunnen de extra middelen aanwenden voor hun bestaande lokale aanpak van energiearmoede. In combinatie met de ontvangen data maakt dit het mogelijk huishoudens gericht te benaderen, passende ondersteuning te bieden en gebruik te maken van het bestaande lokale hulpaanbod. Gemeenten ontvangen in 2025 een bijdrage van 10 miljoen euro. De verwachting is dat in het voorjaar van 2026 extra middelen voor 2026 beschikbaar worden gesteld. De middelen worden verdeeld op basis van het percentage energiearmoede per gemeente. Wij ontvangen 175 duizend euro in 2025.

De verwachting is dat in het voorjaar van 2026 aanvullende middelen voor 2026 beschikbaar worden gesteld. Voorstel: De ontvangst van 175 duizend euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’. In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026.

6

14. Landelijke Vreemdelingenvoorziening Het pilot-programma voor de LVV had oorspronkelijk een looptijd van 2019 t/m 2021. In overleg met gemeenten en de VNG is besloten de pilot te verlengen tot en met 31 december 2024. Het kabinet heeft besloten de Rijksbijdrage aan de LVV, waarvan een gedeelte ten laste kwam van de algemene uitkering van het gemeentefonds, stop te zetten vanaf 2025. In deze brief is tevens opgemerkt dat gemeenten de mogelijkheid hebben om onderdak voor onrechtmatig in Nederland verblijvende vreemdelingen zelfstandig te financieren. Naar aanleiding van deze brief heeft de VNG, met instemming van haar leden, de fondsbeheerders verzocht om voor het jaar 2025 nog eenmaal het bedrag van 9,367 miljoen euro hiervoor uit de algemene uitkering te nemen en middels een decentralisatie-uitkering aan de desbetreffende gemeenten te verstrekken. Wij ontvangen via de decentralisatie-uitkering 2,555 miljoen euro in 2025. Voorstel: De kosten voor de Landelijke Vreemdelingenvoorziening zijn in 2025 voor 513 duizend euro gemaakt in het inhoudelijke programma. De ontvangst kan niet meer ten gunste van dat programma worden gebracht. De resterende ontvangst van 2,042 miljoen euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’.

In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026. Bij de begroting 2026 was bij het bepalen van de omvang van het knelpunt Landelijke vreemdelingenvoorziening namelijk al rekening gehouden met de ontvangst/inzet van deze middelen. 15. Impulsbudget arbeidsmarktregio’s De arbeidsmarktregio’s ontvangen in de periode 2025-2028 een tijdelijk impulsbudget. Deze middelen maken het mogelijk om gezamenlijke dienstverlening (bijvoorbeeld op het gebied van werk, scholingsinstrumenten of -trajecten) te ontwikkelen met de partners in de arbeidsmarktregio. Hiermee kunnen de kaders ontwikkeld worden voor de regionale arbeidsmarktinfrastructuur en mogelijke knelpunten in de regionale samenwerking worden opgelost. Aanvullend op de eerder beschikbaar gestelde middelen wordt er nu aanvullend een totaalbedrag van 5,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor eenmalige kosten die te maken hebben met de transitie of implementatie van het Werkcentrum. Hierbij kan gedacht worden aan benodigde extra inzet voor de integratie van het WerkgeversServicepunt in het Werkcentrum, het ontwikkelen van een aanpak voor de implementatie van Verbeteren Uitwisselen Matchingsgegevens of de aanschaf van ondersteunende software voor matching en talentontwikkeling. We ontvangen 157 duizend euro.

Voorstel: We ontvangen deze middelen in onze hoedanigheid van centrumgemeente. De ontvangst van 157 duizend euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’. In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026. 16. LPO Meerjarige regeling aardbevingsgebied Groningen 2024–2030 Voor de Meerjarige regeling aardbevingsgebied Groningen 2024–2030, worden jaarlijks middelen via SPUKs uitgekeerd aan betrokken gemeenten in het aardbevingsgebied en aan de provincie Groningen. Voor de liquiditeit is de afspraak dat dit in het eerste kwartaal van het jaar wordt uitgekeerd. De loon- en prijsontwikkeling (LPO) op de onderdelen uit deze regeling wordt later in het jaar toegekend op de begroting van het ministerie van BZK. Wij ontvangen 598 duizend euro in 2025. Voorstel: De ontvangen middelen zijn voor 486 duizend euro ter dekking van kosten die zijn gemaakt op het inhoudelijke programma. De ontvangst ter dekking van deze kosten kan niet meer ten gunste van dat programma worden gebracht. De resterende ontvangst van 112 duizend euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’. In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026. 17.

Implementatie Plateau 2 Gegevens over inburgeraars die vallen onder de Wet inburgering 2021 worden op dit moment veelal handmatig (via portalen en bestanden) uitgewisseld. Dit is niet alleen foutgevoelig, maar ook zeer arbeidsintensief. Daarom worden op dit moment voorbereidingen getroffen om de geautomatiseerde uitwisseling van gegevens binnen de inburgeringsketen (“plateau 2”) mogelijk te maken. De implementatie hiervan zal stapsgewijs vanaf 2026 gaan plaatsvinden. De bijdrage die gemeenten ontvangen, kan worden gebruikt voor eventuele investeringen die voor deze overstap nodig zijn. We ontvangen 13 duizend euro in 2025. Voorstel: Mutaties kleiner dan 15 duizend euro worden verrekend met de algemene middelen.

7

18. Wet betaalbare huur De Wet maximering huurprijsverhogingen liberaliseerde huurovereenkomsten, stelt een maximum aan de jaarlijkse huurverhogingen voor geliberaliseerde huurovereenkomsten. Gemeenten hebben sinds 1 juli 2024 handhavende bevoegdheden ten aanzien van verhuurders die zich niet aan deze maximering houden. In 2024 zijn er middelen overgeboekt voor de implementatie van de wet en de daaruit volgende toezicht- en handhavingskosten in 2024. Voor de uitvoering van de wet in 2025 is een bedrag van 1 miljoen euro beschikbaar. De Wet maximering huurprijsverhoging geliberaliseerde huurovereenkomsten loopt tot 1 mei 2029. Naar verwachting worden in het voorjaar van 2026 aanvullende middelen voor de periode 2026-2029 beschikbaar gesteld. We ontvangen 27 duizend euro. Voorstel: De toezicht en handhavingskosten worden gemaakt in het inhoudelijke programma. De ontvangen dekking kan niet meer aan het programma worden toegekend en valt daarom vrij in het rekeningresultaat 2025 (deelprogramma 3.2: Algemene inkomsten). 19. Veerkracht en weerbaarheid Het ministerie van SZW spant zich in voor het versterken van veerkracht en (digitale) weerbaarheid van individuen, omgevingen, gemeenschappen en de samenleving ter bevordering van de sociale stabiliteit. In totaal 19 gemeenten ontvangen een bedrag.

Het ministerie ondersteunt deze gemeenten hiermee in hun lokale aanpak gericht op het verminderen van maatschappelijke spanningen. Gedacht kan worden aan thema’s als (online) radicalisering en extremisme, polarisatie, ongewenste buitenlandse inmenging (OBI) en discriminatie. We ontvangen 50 duizend euro. Voorstel: De ontvangst van 50 duizend euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’. In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026. 20. Uitvoering sociale agenda Groningen en Noord-Drenthe In Nij Begun, de kabinetsreactie op de parlementaire enquête aardgaswinning Groningen, is de ontwikkeling van een sociale agenda aangekondigd. In de Sociale Agenda zijn 16 maatregelen opgenomen die in de regio door afzonderlijke partijen worden uitgevoerd. Gemeenten worden via deze decentralisatie-uitkering met een bedrag van 826 duizend euro gecompenseerd voor de loon- en prijsontwikkeling (LPO). De gemeente Groningen is als budgethouder verantwoordelijk voor de verdeling van de middelen. Voorstel: We ontvangen deze middelen in onze hoedanigheid van centrumgemeente. De ontvangst van 826 duizend euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’.

In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026. 21. Work in NL – betrekken zorgorganisaties en sleutelpersonen Met het project Work in NL wordt goede informatievoorziening, hulp en dienstverlening aan EU-arbeidsmigranten gerealiseerd. Om arbeidsmigranten goed te kunnen bereiken is het noodzakelijk dat zelforganisaties (organisaties ontstaan vanuit de doelgroep) en sleutelpersonen nauw betrokken worden. Om deze aanpak te ondersteunen is aanvullend een bedrag van 603 duizend euro beschikbaar. Het bedrag wordt verdeeld over de deelnemende arbeidsmarktregio’s en verstrekt aan de centrumgemeente van de arbeidsmarktregio. We ontvangen 35 duizend euro. Voorstel: We ontvangen deze middelen in onze hoedanigheid van centrumgemeente. De ontvangst van 35 duizend euro wordt verrekend met de reserve ‘budgetoverheveling’. In het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening 2025 wordt ten laste van deze reserve voorgesteld om deze middelen beschikbaar te stellen in de begroting 2026. 22. Vrouwenopvang - Extra opvangplekken In de Rijksbegroting 2026 is vanaf 2026 structureel 12 miljoen euro toegevoegd aan de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang ten behoeve van extra opvangplekken. We ontvangen 391 duizend euro vanaf 2026.

Voorstel: We ontvangen deze middelen in onze hoedanigheid van centrumgemeente. De ontvangst van 391 duizend euro vanaf 2026 wordt in de begroting 2026 verrekend met het deelprogramma ‘3.3.Welzijn, gezondheid en zorg’.

8

Reserve ‘budgetoverheveling’ De laatste jaren is er een overschot bij de jaarrekening voor bestemming van het resultaat. Dit wordt voor een deel veroorzaakt door resultaten met een oorsprong in het gemeentefonds. Voorbeelden zijn de decentralisatie-uitkeringen voor maatschappelijke- en vrouwenopvang. Deze middelen ontvangen we namens de hele regio, maar worden vaak niet binnen hetzelfde jaar nog ingezet. Dit geldt voor meerdere samenwerkingsverbanden (hieronder gemarkeerd met *). Daarnaast komt het voor dat er bij de decembercirculaire nog (veel) geld wordt ontvangen in het gemeentefonds. Het is in december niet meer mogelijk om dat geld nog in te zetten wat dan leidt tot een onnodig positiever rekeningresultaat. Met de reserve ‘budgetoverheveling’ worden deze (technische) resultaten afgezonderd van het rekeningresultaat. Bij de bestemming van het resultaat bij de jaarrekening worden deze middelen overgeheveld naar het volgende begrotingsjaar. Het betreft de volgende resultaten (het nummer verwijst naar de mutatie in voorliggend voorstel): 1. 2. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 19. 20. 21. * * * * * * * * *

€ 689.000 € 111.000 € 1.183.000 € 160.000 € 175.000 € 2.042.000 € 157.000 € 112.000 € 50.000 € 826.000 € 35.000 € 25.227.000 € 4.576.000 € 593.000 € 354.000 € 344.000 € 300.000 € 123.000 € 58.000 € 41.000 € 37.156.000

Wet Versterking regie Volkshuisvesting Kinderopvang gastouders Uitvoeringskosten Nij Begun Faciliteitenbesluit opvangcentra Ondersteuning lokale energiehulp Landelijke vreemdelingenvoorziening Impulsbudget arbeidsmarktregio’s LPO regeling aardbevingsgebied Veerkracht en weerbaarheid Uitvoering sociale agenda Work in NL – betrekken zelforganisaties en sleutelpersonen Nij Begun – Sociale Agenda Maatschappelijke opvang Vrouwenopvang Akkoord van Groningen Werk in Zicht Veiligheidshuis Huiselijk geweld Laaggeletterdheid School als Wijk

De toekenning van extra middelen voor Vrouwenopvang vanaf 2026 leidt tot de volgende begrotingswijziging: Begrotingswijziging 2026 (x €1000) Deelprogramma 03.3.Welzijn, gezondheid, zorg en d 04.3.Algemene inkomsten en post onv

Beleidsveld 03.3.4.Zorg en veiligheid 04.3.1.Algemene Inkomsten

Lasten

Saldo voor res.mut.

Baten 391 0 391

0 -391 -391

Reservemutaties 0 0 0

Saldo na res.mut. 0 0 0

391 -391 0

Overige consequenties

N.v.t. Vervolg

De financiële effecten zullen in juli worden meegenomen bij de jaarrekening 2025.

9

Lange Termijn Agenda

Het voorstel is geagendeerd voor het tweede kwartaal (mei) van 2026. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Roelien Kamminga

secretaris, Sander Gerritsen

Dit raadsvoorstel is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.

10