Bijlage Lokaal Plan van Aanpak 2024 versterkingsopgave gemeente Groningen.pdf

Verhoogd risicoprofiel (P50): Gebouwen waarvan het waarschijnlijk is dat zij niet voldoen aan de veiligheidsnorm. Versterkingsadvies (VA): In een versterkingsadvies staan de maatregelen die nodig zijn om een gebouw te laten voldoen aan de norm voor aardbevingsbestendig bouwen. Versterkingsbesluit: Het besluit waarin de maatregelen zijn uitgewerkt om het gebouw aan de veiligheidsnorm te laten voldoen, waarbij rekening is gehouden met voorkeuren van de eigenaren en bewoners. Na het nemen van het versterkingsbesluit start (de voorbereiding van) de uitvoering.

23

BIJLAGEN Lokaal Plan van Aanpak 2024 Versterkingsopgave gemeente Groningen

24

BIJLAGE 1 BESTUURLIJKE AFSPRAKEN 2020 Op 6 november 2020 hebben rijk en regio afspraken gemaakt over het vervolg van de versterkingsoperatie. Doel van die afspraken in hoofdlijnen: • • •

Bewoners meer rust, duidelijkheid, keuzemogelijkheid en voorspelbaarheid bieden; De uitvoering te versnellen en beter beheersbaar maken; Antwoord geven op de veranderende (risico-)situatie door het stoppen met de gaswinning.

De afspraken bestaan uit de volgende onderdelen: A. Woningen met een bestaand Versterkingsadvies (VA) of waar bestuurlijke afspraken over zijn gemaakt (ca. 13.000 woningen, waarvan ca. 1.500 in gemeente Groningen): • •

•

Versterkingsadviezen worden uitgevoerd, tenzij de eigenaar herbeoordeling volgens de nieuwste inzichten wil. Eigenaren die kiezen voor herbeoordeling hebben, ongeacht de uitkomst daarvan, recht op een bijdrage van €30.000, waarvan €17.000 subsidie voor woningverbetering en verduurzaming en €13.000 vrij te besteden. Eigenaren hebben recht op onafhankelijke ondersteuning.

B. Woningen zonder VA waarbij door toepassen van de nieuwste inzichten niet goed uit te leggen verschillen ontstaan met woningen in de buurt (ca. 4000 woningen, waarvan ca. 500 In gemeente Groningen): • •

Voor een deel zijn specifieke afspraken gemaakt (dit betreft in onze gemeente de aanpak van funderingsproblematiek in Woltersum). De rest van de woningen wordt beoordeeld volgens de nieuwste inzichten. Ook voor deze woningen is een bijdrage van €30.000 beschikbaar (als onder A).

C. Woningen zonder VA die niet onder A of B vallen (ca. 10.000 woningen, waarvan ca. 3.000 in gemeente Groningen): • •

Opname en beoordeling vindt plaats volgens de nieuwste inzichten. De eigenaren ontvangen €17.000 subsidie voor woningverbetering en verduurzaming.

D. Gebiedsfonds van €300 miljoen: • • •

Beschikbaar voor inpassingskosten bij sloop-nieuwbouw van huizen en projecten in het kader van programma’s voor scholen, zorg en erfgoed (riool, wegen, openbare ruimte). Dekken van het tekort in batch 1588. Oplossen van schrijnende situaties (€10 miljoen) en enkele andere programma’s.

E. Woningverbetering buiten het versterkingsprogramma: •

•

Voor particuliere eigenaren binnen het aardbevingsgebied die buiten de versterkingsoperatie vallen is er een subsidieregeling van €10.000 voor woningverbetering en verduurzaming. Zij kunnen zich onafhankelijk laten begeleiden. Met de woningcorporaties worden aparte afspraken gemaakt over woningverbetering. Een deel (€750) komt direct ten goede van de huurder. 25

F. Typologieaanpak: • •

Waar mogelijk worden woningen na individuele opname volgens de typologiebenadering beoordeeld. Met de typologiebenadering kunnen vergelijkbare woningen in één keer beoordeeld worden en hoeft dat dus niet meer per individuele woning. Bedoeling daarvan is versnelling van het proces. Waar dat niet kan blijft de reguliere beoordeling van toepassing.

26

BIJLAGE 2 OVERZICHT MAATREGELEN ‘NIJ BEGUN’

BIJLAGE 3 OVERZICHT WERKWIJZE NCG: VAN OPNAME TOT UITVOERING Het versterkingstraject binnen NCG bestaat uit 6 fasen. Voor fase 1 t/m 5 geldt dat niet alle adressen tegelijkertijd worden opgepakt. Wij bepalen welke adressen prioriteit krijgen binnen de desbetreffende fase. Daarnaast is het ook afhankelijk van de capaciteit bij de ingenieursbureaus (opname en beoordeling), aannemers (planvorming en uitvoering) en NCG (projectbegeleiding) hoeveel adressen tegelijkertijd opgepakt kunnen worden. Fase

Omschrijving

Nog te starten

In deze fase zijn adressen nog niet toegevoegd aan het Lokaal Plan van Aanpak (LPA) van de gemeente. Voor deze adressen is het versterkingstraject nog niet gestart. In overleg met NCG maakt elke gemeente in het aardbevingsgebied jaarlijks een gemeentelijk programma (Lokaal Plan van Aanpak). Daarin staat met hoeveel en met welke adressen dat jaar wordt begonnen met het versterkingsproces.

Opname

Beoordeling

Resultaat (fase afgerond): In Lokaal Plan van Aanpak opgenomen De gemeente heeft aangegeven voor welke adressen het versterkingsproces van start gaat. Deze adressen gaan door naar fase 2: Opname. In deze fase zijn de adressen opgenomen in het Lokaal Plan van Aanpak van de gemeente. De opname kan gepland en uitgevoerd worden. Bij een opname worden zoveel mogelijk bouwtechnische gegevens verzameld. Een opname bij een gebouw dat past binnen een typologie zal sneller verlopen dan een (reguliere) opname van een uniek gebouw. Gebouwen binnen een bepaalde typologie hebben dezelfde constructieve kenmerken waardoor uitgebreid onderzoek niet nodig is. Bij een uniek gebouw kan uitgebreid onderzoek wel nodig zijn. Resultaat (fase afgerond): Opname uitgevoerd De opname is afgerond. Een bouwkundige kan de verzamelde gegevens nu beoordelen. Het adres gaat door naar fase 3: Beoordeling. In deze fase is de opname uitgevoerd. Een bouwkundige kan de opnamegegevens nu bestuderen en een beoordeling opstellen. In het beoordelingsrapport staat of een pand veilig genoeg is bij een aardbeving of niet. Voor vergelijkbare adressen, zoals in een flat, kan één beoordeling worden opgesteld. De beoordeling schrijven we op in een beoordelingsrapport. Als het gebouw voldoet aan de veiligheidsnorm, hoeft er verder niets te gebeuren. NCG legt dit vast in het besluit op norm.

Als het gebouw niet voldoet aan de veiligheidsnorm, dan is het nodig om het gebouw te versterken. Samen met de eigenaar werkt NCG de versterkingsmaatregelen uit in een plan. NCG controleert en accepteert de beoordeling (wel/niet op norm). De beoordeling deelt NCG met de eigenaar. Resultaat (fase afgerond): Beoordeling gedeeld De beoordeling is gecontroleerd en geaccepteerd door NCG en gedeeld met de eigenaar. Vervolg Na fase 3 zijn de volgende scenario’s het meest voorkomend: • •

Het pand voldoet aan de veiligheidsnorm en hoeft niet versterkt te worden. Het versterkingstraject is afgerond en gaat naar fase 6: Afgerond. Het pand voldoet niet aan de veiligheidsnorm en moet versterkt worden. Het traject wordt vervolgd met fase 4: Planvorming.

•

Planvorming

Het pand voldoet niet aan de veiligheidsnorm en er wordt gekozen voor sloop/nieuwbouw. Het traject wordt vervolgd met fase 4: Planvorming. Bij de adressen in deze fase is het versterkingsadvies gedeeld en besproken met de eigenaar. Het versterkingsadvies kan nu verwerkt worden in een uitvoeringsplan en een versterkingsbesluit (op welke wijze wordt er versterkt). Bij de planvorming kan het gaan om één pand, maar ook om een straat of een hele wijk. In deze fase stemmen wij de noodzakelijke versterkingsmaatregelen en de ontwikkelingen binnen een gemeente en de wensen van bewoners/eigenaren en gemeente op elkaar af. Tijdens de planvorming komt onder meer het volgende aan de orde: • Wie heeft de regie over de uitvoering van de versterkingsmaatregelen: NCG, de eigenaar, het bedrijfsbureau van de B6 (Bouwimpuls) of een aannemer? • Welke wensen hebben bewoners/eigenaren en de gemeente? Het gaat dan niet alleen om de versterkingsmaatregelen. Extra wensen van bewoners/eigenaren kunnen worden meegenomen, zoals een al geplande uitbouw die de eigenaar zelf financiert. Ook gemeentelijke wensen worden meegenomen, bijvoorbeeld het vernieuwen van de riolering. • De uitwerking van alle wensen in een bestek (het bouwplan). Dit is het definitief ontwerp. Dit wordt besproken met de eigenaar.

• Het regelen van onder meer het volgende: selecteren van het uitvoerende bouwbedrijf, eventueel (nieuwe) afspraken maken met hypotheekverstrekkers, aanvragen van benodigde vergunningen, eventueel het pand natuurvrij maken en tijdelijke huisvesting als dat nodig is. • Het opstellen van het uitvoeringsplan. In dit plan is alles geregeld om te kunnen starten met de bouwwerkzaamheden. Ook de planning staat in dit plan. Het uitvoeringsplan wordt besproken met de eigenaar. • Het opstellen van het versterkingsbesluit. Hierin wordt vastgelegd dat de eigenaar akkoord is met het definitief ontwerp en het uitvoeringsplan.

Uitvoering

Resultaat (fase afgerond): Versterkingsbesluit genomen Het uitvoeringsplan en het versterkingsbesluit zijn gedeeld en besproken met de eigenaar. Daarna wordt dit vastgesteld. Het adres gaat door naar fase 5: Uitvoering. In deze fase is de eigenaar akkoord met het uitvoeringsplan. De aannemer kan nu beginnen met de voorbereiding van de bouwwerkzaamheden, zoals materialen bestellen, capaciteit plannen en het terrein voorbereiden voor de bouwwerkzaamheden. Daarna gaat het uitvoeren van de versterkingsmaatregelen van start. Resultaat: Bouw gestart De bouw is officieel gestart. Resultaat (fase afgerond): Bouw gereed De bouwwerkzaamheden zijn gereed en het pand is versterkt opgeleverd.

Afgerond

In deze fase wordt het versterkingstraject voor een adres administratief afgerond. Resultaat (fase afgerond): Afgerond Een adres is versterkt opgeleverd of het versterkingstraject is vanwege een andere reden afgerond*. Het adres voldoet aan de veiligheidsnorm. * Bijvoorbeeld: uit de beoordeling blijkt dat het adres op norm is en niet versterkt hoeft te worden of er worden meer huizen gesloopt dan nieuw teruggebouwd.

1

BIJLAGE 4 VOORTGANG VERSTERKINGSOPGAVE PER WOONPLAATS

2

3

4

5

BIJLAGE 5 PROGRAMMA’S Overzicht programma’s versterkingsopgave Scholenprogramma

Zorgprogramma

Dorpshuizen

Calvi (Rijksmonumentale kerken) Agro

MKB

Monumenten

Versterking bijzondere situaties en vastgelopen dossiers

Het Scholenprogramma realiseert in het aardbevingsgebied aardbevingsbestendige en toekomstgerichte scholen. In onze gemeente zijn 6 scholen en een kinderdagverblijf onderdeel van het Scholenprogramma. Voor 2 scholen en het kinderdagverblijf in Ten Boer is een nieuw Kindcentrum gebouwd. In Woltersum komt een nieuw schoolgebouw. De school in Ten Post komt in het nieuw te bouwen Huis van Ten Post. De overige scholen (Ten Boer, Thesinge, Garmerwolde) worden versterkt. Het woonzorgcentrum De Bloemhof in Ten Boer wordt versterkt. In het Groninger Zorgakkoord zijn afspraken gemaakt met het Rijk en zorgpartijen over de uitvoering van het Zorgprogramma. De uitvoering is gestart in 2022. In onze gemeente zijn of worden 6 dorpshuizen versterkt. Via het programma Elk Dorp een Duurzaam Dak worden koppelkansen voor bijvoorbeeld verduurzaming en modernisering meegenomen. 5 rijks monumentale kerken in onze gemeente zitten in het Calvi-programma, en worden (her)beoordeeld. Calvi is een speciale beoordelingsmethode waarmee deze kerken worden onderzocht. Dit programma bevat ca. 70 locaties, vooral in het buitengebied. De versterking vereist maatwerk, omdat versterken voor agrariërs niet los te zien is van het agrarisch ondernemen en toekomstplannen op het gebied van duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Urgente situaties worden met voorrang in het programma geplaatst.

Bij het Agroloket van de NCG kunnen agrariërs terecht met vragen over de versterking van hun (bedrijfs)gebouwen. Ook in regionaal verband is een programmatische aanpak voor agrariërs uitgewerkt. MKB’ers zitten verdeeld over de verschillende groepen en batches. Uitwerken van de versterking vindt evenals de andere adressen plaats volgens de prioritering in risico en worden waar mogelijk gekoppeld aan dorpsvernieuwing. Enkele MKB-locaties zijn in planvorming en in uitvoering. In de gemeente Groningen worden de monumenten in een apart programma geplaatst. Monumenten vragen een eigen aanpak en worden altijd in overleg met de gemeente en/of de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) versterkt. Eigenaren/bewoners, de uitvoeringorganisatie, RCE en gemeente werken in overleg met deskundigen aan deze objecten. Monumenten met een verhoogd risicoprofiel krijgen prioriteit. Bijzondere situaties zijn bv. huishoudens waarbij naast de aardbevingsproblematiek ook nog sociale/emotionele problemen meespelen. De aanpak voor Versterking bijzondere situaties vormt een vangnetconstructie voor gevallen die tussen en wal en schip terecht dreigen te komen. In de Bestuurlijke Afspraken zijn extra middelen beschikbaar om schrijnende situaties multidisciplinair (IMG, NCG, gemeenten) aan te pakken. Dit is ondergebracht in het programma Vastgelopen Dossiers.

6

BIJLAGE 6 OVERZICHT REGELINGEN VOOR BEWONERS IN HET AARDBEVINGSGEBIED Regeling

Doel

Maatwerk regeling voor voorkomen onuitlegbare verschillen. Regeling Blok B.

Met bestuurlijke afspraken is besloten dat gemeenten maatwerk kunnen toepassen om te voorkomen dat er grote verschillen ontstaan in hetzelfde dorp of in dezelfde wijk. Die verschillen kunnen ontstaan als voor het ene huis wél een ingrijpend versterkingsadvies is of wordt voorgesteld, maar voor het andere huis niet. Terwijl het vaak om huizen gaat die erg op elkaar lijken of die dicht bij elkaar in de buurt staan.

Herbeoordelingstegemoetkoming. Regeling Blok A.

Eigenaren kunnen wanneer hun gebouw is beoordeeld met oude inzichten een herbeoordeling aanvragen.

Subsidieregeling verduurzaming, onderhoud en verbetering gebouwen aardbevingsgebied Groningen.

Eigenaren van een gebouw dat in het versterkingsprogramma van NCG is opgenomen, kunnen deze subsidie gebruiken om het gebouw duurzaam te maken. Ze moeten dan een beoordeling hebben met verouderde inzichten. Eigenaren waarvan hun huis wordt beoordeeld met nieuwe inzichten, zullen naar verwachting geen of minder zware versterkingsmaatregelen meer nodig hebben. Zij hebben echter lang gewacht en onderhoud of investeringen aan het gebouw misschien uitgesteld. Met deze subsidie kunnen eigenaren onderhoud plegen en het gebouw verduurzamen en verbeteren. (Regeling Blok C) Voor particuliere eigenaren waarvan hun gebouw in het aardbevingsgebied staat, maar niet in het versterkingsprogramma is opgenomen, was het niet altijd duidelijk of hun huis nog in het versterkingsprogramma van NCG opgenomen zou worden. Zij hebben daardoor misschien onderhoud en verbeteringen uitgesteld. Om achterstallig onderhoud te doen en het gebouw te verbeteren komen eigenaren in aanmerking voor een subsidie van maximaal 10.000 euro. (Regeling Blok E) Het vergoeden van fysieke schade aan gebouwen en objecten door middel van een maatwerkprocedure met beoordeling van de schade door een onafhankelijke deskundige.

Schadevergoeding voor schade aan gebouwen en objecten.

Bedrag

De adressen die door de gemeente zijn geselecteerd voor maatwerk, hebben recht op dezelfde vergoeding van maximaal € 30.000. Dit is opgebouwd uit € 13.000 vrij te besteden en € 17.000 subsidie voor woningverbetering en verduurzaming. € 13.000 vrij te besteden en € 17.000 subsidie voor woningverbetering en verduurzaming. € 7.000 verduurzaming.

€ 17.000 verduurzaming en verbetering.

€ 10.000 verduurzaming en verbetering.

Individuele beoordeling.

7

Vaste vergoeding voor schade aan woningen.

Schade door waardedaling.

Immateriële schade.

Waardevermeerderingsregeling (vervalt per 1 februari 2024).

Regeling voor bijzondere situaties (Commissie Bijzondere Situaties).

Interventieteam vastgelopen dossiers.

Energieneutraal Ten Post

Funderingssubsidie Woltersum

De keuze voor een vaste vergoeding moet een oplossing bieden voor eenvoudige schades. Wie kiest voor de vaste vergoeding, ziet af van een maatwerkprocedure met beoordeling van de schade door een onafhankelijke deskundige. Groningers kunnen eenvoudige schade daarmee snel en eenvoudig afhandelen. Bij deze procedure is geen beoordeling van een onafhankelijke deskundige nodig. Zo ontstaat er ook meer capaciteit voor de maatwerk afhandeling van complexe schade. Eigenaren kunnen een vergoeding krijgen als hun woning minder waard is geworden doordat die woning in een gebied staat waar aardbevingen voorkomen. Immateriële schade is schade die iemand ervaart door pijn, leed of verdriet door de gevolgen van de gaswinning in de regio. Zo’n vergoeding wordt ook wel ‘smartengeld’ genoemd. Het doel van de vergoeding is het leed van iemand te verzachten of hem/haar genoegdoening en erkenning te geven. De waardevermeerderingsregeling is een subsidie om huizen van bewoners die minimaal voor 1000 euro aan fysieke schade hebben gehad duurzamer te maken. Je kunt maximaal € 4.000 subsidie krijgen om bijvoorbeeld de vloer te isoleren, HR++(+) glas te plaatsen of zonnepanelen te installeren. De regeling is ingesteld als vangnet voor de meest schrijnende gevallen waarvan de problemen onvoldoende door de bestaande compensatieregelingen worden opgelost.

Het gaat dan om bijzondere individuele situaties, waar mensen zelf niet uit komen en waar dringend hulp nodig is. Het moet gaan om een stapeling van problemen: medische, psychische en/of sociale problemen en financiële problemen, waardoor de schadeproblemen of de versterking van het huis de druppel worden die de emmer doet overlopen. Het bieden van maatwerkoplossingen door het IMG, de NCG en een onafhankelijk adviseur (het Interventieteam Vastgelopen Dossiers) aan bewoners van wie hun dossier is vastgelopen, zodat deze bewoners weer perspectief kan worden geboden. Het voorkomen van een tweedeling in het dorp Ten Post. Inwoners van Ten Post die niet in de Nije buurt wonen en niet in aanmerking voor sloopnieuwbouw komen, kunnen energiebesparende en energieopwekkende maatregelen laten uitvoeren. In Woltersum is gekozen voor een integrale aanpak van versterkingsmaatregelen, schadeherstel en funderingsproblematiek.

€ 5.000

Individuele beoordeling.

Individuele beoordeling.

Maximaal € 4.000

Afhankelijk van de situatie wordt financiële of andersoortige hulp geboden. Dit is maatwerk.

In de bestuurlijke afspraken van 6 november 2020 is 50 mln. euro beschikbaar gesteld. Maximaal €28.000 per adres

Maximaal €10.000 voor funderingsonderzoek

8

Laatstgenoemde is niet te wijten aan de gaswinning, maar het gevolg van inklinking van de bodem. De gemeente heeft hiervoor een subsidieverordening opengesteld met de mogelijkheid om de kosten van een funderingsonderzoek en herstel van de fundering vergoed te krijgen en te integreren in de 'totaalaanpak' van de woning.

en maximaal €150.000 voor herstel van de fundering

9