Bijlage Lokale Inclusie Agenda Groningen 2026

Plaats hier uw afbeelding Lokale Inclusie Agenda Groningen 2026

2 Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................ 3 Wettelijk Kader ................................................................................................................................. 4 Concrete activiteiten in 2026 ............................................................................................................ 6 Dienstverlening ............................................................................................................................. 6 Bewustwording en beeldvorming .................................................................................................. 6 Communicatie ............................................................................................................................... 7 Vrije tijd, Sport, Evenementen en Cultuur .................................................................................... 7 Opgroeien & ontwikkelen .............................................................................................................. 8 Buitenruimte, Openbare Ruimte en Afvalbeheersing ...................................................................

8 Wonen ........................................................................................................................................... 9 Zorg, welzijn, ondersteuning en preventie .................................................................................... 9 Vervoer en persoonlijke mobiliteit ............................................................................................... 10 Werk, arbeidsmarkt en participatie ............................................................................................. 10 Sociale veiligheid ........................................................................................................................ 11 Evaluatie Agenda toegankelijkheid 2022-2025 .............................................................................. 12 Groningen, maart 2026 3 Inleiding Iedere inwoner van Groningen doet ertoe, ongeacht gender, geslacht, geaardheid, religie, achtergrond, inkomensniveau, klasse of beperkingen. De gemeente Groningen wil dat iedereen gelijkwaardig mee kan doen aan onze samenleving en zet zich hier dan ook voor in. We willen dat Groningers samenleven met wederzijds begrip en respect voor elkaar. Bovenstaande visie is helder verwoord in het coalitieakkoord 2022-2026. Om aan deze visie vervolg te geven, stelt de gemeente een lokale inclusie agenda op.

Hierin staan afspraken en acties die zich richten op een samenleving waar iedereen aan mee kan doen. VN-verdrag In 2016 ratificeerde de Nederlandse overheid het VN-verdrag inzake personen met een handicap. Dit verdrag waarborgt, beschermt en bevordert de vrijheden en rechten van mensen met een beperking en chronische ziekte. Elke gemeente in Nederland is verplicht om een Lokale Inclusie Agenda (LIA) op te stellen in samenwerking met inwoners met ervaringskennis. In hoofdstuk 2 geven we een verdere toelichting over het VN-verdrag. Lokale Inclusie Agenda 2026 In onze Lokale Inclusie Agenda bundelen we de activiteiten die vanuit verschillende beleidsdomeinen worden uitgevoerd voor een toegankelijke gemeente, deze staan genoteerd in hoofdstuk 3. We continueren wat er goed gaat in de huidige manier van werken en zetten in op het verbeteren van de benoemde knelpunten. Onze agenda legt de basis voor een lange termijn visie/strategie op het gebied van Toegankelijkheid. Het nieuwe college zal besluiten op welke manier hier nader invulling aan wordt gegeven. Het doel van onze Lokale Inclusie Agenda is het uiteindelijk bereiken van een inclusieve en toegankelijke gemeente, waar inwoners met een functiebeperking gelijkwaardig kunnen deelnemen aan alle aspecten van het maatschappelijk leven.

De gemeente Groningen werkt aan een toegankelijke gemeente met verschillende ambassadeurs toegankelijkheid binnen de gemeentelijke organisatie en de Werkgroep Toegankelijk Groningen (WTG). Deze werkgroep bestaat uit ervaringsdeskundigen vanuit alle vijf bloedgroepen:  mensen met een fysieke handicap  blinden en slechtzienden  de dovengemeenschap  mensen met een verstandelijke beperking  mensen met een psychische handicap Evaluatie 2025 Als een van de koploper gemeenten werken we in Groningen al sinds 2017 aan het verbeteren van de toegankelijkheid, voor mensen met beperkingen. In het Actieplan Toegankelijk Groningen 2017-2021 hebben wij onze eerste stappen gezet. Van 2022 tot 2025 maakten we de omslag naar meer algemeen beleid, met betrekking tot inclusie van mensen met een beperking. Deze agenda hebben we geëvalueerd, de uitkomsten hiervan nemen we mee en verwerken we in onze Lokale Inclusie Agenda voor 2026. Dit staat verder uitgewerkt in hoofdstuk 3 (concrete acties voor 2026) en 4 (evaluatie). 4 Wettelijk Kader We willen een toegankelijke gemeente zijn voor iedereen. Dat gaat verder dan het wegnemen van obstakels in de openbare ruimte. Ook in beeld zijn, je welkom voelen en communicatie telt. Het gaat er immers om dat iedereen kan meedoen en meespelen. We werken vanuit het principe 'niets over ons, zonder ons'.

Dus alles wat we zeggen, bedenken en doen, doen we samen met mensen met een beperking. VN-verdrag inzake personen met een handicap In 2016 committeerde de Nederlandse overheid zich aan het VN-verdrag inzake personen met een handicap (in dit document het VN-verdrag). Dit verdrag waarborgt, beschermt en bevordert de vrijheden en rechten van mensen met een handicap en chronische ziekte. De doelgroep van het verdrag zijn mensen met een fysieke, zintuigelijke, verstandelijke en/of psychische beperking/handicap. Hieronder vallen ook mensen met een chronische ziekte en ouderen die als gevolg van hun leeftijd een beperking hebben. Het VN Verdrag bestrijkt dus een hele diverse groep van mensen met een handicap. Deze diversiteit maakt het lastig om een definitie te geven van het woord ‘beperking’. Een definitie kan bovendien stigmatiserend werken. Doordat iedereen anders is lukt het niet om 100% toegankelijk te zijn. Dat is ook niet wat het VN Verdrag vraagt. Wel vraag het om actief mee te denken met oplossingen voor drempels die mensen ervaren. Nationale strategie In de nationale strategie VN-verdrag Handicap hebben we afgesproken dat de positie van mensen met een beperking in 2040 in lijn is met het VN-verdrag Handicap. Er is een eerste Nationale werkagenda opgesteld, die geldt van 2025 tot en met 20301.

Lokale Inclusie Agenda Dat Nederland het verdrag heeft ondertekend heeft gevolgen voor gemeenten. Gemeenten zijn sinds 2017 verplicht om in beleidsplannen aan te geven hoe zij de inclusie van inwoners met een beperking willen bevorderen. Ook moeten zij aangeven hoe zij bij het maken van beleid inwoners met een beperking betrekken. Gemeenten stellen hiervoor een Lokale Inclusie Agenda (LIA) op. In een LIA geeft een gemeente aan hoe zij ervoor zullen zorgen dat alle inwoners, ook inwoners met een beperking, mee kunnen doen. Hierin staan concrete doelen die de gemeente wil bereiken, zoals het toegankelijk maken van gebouwen of het verbeteren van de dienstverlening aan mensen met een beperking. Wij stellen onze LIA op met de WTG en de ambassadeurs toegankelijkheid binnen de gemeentelijke organisatie. Werkgroep Toegankelijk Groningen De Werkgroep Toegankelijk Groningen (WTG) is een netwerk van en voor inwoners van de gemeente Groningen met een handicap/beperking. De WTG werken vanuit het principe: 'niets over ons, zonder ons' en hebben zowel naar de gemeentelijke organisatie als naar andere organisaties een proactieve rol op alle onderwerpen die toegankelijkheid raken. Zij zijn een formeel adviesorgaan van de gemeente Groningen. Bij toegankelijkheid houden ze met veel meer rekening dan enkel fysieke toegankelijkheid. Ook in beeld zijn, je welkom voelen en communicatie telt.

Het gaat er immers om dat iedereen kan meedoen en meespelen. Meer informatie staat op gemeente.groningen.nl/toegankelijk-groningen. Ambassadeurs toegankelijkheid De ambassadeurs toegankelijkheid werken aan het verbeteren van toegankelijkheid vanuit hun eigen beleidsdomein (van beleidsontwikkeling naar uitvoering), proberen de bewustwording te vergroten en zijn aanspreekpunt voor collega’s binnen de gemeentelijke organisatie. Een 1 hƩps://open.overheid.nl/documenten/ĩ176b92-963d-4185-9d4d-d6d02cef20d2/file 5 beleidscoördinator Toegankelijkheid heeft overzicht en is het eerste aanspreekpunt van de ambassadeurs en de WTG. De ambassadeurs zijn betrokken bij de volgende 11 thema’s:  Bewustwording en beeldvorming  Communicatie  Dienstverlening  Vrije tijd, Sport, Evenementen en Cultuur  Opgroeien & ontwikkelen  Buitenruimte, Openbare Ruimte en Afvalbeheersing  Wonen  Zorg, welzijn, ondersteuning en preventie  Vervoer en persoonlijke mobiliteit  Werk, arbeidsmarkt en participatie  Sociale veiligheid 6 Concrete activiteiten in 2026 Samen met de ambassadeurs en de Werkgroep Toegankelijk Groningen hebben we bekeken wat concrete acties zijn voor 2026. Deze staan hieronder beschreven. Het gaat hier om nieuwe activiteiten. Lopende aciviteiten (die bschreven staan in de Evaluatie Agenda Toegankelijk Groningen 2022-2025) zetten we ook voort.

Dienstverlening Voor een inwoner is de gemeente de plek waar je een paspoort kunt aanvragen, terecht kunt voor hulp in het kader van de WMO of de partij die je afvalcontainer leegt. De gemeente is het lokale gezicht van de overheid waar je voor meer dan vierhonderd producten en diensten terecht kunt, en waar je eigenlijk elke hulpvraag moet kunnen stellen. Dat is in het kort de gemeentelijke dienstverlening.  Websites van gemeente (niet de gemeentelijke website) en (geautomatiseerde) e-mails gestuurd vanuit de gemeente zijn nog niet altijd toegankelijk. We gaan hiermee bezig dit jaar.  Pilot Kreupelstraat: introductie van gastvrouw/-heer in de publiekshal. Persoonlijk ontvangen van de bezoekers en hen pro-actief helpen en wegwijs maken in de publiekshal.  Werkgroep mensen met afasie, om de dienstverlening voor deze doelgroep te verbeteren en te zorgen voor meer kennis over afasie. Bewustwording en beeldvorming Een belangrijke opdracht van de LIA is het bevorderen van bewustwording bij mede- burgers en medewerkers van de gemeente over het VN-verdrag en toegankelijkheid in de breedste zin van het woord. Hoewel het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap valt onder geldende wet- en regelgeving, is nog niet iedereen bekend met het verdrag en het belang van toegankelijkheid.

Binnen gemeentelijke organisatie  Een thema als toegankelijkheid raakt het werk van vele directies van de gemeente. In de praktijk wordt de coördinatie op zo’n thema belegd bij een van de zestien lijndirecties of de concernstaf, maar daarmee is nog geen sprake van een uniforme of integrale aanpak en wordt de urgentie niet overal hetzelfde gevoeld. Om zorg te dragen voor een overkoepelende en integrale sturing rondom toegankelijkheid, richten we een ambtelijke stuurgroep in. Hierin zitten de meest betrokken vakdirecteuren (in ieder geval stadsontwikkeling en dienst maatschappelijke ontwikkeling). De stuurgroep draagt zorg voor een integrale aanpak en kan over directies heen sturen.  Versterken van bewustwording binnen de organisatie bij collega’s van verschillende afdelingen en de gebiedsteams, om continu aandacht te besteden aan inclusiviteit en toegankelijkheid. Dit varieert van een toegankelijke openbare leefomgeving, tot aan zichtbare betrokkenheid bij evenementen, in de wijken of in communicatie-uitingen. We zorgen voor een interne campagne/ training voor collega’s en attenderen hen erop dat projecten en werkzaamheden die betrekking hebben op toegankelijkheid aan de WTG worden voorgelegd.  In 2026 gaan we aan de slag met meer bewustwording op het gebied van inclusie en toegankelijkheid in zowel de in- als externe communicatie. Dit doen we onder meer via storytelling.

Samen met de leden van de WTG werken we deze verhaallijnen uit.  We verkennen hoe we de ontwikkelingen op het gebied van toegankelijkheid kunnen monitoren (om waar nodig bij te kunnen sturen). 7 Met onze partners  De WTG zet de huidige werkwijze in 2026 voort waarbij we er met elkaar aan werken om de betrokkenheid van de WTG beter te borgen in de relevante werkprocessen van de gemeente. Het komen tot een toegankelijke en inclusieve gemeente raakt ieders werk.  De Dovengemeenschap is een krachtige gemeenschap in Groningen waar meer ondersteuning en samenwerking nodig is om te komen tot toegankelijkheid, wederzijds begrip en gelijke kansen. We bevorderen de lokale en regionale samenwerking met de Dovengemeenschap om ontmoeting en wederzijds begrip te bevorderen en tot meer gelijke kansen en inclusie te komen. Communicatie De gemeente Groningen is continu in gesprek met de inwoners van de stad. Er is een diverse groep inwoners waarvan niet iedereen met ‘traditionele’ communicatie bereikt wordt of zich hierdoor aangesproken voelt. Daarom is het zo belangrijk ook de communicatie inclusief te maken.  Onderdeel van de communicatiestrategie. Inclusie en toegankelijkheid krijgt in 2026 meer aandacht in de gemeentebrede communicatiestrategie.

Dit wordt verbonden aan diverse projecten zodat we aantonen hoe vanuit de verschillende beleidsdomeinen aan inclusie en toegankelijkheid gewerkt wordt.  Duidelijke taal. De afdeling communicatie werkt in brede zin aan duidelijke taal. Dat gebeurt richting inwoners in (nieuws)brieven en de gemeentelijke kanalen. Daarnaast ondersteunt de afdeling Communicatie alle medewerkers van de gemeente bij het duidelijker en toegankelijker communiceren.  Digitale toegankelijkheid. Digitale omgevingen worden digitaal toegankelijk ontwikkeld worden zodat deze toegankelijk zijn voor mensen met functiebeperkingen. Op die manier kunnen zij net als iedereen gebruik maken van online informatie. Hier geldt ook een wettelijke verplichting vanuit de Wet Digitale Overheid.  Toegankelijke huisstijl. De huisstijl van de gemeente is doorontwikkeld. Deze is nu ook zowel voor digitale als offline toepassingen goed toegankelijk, denk hiervoor bijvoorbeeld aan contrastwaarden. Inclusie is hierbij ook vertaald naar de vorm- en beeldtaal. Vanaf 2026 wordt deze huisstijl meer en meer toegepast.  Inclusief schrijven. De Schrijfwijzer voor de gemeente wordt herschreven waarin we ook nadrukkelijk aandacht hebben voor toegankelijkheid en inclusie.  Digitaal toegankelijke kaarten. De gemeente werkt met kaarten (plattegronden) voor veel doeleinden.

Deze worden (binnen de mogelijkheden van het systeem) steeds meer digitaal toegankelijk ontwikkeld. Vrije tijd, Sport, Evenementen en Cultuur Groningen is een bruisende stad waar veel te beleven is. Om ervoor te zorgen dat ook mensen met een handicap of chronische ziekte aan al dit aanbod kunnen deelnemen werkt Groningen aan de toegankelijkheid van sport, evenementen en cultuur. Toegankelijke sportvoorzieningen  Sport050 werkt aan de toegankelijkheid van onze sportaccommodaties. Er zijn zeven verschillende locaties getest. In 2026 worden de overige locaties getest. De focus ligt op vijf verschillende doelgroepen: sporters met een auditieve beperking, motorische beperking, psychische beperking, visuele beperking en verstandelijke beperking. Er is een checklist gemaakt om te kunnen testen hoe toegankelijk onze huidige binnensportlocaties (gymzalen, sporthallen en sportzalen) voor deze doelgroepen zijn. Deze is o.a. gebaseerd op de Richtlijnen Toegankelijkheid Indoor Sportaccommodaties en de al bestaande checklist die Team4all heeft opgesteld.  Zodra alle locaties getest zijn op toegankelijkheid, worden de bevindingen en conclusies gebundeld en wordt bepaald welke aanpassingen nodig zijn om de locaties nog 8 toegankelijker te maken. De quick wins voeren we uit.

Aanvullend vinden er gesprekken plaats met de beweegcoach inclusief sporten, Visio, Team4All, Stichting BEA en De Brug om expertise op te halen voor aanpassingen t.b.v. deze specifieke doelgroepen. In 2026 continueren we deze samenwerking, zetten we deze gesprekken voort en gaan we aanvullend in gesprek met Renn4 en Kentalis.  Sport050 kijkt ook naar niet-gemeentelijke sportaccommodaties waar deze doelgroepen sporten, zoals bijvoorbeeld bij Stichting BEA. Hier liggen mogelijk koppelkansen om het sport- en beweegaanbod voor deze specifieke doelgroepen te clusteren. Toegankelijke evenementen  De belangrijkste lessen op het gebied van toegankelijke evenementen zijn de afgelopen periode opgehaald via schouwen en evaluaties. Verdere intensivering via extra schouwen levert naar verwachting weinig nieuwe inzichten op. In 2026 verschuift de focus daarom nadrukkelijk van signaleren naar verbeteren en implementeren. Kanttekening is, dat dit alleen mogelijk is wanneer hiervoor aanvullende middelen beschikbaar worden gesteld. Zonder intensivering van budgetten ontbreekt de noodzakelijke slagkracht om stappen te zetten op het gebied van toegankelijke evenementen.  We onderzoeken op welke manier we, samen met organisatoren, de toegankelijkheidsmaatregelen bij evenementen kunnen verbeteren.

Cultuur  Samen met de WTG hebben we een gesprek gehad met VRIJDAG waarbij we voornamelijk hebben gesproken over de nieuwbouw van VRIJDAG/Tumult aan de Sint Jansstraat. De werkgroep heeft een aantal tips en aanbevelingen gedaan die zij ter harte hebben genomen. We hebben afgesproken dat de werkgroep vòòr de officiële opening van het gebouw een rondleiding krijgt zodat ze nog andere tips kunnen geven.  We organiseren een overleg tussen de WTG en de medewerker inclusie bij Noorderzon festival.  De WTG is betrokken bij de ontwikkelingen van de renovatie van de Oosterpoort en de nieuwe popzaal.  De WTG heeft zelf ook contact met organisaties en locaties om mee te denken over goed bereikbare en toegankelijke cultuurlocaties, bijvoorbeeld met Museum aan der Aa, de organisatoren van 4 en 5 mei en SPOT Groningen Opgroeien & ontwikkelen In dit onderdeel wordt aandacht besteed aan kinderen. Het gaat hierbij niet alleen om beleid op het gebied van jeugd(zorg), maar ook over onderwijs. Ieder kind heeft recht op passend onderwijs, maar hoe zorgen we daarvoor in Groningen?  We zetten de werkzaamheden voort voor passend onderwijs, passend vervoer van huis naar school en passend onderwijshuisvesting.

Buitenruimte, Openbare Ruimte en Afvalbeheersing Hoe gemakkelijk kun je over straat? Zijn er afritjes? En is er voldoende ruimte voor de rollator of de scootmobiel? Bij het onderhouden van de buitenruimte wordt ook gedacht aan toegankelijkheid. We willen een aantrekkelijke, leefbare, toegankelijke en goed bereikbare gemeente zijn voor iedereen. Ontwerprichtlijnen toegankelijke openbare ruimte  We starten in 2026 met het ontwikkelen van ontwerprichtlijnen voor toegankelijke openbare ruimte voor de gehele gemeente Groningen. Deze richtlijnen worden uitgewerkt binnen het voetgangersbeleid. In 2024 is de Handleiding Toegankelijke Openbare Ruimte (TOR) voor de binnenstad van de gemeente Groningen vastgesteld. Dit handboek is bedoeld om ontwerprichtlijnen en oplossingen aan te dragen voor een toegankelijke openbare ruimte in 9 de binnenstad van Groningen. Hoewel de TOR als voorbeeld kan dienen voor werkzaamheden en beleid buiten de binnenstad, vraagt dit nog wel visie op structuurniveau. Toegankelijke toiletvoorzieningen  We werken aan een actieagenda voor openbare (toegankelijke) toiletten. De inhoud van de actieagenda is gebaseerd op het onderzoek van Bureau Buitendienst uit 2024 en de daarin genoemde aanbevelingen.

In grote lijnen bevat de actieagenda: o het concretiseren van bestaande actiepunten (doelen, acties en eigenaarschap); o acties gericht op het mobiliseren en betrekken van (semi-)publieke organisaties bij het openstellen en vindbaar maken van toiletvoorzieningen o acties gericht op het mobiliseren en betrekken van ondernemers bij het openstellen en vindbaar maken van toiletvoorzieningen o communicatieplan om de vindbaarheid van opengestelde toiletten structureel onder de aandacht te brengen; o nadere analyse om prioritaire locaties voor toiletvoorzieningen te bepalen. De actieagenda beschrijft daarmee wat nodig is en hoe dit kan worden georganiseerd. De uitvoering van een groot deel van de acties zal echter afhankelijk zijn van beschikbare middelen en capaciteit. Afval en circulariteit  In 2026 besteden we aandacht aan onder andere de volgende punten: een rolstoelvriendelijke oprit naar afvalcontainers, bij papierbakken met een zwaar voetpedaal het toevoegen van een inworpbrievenbus op rolstoelhoogte (op verzoek/locatiegericht), opstapje bij restafvalcontainers voor oudere of kleinere mensen en braille op glasbakken voor kleurscheiding (op verzoek/locatiegericht). Wonen We willen dat iedereen in onze gemeente een fijne plek heeft om te wonen. Hierbij hebben we ook oog voor mensen met een handicap en/ of chronische ziekte.

We vinden het belangrijk dat bewoners kunnen kiezen en zich veilig voelen in een prettige woonomgeving.  We maken prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties, waarbij we expliciet afspraken maken over toegankelijke woonvoorzieningen en speciale woonvormen.  Uit de evaluatie van 2022-2025 blijkt dat een structurele verankering van toegankelijk en levensloopbestendig wonen binnen het gemeentelijk woonbeleid en woningbouwprogrammering noodzakelijk blijft. We blijven dan ook inzetten op een structurele verbinding met woon- en woonzorgbeleid.  We houden bij gebiedsontwikkelingen vooraf rekening met de maatvoering van aangepaste voertuigen, hoogtes en loopafstanden. Zorg, welzijn, ondersteuning en preventie De visie van de gemeente Groningen is om een inclusieve samenleving te creëren waarin iedereen naar vermogen mee kan doen. Het doel is de zelf- en samenredzaamheid te vergroten, meer aansluiten bij het gewone leven en minder te medicaliseren en problematiseren. Sociale basis en diversiteit  In 2026 werken we aan een vernieuwde Diversiteitsagenda en nota Sociale Basis. Bij het updaten van het beleid zullen we het toetsen op toegankelijkheid. Met diversiteit bedoelen wij dat iedereen verschillend en uniek is en dat ons beleid zich richt op alle Groningers ongeacht leeftijd, etniciteit, seksuele gerichtheid, beperking, gender, e.d.

Het diversiteitsbeleid richt zich vooral op het vieren van verschillen. Dit is opgenomen in de Diversiteitsagenda 2.0 en in het Programma van Eisen (PVE), waar onze uitvoeringspartners hun subsidieaanvraag op baseren. Het thema toegankelijkheid is onderwerp in ons beleid en alle beleidslijnen. We blijven dit zowel intern als richting uitvoeringspartners agenderen. We richten ons op het 10 verder verbeteren van de samenwerking met de WTG en de interne samenwerking op overlappende thema's. Vervoer en persoonlijke mobiliteit De gemeente Groningen treft verschillende maatregelen om vervoer en mobiliteit voor mensen met een handicap zo toegankelijk mogelijk te maken. Enerzijds wordt er ingezet op zo toegankelijk mogelijk openbaar vervoer en anderzijds wordt er gewerkt aan vervoer op maat voor diegenen die niet (zelfstandig) met het openbaar vervoer kunnen reizen.  In 2025 is door blinden/slechtzienden geconstateerd dat een recent vervangen verkeerslicht naar iVRI niet goed functioneert. Hierdoor is dan ook bloot komen te liggen dat de wijze waarop wij dit normaal voor blinden en slechtzienden in de stad toepassen niet goed werkt. Op basis van deze signalen hebben we samen met de Werkgroep Toegankelijkheid Groningen (WTG) op straat een aangepaste opstelling uitgeprobeerd, die is akkoord en werkbaar bevonden.

De ervaringen met deze opstelling gebruiken we voor zowel de huidige vervangingsopgave (van VRI naar iVRI) als in de toekomstige realisatie van nieuwe installaties, zodat de toegankelijkheid en veiligheid voor blinden en slechtzienden beter geborgd blijft.  Rondom WMO-vervoer ontwikkelen we in 2026 beleidsregels voor autovrije gebieden waarin we het WMO-vervoer van deur-tot-deur kunnen faciliteren. Wij vinden het belangrijk dat woningen in autovrije of autoluwe gebieden goed bereikbaar en toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. We houden bij gebiedsontwikkelingen vooraf rekening met de maatvoering van aangepaste voertuigen en de loopafstanden. Wanneer het gaat om eigen voertuigbezit van inwoners met een aangepaste auto, zoeken we naar maatwerkoplossingen. Daarover zijn we in gesprek met de betrokken doelgroep.  We hebben een inventarisatie laten uitvoeren van de toegankelijkheid en de bereikbaarheid van de bushaltes binnen onze gemeente. Hieruit blijkt dat een groot gedeelte van de bushaltes niet voldoet aan de eisen die vanuit het CROW wordt gesteld. We zijn voornemens om in 2026 een plan op te stellen waarin de aanpak van de bushaltes wordt uitgewerkt. In 2027 willen we tot uitvoering overgaan.

Werk, arbeidsmarkt en participatie De gemeente richt zich op goed werk en bestaanszekerheid met als doel om zoveel mogelijk mensen aan de slag te krijgen en armoede te bestrijden. Deelname aan de maatschappij via betaald werk heeft de voorkeur. Daarnaast ondersteunen we deelname aan de maatschappij voor mensen die niet of nog niet kunnen werken via een traject of een vorm van maatschappelijke participatie.  Vanuit werk zijn we verdergegaan met gebiedsgericht werken. Contact en begeleiding naar werk wordt dus dichterbij en laagdrempeliger georganiseerd. Ook vanuit inkomen zitten consulenten geregeld bij de gebiedsteams. We continueren deze werkwijze.  In 2026 start nieuwe wetgeving rondom de Participatiewet, Participatiewet in Balans. Ook vanuit de wet wordt dan meer rekening gehouden met het denk- en doenvermogen van inwoners. We kijken naar de mogelijkheden van inwoners om stappen te zetten richting werk en als dat (nog) niet lukt richting maatschappelijke participatie. Meer mogelijkheden voor het bieden van maatwerk.  Daarnaast investeren we in inwoners die als gevolg van een arbeidshandicap of persoonlijke situatie, niet regulier aan het werk kunnen. We bieden dienstverlening vanuit ons Sociaal Ontwikkelbedrijf en de directie Werk en Participatie. Voorbeelden hiervan zijn werken in een afspraakbaan, beschut werk of een basisbaan.

 Daarbij gaan we uit van het talent van de inwoner en zetten in op maatwerk, nabijheid en het wegnemen van drempels zodat mensen zich in hun eigen tempo kunnen ontwikkelen.  Door social return voert de gemeente Groningen een sociaal inkoopbeleid. We verstrekken opdrachten aan die organisaties die bijdragen aan het versterken van de lokale samenleving 11 door te zorgen voor meer werkgelegenheid voor kwetsbare groepen en een meer inclusieve arbeidsmarkt. Sociale veiligheid In het VN-verdrag wordt ook aandacht gevraagd voor de sociale veiligheid van mensen met een handicap. Mensen en kinderen met een handicap/beperking raken makkelijk in een kwetsbare positie. Ook de sociale veiligheid op straat en in het uitgaansleven vraagt extra aandacht voor mensen met een beperking.  Sociale veiligheid is grotendeels verwerkt in het thema ‘zorg, welzijn, ondersteuning en preventie’ waar het doel is te streven naar een inclusieve samenleving. Dit is uitgewerkt in de nota sociale basis en de diversiteitsagenda.  Daarnaast speelt sociale veiligheid ook een belangrijke rol in de inrichting van de openbare ruimte. In de nieuwe ontwerprichtlijnen voor een toegankelijke openbare ruimte, nemen we ook de (sociale) veiligheidsaspecten mee. Voor mensen met een beperking is het cruciaal dat deze omgeving niet alleen veilig is tegen criminaliteit, maar ook fysiek toegankelijk en navigeerbaar.

 De landelijke overheid adviseert burgers in algemene zin hoe zij zich bij een noodsituatie de eerste 72 uur kunnen redden. Mensen met een beperking of kwetsbare doelgroepen zijn minder weerbaar in dergelijke noodsituaties. De gemeente Groningen draagt er zorg voor dat bij maatschappelijke weerbaarheid ook en expliciet gelet wordt op de weerbaarheid van inwoners met een beperking. 12 Evaluatie Agenda toegankelijkheid 2022- 2025 De Agenda Toegankelijk Groningen 2022 – 2025 is in het voorjaar van 2025 geëvalueerd2. Ook begin 2026 hebben we de ambassadeurs, de coördinator en de werkgroep gevraagd om terug te blikken op 2025. Uit de evaluatie blijkt dat we de afgelopen jaren belangrijke stappen hebben gezet richting een meer toegankelijke en inclusieve gemeente. In diverse visies en beleidsplannen is er aandacht voor toegankelijkheid en participatie van mensen met een beperking. We houden rekening met het denk- en doevermogen van inwoners, zoals de nieuwe participatiewet ook van ons vraagt. Dit houdt in dat we zowel fysiek als digitaal vindbaar zijn; begrijpelijk zijn in onze communicatie en een open houding hebben en dat ook uitstralen. Er zijn handleidingen en richtlijnen opgesteld en digitale toegankelijkheid is geborgd in beleid en processen.

Ook in de uitvoering van verschillende domeinen is veel gerealiseerd en verbeterd, vaak in samenwerking met de WTG en steeds meer in structurele verbeterprocessen. De WTG is steeds prominenter in beeld en zoekt rechtstreeks contact met projectleiders en beleidsmedewerkers voor een toegankelijke leefomgeving. Tegelijkertijd constateerden we tijdens de evaluatie dat er nog veel is te doen in de fysieke en digitale omgeving, in beleidsontwikkeling en uitvoering en in hoe we samenwerken. We zijn hierin nog niet altijd consistent genoeg en soms nog te weinig of niet toegankelijk, waardoor mensen worden uitgesloten. Toegankelijkheid is nog onvoldoende geïntegreerd in ons beleid en in ons handelen. Dit wordt veelal veroorzaakt door een gebrek aan bewustzijn, een gebrek aan (financiële) middelen, capaciteit of slagkracht, of omdat we vanuit onze adviserende rol als gemeente onvoldoende sturend kunnen zijn. Inwoners melden zich steeds vaker met vragen, signalen of klachten over de toegankelijkheid van de openbare ruimte en voorzieningen. Ook de media besteden hier aandacht aan en er worden vaker raadsvragen over gesteld.

Uit de evaluatie kwamen samengevat de volgende punten:  Toegankelijkheid raakt alle directies en veel van onze processen, van zorg tot mobiliteit, evenementen en sport, (digitale) dienstverlening, (sociale) veiligheid, wonen en de inrichting van de publieke ruimte;  Er is echter geen duidelijke eigenaar binnen de gemeentelijke organisatie, waardoor coördinatie en sturing ontbreekt en er geen integrale, domein overstijgende visie en koers bestaat - er is sprake van versnippering, waardoor toegankelijkheid geen vanzelfsprekend onderdeel is van ons beleid en in processen;  Er is te weinig capaciteit, middelen, slagkracht en continuïteit. Ambassadeurs toegankelijkheid voelen zich onvoldoende gesteund en missen slagkracht. Vanaf het voorjaar 2025 hadden we daarbij te maken met:  Toenemende aandacht voor toegankelijkheid in de samenleving;  Vragen om meer participatiemogelijkheden vanuit inwoners;  Het (wederom) vacant worden van de lijnfunctie beleidscoördinatie;  Verzoeken vanuit samenwerkingsorganisaties en gesubsidieerde instellingen om meer samenwerking en financiële ondersteuning. Ook de gemeenteraad vraagt aandacht voor inclusiviteit en toegankelijkheid. De motie Een aantrekkelijke, toegankelijke en inclusieve binnenstad voor alle Groningers werd tijdens het Voorjaarsdebat aangenomen.

De motie vraagt om onderzoek te doen waarin op diverse manieren in gesprek wordt gegaan met Groningers, met name senioren en mensen met een beperking, en dan specifiek over de toegankelijkheid van de binnenstad. 2 www.gemeenteraad.groningen.nl/Documenten/Bijlage-EvaluaƟerapport-Agenda-Toegankelijk-Groningen-In- Groningen-doet-iedereen-mee.pdf 13 Constatering en acties na evaluatie We constateren een kloof tussen de ambitie in het coalitieakkoord en het VN-verdrag en de mogelijkheden die de ambtelijke organisatie op dit moment heeft om dit waar te maken. De inhoudelijke kennis en competenties zijn binnen de organisatie vanuit de verschillende beleidsdomeinen ruimschoots aanwezig; de uitdaging ligt vooral in het organiseren van overstijgende randvoorwaarden, zoals capaciteit, middelen en sturing. In hoofdstuk 3 is toegelicht hoe we meer aandacht, sturing en slagkracht willen organiseren in de ambtelijke organisatie. Dit staat vermeld binnen het thema ‘bewustwording en beeldvorming’. Zo gaan we via trainingen en communicatie de bewustwording vergroten. Ook richten we een ambtelijke stuurgroep in om zorg te dragen voor een overkoepelende en integrale sturing rondom toegankelijkheid, die de coördinator toegankelijkheid meer slagkracht geeft. Met deze activiteiten brengen we inclusie en toegankelijkheid structureel een stap verder.