Document · PDF

Coalitieakkoord_Groningen_2026.pdf

gemeenteraad 24 juni 2026, gemeente GroningenBij agendapunt: 3: BESPREKING COALITIEAKKOORD26.446 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Thuis

We realiseren ons dat er ook inwoners zijn die niet zonder auto kunnen of willen. Nog altijd is een deel van de Groningers en forenzen uit de regio afhankelijk van de auto voor hun werk, vrijwilligerswerk of omdat zij minder mobiel zijn. Ook voor mantelzorgers die regelmatig een ouder of familielid bezoeken en opa’s en oma’s die op hun kleinkinderen passen moet de stad goed bereikbaar blijven. We houden in ons verkeers- en parkeerbeleid nadrukkelijk rekening met deze groepen. Betaald parkeren helpt om de beschikbare parkeerplaatsen beter te verdelen en de parkeerdruk in wijken te verminderen. Daarbij zoeken we steeds naar een goede balans tussen leefbaarheid en bereikbaarheid. Dat is ook de reden dat de maatschappelijke parkeervergunning en het vaste tarief voor de bezoekersvergunning per 1 januari

Acties • In gebieden waar de parkeerdruk toeneemt, zoeken we samen met inwoners naar oplossingen. Daarbij kijken we breder naar de opgaven en investeringen in de openbare ruimte. We maken gebruik van onze Leidraad Openbare Ruimte. Indien uit gesprekken en onderzoek blijkt dat dit aansluit bij de wensen en behoeften van de wijk, kan uitbreiding van betaald parkeren onderdeel zijn van de oplossing. • Op enkele bedrijventerreinen vragen ondernemers aandacht voor de parkeersituatie, waaronder de mogelijkheid van betaald parkeren. We gaan hierover in gesprek met de betrokken partijen. • Verenigingen, scholen en zorginstellingen vervullen een belangrijke maatschappelijke rol. Daarom zorgen we ervoor dat zij kunnen beschikken over voldoende maatschappelijke parkeervergunningen. • We vinden het belangrijk dat mensen elkaar kunnen blijven ontmoeten. Daarom verhogen we de parkeertarieven niet, met uitzondering van de tarieven voor kortparkeren op straat in de parkeergebieden Hortusbuurt, Binnenstad en Binnenstad-Oost. Deze tarieven verhogen we omdat de druk op de openbare ruimte daar het grootst is. Door deze kortparkeertarieven te verhogen, stimuleren we het gebruik van parkeergarages waar parkeren goedkoper is dan op straat.

Coalitieakkoord 2026-2030

Samen De volle terrassen op de Grote Markt, de dorpskern van Haren en het eeuwenoude landschap met kerken en wierden. Ze maken Groningen bijzonder. Samen met betrokken inwoners, ondernemers en instellingen geven we onze gemeente hart en ziel en houden we Stad en platteland leefbaar, sfeervol en veilig. Een samenleving waarin mensen elkaar ontmoeten bij (sport)verenigingen, musea, theaters, geloofsgemeenschappen en in de openbare ruimte maakt gelukkig.

Een samenleving die samenwerkt is weerbaar. In Groningen staan we daarom voor elkaar klaar en zorgen we voor voldoende ontmoetingsplekken en een sterk partnerschap met lokale ondernemers, zodat we Groningen toekomstbestendig houden en maken.

De economie in evenwicht Economie reageert altijd op wat er speelt in een samenleving. Soms gebeuren dingen dicht bij huis. Maar ook veranderingen verder van huis kunnen invloed hebben op de lokale economie. In Groningen koppelen we de economie daarom altijd aan sociaal-maatschappelijke vraagstukken. We maken bewuste keuzes voor een toekomstbestendige samenleving waar brede welvaart en duurzaamheid centraal staan. We kiezen daarbij voor een eerlijke, schone en lokale economie. We gaan niet uit van economische groei,

Samen

maar van een economie die goed is voor onze gezondheid en toekomstige generaties. We gaan spaarzaam om met grondstoffen en stimuleren hergebruik en consuminderen. Hiermee ontstaat een economie in evenwicht die toekomstbestendig is met bestaanszekerheid als fundament. Acties • We maken ruimte voor ondernemers in de duurzame en circulaire maakindustrie en zorgen voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor deze sectoren. • We zien dat de investering in de bouw- en textielhub haar vruchten afwerpt. We onderzoeken in hoeverre we de hub kunnen behouden in de komende jaren. • We behouden bestaande repair cafés en onderzoeken waar vraag is voor eventuele nieuwe vestigingen. Ook weggeefwinkels en -kastjes worden gestimuleerd.

Lokaal ondernemerschap Lokale ondernemers zijn een belangrijke basis voor onze economie. Een vitale lokale economie draagt bij aan verbinding in de samenleving, een levendige binnenstad, levendige wijken en dorpen en voldoende werkgelegenheid en voorzieningen. Met het vastgestelde Kompas Lokale Economie werken we daarom aan de versteviging van lokaal ondernemerschap in onze gemeente. We verbinden economische groei hierbij aan de leefkwaliteit, brede welvaart en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor zowel ondernemers als inwoners. Op deze manier zorgen we ervoor dat we economische ontwikkeling en duurzaamheid in balans houden, zodat ook de toekomstige generaties kunnen profiteren van een bloeiend ondernemersklimaat.

Acties • We ondersteunen lokale ondernemers door te zorgen voor toegankelijke vergunningen en heldere regelgeving. • Met het Social Impact Fonds geven we een extra impuls aan maatschappelijk verantwoord ondernemen. We ondersteunen ondernemers die een bijdrage leveren aan de maatschappelijke doelstellingen van de gemeente. Hiervoor werken we samen met Werk in Zicht, de NOM, GroBusiness, Nationaal Programma Groningen, het verenigd bedrijfsleven en de kennisinstellingen. • We zien ondernemers als belangrijke bondgenoten bij het oplossen van gezamenlijke maatschappelijke vraagstukken zoals netcongestie en de samenwerking op digitalisering. Daarom onderzoeken we op welke thema’s we onze samenwerking verder kunnen verdiepen. • We versterken onze grip op de vastgoedmarkt en analyseren hoe we lokaal eigenaarschap kunnen vergroten, omdat te veel bedrijfspanden een beleggingsmiddel voor investeerders zijn geworden en de huurlasten van ondernemers steeds verder stijgen. Uiteindelijk is de heilige graal om lokale ondernemers, als vanouds, weer eigenaar te maken van hun eigen zaak. • We ondersteunen lokale ondernemers in hun zoektocht naar betaalbare vierkante meters in een passende buurt in de stad.

Samen

• We willen nog meer inzetten op de kracht van historisch vastgoed en de cruciale rol van lokale ondernemers daarbij. Monumentale panden worden pas echt beleefbaar met Groningse invulling en activatie. Hier geven we verder invulling aan door monumentaal gemeentelijk bezit in te zetten voor lokaal ondernemerschap. • We geven bewust voorrang aan lokale ondernemers en prioriteren lokaal ondernemerschap bij het maken van nieuwe plannen. Bij het maken van nieuwe regels sturen we op voldoende diversiteit en spreiding van bedrijven in de regio. • We investeren in lokale- en wijkeconomie. Winkelcentra en dorpswinkelpleinen blijven behouden om het voorzieningenniveau op peil te houden en leefbaarheid te vergroten. • We versterken lokaal ondernemerschap door middel van het publieke ontwikkelbedrijf. Het ontwikkelbedrijf koopt, ontwikkelt en verhuurt commercieel vastgoed om meer levendigheid te creëren, de lokale economie te versterken en de leefkwaliteit in Groningen te verbeteren.

Coalitieakkoord 2026-2030

• We stimuleren lokaal winkelen en eten en steunen initiatieven zoals Lutje Lokaal; een platform dat meer dan 100 lokale winkels en horeca op de kaart zet en lokaal winkelen en eten promoot. • Bij het maken van een nieuw vestigingskader werken we samen met regionale partners en vakbonden. Daarbij houden we oog voor alle ondernemers in onze gemeente, zowel in de stad als in de wijken en dorpen. Daarbij zorgen we ook voor een goede spreiding over de gemeente en de bereikbaarheid van bedrijven. Bij het bouwen van nieuwe wijken zorgen we voor een gezonde mix van wonen en bedrijvigheid. • Om een onderneming te starten, verduurzamen of om bijvoorbeeld een evenement te organiseren moet er aan veel worden gedacht. We willen ondernemers ondersteunen bij regels en onderzoeken hoe we dit makkelijker kunnen maken. • We behouden de zondagsrust, maar verruimen de openingstijden op zondagen en feestdagen van 12:00 uur naar 08:00 uur voor winkels waar uitsluitend of hoofdzakelijk brood en gebak wordt verkocht.

Een autonome economie

Samenwerking met de regio

Door geopolitieke onzekerheden, oorlogen binnen en buiten Europa en de opkomst van bijvoorbeeld AI wordt de vraag naar een autonome economie steeds groter. Zelfstandigheid en onafhankelijkheid wordt steeds belangrijker. Ook merken we dat schaarste een steeds belangrijkere rol gaat spelen. Er heerst krapte op de arbeidsmarkt en we hebben tekorten aan ruimte, water en stroom. Dit zet de economie onder druk. Meer dan ooit is het belangrijk om heldere keuzes te maken en deze uit te spreken.

We werken intensief samen met de regio om onze doelen te behalen. Wat in het ommeland gebeurt heeft effect op Stad en andersom. We hebben elkaar nodig. Er valt veel van elkaar te leren. Ons doel is om als regio sterker te worden, zodat we als eenheid aan de rest van Nederland en Europa kunnen laten zien wat we te bieden hebben. Daarom werken we in heel Noord-Nederland in verschillende verbanden met elkaar samen. De Regio Groningen-Assen (RGA) werd in 2025 door het Rijk aangewezen als één van de drie gebieden met potentie voor een grote schaalsprong in wonen, economie en mobiliteit. Onze beleidsteams werken sindsdien samen met beleidsteams uit de regio Assen op deze thema’s.

In Groningen grijpen we de uitdagingen aan om kansen te verzilveren. Want ook die zijn volop aanwezig in onze regio. Aan talent en innovatie is hier geen gebrek. In Groningen bestaat een enorm aanbod van jong talent, is er een levendig klimaat voor startende ondernemingen en zijn sterke kennis- en onderwijsinstellingen aanwezig. Stevig partnerschap en voldoende draagvlak zijn essentieel bij het verzilveren van de aanwezige kansen. Daarom willen we, samen met onze partners in de regio, de Economische Agenda van Nij Begun ten volle benutten om van Groningen een sterke regio te maken. Acties • Toerisme en gastvrijheid zijn belangrijke onderdelen van de Groningse economie. We versterken de vrijetijdseconomie samen met andere overheden en bedrijven. Groningen zetten we op de kaart als congresstad van Nederland. • Bij de ontwikkeling van nieuwe plannen houden we ruimte voor bijsturing. De wereld verandert snel en we moeten ervoor zorgen dat we flexibel blijven.

Samen

Een stevige samenwerking betekent ook dat we de bestaande innovatie-ecosystemen beter kunnen versterken. Dit zijn samenwerkingsverbanden tussen bijvoorbeeld overheid, onderwijs en ondernemers die werken aan grote economische en maatschappelijke transities op het gebied van gezondheid, digitalisering, energie en circulariteit. Deze samenwerking ontwikkelt zich vaak tot campus, zoals bijvoorbeeld met de Healthy Ageing Campus. Actie • Bij het toelaten van nieuwe bedrijven in onze regio, letten we er nadrukkelijk op dat ze een bijdrage kunnen leveren aan onze maatschappelijke doelstellingen. Op deze manier dragen ze bij aan de al bestaande bedrijven in de omgeving en verstevigen ze het netwerk.

Samen

Innovatie In de transitie naar een duurzame(re) samenleving is innovatie een belangrijk element. We willen ons blijven inzetten voor het aantrekken en behoud van innovatieve bedrijven. Door ruimte te maken voor innovatie in onze gemeente, helpen we ook onze lokale mkb’ers. In een voortdurend veranderende markt kan innovatie het verschil maken voor een ondernemer, bijvoorbeeld door unieke producten of diensten te ontwikkelen en efficiënt(er) te werken. Met de komst van de AI-fabriek naar het Groningse Niemeyer maken we van Groningen een digitale hotspot. De Niemeyer Campus, waarin ook de kennisinstellingen participeren, is bij uitstek geschikt als aanjager van innovatie, digitalisering en kennis- en talentontwikkeling. Naast de AI-fabriek maakt de Niemeyer Campus in de komende jaren ruimte voor cultuur en bedrijvigheid. Bovendien stelt de campus zich ten doel het mkb laagdrempelig te helpen om de innovatieve oplossingen die op de campus worden ontwikkeld toe te kunnen passen in hun eigen ondernemingen. Acties • We investeren in de Groninger kenniseconomie: onze regio loopt voorop als hotspot van innovatieve bedrijven en kennisinstellingen op het gebied van gezondheid, voedsel, creativiteit, circulariteit en IT. • We ontwikkelen een talentstrategie om de talenten van de toekomst aan onze regio te (blijven) binden.

Hiermee versterken we zowel het ondernemerschap als het vestigingsklimaat van onze gemeente.

Samen

Coalitieakkoord 2026-2030

Landbouw van de toekomst

Sport en bewegen

We zien inwoners en boeren als partner in de zorg voor de gezondheid van ons landschap, onze dieren en de bodemkwaliteit. De landbouwsector staat voor grote opgaven. In Groningen laten we zien dat de we de handen ineen kunnen slaan om deze sector gezamenlijk positief te veranderen.

Sporten en bewegen is niet alleen leuk en gezond. Het draagt ook bij aan persoonlijke ontwikkeling en sociale contacten, want sport verbindt. Een aantrekkelijke, groene openbare ruimte die overal in wijken en dorpen uitnodigt tot sporten, spelen, wandelen en fietsen. Het gaat om het creëren van plekken die uitnodigen tot ontmoeting en bewegen. We stimuleren een breed en inclusief sportaanbod, zodat sport voor iedereen toegankelijk is, ongeacht leeftijd, inkomen of fysieke mogelijkheden.

Groningen is koploper in de voedsel- en eiwittransitie. Deze positie houden we graag in stand. We blijven samen werken met ondernemers en kennisinstellingen in de regio. Op deze manier ontstaat een vliegwiel voor een bloeiende en duurzame economie die Groningen blijvend op de kaart zet als centrum van Noord-Nederland. Acties • We verbeteren de lokale en regionale afzetmarkt voor boeren door daarvoor ruimte te maken in de stad, bijvoorbeeld op markten, maar geven ook zelf het goede voorbeeld door eigen inkoop fors meer lokaal en regionaal te doen. • We verbinden losse voedselinitiatieven tot een beweging. We zien het burgerinitiatief Ons Eten als partner in de transitie naar een toekomstbestendige en plantaardige voedselsector. • We realiseren fysieke foodhubs met distributiepunten voor lokaal voedsel, ontmoetingsplekken voor de buurt en educatiecentra waar de korte keten tastbaar wordt. • We creëren ruimte voor multifunctionele landbouw in onze omgevingsplannen. Met een helder vergunningenbeleid kunnen agrarische activiteiten makkelijker gecombineerd worden met andere maatschappelijk relevante activiteiten zoals boerderijwinkels of kinderopvang.

Acties • We bouwen voort op de koers die al is ingezet met het Masterplan Sport. We zorgen voor veilige en duurzame sportaccommodaties en zetten in op meer ruimte voor de sport. Ook de plekken voor ontmoeting en samenkomen voor verenigingen zijn belangrijk. In tijden van schaarste onderzoeken we de mogelijkheden om deze ruimtes optimaal te kunnen gebruiken zodat deze overdag ook ingezet kunnen worden voor andere maatschappelijke activiteiten. • Voor gezinnen die moeilijk rond kunnen komen, is er financiële steun beschikbaar via het sport- en cultuurfonds en het jeugdfonds sport. • Veel Groningers sporten en bewegen in de buitenlucht. Of het nu gaat om wandelen, hardlopen, fietsen, spelen of bewegen. De gemeente houdt bij de inrichting van straten, parken en plein nadrukkelijk rekening met sport en bewegen. We denken aan voldoende groen, wandelpaden, hardlooproutes, en buitensporttoestellen. • We stimuleren risicovol spelen in rommelen natuurspeeltuinen, zodat kinderen hun grenzen leren kennen en fysiek zelfvertrouwen

opbouwen want beweging de sleutel tot een gezonde, verbonden en levendige gemeente. • We zijn trots op de groene schoolpleinen die we in onze gemeente hebben. Dat zal ook als voorbeeld dienen bij alle nieuw te bouwen scholen in onze gemeente. We willen dat deze pleinen openbaar worden, zodat er ook buiten schooltijd in gespeeld kan worden. • Met onze plannen voor Kardinge investeren we in een fantastisch multifunctioneel sportcentrum waar zowel inwoners als topsporters gebruik van kunnen maken. We willen een energieneutraal gebouw met slimme energieopwekking realiseren, waar met onder andere een schaatsbaan, een ijshal, meerdere zwembaden én een thuisbasis met topsporthal voor Donar en Lycurgus, plek is voor veel verschillende sporten. • Onze zwembaden worden voor veel doeleinden gebruikt. Voor sommige inwoners is zwemmen de enige vorm van beweging die ze kunnen doen, door een handicap of ziekte. Daarnaast worden de zwembaden gebruikt voor zwemles, recreatie en sport. Het is belangrijk om te zorgen dat de zwembaden die er in de gemeente zijn open blijven. We brengen in kaart wat daarvoor nodig is. • We willen urbansport verder ontwikkelen en waar mogelijk ruimte maken en behouden voor sporten als BMX, breakdance, freerunnen, 3x3 basketbal en skaten.

Sportverenigingen Verenigingen zijn plekken waar mensen bewegen, elkaar ontmoeten en verantwoordelijkheid nemen. We zijn trots op onze inwoners en vrijwilligers die zich dagelijks voor elkaar inzetten. Dat is van grote waarde voor onze gemeente.

Samen

Tegelijkertijd zien we ook dat verenigingen onder druk staan. Vrijwilligers krijgen te maken met steeds meer regels en verantwoordelijkheden. Accommodaties verouderen en de ruimte voor sport en ontmoeting staat onder druk. Ook groeit de behoefte aan sport en ontmoeting. Dat zien we aan de wachtlijsten bij verenigingen.

Coalitieakkoord 2026-2030

Topsport Topsport speelt een belangrijke rol in onze gemeente. We zijn trots op FC Groningen, HC Groningen, GIJS Groningen, Futsal Groningen, Donar en Lycurgus. Zij brengen inwoners samen en inspireren kinderen en jongeren om te sporten en mee te doen.

Niet iedere vereniging hoeft dezelfde maatschappelijke rol te vervullen. Elke vereniging heeft een eigen karakter en draagkracht. We sluiten aan bij wat past bij de vereniging en helpen waar dat nodig is. We bouwen voort op wat al goed gaat.

FC Groningen is de Trots van het Noorden en een volksclub die diepgeworteld is in de regio. Wij vinden het belangrijk dat dit karakter behouden blijft. Het is nu eerst aan FC Groningen en de supporters om het gesprek te voeren over de governance en de rol van supporters daarin.

Acties • De rol van de gemeente is om de aanwezige krachten te versterken en verbindingen te leggen. De gemeente neemt daarin een proactieve houding aan. We creëren korte lijnen tussen WIJ-teams, Humanitas en sportverenigingen. Vrijwilligers kunnen signalen sneller overdragen en buurtsportcoaches kunnen inwoners sneller naar een sportclub begeleiden voor meedoen en activering. • We stellen twee nieuwe clubondersteuners aan. Zij kunnen verenigingen bijvoorbeeld helpen bij vragen over verduurzaming, het aanvragen van subsidies en het creëren van een veilig sportklimaat. • We blijven investeren in het co-investering- en cofinancieringsfonds voor verenigingen. Daarbij gaan we uit van vertrouwen en eenvoud. De subsidies kunnen zo eenvoudig mogelijk aangevraagd worden en daar waar nodig ondersteunen wij hierbij. Deze investeringen dragen niet alleen bij aan de toekomstbestendigheid van een sportvereniging, maar helpen ook bij de verduurzaming van de gemeente en structurele kostenbesparingen voor verenigingen.

Vanuit de gemeente hebben wij een positieve grondhouding ten aanzien van gesprekken over de governance. We hebben daarbij uiteraard ook oog voor de financiële risico’s van de gemeente. Met Home of Talent is de maatschappelijke, economische en sportieve basis van FC Groningen versterkt. Wij zien de club graag als een stabiele subtopper en blijven als constructieve partner betrokken.

Samen

Kunst en cultuur Kunst en cultuur vormen een belangrijk fundament voor onze vrije democratie. Daarmee zijn ze een belangrijke randvoorwaarde voor een sociale en aantrekkelijke gemeente waarin iedereen vanaf dag één kan meedoen. Onze cultuurinstellingen zijn bij uitstek dé plaats waar mensen elkaar ontmoeten. Hier zijn geen drempels, iedereen is welkom. Het zijn plekken waar ruimte is voor gesprek en reflectie en waar taboes en bubbels doorbroken worden, omdat er plaats gemaakt wordt voor het vertellen van (ongehoorde) verhalen. Cultuur brengt mensen dichter bij elkaar, in plaats van verder van elkaar vandaan. Dit maakt ons weerbaar tegen invloeden van buitenaf. In Groningen doen we dingen in gezamenlijkheid en brengen we werelden samen, met oog voor elkaar. Het cultuuraanbod in Groningen biedt daarmee een antwoord op de alsmaar groeiende polarisatie in de samenleving. Een sterke cultuursector draagt direct bij aan een sterke en collectieve samenleving.

In Groningen kiezen we voor onze sterke cultuursector. Als stad met regiofunctie is kunst en cultuur een belangrijk onderdeel van de identiteit van Groningen. We hebben een rijk cultureel aanbod met ruimte voor verschillende vormen van kunst: van amateurkunst in de wijken tot grote optredens in de Oosterpoort. De vele culturele makers en creatieve broedplaatsen, zoals de Biotoop, TRAV12 en het Suikerunieterrein, maken Groningen tot de unieke stad die zij is. Daarom behouden we deze zoveel mogelijk. Tegelijkertijd zijn we realistisch en weten we dat we op lange termijn niet alles overeind kunnen houden. Investeringen doen we juist op plekken waar het culturele aanbod nog beperkt is. Daarbij staan twee uitgangspunten centraal: kunst en cultuur moeten voor iedereen toegankelijk zijn en makers moeten eerlijk beloond worden (Fair Pay). We houden daarbij vast aan de richtlijnen van de Fair Practice Code. Zo bouwen we aan een sterke en toekomstbestendige culturele sector voor de komende decennia.

Acties • Met Home of Talent gaan we een langjarige samenwerking aan met overheden, het bedrijfsleven, onderwijs, zorg én drie topsportclubs. Samen zetten we Groningen en omgeving op de kaart als dé regio voor talent. Vanaf seizoen 2026/2027 spelen FC Groningen, Donar en Lycurgus met de uiting ‘Groningen Home of Talent’ op het shirt. • Samen met de regio gaan we voor het organiseren van het WK Wielrennen 2032. Dit evenement biedt een prachtige kans om Groningen verder op de kaart te zetten als Europese fietsstad- en regio.

Wethouder Natuur, Economische Zaken en Cultuur

Coalitieakkoord 2026-2030

Janette Bosma

Een sterke cultuursector

Welke zinnen uit het gedicht van de Stadsdichter inspireren jou?

Wat maakt dat dit echt jouw portefeuille is?

Welk voorwerp betekent veel voor jou? Een klein schilderijtje geschilderd door mijn oma. Ze leerde me niet alleen kunst maken, maar vooral kijken naar de wereld en natuur en dieren op waarde schatten.

Ik ben opgegroeid in een ondernemersfamilie en weet daardoor hoe belangrijk toekomstgericht denken is. Natuur, Economische Zaken en Cultuur versterken elkaar: een groene en gezonde leefomgeving voor mens en dier maakt Groningen aantrekkelijk om te wonen, werken en ondernemen. En cultuur zorgt voor verbinding en levendigheid. Die combinatie maakt Groningen een groene en vooruitstrevende plek waar mensen zich thuis voelen. Ik heb veel energie om daar de komende jaren samen met inwoners verder aan te werken.

Welk boek zou iedereen moeten lezen?

Wat is je liefste plek in Groningen?

Ik weet waarom gekooide vogels zingen van Maya Angelou. Een prachtige roman over hoe een zwart meisje opgroeit in het gesegregeerde zuiden van Amerika vol racisme en geweld. Laat zien hoe racisme en feminisme met elkaar verbonden is. Het zingen van de vogel is een metafoor voor verzet en het vinden van je eigen stem in een samenleving die je het zwijgen probeert op te leggen.

Volkshortus in Selwerd. Een plek waar natuur, voedsel, kunst en sociaal ondernemerschap samenkomen. Aanrader om te bezoeken als je bang bent dat mensen alleen nog in hun eigen bubbel leven.

Janette

Artistiek-inhoudelijk staat de cultuursector in Groningen als een huis overeind. Tegelijkertijd hebben we oog voor de kwetsbaarheden in de sector. Bijna alle cultuurinstellingen in onze gemeente hebben te maken met grote loonen prijsstijgingen. Ondertussen stelt het Rijk steeds minder financiële middelen beschikbaar om de sector te ondersteunen. Kortom: de sector raakt uit balans. Om de sterke culturele basisinfrastructuur in de gemeente te behouden, kiezen we daarom nadrukkelijk voor een investering in de sector. Acties • Onze gemeente blijft groeien. We vinden dat het cultuurbudget met het inwonersaantal moet meegroeien en dat makers eerlijk beloond worden. Daarom verhogen we het budget voor cultuur. • Nieuwe kunstenaars kunnen in Groningen goed starten, maar makers hebben wel plekken nodig om zich langdurig te ontwikkelen. Daarom zorgen we voor voldoende werk- en ontmoetingsplekken voor kunstenaarsinitiatieven in zowel het centrum als de wijken en dorpen. • We onderzoeken hoe we culturele broedplaatsen zoals de Biotoop, TRAV12 en het Suikerunieterrein zoveel als mogelijk kunnen behouden. We streven naar een ecosysteem van Groningse broedplaatsen waarin zowel ruimte is voor startende makers als makers die zich langer willen vestigen.

• We blijven inzetten op de stimulering en het behoud van jong talent, maar stellen ook een regeling beschikbaar voor kunstenaars met een hogere leeftijd. • De nacht zorgt voor saamhorigheid, talentontwikkeling en een stevige economische impuls. We stimuleren

samenwerking tussen de culturele sector en het nachtleven. We onderzoeken waar we ruimte kunnen maken voor nachthoreca, in het centrum en daarbuiten. Dit doen we niet alleen, maar in samenwerking met de Nachtraad en de nachtburgermeester, ondernemers en bedrijven. We reserveren budget voor de uitvoering van de Nachtvisie. De Nachtraad zien we als partner in de samenwerking. • We zetten de voorgenomen grootschalige renovatie van de Oosterpoort door. We verbouwen de grote zaal tot popzaal, met daarbij een zaal speciaal voor klassieke muziek. Daarnaast renoveren we de huidige kleine zaal en bouwen we een zaal waar onderwijs- en kennisinstellingen terecht kunnen met programma’s als CrossWise. Op deze manier geven we ruimte aan muziek in al haar genres, maar verbreden we ook de functie van het gebouw om zo te zorgen voor mooie crossovers tussen kunst, cultuur, talentontwikkeling en onderwijs. Door te kiezen voor een verbouwing in plaats van de bouw van een nieuw pand zorgen we bovendien voor een fikse CO2besparing. • We zetten een eerste stap in het maken van een bidbook voor Culturele Hoofdstad 2033 in samenwerking met de cultuursector, ondernemers, gemeenten en provincies. Voor stad en ommeland is dit een prachtige kans om de unieke Groninger cultuur te delen met velen.

Met het investeren in een bidbook creëren we blijvende meerwaarde voor zowel de culturele sector als de vrijetijdseconomie.

Samen

Cultuur toegankelijk voor iedereen Kunst en cultuur moeten toegankelijk zijn voor al onze inwoners. Dit betekent dat we bewuste keuzes blijven maken die het mogelijk maken dat iedereen toegang heeft tot kunst en cultuur. Samen met instellingen zorgen we dat musea, theatervoorstellingen, concerten en festivals bereikbaar zijn voor mensen met een fysieke of mentale beperking. Daarnaast vinden we het belangrijk dat kunst en cultuur door de gehele gemeente te beleven is. We waarderen initiatieven als Quiet en De Wijk De Wereld die er elk op eigen manier voor zorgen dat meer inwoners kunst en cultuur beleven. Acties • We stimuleren de toegankelijkheid van evenementen voor blinde, slechthorende en prikkelgevoelige bezoekers en rolstoelgebruikers. • We behouden gratis festivals als Noorderzon en Bevrijdingsfestival. • De Stadjerspas blijft beschikbaar voor deelname aan culturele activiteiten en evenementen. • Het is belangrijk dat iedereen vanaf jonge leeftijd in aanraking komt met kunst en cultuur. We investeren daarom in cultuureducatie op scholen, zoals met het programma Méér Muziek in de Klas. • De bibliotheek heeft een belangrijke maatschappelijke functie in de wijk. Daarom behouden we wijk- en dorpsbibliotheken als laagdrempelige plekken voor ontmoeting, cultuur en participatie. We onderzoeken de verruiming van openingstijden van bibliotheken.

Voor de verbouwing van de Forumbibliotheek in Ten Boer stellen we een eenmalige investering beschikbaar.

Samen

Coalitieakkoord 2026-2030

• Kunst en cultuur werkt niet alleen verbindend, maar ook bewezen preventief. Het draagt bij aan zowel de fysieke als mentale gezondheid van mensen. Daarom behouden we Open Studio’s van Tumult (voorheen: Vrijdag) waar jongeren laagdrempelig muziek kunnen maken en maatschappelijke ondersteuning aanwezig is. • We hebben extra aandacht voor wijken waarin nog weinig cultureel aanbod is. Ook ondersteunen we lokale kunst- en cultuurinitiatieven die door bewoners van wijken en dorpen worden georganiseerd. • We maken het voor muziek-, theater- en dansverenigingen makkelijker om gebruik te maken van buurt- en dorpshuizen. Daarnaast betrekken we hen bij de versterking van buurthuizen.

Evenementen In een levendige stad als Groningen spelen evenementen een grote rol. Ze zijn cruciaal voor zowel de samenleving als de economie. Daarmee dragen ze bij aan een sterker vestigingsklimaat in de regio. Evenementen en volle terrassen horen bij het straatbeeld dat we willen: levendig, open en van iedereen. Tegelijkertijd zien we dat de ruimte in de gemeente niet eindeloos is. We bewaken daarom actief de grenzen van de openbare ruimte. In de programmering van festivals en culturele evenementen zoeken we altijd naar de balans tussen levendige evenementen en leefbaarheid voor de omwonenden en bewoners van parken. We houden

aandacht voor rustdagen en kijken tegelijkertijd onder voorwaarden van goede spreiding en mix van genres naar meer mogelijkheden voor evenementen op de Drafbaan. We geven ruimte waar dit kan, en grijpen in waar het moet. Een sterke openbare ruimte vraagt om balans. Daarom maken we duidelijke keuzes. Op deze manier kan iedereen blijven genieten van een stad die leeft, zonder dat het ten koste gaat van onze leefbaarheid. Acties • We zijn terughoudend met evenementen in de natuur. • In samenwerking met onze partners geven we invulling aan een jaarwisseling zonder vuurwerk. Daarbij hoort een lokaal aftelmoment. De vuurwerkshow van Ten Boer houden we in stand. • Bij vuurwerkshows beperken we harde knallen zoveel mogelijk, met oog voor zowel dieren als mensen met traumatische ervaringen, zoals oorlogsslachtoffers. • Tijdens evenementen stellen we safe spaces beschikbaar. Hier kunnen bezoekers van evenementen terecht die bijvoorbeeld in onveilige situaties terecht zijn gekomen, te veel hebben gedronken of overprikkeld zijn. • We stimuleren evenementen die door inwoners worden georganiseerd en zorgen daarom voor een laagdrempelig en helder vergunningenbeleid. Voor de organisatie van dit soort evenementen zijn wijkbudgetten beschikbaar.

Samen

Externe betrekkingen Onze externe betrekkingen zijn zowel bestuurlijk als ambtelijk een prioriteit. Met onze ambities zijn goede relaties met overheden cruciaal. We intensiveren daarom de samenwerking met andere overheden en maatschappelijke partners in Noord-Nederland én daarbuiten. Binnen onze gemeentegrenzen werken we bijvoorbeeld samen met de zorg- en kennisinstellingen en in de regio met de andere noordelijke gemeenten en provincies. Op landelijk niveau werken we samen in VNGen G40-verband en met de verschillende ministeries. Ook onderhouden we goede contacten met de Europese Unie en vergelijkbare Europese steden of regio’s. We vinden het belangrijk om als zesde gemeente van Nederland tijd en aandacht te investeren in deze contacten. Dat doen we omdat we samenwerking belangrijk vinden en om zelfbewust onze belangen te behartigen en de beschikbare fondsen te benutten. De afgelopen jaren heeft Groningen stevig geïnvesteerd in internationale energienetwerken, zoals het World Energy Cities Partnership (WECP), een netwerk van steden wereldwijd dat een leidende rol speelt in de energiesector. Groningen is hierin als enige Nederlandse stad vertegenwoordigd.

Binnen het WECP hebben we de samenwerking met de Noordzeelanden (waaronder Denemarken, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk) versterkt, met als doel de energietransitie te versnellen en de positie van de regio Groningen als energiehub te versterken. Ook onze kennisinstellingen hebben we hierbij betrokken. We zetten deze koers onverminderd voort.

Samen

Coalitieakkoord 2026-2030

Groningen is één van de 100 Europese steden in de EU Cities Mission: ‘100 Climate-Neutral and Smart Cities by 2030’. De Europese Commissie heeft de stad, als enige van Nederland, officieel erkend en het EU Mission Label toegekend voor onze ambitieuze plannen op het gebied van klimaat en energie. Met deze erkenning pakken we door en zetten we alles op alles om onze doelen te halen, samen met andere Europese koplopersteden. Acties • Om onze doelen te bereiken investeren wij als bestuurders tijd en energie in onze externe betrekkingen. Dat doen we door inzet in VNGcommissies, actieve aanwezigheid in Den Haag en Brussel en samenwerking met Duitse en Scandinavische steden. • Wij vinden een goede relatie met de provincie Groningen vanzelfsprekend. Gemeente en provincie nemen zich voor om bij grote projecten die beide bestuurslagen raken in een vroeg stadium samen in gesprek te gaan. We werken we als partners samen waar dit van toepassing is. • We hechten veel waarde aan de samenwerking in en met Noord-Nederland. Zo zijn we onderdeel van de NG4 en trekken we samen met noordelijke provincies op in de lobby richting Den Haag en Europa.

aan om te investeren in onze regionale economische en maatschappelijke ontwikkeling. Om kansen te kunnen verzilveren voor gemeente en regio zal het noodzakelijk zijn dat we cofinanciering gaan inbrengen. Daarom is het belangrijk dat we hiervoor geld reserveren. Hetzelfde geldt voor aanvragen die we doen bij Europese (regio)fondsen. Actie • We gaan een cofinancieringsfonds inrichten waarin strategische afwegingen integraal worden gemaakt. Het doel is om dergelijke investeringen te kunnen doen terwijl we onze financiële positie goed bewaken.

Nij Begun Nij Begun is een grote kans voor de regio om te investeren in herstel en perspectief. Wij werken samen in regionaal verband om dit zo goed mogelijk vorm te geven. Met de start van de uitvoering van de Economische en Sociale Agenda Nij Begun in 2026 dienen zich kansen

Coalitieakkoord 2026-2030

Geld De financiële vooruitzichten voor de komende jaren zijn helaas onzeker. Net als in de afgelopen jaren is het onduidelijk hoeveel geld we ontvangen van het Rijk. Sinds 2026 ontvangen we veel minder geld van het Rijk. Terwijl de taken en de maatschappelijke opgaven voor de gemeente alleen maar groter worden. We zijn hierover al lang in gesprek met het Rijk, maar tot nu toe zonder resultaat. Het Rijk houdt vast aan de korting van de budgetten voor de gemeente.

Naast de algemene korting op het gemeentefonds, krijgt Groningen te weinig geld om alle taken goed uit te voeren. Dit blijkt ook uit de herijking van het gemeentefonds, dat gaat over de verdeling van geld over alle gemeenten. In de nieuwe verdeling heeft Groningen recht op meer geld, maar we wachten nog steeds op de definitieve besluitvorming van het Rijk. Ook op het gebied van jeugdzorg zijn de budgetten te laag om de steeds hogere kosten te kunnen blijven betalen. Het is niet duidelijk of de landelijke hervormingsplannen voor de jeugdzorg helpen om de stijgende kosten onder controle te houden.

Het Rijk moet ervoor zorgen dat gemeenten genoeg geld krijgen om hun taken uit te voeren. We blijven hierover met het Rijk in gesprek. Maar zolang dat geld er niet is, moeten we het met minder doen. In die tijd proberen we onze doelen zo goed mogelijk vast te houden, in ieder geval totdat duidelijk is hoeveel geld we van het Rijk krijgen. We blijven investeren in wat belangrijk is voor onze inwoners en ondernemers nu en in de toekomst. We kunnen niet alles structureel oplossen. Daarom kiezen we er soms voor om iets eerst tijdelijk te regelen, totdat het Rijk een definitief besluit heeft genomen. Daarna besluiten we of we hiermee door kunnen gaan. Om onze investeringen in een leefbare en toekomstbestendige samenleving te kunnen betalen, moeten we samen kijken hoe we de problemen kunnen oplossen. Het vraagt iets van ons allemaal.

Geld

Dit doen we door: • Meer risico’s te nemen in de begroting. In de afgelopen jaren gaven we vaak minder uit dan we van tevoren hadden begroot. In de nieuwe begroting houden we hier opnieuw rekening mee. We verhogen het bedrag waarvan we verwachten dat we dit aan het einde van het jaar over houden met 5 miljoen euro per jaar. Daarnaast accepteren we vanaf 2028 een niet sluitende meerjarenbegroting. Dit betekent dat de uitgaven hoger zijn dan de inkomsten. We vinden dit verantwoord gezien de rekeningresultaten van de afgelopen jaren en de kans op meer geld uit het gemeentefonds. We zorgen ervoor dat de uitgaven en inkomsten in 2027 en 2028 in evenwicht zijn. • We nemen een aantal inhoudelijke bezuinigingsmaatregelen. We kiezen daarbij voor bezuinigingen met zo min mogelijk consequenties voor

ons beleid. We kijken ook kritisch naar de inrichting van onze eigen organisatie. De gemeente staat dichtbij inwoners, ondernemers en instellingen en is gericht op het bereiken van de maatschappelijke doelen. Onze plannen liggen klaar en we leggen de focus op de uitvoering. De laatste jaren is de organisatie flink gegroeid. We onderzoeken of we op alle fronten nog de goede dingen doen en waar we verbeteringen kunnen aanbrengen. En gezien de financiële situatie houden we rekening met een formatiereductie van 10%. Dit levert een besparing van 24 miljoen euro per jaar op vanaf 2031. We kunnen deze formatiereductie opvangen met natuurlijk verloop. Er is geen sprake van gedwongen ontslagen. Het kan wel consequenties hebben voor de taken die we uitvoeren.

Geld

• Tot slot ontkomen we niet aan een verhoging van de gemeentelijke lasten. Zonder deze verhoging moeten we nu pijnlijke bezuinigingsmaatregelen nemen, terwijl we niet zeker weten of het op langere termijn echt nodig is. We zien het verhogen van de tarieven als sluitstuk, waarbij het uitgangspunt blijft dat de sterkste schouders ook de zwaarste lasten dragen. Zonder een extra lastenstijging kunnen we de Rijkskorting niet opvangen. We verhogen de OZB daarom met 5% en rekenen meerkosten toe aan de afvalstoffenheffing en rioolrechten. Dit leidt tot 8,5 miljoen meer inkomsten per jaar. De gemiddelde woonlasten stijgen met 52 euro per jaar.

Acties • We blijven samen met andere gemeenten in gesprek met het Rijk over het geld dat we nodig hebben voor een goede uitvoering van onze taken. Dit gaat over de omvang en de verdeling van het gemeentefonds. Als we taken voor het Rijk uitvoeren, moeten we daarvoor voldoende geld krijgen. • Na 2028 hebben we geen sluitende meerjarenbegroting. Als de Rijksinkomsten de komende jaren niet groeien zijn extra maatregelen nodig. In dat geval zijn we bereid tot een extra verhoging van de OZB. We wegen deze verhoging af tegen bezuinigingsmogelijkheden die we de komende periode in kaart brengen. • Voor een gezonde financiële positie is het van belang voldoende weerstandsvermogen te hebben om risico’s op te kunnen vangen. Door uitvoering van de

Geld

Coalitieakkoord 2026-2030

strategische investeringsprojecten en door de druk op de gemeentefinanciën zullen de risico’s toenemen. Daarom houden we het weerstandsvermogen in stand. • Vanaf 2027 was het voornemen om alleen ondernemers met minder dan 1 vierkante meter aan reclame-uitingen uit te zonderen van de reclamebelasting. Dat voorstel wordt aangepast. Voortaan hoeven ondernemers met 2 vierkante meter of minder aan reclame geen reclamebelasting te betalen. Dit gaat om ruim 2.000 bedrijven. Daarnaast wordt een budget beschikbaar gesteld om samen met ondernemers te werken aan het terugdringen van reclame in de openbare ruimte. Ondernemers hebben zelf aangegeven hierin graag met de gemeente op te trekken, zodat er gezamenlijk kan worden gewerkt aan het terugwinnen van de openbare ruimte en het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. • We stellen extra geld beschikbaar voor jeugdzorg voor een aantal aanvullende preventieve maatregelen die de instroom in de jeugdhulp moeten afremmen. Dit vraagt om flexibiliteit en snelheid. We stellen hiervoor één budget beschikbaar en maken vooraf afspraken over doelen, sturing en monitoring van de resultaten. We betalen dit door gebruik te maken van de ruimte die het begrotingsadvies van de VNG ons geeft. Uitgangspunt daarbij is dat de taakstelling uit de landelijke hervormingsagenda grotendeels wordt gerealiseerd.

• Ook voor een aantal andere integrale onderwerpen (bijvoorbeeld mobiliteit en zorg en veiligheid) stellen we een centraal budget beschikbaar. De inzet bepalen we op basis van een nader uit te werken plan. We maken daarbij afspraken over sturing en monitoring.

• De financiële ruimte in de komende jaren is beperkt en er zal weinig ruimte zijn voor nieuwe ontwikkelingen. We gaan het jaarlijkse begrotingsproces anders inrichten. Uitgangspunt is dat nieuwe opgaven binnen de beschikbare middelen moeten worden opgevangen (nieuw voor oud).

Intensiveringen en strategische investeringsagenda In de bijlage staat waar we extra geld voor reserveren en hoe we dit betalen. De jaarschijven 2027 en 2028 zijn sluitend. Vanaf 2030 is er nog een tekort van ongeveer 10 miljoen euro. De maatregelen waar we extra geld voor reserveren zijn toegelicht in de inhoudelijke hoofdstukken van dit akkoord.

Bijlage Financiële overzichten

Overzicht intensiveringen: Waar trekken we extra geld voor uit?

Overzicht intensiveringen In het volgend overzicht zijn de onderwerpen opgenomen waarvoor we extra geld beschikbaar stellen. De indeling in het overzicht sluit aan bij de hoofdstukken van het coalitieakkoord. In sommige gevallen staat er geen bedrag opgenomen. In dat geval kunnen de kosten worden gedekt uit andere budgetten (bijvoorbeeld Nij Begun, klimaatgelden of rijksmiddelen). Er staat dan steeds bij waaruit de kosten betaald kunnen worden. De projecten van de SIA zijn ook opgenomen in het overzicht. In de begroting 2026 hebben we een financiële reservering opgenomen voor de projecten die op korte termijn starten. In de begroting 2027 wordt deze reservering geactualiseerd. We houden er nu rekening mee dat de financiële reservering de komende jaren moet worden verhoogd.

Dichtbij

s/i

2027

2028

2029

2030

Toegankelijkheid Fysieke loketten in de wijk

-600

Toegankelijkheid en openbare toiletten

-75

Gebiedsgericht werken

-1.830

Burgerbegroting Sterk Hoogkerk

-450

Inwonerparticipatie (inclusief jongeren)

-250

Stem van Groningen

-250

-500

-400

-300

Wet Open Overheid

-339

Wet Open Overheid

-95

Nieuwe CAO uitzendkrachten

-1.763

-5.552

-6.152

-5.202

-5.102

Gebiedsgericht werken

Inwonerparticipatie

Ontwikkeling organisatie Veranderende arbeidsmarkt en grip op verzuim Bijna onontkoombare knelpunten

Totaal Dichtbij Alle bedragen staan in duizenden euro’s (* €1.000)

Bijlage | Financiële overzichten

Financiële overzichten

Sociaal

s/i

2027

2028

2029

2030

Ontmoeting / sociale basis

Vluchtelingen en statushouders

Wijk- en dorpsondersteuning (dekking Sociale Agenda Nij Begun) Opbouwwerk, jongerenwerk, buurtsport- en cultuurcoaches (dekking Sociale Agenda Nij Begun)

Nieuwkomers / statushouders (trajecten ISK-jongeren en UMCG traject)

Opvang van ongedocumenteerden (voorheen LVV)

-230

-5.000

Ontmoetingsplekken (dekking Sociale Agenda Nij Begun) Extra ondersteuning bewoners en sociaal culturele accommodaties

-130

Creëren van perspectief inzet Odensehuizen

-75

Accommodatiebeleid

-285

Uitbreiding capaciteit toezicht en handhaving OR

-586

-748

-910

-1.072

Gemeentelijke weerbaarheid

-500

-1.700

-1.800

-1.850

Bijna onontkoombare knelpunten

Armoede en bestaanszekerheid / werk en participatie Continueren actieprogramma armoede (inclusief mondzorg)

-1.040

-1.344

Ondersteuning jongvolwassen in een kwetsbare positie

-240

-710

Dierenartskosten

-50

Volwassenenfonds sport en cultuur

-156

Budget transformatie zorglandschap Jeugd

-2.300

-4.200

-3.000

-2.000

Hogere taakstelling hervormingsagenda Jeugd (begrotingsadvies VNG)

2.300

4.200

3.000

2.000

Jeugdhulp

Zorg en ondersteuning (zorg en veiligheid) Budget zorg en veiligheid (straatcoaches, inzet SPV’ers en aanpak dakloosheid)

-1.500

Huiselijk geweld en kindermishandeling

-297

-1.079

-529

Intensivering aanpak geweld tegen vrouwen

-290

Gezondheid (dekking Sociale agenda Nij Begun en AZWA)

Veiligheid

Onderhoud openbare ruimte - kosten sociaal werkgeverschap

Ontzorgen statushouders

-435

Bijzondere Bijstand

-450

Wet Kinderopvang

-200

Individuele Inkomenstoeslag

-350

-550

-625

Begeleiding statushouders Thuisin050

-581

-596

-341

-103

Begeleiding statushouders Thuisin050

-130

Jeugdzorg

-7.200

-8.600

-7.400

Zorgkosten WMO

329

587

862

841

Beschermd wonen

-155

-528

-1.583

-2.670

Maatschappelijke opvang / Vrouwenopvang (MO /VO)

-1.162

-430

-682

-740

Veilig Thuis Groningen en Centrum Seksueel Geweld

-1.020

WIJ Groningen

-493

JGZ - basis op orde

-734

-10.760

-24.548

-21.227

-21.621

Totaal sociaal

-454

Alle bedragen staan in duizenden euro’s (* €1.000)

Bijlage | Financiële overzichten

Financiële overzichten

Duurzaam

s/i

2027

2028

2029

2030

Klimaatadaptatie, natuur en biodiversiteit

Schoon drinkwater

Wijkposten beheer en onderhoud (SIA)

Voldoende en schoon water

Klimaatadaptatie (Dekking CDOKE middelen)

-58

Overhead formatie klimaatadaptatie

-58

Groenplan

-300

Bosfonds (koppelen aan ecotaxateur)

-200

Waardegestuurd beheer

-545

-430

Meerjaren-vervangingsplan openbare ruimte

-57

-83

-896

-1.663

Verbinding Zuiderplantsoen/Liniepark

-100

Waardegestuurd maaibeheer (scenario groei)

-300

Gezondheid en milieu: omgevingsveiligheid

-125

-100

Uitvoering gemeentelijke ecologische structuur (GES)

-300

Soortenmanagementplan opstellen en uitvoering

-105

Aanpak voor verenigingen van eigenaren (VVE)

-200

Energiepark Woldjerspoor

-71

-82

-200

-100

Landelijk gebied en voedseltransitie

-500

Dierenwelzijn

-70

Kostendekkendheid bedrijfsafval

-558

Areaaluitbreiding brugbediening

-43

-37

Noodzakelijk onderhoud sanitaire units bijzondere woonvormen

-70

Beheer- en onderhoudskosten Dudok

-151

-3.953

-3.859

-4.087

-4.854

Landelijk gebied voedseltransitie en dierenwelzijn

Bijna onontkoombare knelpunten

Totaal duurzaam Alle bedragen staan in duizenden euro’s (* €1.000)

Energietransitie Verduurzaming maatschappelijk vastgoed (SIA) Warmtenet (SIA) Energiepark Meerstad Noord (SIA) Energietransitie (dekking CDOKE)

Bijlage | Financiële overzichten

Financiële overzichten

Thuis

s/i

2027

2028

2029

2030

Investeringsagenda Sociaal Culturele Accommodaties

-40

-701

-844

-1.348

Exploitatie: sociaal Culturele Accommodaties

-20

-40

-410

-655

Groningen groeit sociaal groen en eerlijk Gebiedsontwikkeling Stationsgebied (SIA) Hortus Biologisch centrum (SIA)

Wonen Gebiedsontwikkeling Meerstad (SIA) Woningbouw in de dorpen (dekking realisatiestimulans)

Subsidie Steunpunt huren (dekking realisatiestimulans)

Precario woningcorporatie (dekking realisatiestimulans)

Wonen en zorg: stimulering en transformatiebudget

-100

Vervolg programma binnenstad

-600

Handhaving fietsparkeren Grote Markt (dekking mobiliteitsfonds)

Fietsstewards (dekking mobiliteitsfonds)

Binnenstad

Duurzame mobiliteit Gebiedsontwikkeling Suikerzijde - Station (SIA) Bovenwijkse infrastructuur (SIA) Bovenwijkse investeringen Stadshavens

-90

-135

-180

-225

Mobiliteit

-950

-1.075

-1.450

-1.700

-1.800

-2.651

-3.584

-4.628

Totaal Thuis Alle bedragen staan in duizenden euro’s (* €1.000)

Bijlage | Financiële overzichten

Financiële overzichten

Samen

s/i

2027

2028

2029

2030

Economie in evenwicht

Kunst en cultuur

Budget grondbank/ ontwikkelbedrijf

-550

Nieuw muziekcentrum (SIA)

Ontwikkeling en programmering Social Impact fonds

-320

-200

Martiniplaza (sparen in SIA)

Fonds terugdringen reclame openbare ruimte (samen met ondernemers)

-100

Campusontwikkeling (dekking uitvoeringskosten Nij Begun)

Vrijetijdseconomie (dekking uitvoeringskosten Nij Begun)

Kompas lokale economie binnenstad

-150

Aantrekkelijke wijkcentra

-150

Nachtvisie 2025-2030

-50

Extra middelen cultuurnota

-1.000

Versterken bedrijfsvoering cultuur instellingen

-75

-275

Groninger Museum

-450

Noorderzon

-100

Opstellen bidbook culturele hoofdstad

-250

Volksfeesten en herdenkingen

-150

Sport en bewegen

Forumbibliotheek Ten Boer (dekking Nij Begun)

Masterplan sportvoorzieningen (SIA)

Open Studio’s

-660

-114

-150

Versterken ambtelijke capaciteit (Dekking Nij Begun)

Multifunctioneel sportcentrum Kardingen (SIA) Co-investeringsfonds Sport

Co-financiering subsidieregeling Sport

WK Wielrennen

Capaciteit ondersteuning sportclub

-200

-244

-100

-75

-244

-75

Bijna onontkoombare knelpunten Vervangen SBR-kunstgrasvelden en saneren SBR-korrels Totaal Samen

TOTAAL INTENSIVERINGEN

-34

-4.563

-3.579

-3.538

-3.504

-26.627

-40.789

-37.637

-39.709

Structureel

-11.157

-18.601

-22.740

-24.970

Incidenteel

-15.471

-22.187

-14.898

-14.738

Alle bedragen staan in duizenden euro’s (* €1.000)

Bijlage | Financiële overzichten

Financiële overzichten

Totaal overzicht: Wat geven we uit en hoe betalen we dat? In het overzicht hieronder staat in grote lijnen waar we het geld aan uitgeven hoe we het gaan betalen. Financieel perspectief

2027

2028

2029

2030

-4.482

-10.176

-15.558

-10.511

3.500

Actueel meerjarenbeeld 2027-2030 Meerjarenbeeld 2027-2030 Inschatting effect vervolg herverdeling gemeentefonds (onzeker) Actueel meerjarenbeeld 2027-2030

-4.482

-10.176

-12.058

-7.011

- structureel

-11.157

-18.601

-22.740

-24.970

- incidenteel

-15.471

-22.187

-14.898

-14.738

Verhogen reservering strategische investeringsagenda (SIA)

-3.301

-3.988

-7.494

-12.192

Totaal nodig

-29.928

-44.776

-45.132

-51.901

Wat is beschikbaar?

2027

2028

2029

2030

Rekeningresultaat (in 2027 zit effect rekening 2024 en 2025)

51.902

5.000

Organisatie ontwikkeling (10% formatie reductie)

950

6.150

13.950

21.750

Bezuinigingsmaatregelen zonder grote beleidsconsequenties

2.080

12.618

14.025

14.727

Verhogen tarieven kort parkeren binnenstad

900

Verhoging OZB (5%)

6.500

Totaal beschikbaar

62.332

31.168

40.375

48.877

Totaal

27.922

-23.784

-16.815

-10.035

Overhevelen saldo 2027 naar 2028 / 2029

-12.677

-10.035

Wat hebben we extra nodig?

Actueel meerjarenbeeld 2027-2030 Het actueel meerjarenbeeld geeft het financiële beeld zonder dat we nieuwe dingen doen. Het meerjarenbeeld wordt voor een groot deel bepaald door het gemeentefonds. Dit zijn de middelen die we van het Rijk ontvangen voor uitvoering van de gemeentelijke taken. Daarnaast zijn in het meerjarenbeeld ontwikkelingen opgenomen waar we geen invloed op hebben, zoals loon- prijs en rente ontwikkelingen. Het actueel meerjarenbeeld bepaalt de startsituatie. We beginnen in de min.

Wat hebben we extra nodig? Door nieuwe dingen (intensiveringen) en de uitvoering van de strategische investeringsagenda nemen we de kosten toe.

Intensiveringsmogelijkheden Wat is beschikbaar? In het onderdeel beschikbaar staat hoe we het gaan betalen.

Totaal Onder aan de streep hebben we een sluitende begroting in 2027 en 2028. De uitgaven en inkomsten zijn in evenwicht. Vanaf 2029 accepteren we een tekort. Dit vinden we verantwoord gezien de rekeningresultaten van de afgelopen jaren en de kans op meer geld uit het gemeentefonds.

Alle bedragen staan in duizenden euro’s (* €1.000)

Bijlage | Financiële overzichten

Portefeuilleverdeling

Mirjam Wijnja

Janette Bosma

Jalt de Haan

Eelco Eikenaar

PRO Groningen

Partij voor de Dieren

CDA

Wethouder Financiën, Groen en Klimaatadaptatie 1e locoburgemeester

Roelien Kamminga Burgemeester

• Financiën • Groen • Klimaatadaptatie • Stadsbeheer • Bedrijfsvoering en organisatie • Gebiedsgericht werken en democratische vernieuwing

• Openbare Orde & Veiligheid • Toezicht & Handhaving openbare ruimte • Nationaal Programma Groningen • Externe betrekkingen • Regionale Samenwerking • Media & communicatie • Voorzitter Akkoord van Groningen • Asielbeleid in relatie tot Veiligheidsberaad • Algemene Zaken • Archieven

• Toegankelijkheid • Diversiteit, inclusie en emancipatie • Gebiedswethouder centrum

Wethouder Armoede, Wijkvernieuwing en Dienstverlening

2e locoburgemeester

3e locoburgemeester

4e locoburgemeester

• Natuur & Biodiversiteit • Economische zaken

(waaronder vrijetijdseconomie, markt, haven, horeca)

• Cultuur • Dieren • Voedsel • Landbouw en Landelijk gebied

• Sport • Verkeer & Vervoer • Asiel, nieuwkomers • Sportevenementen • Gebiedswethouder Haren

• Inkomen, schuldhulpverlening, armoedebeleid

• Sociale wijkvernieuwing • Welzijn (incl. samenlevingsopbouw,

sociaal-cultureel accommodatiebeleid, vrijwilligersvergoeding)

• Publieke dienstverlening • ICT-digitalisering • Gebiedswethouder West

Rik van Niejenhuis

Manouska Molema

Carine Bloemhoff

ChristenUnie

PRO Groningen

Wethouder Zorg en Welzijn, en Versterken en Vernieuwen

Wethouder Ruimtelijke ordening en Wonen

Wethouder Jeugd, Zorg & Veiligheid en Energie

Wethouder Onderwijs en Werk

6e locoburgemeester

7e locoburgemeester

8e locoburgemeester

• Zorg & Welzijn (ouderenbeleid,

• Wonen • Vergunningen, Toezicht & Handhaving

• Evenementen (geen sport) • Sekswerkers • Versterken & vernieuwen • Erfgoed, cultuurhistorie en

• Vastgoedbedrijf • Maatschappelijk vastgoed • Grondbedrijf • Ruimtelijke wijkvernieuwing • Gebiedswethouder Oost

WMO, beschermd wonen, vrijwilligersbeleid en mantelzorgbeleid)

archeologie

• Gebiedswethouder Ten Boer Bijlage | Portefeuille verdeling

Wethouder Sport, Mobiliteit en Nieuwkomers

Inge Jongman

5e locoburgemeester

Wethouder Natuur, Economische Zaken en Cultuur

(VTH)

• Jeugdzorg & Jeugdbeleid • Zorg & Veiligheid • Gezondheid • Energietransitie • WarmteStad en EBG

(Meerstad Noord, Net van de toekomst)

• Gebiedswethouder Zuid

• Coördinerend wethouder sociaal domein • Sociaal ontwikkelbedrijf (iederz+) • Werk, activering en participatie (incl. Werk in Zicht)

• Arbeidsmarktbeleid • Onderwijs en geletterdheid • Campussen, Akkoord van Groningen • Coördinatie externe contacten en lobby • Gebiedswethouder Oude wijken

Colofon Ontwerp en Vormgeving: Spark, Bert Hobers Gemeente Groningen Natascha van ’t Hooft Foto’s: Hobbe Hollands, Roelof Bos, Gemeente Groningen | Uitgave: Gemeente Groningen 2026

Groningen

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/5422/documents/93961