Concept Beheerstrategie Sturen op waarden in Groningen (SWING).pdf

Onderwerp

Concept Beheerstrategie ‘Sturen op waarden in Groningen (SWING)’ ter informatie

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN ONDER EMBARGO TOT 11 OKTOBER 10.45 UUR

Telefoon Datum

14 050 11-10-2024

Bijlage(n) 1 Uw brief van

Ons kenmerk

262507-2024

Uw kenmerk

Geachte lezer,

Het afgelopen jaar hebben wij gewerkt aan het ontwikkelen van een nieuwe strategie voor het beheer van de openbare ruimte in Groningen. Met deze nieuwe beheerstrategie willen we meer gebruik gaan maken van de mogelijkheden die het beheer biedt om bij te dragen aan belangrijke maatschappelijke opgaven. We stemmen het beheer meer af op ons streven naar een groene, biodiverse openbare ruimte, die meegroeit met het veranderende klimaat. Ook willen we in het beheer nog nadrukkelijker dan voorheen werken aan een omgeving waar het aangenaam wonen, werken en verblijven is. Een omgeving die bijdraagt aan welzijn en gezondheid van alle inwoners, zowel mensen als dieren. En dat alles willen we zo circulair en emissieloos mogelijk doen. Met deze nieuwe strategie zetten we zo een ontwikkeling in van beeldgestuurd beheer naar een breder waardengestuurd beheer. Inmiddels hebben wij de strategie in concept vastgesteld en vrijgegeven voor inspraak. Met deze brief informeren wij u over de concept Beheerstrategie ‘Sturen op waarden in Groningen’ (SWING)’. De concept beheerstrategie hebben we als bijlage bij deze brief gevoegd. Na vaststelling en verwerking van de inspraakresultaten wordt de definitieve beheerstrategie aan uw raad ter vaststelling aangeboden in maart 2025.

Waarom een nieuwe beheerstrategie Beheer van de openbare ruimte richt zich in basis altijd op het functioneel en veilig houden van de in die ruimte aanwezige voorzieningen. We houden daarbij ook altijd rekening met het welzijn van dieren in de openbare ruimte.

Volgvel 1

Lange tijd was daarnaast het verzorgingsniveau (beeldkwaliteit) het belangrijkste criterium voor het beheer en onderhoud in de gemeente Groningen. In het afgelopen decennium is echter het belang van andere waarden en opgaven in de openbare ruimte sterk toegenomen. In reactie op wereldwijde ontwikkelingen heeft De Verenigde Naties (VN) in 2015 zeventien wereldwijde duurzame ontwikkelingsdoelen vastgesteld. Het gaat dan bijvoorbeeld om ontwikkelingsdoelen op het gebied van armoede, gelijkheid, klimaat, gezondheid, biodiversiteit, schone energie, onderwijs enzovoort. De urgentie van deze doelen wordt in Nederland zowel op nationaal als lokaal niveau erkend. Ook in Groningen richten we ons op deze opgaven en waarden. Het coalitieakkoord 2022-2026 legt de nadruk op het sturen op ‘het welzijn en de waardigheid van mensen en dieren, kwaliteit van onze leefomgeving en de leefbaarheid van onze planeet.’ De omgevingsvisie Levende Ruimte richt zich op het verhogen van de leefkwaliteit in Groningen en met De Ontwerpleidraad Leefkwaliteit Openbare Ruimte ‘Nieuwe Ruimte’ zetten we in op een andere openbare ruimte met meer ruimte voor groen, sporten, spelen en ontmoeten. Beheer en onderhoud biedt veel kansen om bijdragen te leveren aan deze opgaven.

Door aanpassing van onderhoudsmaatregelen kan bijvoorbeeld de biodiversiteit worden versterkt en vervangingsinvesteringen bieden bij uitstek mogelijkheden om de inrichting onder andere klimaatadaptiever en groener te maken. Dit vraagt om een andere strategie voor het beheer van de openbare ruimte, een strategie waarin naast beeldkwaliteit ook andere waarden betrokken worden bij het bepalen van de inzet in het beheer en onderhoud. Waardengestuurd beheer De kern van de nieuwe waardengestuurde beheerstrategie laat zich als volgt omschrijven: Met de Beheerstrategie SWING sturen we op waarden in Groningen. We streven naar een groene, biodiverse openbare ruimte die meegroeit met het veranderende klimaat. We werken aan een omgeving waar het aangenaam wonen, werken en verblijven is en die bijdraagt aan welzijn en gezondheid voor onze inwoners, zowel mensen als dieren. We doen dat zo circulair en emissieloos mogelijk. Zo dragen we met het beheer van de openbare ruimte bij aan belangrijke maatschappelijke opgaven. In de waardengestuurde beheerstrategie hanteren we een aantal uitgangspunten en doelstellingen.

- Basaal uitgangspunt voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte is en blijft dat we de basis op orde houden: we voldoen aan landelijke wet- en regelgeving, we waarborgen minimaal de technische veiligheid, zorgen ervoor dat de voorzieningen functioneel zijn en houden in het beheer rekening met dierenwelzijn. - Het zichtbare verzorgingsniveau (Uitstraling, de BORG-kwaliteitsbeelden) blijft voor diverse maatregelen (bijv. zwerfvuil) en locaties (bijv. binnenstad) onderdeel van het beheer en onderhoud. - Daarnaast dragen we met beheer bij aan de waarden: klimaatadaptatie, biodiversiteit, inclusiviteit, veiligheidsgevoel, gezondheid, betrokkenheid, CO2-reductie en circulariteit. - Op grond van kansen in beheer, impact, samenhang met andere waarden en relaties met landelijke doelen leggen we in het waardengestuurde beheer -

Volgvel 2

-

-

-

gemeentebreed de meeste nadruk op de waarden klimaatadaptatie, biodiversiteit en uitstraling. In het waardengestuurde beheer differentiëren we in accenten op bepaalde waarden in de verschillende structuurelementen waaruit de gemeente is opgebouwd: bijv. woonwijken, hoofdstructuren, binnenstad, enzovoort. We breiden de oorspronkelijke BORG-matrix uit met deze accenten op waardengestuurd beheer. Ieder gebiedsdeel of wijk heeft zijn eigen karakteristieken en specifieke knelpunten. Bij het nader definiëren van prioriteiten en maatregelen in met name vervangingsprojecten nemen we de gebieds- of wijkeigen aspecten uit de gebiedsagenda’s en de Ontwerpleidraad ‘Nieuwe Ruimte’ mee in een afwegingskader. We streven in het kader van waardensturing naar een hogere inzet op het onderhoud van verhardingen, het onderhoud van delen van het groen en het voorkomen en bestrijden van zwerfafval.

Proces Voor de ontwikkeling van de Beheerstrategie ‘Sturen op Waarden in Groningen’ hebben we uitgebreid input opgehaald bij inwoners en andere bij het beheer betrokken organisaties en doelgroepen. In het najaar van 2023 hebben we van ruim 5000 inwoners reacties ontvangen op vragenlijsten over beheer, zowel online als in gesprekken op straat. Daarnaast hebben we met een negental stakeholders en doelgroepen gesproken. De resultaten daarvan hebben we met u gedeeld in onze brief 389865-2023 van 17 januari 2024. Op 7 februari 2024 hebben we deze resultaten met u besproken en hebben we met u van gedachten gewisseld over de achtergronden en de grote lijnen van het waardengestuurd beheer. De op deze manier verzamelde input hebben we meegenomen in de verdere uitwerking van de beheerstrategie. Transitie De verandering van een beeldgestuurde beheerstrategie naar waardengestuurd beheer is niet een stap die van het ene op het andere moment kan worden gerealiseerd. Het is een verandering die tijd kost. Enerzijds omdat dit vraagt om ontwikkelingen in de beheerorganisatie op het gebied van onder andere kennis, werkprocessen, planningen, machines en personeelswerving. Daarnaast vergen diverse aanpassingen in de ontwikkeling naar waardengestuurd beheer extra en/of andere inzet van middelen. Ook voor het uitbreiden en/of ombuigen van middeleninzet in het beheer is tijd nodig.

Met deze beheerstrategie leggen we dan ook de richting vast waarin het beheer van de openbare ruimte in Groningen zich de komende jaren gaat ontwikkelen. Om daarin de eerste stappen te kunnen zetten, hebben wij in de ontwerpbegroting 2025 het voorstel opgenomen om de komende twee jaar incidentele middelen beschikbaar te stellen. Daarnaast doen we een een beroep op landelijke regelingen en subsidies. Door vervolgens op basis van evaluaties regelmatig de belangrijkste vervolgstappen te bepalen en daarvoor dekking te zoeken (door herprioriteren en inzet van externe middelen), kan telkens een stap vooruit worden gezet in de ontwikkeling van het waardengestuurde beheer.

Volgvel 3

Vervolg De definitieve versie van de Beheerstrategie ‘Sturen op waarden in Groningen’ wordt ter vaststelling aangeboden aan uw raad in maart 2025. In deze definitieve versie worden de resultaten uit de inspraak meegenomen. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Koen Schuiling

secretaris, Christien Bronda

Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.