Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) planologie Noorderpoort Verzetsstrijderslaan.pdf

Raadsvoorstel

Onderwerp

Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) planologie Noorderpoort Verzetsstrijderslaan

Telnr.

14 050

Registratienummer Classificatie

Bijlagen 3

113242-2025 Openbaar

Portefeuillehouder

Van Niejenhuis

Langetermijn agenda (LTA) Raad

LTA ja: LTA nee:

Geheim

Vertrouwelijk (bij gebruik van persoonsgegevens)

Maand Jaar Niet op LTA

Voorgesteld raadsbesluit

De raad besluit een positief advies te geven op de aanvraag omgevingsvergunning met kenmerk GRN-00013241 voor het realiseren van een schoolgebouw op het perceel Verzetsstrijderslaan 2-4 te Groningen.

Samenvatting

In april 2025 hebben wij een aanvraag omgevingsvergunning ontvangen van Noorderpoort voor een nieuw te realiseren schoolgebouw aan de Verzetsstrijderslaan 2-4 in Groningen. De aanvraag past niet in het omgevingsplan en er is sprake van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Het bouwplan valt onder Categorie H waarvoor de gemeenteraad, bij besluit van 20 december 2023, van zijn adviesrecht gebruik wil maken. Uit de beoordeling van de aanvraag blijkt dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan de locatie. Wij stellen voor dat de raad een positief advies geeft zodat wij de omgevingsvergunning kunnen verlenen. B&W-besluit d.d.: 20 mei 2025

Vervolg voorgesteld raadsbesluit

Aanleiding en doel

In 2009 is de locatie van Noorderpoort aan de Verzetsstrijderslaan in gebruik genomen voor Kunst & Multimedia. en Inmiddels is deze opleiding uitgegroeid tot één van de belangrijkste voor creatieve beroepen in het mbo voor NoordNederland. De groei aan studenten heeft er toe geleid dat de huidige locatie niet meer passend is voor het aantal studenten. Daarbij dateert het gebouw uit de jaren ’60 en Noorderpoort geeft aan dat het letterlijk piept en kraakt. Het bestaande gebouw wordt op termijn door Noorderpoort verduurzaamd en ingezet voor theorielessen voor andere opleidingen. Het gebouw is echter niet meer geschikt te maken voor de praktijklessen die voor de opleiding Kunst & Multimedia nodig zijn. Voordat de uitbreiding van het onderwijs zoals deze nu voorligt is onderzocht of er binnen het huidige bouwvlak mogelijkheden zijn om nieuwbouw te realiseren. Gebleken is dat deze uitbreiding gezien de cultuurhistorische waarden van de bestaande bebouwing maar ook stedenbouwkundig niet goed in te passen is binnen de huidige bestemming. Daarom is onderzocht in hoeverre het haalbaar is om de school uit te breiden op het naastgelegen perceel. Deze gronden zijn eigendom van Noorderpoort maar hebben nu de bestemming groen. De naastgelegen grond bevat tevens een sportvoorziening.

Met de voorgenomen uitbreiding kan Noorderpoort een moderne leeromgeving creëren die beter aansluit op eigentijdse onderwijsvormen en duurzaamheidsambities. De ontwikkelwens en uitbreiding van Noorderpoort op deze locatie komt mede omdat deze midden tussen de samenwerkingspartners uit het werkveld ligt die aansluiten op de gehuisveste opleidingen. Zo profiteert het onderwijsprogramma van de nabijheid van samenwerkingspartners en de Drafbaan als evenemententerrein. Verder is deze locatie, gezien de afstand met het hoofdstation, optimaal bereikbaar middels openbaar vervoer. Het voornemen is om op het naastgelegen perceel een nieuwe school te realiseren, deze nieuwbouw behelst een toevoeging van circa 5.000m2 nieuw onderwijsprogramma. Daarnaast dient de kwaliteit van de buitenruimte rondom de nieuwe school en het bestaande bestuursgebouw verhoogd te worden. Dit terrein grenst namelijk aan de noord- en oostrand van het stadspark, maar keert zich op dit moment volledig af van het park. Door het hanteren van een lager onderhoudsniveau is een robuuste bossage ontstaan, gecombineerd met een hekwerk, wordt hierdoor de verbinding met Stadspark geblokkeerd. Verder kent het grasveld geen ecologische waarden en is het rondom de bestaande bebouwing voornamelijk verhard.

Met de ruimtelijke herinrichting wordt tussen de nieuwe schoollocatie en de bestaande bebouwing een openbaar toegankelijk parkgebied gerealiseerd, welke in eigendom komt van de gemeente. Dit parkgebied wordt niet alleen een prettige verblijfs- en leeromgeving voor studenten en medewerkers, maar is ook van grote meerwaarde voor omwonenden en bezoekers van het Stadspark. Hiermee sluit het plan aan op de gemeentelijke visie van het Stadspark. Daarbij wordt het sportveld, in een nieuwe vorm, geintegreerd in het parkgebied. Door middel van een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) kan van de regels van het Omgevingsplan worden afgeweken om de beoogde ontwikkeling toe te laten. Op verzoek van Noorderpoort wordt de BOPA gefaseerd aangevraagd. Hiermee wordt eerst een vergunning aangevraagd waarmee de bestemming kan worden gewijzigd, een planologisch basisbesluit. Het stedenbouwkundig- en landschappelijk kader en planologische onderzoeken liggen hieraan ten grondslag en zijn gebruikt voor het vormen van het toetsingskader. Op basis van dit stedenbouwkundig- en landschappelijk kader kan in de volgende fase het bouwplan worden uitgewerkt en wordt op een later moment een tweede vergunningaanvraag gedaan voor het bouwplan. Deze tweede aanvraag kan gelijktijdig worden gedaan met de technische uitwerking van het bouwplan.

2

Huidige situatie

Nieuwe situatie (kaderschets)

Het bestaande schoolgebouw aan de Verzetsstrijderslaan 2 valt welliswaar buiten de scope van de herinrichting. Wel is het belangrijk te vermelden dat deze door Noorderpoort op termijn zal worden gerenoveerd. Deze locatie zal dienen voor opleidingen met de nadruk op theoretisch onderwijs, mogelijk in combinatie met een functie voor ondersteunende stafdiensten soortgelijk als in het naastgelegen bestuursgebouw van Noorderpoort. Kader

Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking. Daarmee zijn alle geldende en in procedure zijnde bestemmingsplannen opgegaan in het 'Omgevingsplan van rechtswege'. Dit betekent niet dat de bestemmingsplannen hun geldigheid verliezen. De bestaande bebouwing van het Noorderpoort aan de Verzetsstrijderslaan 2 en 4 valt onder het vigerende bestemmingsplan Oud Zuid, vastgesteld in april 2009. De uitbreiding voor nieuwbouw is geprojecteert op de naastgelegen grond, welke valt onder het vigerende bestemmingsplan Kranenburg-Stadspark, vastgesteld op 26 juni 2013 en heeft de bestemming groen. Daarmee is dit initiatief in strijd met het omgevingsplan. Onder de Omgevingswet zijn wij bevoegd om omgevingsvergunningen te verlenen voor activiteiten die passen binnen het Omgevingsplan maar ook wanneer deze niet passen binnen het omgevingsplan: dan geldt het in werking zetten van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Op 20 december 2023 heeft de gemeenteraad een lijst met categorieën vastgesteld waarover zij wenst te adviseren. Dit initiatief valt onder Categorie H:Bouwwerken ten behoeve van maatschappelijke voorzieningen: Het oprichten, uitbreiden, veranderen of vernieuwen van gebouwen en andere bouwwerken ten behoeve van maatschappelijke voorzieningen. Argumenten en afwegingen

Stedenbouwkundig en landschappelijke kader Noorderpoort heeft in samenwerking met landschapsburea Laos een eerste verkenning gedaan, waarbij een nadrukkelijke relatie is gelegd met het Stadspark en de (groene) verbinding met de woonwijk Laanhuizen. Er is in eerste instantie gekeken naar wat het landschap kan bieden en daarna naar de stedenbouwkundige invulling en volumes. De landschappelijke verkenning is als basis gelegd voor de verdere uitwerking. Er wordt beoogd in de uitbreiding van de school te voorzien door één gebouw met twee volumes te realiseren. De nieuwbouw dient aan te voelen als integraal onderdeel van het landschap. Volumes sluiten in hoogte aan bij de omgeving. Door de uitbreiding als onderdeel van een openbaar toegankelijke campus te ontwerpen, de footprint van de bebouwing zo klein mogelijk te maken en (fiets-) parkeren landschappelijk op te lossen, ontstaat er een nieuw ensemble van gebouwen in het park in plaats van een schoolterrein dat een hap uit het park neemt. Door de ontwikkeling ontstaat er een nieuwe verbinding tussen Laanhuizen en het Stadspark; meer specifiek tussen de Verzetsstrijderslaan en de Concourslaan. De volumes begeleiden deze route en zijn alzijdig. Daar waar de volumes aan de route staan wordt gezocht naar een levendige interactie tussen onderwijsprogramma in de plint en het maaiveld, zodat de alzijdigheid wordt versterkt.

De nieuwe noord-zuidverbinding is een logische ononderbroken openbare route. De noord-zuid verbinding zal tot een hogere dynamiek in bewegingen leiden tussen Laanhuizen en het Stadspark, waarmee het terrein toegankelijker, opener en veiliger wordt. Een nieuw, tweede adres aan de Concourslaan sluit aan bij de te verwachten voetgangersstroom vanaf het hoofdstation. Hiermee wordt de beleving van de Concourslaan verrijkt. Functionele elementen, zoals fietsparkeerplaatsen worden dicht bij de entrees van het gebied en landschappelijk ingepast, zodat er zo min mogelijk geparkeerde “weesfietsen” ontstaan. Het terrein is ingericht op voetgangers en fietsers. De auto is te gast. Parkeren wordt zoveel mogelijk voorzien

3

aan de randen, waarmee het verhardingspercentage beperkt blijft. De onderwijslocatie wordt op dit moment in hoofdlijn gekenmerkt door vrij monotone ecologische waarde. Met name het gazon heeft weinig ecologische waarde. Dat wordt verbeterd met deze ontwikkeling. Van strak gemaaid gazon, naar extensiever beheerd kruidenrijke vegetatie. Van bomen met een beperkte levensduur naar gezonde aanplant. En versterking van huidige gradiënten in houtopstanden tot kernmantel-zoom vegetatie, conform gemeentelijke ambitie omtrent het Stadspark (zie bijlage met landschapsplan) Evenwichtige toedeling van functies aan locaties De aanvraag omgevingsvergunning is voorzien van een (ruimtelijke) onderbouwing waarin wordt gemotiveerd dat het kader voor het nog uit te werken bouwplan voorziet in een evenwichtige toedeling van functies aan de locatie. Deze is bijgevoegd in de bijlage. In de onderbouwing is de planbeschrijving uiteengezet, het van toepassing zijnde rijks-, provinciaal-, en gemeentelijk beleid, de wijze waarop het plan is voorbereid, het participatietraject en de aspecten die van belang zijn voor de fysieke leefomgeving. Boom Effect Analyse Voor het projectgebied is een Boom Effect Analyse (BEA) opgesteld (zie bijlage).

Hiermee zijn de gevolgen van de voorgenomen ontwikkeling op het bestaand groen op deze locatie inzichtelijk gemaakt en is de kwaliteit en toekomstverwachting van de bomen en houtopstanden in beeld gebracht. Dit is belangrijk om een goede afweging in belangen te kunnen maken. We hechten veel waarde aan de bomen in onze gemeente en gaan er daarom zorgvuldig mee om. Inzet bij een ruimtelijke ontwikkeling is om het bestaande groen zoveel mogelijk te behouden of eventueel te herplanten én groenkwaliteit toe te voegen. Pas als er geen andere mogelijkheid is gaan we over tot het vervangen van groen en/of bomen. Het Stadspark is een park, dat naast ecologische waarde ook gebruiks- en belevingswaarde heeft. Niet alleen is goed gekeken naar de effecten van de voorgenomen ontwikkeling, maar is de bestaande kwaliteit als uitgangspunt genomen. Daarnaast is gekeken hoe de gebruiks- en belevingswaarde op diverse plekken te verbeteren en te versterken is. Daar waar gaten zijn ontstaan door uitval of omdat er nooit een boom heeft gestaan worden jonge bomen gepland. Ook wordt ter plaatse van de noordelijke entree van het gebied nieuw groen aangeplant. Verder is het aantal vierkante meters verharding zoveel mogelijk beperkt en is het niet gewenst om in de parkruimte en op het groene schoolplein verharding aan te brengen.

Over het gehele plan genomen verbetert de ecologische waarde van het gebied. Intensief gemaaid gras zal bijvoorbeeld veranderen in extensief beheerd kruidenrijk grasland. Per saldo wordt er circa 8.000 m2 aan Gemeentelijke Ecologische Structuur toegevoegd met dit plan. Binnen de huidige kaders, op basis van de positionering van de paden en de verharding en de inrichting van de openbare ruimte kunnen acht bomen niet duurzaam behouden blijven, waarvan één boom niet kapvergunningplichtig is. Drie van deze acht bomen gaan herplant worden binnen het plangebied. Verder blijft een deel van de houtopstanden niet duurzaam behouden. Vanwege de ligging van de te vellen bomen in de Gemeentelijke Ecologische Structuur (GES) is het vaststellen van een BEA door ons een vereiste. Zonder vaststelling van een BEA is het niet mogelijk om een omgevingsvergunning ‘kapactiviteit’ te verlenen. In de afweging is gekeken naar alternatieven om te komen tot optimalisatie van het plan. Reden voor het vellen van de betreffende 5 bomen en houtopstand is een verbinding en openbare parkstructuur te creëren tussen het terrein van Noorderpoort en de omgeving. Onderzocht is of behoud mogelijk is. Maar door de combinatie van de matige kwaliteit van deze bomen in combinatie met het effect op de totale ruimtelijke inrichting is dit niet het geval.

Verder wordt er via een opening aan de Concourslaan een noord-zuid verbinding gecreëerd. Daarmee ontstaat een toegang voor fietsers en voetgangers. Dit draagt bij aan de toegankelijkheid van de locatie. Gekeken is of deze opening kleiner kon worden, maar dat gaat ten koste van de relatie tussen onderwijslocatie en park. In dit nieuwe pad zijn twee bomen aan de zijde van de Concourslaan gesitueerd. In relatie tot verkeersveiligheid is het niet mogelijk om deze bomen duurzaam te behouden. Deze bomen zullen worden verplant in het projectgebied. Tot slot is gekeken of een deel van de te verwijderen houtopstand waarvan de conditie goed is kan worden gebruikt in de nieuwe inrichting. Voor in totaal 54 m² is dat het geval. Advies Commissie Ruimtelijke Kwaliteit De aanvraag is behandeld tijdens de vergadering van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit op woensdag 12 februari 2025. De aanvraag is getoetst aan het relevante gemeentelijk beleid, waaronder ons stedebouwkundig beleid, het erfgoedbeleid en de welstandsnota. De commissie geeft aan het gepresenteerde stedenbouwkundig- en landschapskader in grote lijnen goed te kunnen volgen. De herinrichting draagt bij aan een open ruimtelijke opzet met meer licht, lucht, ruimte en toegankelijkheid passend bij het karakter van het Stadspark.

Enkele aandachtspunten, onder andere ten aanzien van de middengebied, zijn verwerkt in een geactualiseerde versie van het stedenbouwkundig- en landschapskader (zie bijlage stedenbouwkundig- en landschapskader). In de volgende fase zal het ontwerp uitgewerkt worden. Ter afronding van deze fase keert Noorderpoort terug naar het CRK waar het plan zal worden getoetst aan welstand.

4

Advies adviesgroep Stadspark Tevens is het stedenbouwkundig- en landschappelijk kader aan de Adviesgroep Stadspark gepresenteerd. Dit advies is toegevoegd aan de bijlage. De Adviesgroep geeft in ieder geval aan dat goed is gekeken naar de context van deze locatie en aansluiting met Stadspark. Ook zien zij de nodige aandacht voor parkeren, multifunctioneel openbaar ruimtegebruik, autoluwe mobiliteit en ecologie. Er zijn ook aandachtspunten waarop een aantal adviezen zijn gekoppeld, deze worden meegenomen in de ontwerpfase. Ter afronding van de ontwerpfase keert Noorderpoort wederom terug naar de Adviesgroep Stadspark om het plan toe te lichten. Maatschappelijk draagvlak en participatie

Noorderpoort heeft samen met een integraal team van adviseurs het visiedocument ‘Onderwijslocatie Verzetsstrijderslaan, park aan de stad’ in 2021 opgesteld. In gezamenlijkheid met de gemeente is een stedenbouwkundig en landschappelijk studie uitgevoerd om te komen tot een stedenbouwkundig- en landschappelijk kader. Met de start hiervan is door Noorderpoort een participatieplan opgesteld. Met de input van de participatie is het kaderdocument verder uitgewerkt om een aanvraag voor een BOPA in te dienen. De participatie voor de nieuwbouw en herinrichting van de locatie Verzetsstrijderslaan Groningen van Noorderpoort was gericht op de volgende doelen: • De omgeving informeren over de herinrichting • Gebruik maken van lokale gebiedskennis bij het verder uitwerken van het ontwerp • Input krijgen om de gemeenschapswaarde van het terrein te benutten • Inzicht vergroten bij belanghebbenden welke randvoorwaarden aan het stedenbouwkundig- en landschappelijk kader meegegeven zijn • Creëren van draagvlak en betrokkenheid bij de herinrichting van de locatie • Het inventariseren van mogelijke issues rond het kaderdocument om bezwaren, waar mogelijk tegemoet te komen De doelgroepen/stakeholders vanuit de omgeving van het Noorderpoort Verzetsstrijderslaan zijn omwonenden, omliggende bedrijven, overheidsinstanties en maatschappelijke organisaties.

In maart 2024 is een eerste inloopavond georganiseerd voor buurtbewoners en op 21 oktober 2024 vond een vervolg plaats. Aanwezigen zijn gevraagd naar suggesties voor mogelijke verbeteringen van de plannen. De buurtbewoners die hierop hebben gereageerd, zijn individueel uitgenodigd voor een gesprek. Om breder te communiceren zijn flyers in de wijde omgeving verspreid met daarin een verwijzing naar een uitlegvideo die een volledig overzicht geeft van het plan. Voor iedere geïnteresseerde is een webpagina ingericht, waarop zowel de uitgevoerde onderzoeken als het participatieverslag worden gedeeld. Het participatietraject heeft geresulteerd in de volgende inhoudelijke aandachtspunten en wijzigingen: • Behoud van ruimte binnen het plan voor het basketbalveld. • Zo veel mogelijk behoud van groen en minimale kap van bomen conform wensen IVN. • Verplaatsing van de tweede inrit van de parkeerplaatsen aan de Verzetsstrijderslaan om hinder van geluid, trillingen en inschijnen van koplampen op de woningen te minimaliseren. • Visualisatie van schaduwwerking van en aanzicht op de nieuwbouw vanaf de Verzetsstrijderslaan. • Aandacht voor sociale veiligheid en optimaal gemeenschappelijk gebruik buitenruimte Het verloop van het participatieproces en de inhoudelijke reacties zijn weergegeven in een participatieverslag welke is toegevoegd aan de bijlage. Financiële consequenties

De realisatie van een bouwplan is voor rekening en risico van de initiatiefnemer. Noorderpoort is zelf verantwoordelijk om te komen tot een financieel uitvoerbaar plan. Wij leggen afspraken met Noorderpoort over het kostenverhaal vast in een anterieure overeenkomst conform de Nota Kostenverhaal 2024. Tevens zullen in de anterieure overeenkomst afspraken worden gemaakt over eigendom en beheer. De vergunning kan pas verleend worden op het moment dat de anterieure overeenkomst door beide partijen is ondertekend. Overige consequenties

Aangezien het ontwikkelde gebied overwegend als openbaar gebied zal worden beleefd kan het nieuwe parkgebied uit volledig openbaar terrein bestaan (in eigendom overgedragen van Noorderpoort aan de gemeente Groningen). Tegelijkertijd worden parkeer- en sportfaciliteiten gedeeld of mede-gebruikt, wat het Stadspark een extra impuls geeft. Uitgangspunt is dat de gemeente het groot- en planmatig onderhoud verzorgt van het openbare deel, terwijl Noorderpoort zorgdraagt voor het dagelijks onderhoud.

5

Naast dat Noorderpoort de gebouwen inzet voor onderwijs zijn er ook mogelijkheden om deze in te zetten als buurtfunctie, bijvoorbeeld voor een muziekvereniging. Noorderpoort heeft aangegeven in het vervoltraject een werkgroep op te willen richten om te onderzoeken waar de behoefte ligt en hoe hier invulling aan gegeven kan worden. Noorderpoort wenst rechtszekerheid en duidelijkheid over de haalbaarheid van het plan. Daarom kiezen zij voor een gefaseerde Bopa-vergunning. Hierdoor lopen zij minder risico met kosten die gemaakt worden in de ontwerpfase. De ontwerpvrijheid wordt echter wel beperkt door de vergunning op te knippen. Daarbij kan in beide vergunningprocedures bezwaar worden gemaakt. Welliswaar kan bij de tweede aanvraag alleen bezwaar worden gemaakt over technische aspecten, er zit wel een tijdsrisico aan verbonden voor ingebruikname. Vervolg

Na het verlenen van het eerste deel van de BOPA gaat Noorderpoort een ontwerpopdracht in de markt zetten voor de uitwerking van het gebouw, haar omgeving en het Stadspark landschap. De gemeente zal hierin een actieve rol hebben, met name omdat het parkgebied uiteindelijk door de gemeente in eigendom en beheer wordt overgenomen. Op basis van het bouwplan kan uiteindelijk het tweede deel van de BOPA worden aangevraagd. Zonder bezwaren (procedures) kan naar verwachting in 2027 worden gestart met de bouw en zal bij aanvang van het nieuwe schooljaar in 2028-2029 de ingebruikname plaatsvinden. Later dit jaar zal een raadsvoorstel volgen waarin de financiele consequenties rondom eigendom en beheer van het openbare parkgebied inzichtelijk zijn gemaakt. Lange Termijn Agenda

n.v.t. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

locoburgemeester, Mirjam Wijnja

secretaris, Christien Bronda

Dit raadsvoorstel is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.

6