Document · PDF

Bijlage 7 Akoestisch onderzoek geluid door wegen.pdf

gemeenteraad 18 februari 2026, gemeente GroningenBij agendapunt: 5e: Travertijnstraat - vervangen gebiedsgerichte criteria Welstandsnota (raadsvoorstel 14-1-26)21.456 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Akoestisch onderzoek geluid door wegen

Groningen, Travertijnstraat

Datum: 20-08-2025

AKOESTISCH ONDERZOEK GELUID DOOR WEGEN GRONINGEN, TRAVERTIJNSTRAAT

Datum: Projectnummer:

20-08-2025 2025-331

INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Inleiding ....................................................................................................... 4 Hoofdstuk 2 Wettelijk kader ............................................................................................ 5 2.1 2.2 2.3 2.4

Algemeen ............................................................................................................................................... 5 Geluidaandachtsgebied ......................................................................................................................... 5 Waarden geluid door (spoor)wegen...................................................................................................... 5 Gemeentelijk geluidsbeleid ................................................................................................................... 6

Hoofdstuk 3 Uitgangspunten ........................................................................................... 7 3.1 3.2

Situatie plangebied ................................................................................................................................ 7 Verkeersgegevens.................................................................................................................................. 8

Hoofdstuk 4 Resultaten ................................................................................................... 9 4.1 4.2 4.3

Berekeningen ......................................................................................................................................... 9 Het geluid van wegen ............................................................................................................................ 9 Indirecte akoestische effecten .............................................................................................................. 9

4.3.1

Algemeen .......................................................................................................................................... 9

4.3.2

Situatie plangebied .......................................................................................................................... 10

4.4

Gecumuleerd en gezamenlijk geluid ................................................................................................... 11

4.4.1

Aanvaardbaarheid gecumuleerd geluid .......................................................................................... 11

4.4.2

Gezamenlijk geluid .......................................................................................................................... 11

4.5 4.6

Afwijken standaardwaarde .................................................................................................................. 11 Maatregelen reductie geluid van (spoor)wegen ................................................................................. 11

4.6.1

Bronmaatregelen weg ..................................................................................................................... 12

4.6.2

Overdrachtsmaatregelen weg ......................................................................................................... 12

4.6.3

Gevelmaatregelen ........................................................................................................................... 12

4.7

Geluid en gezondheid .......................................................................................................................... 12

Hoofdstuk 5 Conclusie ................................................................................................... 13 Bijlagen bij het akoestisch onderzoek .............................................................................. 14 Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6

Planboek ..................................................................................................................................... 14 Verkeersgegevens ....................................................................................................................... 15 Rekenmodel ................................................................................................................................ 16 Itemeigenschappen..................................................................................................................... 18 Geplaatste toetspunten .............................................................................................................. 19 Resultatentabellen ...................................................................................................................... 23

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Groningen, Travertijnstraat

HOOFDSTUK 1

INLEIDING

Voorliggend akoestisch onderzoek heeft betrekking op de gronden gelegen aan de Travertijnstraat te Groningen. Op deze gronden wil initiatiefnemer een deel van de bestaande bebouwing slopen en 290 woningen realiseren. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied (rode ster) ten opzichte van de directe omgeving (rode omkadering) weergegeven.

Afbeelding 1.1

Ligging plangebied (Bron: OpenStreetMap)

Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling dient een ruimtelijke procedure te worden doorlopen. In het kader van deze procedure is het benodigd het geluid van wegen ter plaatse van de te realiseren woningen te toetsen aan het stelsel van de standaardwaarden en de grenswaarden uit het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (Bkl). In de directe omgeving van het plangebied bevinden zich meerdere wegen. Voorliggend onderzoek heeft betrekking op het geluid door wegen. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de rekenregels van de Omgevingswet. In voorliggende rapportage zijn de uitgangspunten, rekenresultaten en conclusies van het onderzoek beschreven.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Groningen, Travertijnstraat

HOOFDSTUK 2 2.1

WETTELIJK KADER

Algemeen

Het bevoegd gezag houdt bij het toelaten van een geluidgevoelig gebouw in een geluidaandachtsgebied altijd rekening met het belang van het beschermen van de gezondheid en het milieu. Hiervoor bevat het Bkl een systematiek met waarden en eisen waarbinnen het bevoegd gezag de aanvaardbaarheid van geluid beoordeelt (artikel 5.78s Bkl)

2.2

Geluidaandachtsgebied

Een geluidaandachtsgebied is het gebied langs een weg, spoorweg of rond industrieterrein waar het geluid hoger kan zijn dan de standaardwaarde (artikel 3.20 Bkl). De geluidaandachtsgebieden van Rijks-, provinciale, gemeente-, waterschaps- en spoorwegen worden opgenomen in de Centrale Voorziening Geluidgegevens (CVGG). Indien door de wegbeheerder nog geen geluidaandachtsgebieden zijn berekend gelden de volgende afstanden: • • •

2.3

voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken en een maximumsnelheid van 30 km/u of minder geldt: 100 m; voor een weg, bestaande uit een of twee rijstroken, waarvoor een onbekende maximumsnelheid van meer dan 30 km/u geldt, en een spoorweg, bestaande uit een of twee sporen: 200 m; en voor een weg, bestaande uit drie of meer rijstroken, en een spoorweg, bestaande uit drie of meer sporen: 350 m.

Waarden geluid door (spoor)wegen

In het Bkl zijn standaard- en grenswaarden voor geluid door een geluidbronsoort op een geluidgevoelig gebouw opgenomen. In tabel 1 zijn deze waarden weergegeven. Geluidbronsoort Provinciale wegen

Standaardwaarde

Grenswaarde

50 Lden

60 Lden

53 Lden

70 Lden

55 Lden

65 Lden

Rijkswegen Gemeentewegen Waterschapswegen Lokale spoorwegen Hoofdspoorwegen Tabel 1

Hoogst mogelijke grenswaarden door (spoor)wegen (Bkl tabel 5.78t/5.78u))

Voldoen aan de standaardwaarde is de hoofdregel (artikel 5.78t Bkl). Bij geluid tussen de standaardwaarde en de grenswaarde zal beschouwd dienen te worden welke maatregelen mogelijk zijn om het geluid op een geluidgevoelig gebouw te verlagen tot de standaardwaarde. Het toelaten van een geluidgevoelig gebouw indien niet voldaan wordt aan de standaardwaarde is mogelijk volgens het Bkl (artikel 5.78 Bkl) indien: • • •

Geluidbeperkende maatregelen niet mogelijk zijn; De overschrijding van de standaardwaarde zoveel mogelijk beperkt zijn door het treffen van geluidbeperkende maatregelen; Bij voorwaarde 1 en 2 geluidbeperkende maatregelen overwogen zijn die financieel doelmatig zijn en tegen het treffen geen overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of technische aard bestaan; BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Groningen, Travertijnstraat •

2.4

De grenswaarde niet overschreden wordt. o Indien de standaardwaarde wordt overschreden, maar wel wordt voldaan aan de grenswaarde, wordt: 1. Het belang van het beschermen van de gezondheid door een geluidluwe gevel betrokken; 2. De aanvaardbaarheid van het gecumuleerde geluid op het geluidgevoelige gebouw beoordeeld; 3. Het gezamenlijk geluid op de gevel van de geluidgevoelige gebouwen bepaald en in het omgevingsplan vastgesteld.

Gemeentelijk geluidsbeleid

De gemeente Groningen beschikt niet over een eigen geluidsbeleid voor geluid door wegen. Daarom wordt de Omgevingswet gevolgd.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Wijhe, Wengelerhoek

HOOFDSTUK 3 3.1

UITGANGSPUNTEN

Situatie plangebied

Het voornemen bestaat om in het plangebied de huidige bebouwing gedeeltelijk te slopen en woningen te realiseren. Het plan bestaat uit drie fases. Fase 1 omvat de sloop van een gedeelte van de huidige bebouwing en de realisatie van in 57 appartementen verspreid over twee gebouwen, 63 grondgebonden rijwoningen verspreid over 3 gebouwen en 16 beneden-bovenwoningen. Fase 2 omvat de transformatie van het aan het westen gelegen gebouw naar 22 grondgebonden rijwoningen en 55 vrije sector appartementen. Fase 3 omvat de sloop van een gedeelte van de huidige bebouwing en de realisatie van 45 grondgebonden rijwoningen en 32 vrije sector appartementen. Het planboek wordt weergegeven in bijlage 1. In de afbeeldingen hieronder wordt de gewenste situatie weergegeven.

Afbeelding 3.1

Impressie voorgenomen ontwikkeling (Bron: Slaa & van Asselt)

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Wijhe, Wengelerhoek

Afbeelding 3.2

3.2

Situatietekening voorgenomen ontwikkeling (Bron: Slaa & van Asselt)

Verkeersgegevens

Het plangebied ligt binnen het geluidaandachtsgebied van de volgende gemeentewegen: • • • • •

Travertijnstraat Diamantlaan Zandsteenlaan Mergelstraat Protonstraat

De gegevens van deze wegen zijn opgevraagd bij de gemeente Groningen. De gemeente heeft aangegeven dat de meeste van deze wegen kleine woonstroten betreffen waar geen gegevens van bekend zijn. Daarnaast is aangegeven dat de Hoendiep ook in het model opgenomen dient te worden. De gemeente beschikt over etmaalintensiteiten van de Diamantlaan en de Hoendiep. Het gaat om gegevens uit het gemeentelijk verkeersmodel 2030 (hoog). Om tot het prognosejaar 2035 te komen is gerekend met een procentuele groei van 1.5% per jaar. Voor de uurintensiteit en voertuigverdeling van deze wegen zijn kengetallen gebruikt. Ondanks dat de overige wegen kleine woonstraten betreft is de dichtstbijzijnde weg, de Travertijnstraat, wel opgenomen in het model. Er is gekozen om een worst-case scenario te modelleren waarin er 2.000 voertuigbewegingen op deze weg zijn ingevoerd. Voor de uurintensiteit en voertuigverdeling zijn kengetallen gebruikt. Voor de overige de overige woonstraten wordt gesteld dat deze een zeer lage verkeersintensiteit hebben en daarom voor dit plan niet akoestisch relevant zijn. De aangeleverde gegevens worden weergegeven in bijlage 2.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Wijhe, Wengelerhoek

HOOFDSTUK 4 4.1

RESULTATEN

Berekeningen

Harde gebieden, zoals wegen en water, zijn ingevoerd als akoestisch hard (bodemfactor 0,0). Voor de zachte bodemgebieden, grasland of andere begroeiing, is de bodemfactor 1,0 aangehouden. Voor de overige delen, voornamelijk stedelijk gebied, is de bodemfactor 0,5 aangehouden. Verder zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: • • • • •

wegen met intensiteiten; gebouwen inclusief hoogte (ingeladen van PDOK 3D geluid); bodemgebieden (ingeladen van PDOK BGT kaart); toetspunten op 2/3 hoogte per bouwlaag op de gevels van de woningen; Hoogtelijnen (ingeladen van PDOK 3D geluid).

In bijlage 3 zijn de uitsneden van het rekenmodel weergegeven en in bijlage 4 zijn de itemeigenschappen weergegeven.

4.2

Het geluid van wegen

Om het geluid door de gemeentewegen op de geluidgevoelige gebouwen te bepalen zijn er in totaal 109 toetspunten geplaatst, waarbij voor de bouwblokken op elke relevante gevel een toetspunt is geplaatst. In bijlage 5 worden de geplaatste toetspunten weergegeven. De resultatentabellen zijn in bijlage 6 opgenomen. Het geluid door wegen bedraagt hoogstens 56 dB Lden. Met deze waarde wordt niet voldaan aan de standaardwaarde van 53 dB Lden uit het Bkl, wel wordt voldaan aan de grenswaarde van 70 dB Lden uit het Bkl. Er wordt opgemerkt dat de standaardwaarde voor het geluid door wegen enkel wordt overschreden op de oostgevel van gebouw D. Op gevels van de andere bouwblokken wordt voldaan aan de standaardwaarde. Voor deze bouwblokken is geen nader onderzoek noodzakelijk.

4.3

Indirecte akoestische effecten

4.3.1

Algemeen

Onder de Omgevingswet en het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is het belangrijk om bij ruimtelijke ontwikkelingen niet alleen te kijken naar directe milieueffecten binnen het plangebied, maar ook naar indirecte effecten op de omgeving. In het bijzonder is bij woningbouwontwikkelingen met veel verkeersgeneratie aandacht nodig voor de mogelijke toename van geluid door wegen op bestaande woningen buiten het plangebied. Hoewel een woningbouwproject zelf geen nieuwe geluidbron vormt, kan het wel leiden tot extra verkeer op bestaande wegen in de omgeving. Dat verkeer kan zorgen voor meer geluid op de gevels van bestaande woningen langs die wegen. Deze indirecte akoestische effecten zijn relevant bij het beoordelen of een plan in overeenstemming is met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, zoals bedoeld in de Omgevingswet. Het Bkl schrijft voor dat zulke effecten in beeld moeten worden gebracht als ze gevolgen kunnen hebben voor het woon- en leefklimaat. In artikel 5.78af (indirecte akoestische effecten) uit het Bkl staat beschreven dat een toename van de verkeersintensiteit veroorzaakt op een weg of spoorweg niet mag leiden tot een toename van meer dan 1,5 dB op bestaande geluidgevoelige gebouwen. Hieronder is het artikel opgenomen: 1.

Een omgevingsplan dat een toename van de verkeersintensiteit veroorzaakt op een weg of spoorweg voorziet erin dat het geluid door die weg of spoorweg op geluidgevoelige gebouwen niet meer dan 1,5 dB toeneemt als gevolg van die toename van de verkeersintensiteit.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Wijhe, Wengelerhoek

2. 3.

De toename van het geluid wordt bepaald door de situatie in een voor die weg of spoorweg maatgevend jaar na de wijziging te vergelijken met de situatie in datzelfde jaar zonder die wijziging. Een omgevingsplan kan erin voorzien dat het geluid met meer dan 1,5 dB toeneemt als: a. geen geluidbeperkende maatregelen kunnen worden getroffen om die toename te voorkomen; b. de toename van het geluid door het treffen van geluidbeperkende maatregelen zoveel mogelijk wordt beperkt; en c. het geluid op geluidgevoelige gebouwen niet hoger is dan de grenswaarde, bedoeld in artikel 3.35. Geluidbeperkende maatregelen als bedoeld in het derde lid worden in aanmerking genomen als die financieel doelmatig zijn en daartegen geen overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of technische aard bestaan.

Bij de toepassing van het derde lid wordt de aanvaardbaarheid van het gecumuleerde geluid op het geluidgevoelige gebouw beoordeeld. 4.3.2

Situatie plangebied

Op basis van het stedenbouwkundig programma is gekeken naar de verkeersgeneratie van het planvoornemen. Om het aantal verkeersbewegingen te bepalen is gebruik gemaakt van de publicatie ‘Parkeerkencijfers 2024, publicatie 744 (augustus 2024)’ van het CROW. De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: • •

Verstedelijkingsgraad: zeer sterk stedelijk1 Stedelijke zone: rest bebouwde kom

In de publicatie van de CROW is de verkeersgeneratie per functie uiteengezet. Daarnaast wordt hierin een minimaal en maximaal aantal verkeersbewegingen voor de functies aangegeven. In voorliggend geval is van het gemiddelde uitgegaan. Voor de te realiseren appartementen in fase 1 en 3 is nog niet bekend wat de oppervlaktes gaan zijn. Daarom is uitgegaan van een gemiddeld formaat van tussen de 75 en 100 m 2 bvo. Voor de appartementen in fase 2 zijn de oppervlaktes wel bekend. Tevens is voor alle vrije sector appartementen worst-case aangehouden dat het allen koopappartementen zijn. Op basis van de vorenstaande uitgangspunten ontstaat qua verkeersgeneratie als gevolg van het project het volgende beeld:

FUNCTIE

VERKEERSGENERATIE PER

AANTAL WONINGEN

WONING

KOOP, HUIS, TUSSEN/HOEK KOOP, APPARTEMENT, <75 M2 BVO KOOP, APPARTEMENT, 75-100 M2 BVO HUUR, APPARTEMENT, SOCIALE HUUR, 75-100

TOTALE VERKEERSGENERATIE

6,8

130

136,8

3,3

69,3

5,1

418,2

2,6

148,2

M2 BVO

TOTAAL (NAAR BOVEN AFGEROND)

772,5

De totale verkeersgeneratie voor de te realiseren woningen komt neer op 773 verkeersbewegingen per weekdagetmaal.

CBS Statline, Gebieden in Nederland 2025: gemeente Groningen

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Wijhe, Wengelerhoek

Deze verkeersbewegingen zullen voornamelijk terecht komen op de Diamantlaan. De Diamantlaan heeft een etmaalintensiteit van 5.925,06. Om een worst-case scenario na te bootsen is gekozen om de toename aan verkeersbewegingen over de gehele weg te modelleren. In de praktijk splitst het verkeer zich op in oostelijke en westelijke richting op de Diamantlaan en zal de toename aan verkeer minder zijn. De verkeersbewegingen door het planvoornemen zorgen voor een toename van 11,54% op de Diamantlaan. Een toename van 11,54% betekent een toename van het geluid van 10*log(1,1154)= 0,47 dB. Deze toename blijft onder de 1,5 dB, nader onderzoek naar indirecte akoestische effecten op omliggende woningen is om deze reden niet nodig.

4.4

Gecumuleerd en gezamenlijk geluid

Indien sprake is van een overschrijding van de standaardwaarde door een geluidbronsoort, dient het gecumuleerd en gezamenlijk geluid te worden beschouwd. Bij de toetsing van gecumuleerd en gezamenlijk geluid wordt rekening gehouden met het geluid door wegen, spoorwegen, industrieterreinen, windturbines en schietbanen. Dit betreffen de geluidbronsoorten. 4.4.1

Aanvaardbaarheid gecumuleerd geluid

Het gecumuleerd geluid op de gevel is het geluid van verschillende geluidbronnen tezamen op die gevel. De berekening van het cumuleren van geluid houdt rekening met verschillen in hinderlijkheid tussen verschillende soorten geluid. De Omgevingsregeling regelt het hinderequivalent optellen van geluid. In voorliggend geval is sprake van een geluidsbronsoort (geluid door wegen). Hierdoor is cumulatie niet aan de orde. De gemeente Groningen beschikt (nog) niet over een beoordelingskader voor gecumuleerd geluid. Het gecumuleerde geluid is bepaald volgens artikel 3.25 uit de omgevingsregeling. Hierbij worden alle bronsoorten omgezet naar het geluid door wegen dat evenveel hinder veroorzaakt. Cumulatie is in voorliggend geval niet aan de orde. 4.4.2

Gezamenlijk geluid

Het gezamenlijk geluid op de gevel is het geluid van de verschillende geluidbronnen tezamen op die gevel. Het geluid van de betrokken geluidbronnen wordt ongewogen bij elkaar opgeteld, zonder correcties voor verschillen in hinderlijkheid. Het gezamenlijke geluid wordt getoetst mits het gecumuleerd geluid als aanvaardbaar wordt beschouwd. In dit geval is cumulatie niet aan de orde. Het gezamenlijk geluid bedraagt in voorliggend geval 56 dB. Met het gezamenlijk geluid op een gevel wordt bepaald hoeveel geluidwering een gevel moet hebben om te komen tot een binnenniveau van 33 dB. Hier wordt in paragraaf 4.5.3 nader op ingegaan

4.5

Afwijken standaardwaarde

Het geluid van de spoorweg voldoet niet aan de standaardwaarde. Afwijken van de standaardwaarde is alleen mogelijk als bron- en overdrachtsmaatregelen kunnen rekenen op bezwaren van financiële, stedenbouwkundige, verkeerskundige of landschappelijke aard en een binnenniveau van 33 dB gerealiseerd kan worden. In de volgende paragraaf worden mogelijke maatregelen om het geluid van wegen op de woningen te reduceren onderzocht.

4.6

Maatregelen reductie geluid van (spoor)wegen

Er wordt onderscheid gemaakt tussen bron-, overdrachts- en gevelmaatregelen.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Wijhe, Wengelerhoek

4.6.1

Bronmaatregelen weg

Het geluid van een voertuig wordt veroorzaakt door het motorgeluid en het geluid van de banden. Vooral vrachtwagens zijn de afgelopen jaren veel stiller geworden. In het rekenmodel is hier al rekening mee gehouden. De initiatiefnemer van het bouwplan waar voorliggend onderzoek voor wordt uitgevoerd, heeft geen invloed op het reduceren van het geluid van voertuigen. Daarnaast heeft de initiatiefnemer ook geen invloed op de samenstelling van het verkeer, de verkeersintensiteit en het snelheidsregime. Een aanpassing van het wegdektype kan zorgen voor een reductie van het bandengeluid van voertuigen en daarmee het geluid van een voertuig. Met het aanpassen van het wegdek van de relevante wegen in dit akoestisch onderzoek, kunnen beperkte geluidsreducties worden behaald. Hiermee kan voor de woningen echter nog niet worden voldaan aan de standaardwaarde. Daarnaast brengt het aanbrengen van stiller wegdek hoge kosten met zich mee. De kosten zijn in verhouding te hoog vergeleken met de baten. De wegbeheerder zal bovendien niet instemmen met het stiller maken van een klein deel van de weg, omdat dit tot onderhoudtechnische problemen leidt. Vanuit civieltechnisch oogpunt is het aanbrengen van stiller asfalt dus eveneens niet haalbaar. 4.6.2

Overdrachtsmaatregelen weg

Een grotere afstand tussen de gevel en de weg leidt tot een reductie van het geluid van wegen op de gevel. Deze maatregel kan in voorliggend geval echter niet worden toegepast, aangezien dit niet past binnen de stedenbouwkundige structuur. Het plaatsen van geluidsschermen langs de weg is eveneens niet wenselijk vanuit stedenbouwkundig en financieel oogpunt. Bovendien zijn de hogere verdiepingen niet af te schermen met geluidsschermen. 4.6.3

Gevelmaatregelen

Indien sprake is van een geluid van een geluidsbronsoort boven de standaardwaarde, moet worden beoordeeld of gevelmaatregelen benodigd zijn om het maximale binnenniveau niet te overschrijden. Het maximaal toelaatbare binnenniveau bedraagt 33 dB in een woning. Om de gevelwering te bepalen, dient te worden uitgegaan van het gezamenlijk geluid op de gevel. In voorliggend geval bedraagt het gezamenlijk geluid hoogstens 56 dB, waardoor op de betreffende gevels een gevelwering van minimaal 23 dB. Ten tijde van de vergunningsaanvraag dient door middel van een gevelweringsonderzoek te worden aangetoond dat binnen de woningen sprake is van een binnenniveau van 33 dB. Er wordt opgemerkt dat dit enkel noodzakelijk is voor blok D, de overige woonblokken voldoen aan de standaardwaarde.

4.7

Geluid en gezondheid

Als onderdeel van de maatregelenafweging moet ook het belang van het beschermen van de gezondheid van de gebruikers/bewoners van geluidgevoelige gebouwen worden meegewogen. Als onderdeel van deze afweging kan worden meegewogen of er sprake is van één or meerdere ‘geluidsluwe gevels’. Een geluidsluwe gevel is in dit kader: “een gevel die ten opzichte van andere gevels van een geluidgevoelig gebouw relatief weinig wordt belast door geluid”. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat een gevel waar wordt voldaan aan de standaardwaarde in ieder geval als geluidsluwe gevel kan worden aangemerkt. De gemeente heeft echter beleidsvrijheid om te bepalen hoe zij een geluidsluwe gevel definieert en welke geluidswaarden hieraan worden gekoppeld. In dit geval is er voor elke woning sprake van minimaal één gevel waar wordt voldaan aan de standaardwaarde, en hiermee van een geluidsluwe gevel. In het kader van ‘geluid en gezondheid’ is hiermee sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Wijhe, Wengelerhoek

HOOFDSTUK 5

CONCLUSIE

Voorliggend akoestisch onderzoek heeft betrekking op de gronden aan de Travertijnstraat te Groningen. Initiatiefnemer is voornemens 290 woningen te realiseren. Het geluid door wegen bedraagt hoogstens 56 dB Lden. Met deze waarde wordt voldaan aan de standaardwaarde van 53 dB Lden uit het Bkl, wel wordt voldaan aan de grenswaarde van 70 dB Lden uit het Bkl. Er wordt opgemerkt dat de standaardwaarde enkel wordt overschreden op de oostgevel van bouwblok D. Op de overige bouwblokken wordt voldaan aan de standaardwaarde. Het gezamenlijk geluid bedraagt ten hoogste 56 dB. Er is een gevelwering van minimaal 56-33 = 23 dB benodigd om ter plaatse van alle woningen aan de binnenwaarde van 33 dB te kunnen voldoen. Ten tijde van de toetsing van het voornemen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) dient te worden beoordeeld of sprake is van voldoende gevelwering om ter plaatse van de woningen een binnenniveau van 33 dB te waarborgen. Ter plaatse van de woningen is tevens sprake van één of meerdere geluidsluwe gevels, waardoor sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Met het inachtneming van voorstaande is er sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ter plaatse van de woningen.

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

Akoestisch onderzoek geluid door wegen Wijhe, Wengelerhoek

BIJLAGEN BIJ HET AKOESTISCH ONDERZOEK Bijlage 1

Planboek

BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies

MAART 2025 OZ & FLUX

vinkhuizen-zuid travertijnstraat

groningen

inhoudsopgave

INHOUDSOPGAVE 1.

Inleiding

Analyse

Beleid & Opgaven

4. Voorlopig Ontwerp Stedenbouw 5. Uitwerking VO Stedenbouw - Parkeren - TRAV12 - School - Kunstwerk

INLEIDING

Aanleiding en doel Het gebied Travertijnstraat ligt tussen Vinkhuizen en bedrijventerrein Hoendiep en er zijn, sinds de bouw van Vinkhuizen, meerdere scholen gehuisvest. Een deel van de scholen is inmiddels verhuisd en de voormalige schoolgebouwen kennen een tijdelijk gebruik: o.a. Backbone050, het fietsendepot van stadsbeheer en wonen/werken, via leegstandsbeheerders. De noodzaak om binnen korte termijn tot herontwikkeling over te gaan is tweeledig. Enerzijds: er is een grote vraag naar woningen en werkruimtes binnen de stad Groningen. Die wil de gemeente vooral binnen de huidige stadsgrenzen opvangen, op fietsafstand van de binnenstad. De locatie Travertijnstraat biedt daarvoor een uitgelezen kans en is als ontwikkelzone aangewezen in gemeentelijk beleid. Anderzijds: de staat van de gebouwen waarin nu tijdelijke gebruikers zijn gehuisvest, is zodanig dat deze niet nog jaren, zonder fors onderhoud, in gebruik kunnen blijven. De huurcontracten lopen af, een ontwikkelaar heeft grondpositie verworven en de tijd is rijp om tot herontwikkeling te komen. In juli 2022 heeft de gemeenteraad dan ook een voorbereidingskrediet vastgesteld waarmee kon worden gestart met de planvorming voor herontwikkeling. Dit boekwerk licht de resultaten van het planproces dat het afgelopen jaar is gevolgd toe en legt de raad een voorlopig ontwerp stedenbouw voor.

Planproces Het planproces dat is gevolgd kende enkele stappen. Gestart is met het ophalen van ambities, ideeën en wensen, zowel gemeentelijk als in de buurt, bij gebruikers en betrokkenen. Gelijktijdig zijn het watersysteem, bomen en ecologische waarden geïnventariseerd en is nader onderzoek gedaan naar de Vinkenborg. Daarmee zijn alle ‘fysieke’ waarden in het gebied vroegtijdig helder in beeld gebracht. Via een onderzoek door ‘Plekkenmakers’ zijn bij buurtbewoners, gebruikers en andere betrokken naast de fysieke óók de sociale en gebruikswaarden, boven tafel gehaald. Net als ideeën, wensen en ambities die buurt en betrokkenen hebben voor en met het gebied.

2. analyse

bestaande situatie historie

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

HISTORIE De Travertijnstraat is gelegen aan de rand van de wijk Vinkhuizen, een typische stempelwijk, volgens het uitbreidingsplan van 1967. Vinkhuizen is vernoemd naar een buurtschap dat in de vorige eeuw bestond uit vier boerderijen, samen met ongeveer veertig inwoners. Twee van deze boerenhoeven stonden bekend als het Grote en het Kleine Vinkhuis. Eén ervan doet nu dienst als wijkcentrum. Vinkhuizen is ontworpen vanuit de in het structuurplan vastgelegde idee dat gebouwd moest worden voor een stad van 265.000 inwoners in 1980. Standaardisatie en rationalisatie van de bouwpraktijk is in de wijk ver doorgevoerd. De wijk is ontworpen op de schaal van de auto en is in hoog tempo gerealiseerd, waarbij efficiëntie en herhaling de boventoon gingen voeren. Met als gevolg de monotonie van de ontwerp eenheid. In de wijk werden bewust slechts twee brede groenstroken gerealiseerd, omdat de wijk vooral omzoomd werd door groen. De Travertijnstraat maakt deel uit van die groene zoom rondom de wijk. Deze wordt aan de noord-, west- en oostzijde door hoge flats begeleid, met lage maatschappelijke functies ertussen, in het groen. De westelijke groenzone – nu Eelderbaan genoemd- had een overmaat qua breedte, en bood plaats aan een tweede westelijke ringweg. Die is er nooit gekomen.

De zuidrand – waar Travertijn is gelegen – had een heel ander karakter: daar werden sport- en maatschappelijke voorzieningen horend bij de wijk, gerealiseerd. Als buffer naar bedrijventerrein Hoendiep en cruciaal voor de ‘complete wijk’ gedachte uit die tijd.

De wijk bleek al na enkele decennia dusdanig eentonig van samenstelling en opzet, dat al vanaf de jaren 90 gestart is met wijkvernieuwing. Daarbij werd onder meer het zuidwestelijk deel van de wijk, grenzend aan de Travertijn, omgevormd naar een buurt met meer koopwoningen.

bestaande situatie

context

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

CONTEXT Het tussengebied tussen Vinkhuizen en het Hoendiep, waar de Travertijn deel van uitmaakt, bestaat uit een reeks deelgebieden met elk een eigen programma, karakter en opzet. Een deel van die gebieden (Travertijn, scholencampus, Sportpark West End) maakt deel uit van een groene lob tussen de noordwestelijke wijken en Suikerzijde/Hoogkerk. Deze reikt vanaf het buitengebied tot diep de stad in. De Travertijnstraat is van origine een scholenlocatie, met orthogonale lagere bouwwerken, daterend uit de realisatie van Vinkhuizen. Ten zuiden ervan ligt een groene campusachtige wereld met nieuwere schoolgebouwen: het SCG Selion en het Diamantcollege. Langs het Hoendiep een menging van werken en wonen, vrij typerend langs oude uitvalswegen op de (voormalige) overgang stad- buitengebied. Oostelijk van de Diamantlaan zijn het sportpark West End en het bedrijventerrein Hoendiep noord gelegen. Op de overgangen tussen al deze deelgebieden liggen meer of minder forse groenstructuren en de deelgebieden hebben weinig onderlinge relaties. Ze manifesteren zich als eigen enclaves, deels met achterkanten naar elkaar en hun omgeving. De Diamantlaan vormt de verbinding tussen deze enclaves. Deze zorgt voor een connectie op wijkniveau en dat zal – met realisatie van

West-end Hoendiep deelgebieden

de Suikerzijde en een nieuwe brug over het Hoendiep- in de toekomst verder versterkt worden. Langs de Diamantlaan bevinden zich meerdere maatschappelijke voorzieningen, die een ándere vorm en hoogte hebben, dan de rondom gelegen bebouwing van de wijk Vinkhuizen. Hoe de Diamantlaan, ook richting Suikerzijde, als continue lijn, met eigen karakter, kan doorontwikkelen, is een ontwerp- en programmavraagstuk op zich. De Travertijn is onderdeel van de groene rand rondom Vinkhuizen, met een eigen ruimtelijke en functionele opzet. Het groen op/rond Travertijn sluit aan op bovenwijkse groenstructuren: • Een groene lob westwaarts, tussen de noordwestelijke wijken en suikerzijde/hoogkerk • De Eelderbaan, in noord-zuidrichting De bebouwing van Travertijn heeft een eigen opzet en identiteit: orthogonale lagere bouwwerken, daar waar langs de noord-, west- en oostrand juist forse flats in de groene zoom rond Vinkhuizen gelegen zijn. Connectie op wijkniveau is er via de Diamantlaan: één van de hoofdaders, waarlangs maatschappelijke voorzieningen in ándere vorm en hoogte dan de stempels rondom, gelegen zijn. De Travertijnstraat vormt een eigen wereld, sfeer op zich.

Groenstructuren Vinkhuizen Hoendiep

Functies Vinkhuizen Hoendiep

bestaande situatie plek

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

TWEE SFEREN Het plangebied Travertijn valt in twee deelgebieden met elk een eigen sfeer en opzet uiteen. Noord: meer bebouwd en versteend. Zuid: groene campus.

bovenwijks groen secundair groen

HEKKEN De scholen in het gebied zijn met hekken omgeven, waardoor het gebied een weinig openbare uitstraling heeft.

BOVENWIJKS GROEN Rondom Travertijn ligt bovenwijks groen met ecologische functie. Een kerngebied (eelderbaan) aan westzijde, een slagader aan noordzijde. Het groen langs de Diamantlaan en de oostwest lanen/houtwallen in het gebied is van secundair belang

ENTREES & ACHTERKANTEN Entrees tot gebouwen zijn vanaf de Travertijnstraat te bereiken. Elk gebouw heeft zijn eigen entree, er is weinig onderlinge connectie. Langs de Diamantlaan deels achterkanten.

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

bestaande situatie 13

bestaande situatie

plek

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

BOMEN Terra Nostra heeft in opdracht van de gemeente Groningen alle bomen en houtopstanden in en om de Travertijnstraat geïnventariseerd. Ook de gezondheid en levensverwachting van het opgaand groen is daarbij meegenomen. Het is de ambitie om bomen en groenopstanden van waarde en met goede levensverwachting maximaal in te passen in het plan voor herontwikkeling. WATER In delen van de Travertijnstraatstaat komt water op straat bij hevige buien. Dat is inzichtelijk gemaakt bij de stresstest. Ter plaatse van de Travertijnstraat komt dat omdat zich daar nog een gemengd rioolstelsel bevindt, er relatief veel verharding aanwezig is en weinig mogelijkheid om regenwater naar groen of water af te voeren. Opgave bij herontwikkeling is om daar verbetering in aan te brengen: het regenwater van daken en verhard oppervlak af te koppelen van het gemengd riool en naar groen en water af te voeren. De hoeveelheid verhard oppervlak te verminderen. Als opgave wordt aangehouden het bergen van een piekbui van 73 mm. Het Diamantcollege en Selion liggen in een gebied met ander waterpeil, dan de Travertijn. De weg vormt de scheiding. Dat blijft zo, ook in de toekomst.

st ee

st ra

Vu ur

On yx

ns tr

M an ga an

Esri Nederland, Community Map Contributors

st ra

in la

nl aa

st ee

Ar du

Za nd

aa t

Toekomstverwachting BEA Groningen Vinkhuizen Zuid Vinkhuizen Zuid Overzichtstekening bomen en houtopstanden BEA Groningen

Water Travertijn peilvakken

Water Travertijn stresstest

On yx st ra

Za nd

st ee

Zi lv

aa n

er ho

f 377 374 371

376

379

378

375 373

408

409

372 370 369

Za nd

366

st ee

Za nd st ra

nl aa

st ee

nl aa

358

351 348

st ee ns tr

ge l st

aa t

M er

343

341

ra at 40

112

22 21

Tr av

er tij

ns tr

aa t

115

‐0,93

399 396

134 139

141

136

142

393

144

143

148

145

149

111 146

147 150

151

‐0,93

152 153

105

154

104

155 160

97 98

156

‐0,40

‐0,50

157

166

164 163

165

302

159

109

294 167

59 63

158

193

86 88 90

o 171

87 89 91

172 173

168 169

179 177

175 174

180

181

182

183

184

185

187

186

188

192

195 194

196

197

200

199

202

203

234

230

237

240

320

244 269

245 247

246

262

248

213

270

263 264

251 249 250

233

212

277

236

227

316

318

319

243

232

315 317

241

235

231

207

265

267

268

271 272

322

279

278 274

321

323

280

275

325

324 327

276

328

326

329

253

252

330

332

214

334

331

216

215

333

Pr ot

on st

ra at

N eu

tr on

st ra

337

q 209

211

217 218

210

281

220 225 222

223 219

336

221

208

314 242

238 229

189

312

313 239

228

176

170

310 311

206

205

204

201

178

191

309

284

190

308 307

tl aa

‐1,50/‐1,70

305 306

m an

286

304

303

299 296

D ia

78 79

288

301

300

297

282 198

72 76

285

283

287

298

295

290 291

289

255

226

254

256

257

335

266

273 260

224

338

258

259

261

339

340

<< Legenda

73 71

406 401

395

133

292 293

403 400

394

132

‐1,42

402

386

380

128

162

ab 407

405

137 138

108

392

161

385

129

127

135

384

125

126

117

107

390

397

106

389

404

381

123

124

118

131

103

93 94

383

121

101

122

116

120

119

130

99 100

382

398

110

102

10 8

13 11

113 114

18 17 16

388

350 349 387

342 29 27

140 415

391

347 346 345

414

354

344

416

355

352 353

ra at

413

356

ge l st

360

359

M er

361

357

Za nd

412

362

Vu ur

On yx

411

363

Diam antla

tr aa

nl aa

Vu ur

ns st ee

410

368 367

365 364

Toekomstverwachting >15 jaar

‐0,93

bestaande situatie DE VINCKENBORGH

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

DE VINCKENBORGH Het gebouw De Vinckenborgh is aangewezen als ‘karakteristiek’ in het ontwerp-bestemmingsplan gebouwd erfgoed. De gemeente heeft in september ’22 een bouwhistorische quickscan laten uitvoeren waarin de bouwhistorische waarde van het gebouw is onderzocht en geduid. De Vinckenborgh is in 1974 gebouwd als school voor lager beroepsonderwijs. De bouwstijl is die van het structuralisme en de architect was P.A. Schumacher van bureau G.A. Heldoorn. Ontwerp door een landelijk bekende architect onderstreept het belang dat aan het gebouw werd gehecht. De Vinckenborgh ligt in een zone met utiliteitsbouw aan de rand van de wijk Vinkhuizen. Haar ligging is markant: op de hoek van de wijk, als stedenbouwkundige afronding van de wijk. De situering was destijds vrij in de ruimte, maar doordat het groen rondom over de jaren heen flink gegroeid is, is daar geen sprake meer van. Het gebouw is gerealiseerd als onderdeel van de zelfvoorzienende wijk Vinkhuizen en is ontworpen voor een grootschalig en vooruitstrevend lager onderwijsprogramma en had daarmee naast een wijkfunctie, later ook zeker een bovenregionale functie. Daardoor heeft het gebouw ook waarde als ‘sociale geschiedenis’. Velen uit Vinkhuizen hebben er op school gezeten.

Het ontwerp kenmerkt zich door een heldere structuur, bestaand uit zich herhalende vierkanten (stempels). Vier lagere, twee hogere bouwdelen daar bovenop en één sporthal/gymzaal die óók meedoet in deze opzet. Zelfs de fietsenstalling, die niet meer als zodanig bestaat, deed mee in dit ensemble. De kwaliteit van bouwen is hoog, robuust en zorgvuldig gedetailleerd. Tussen de bouwdelen onderling is de ensemblewaarde hoog en zijn verhoudingen zorgvuldig bepaald.

De verbinding van beleving van de binnenruimte met de buitenruimte en het omliggende landschap is sterk. In het gebouw is een structuur van patio’s en ontmoetingsplekken bepalend voor de opzet. Deze gaf uiting aan het gedachtengoed van samenkomen en ontmoeten, van die tijd. De gevelindeling is aangepast waardoor het gebouw aan kwaliteit heeft ingeboet en het ontwerp is vervlakt. De Vinckenborgh is een representant van zijn bouwtijd en het toenmalig idealisme. Het gebouw is vrij gaaf bewaard gebleven. De zeldzaamheid van dit type gebouw zal in de toekomst nog sterker toenemen. Al met al heeft het gebouw een hoge karakteristieke waarde. Behoud en herbestemming zien we daarom als opgave en dit wordt bij uitwerking verder onderzocht. Daarbij zijn de volgende deelopgaven geformuleerd: • Herstel van de kwaliteiten van het oorspronkelijk ontwerp: Herstel van het gevelbeeld in de oorspronkelijke gevelindeling en kleurstelling. Gevelindeling en kleurstelling op de hoeken herstellen. • De terreininrichting mee-ontwerpen, zodanig dat het gebouw weer een relatie aangaat met de omgeving. • Oorspronkelijke lichtarmaturen e.d. hergebruiken. • Waardevolle en kenmerkende interieurdelen zoveel mogelijk behouden en inpassen (waarbij een hedendaagse invulling gegeven kan worden aan de ontwerpgedachte van samenkomen en ontmoeten). • Bijzonder wordt de aandacht voor het zwembad.

• Zorgvuldige omgang met de indeling en ensemblewaarde van het gebouw.

bestaande situatie

wat vindt de buurt? Figuur: Waarderingskaarten

De negatieve plekken zijn een weergave van zwaktes en bedreigingen. De meeste opmerkingen gaan over het achterstallig onderhoud, de gedateerde en stenige uitstraling, het imago, de geluidsoverlast, het tekort aan parkeerplekken, de verkeersonveiligheid en het introverte karakter van de scholen met hekken. Er zijn daarnaast notities over onzekerheid van het voortbestaan van de broedplaats, de sloop van TRAV12, onderwaardering en de binding met de wijk.

Zilverlaan

Diamantlaan

N370

groene volgroeide omgeving

(flex)bouw mogelijkheden

heel rustig

wilde dieren

betaalbaar

ontwikkelingsmogelijkheden jong en oud

veel kwaliteit samen muziek werking studio’s

gebruik sportvelden door scholen

vrij in de ruimte samen werking scholen

Protonstraat

ndie

Arduinlaan

Vuursteenstraat

Figuur: Staafdiagram ingekomen dromen

verbinding en stip aan de horizon met de wijk geluids overlast

Suikerterreinniet waar jongeren uitnodigend samenkomen

Metaallaan

jeugdbende problematiek

drukte door beperking travertijnstraat

Zandsteenlaan

Atoomweg

Hoe

POSITIEF Protonstraat

De kansen liggen voor de deelnemers met name in meer groen, levendigheid, ontmoeting en verbinding. Hierbij moet het groen en de (opgeknapte) bebouwing in samenhang zijn. Een broedplaats van cultuur, innovatie 1. Wat vind je positief, negatief en kansrijk? en creativiteit in combinatie met lage, duurzame, unieke woningen en de scholen, die met elkaar en de In de figuur hiernaast is een woordenwolk van de wijk verbonden zijn, zorgt voor een divers gebied om resultaten te zien. 1. Wat vind je positief, negatieftenwonen, te werken en te leren. Daarnaast worden kansrijk? de aansluiting met de ringweg, de verbinding met het 2. Wat is jouw droom voor de Travertijnstraat in Als startpunt van een vijftal oefeningen inWestpark, het het Suikerterrein en een multifunctioneler Vinkhuizen? pop-up Dromenlab schreven de deelnemers sportpark als kansrijk genoemd. Groene wandelhun huidige beleving van het gebied op post-its en plakten& deze op een kleurenkaart. Hiermee en fietsroutes, een goede ontsluiting en meer De meeste dromen gaan over voorzieningen gaven ze een indruk van hun top-of-mind activiteiten, vastgoed & woonmogelijkheden, gedachten en verwachtingen. In de figuursamenwerking worden ook als algemene kansen gezien. is een woordenwolk van de resultaten toekomstige doelgroepen, een creatievehiernaast broedplaats, te zien. groen & openbare ruimte, verkeer en duurzaamheid.

Zilverlaan

Protonstraat

tekort aan parkeerplekken

Travertijnstraat

hinderlijk in het ontwerp

Diamantlaan

slechte uitstraling

introvert

zeer veel afval

oversteek fietsende kinderen

N370

niet toegankelijk

stenig

Figuur: woordenwolk van de ‘Top-of-Mind’ gedachten positief, negatief, kansrijk

401 dromen overlast leerlingen op ‘spannende’ plekken

ndie

doe park

Arduinlaan

wonen werken leren

Zandsteenlaan

creativiteit

Meer voor prullenbakken

Jonge ondernemers

Betaalbaar ruimte

Voorzieningen bewoners

Zilverlaan

Protonstraat

verbinding met elkaar en de buurt

Innovatie

wandel- en fietsenroute naar westpark

Aantal benoemde dromen

divers anders wonen culturele broedplaats

Knarrenhof

Wandelroutes

Metaallaan

Travertijnstraat

wandel- en fietsenroute groenstrook

groen en bebouwing in samenhang

tuin in de stad

Ontsluiting voor betere bereikbaarheid toegankelijk maken

Figuur: Waarderingskaart de Travertijnstraat

Kunst en cultuur

Opknappen

Atoomweg

Hoe

NEGATIEF

Protonstraat

Vuursteenstraat

Geen hoogbouw

Sociale activiteiten

Weinig parkeer plekken

gedateerd

imago

rijden te hard

Wandelpaden Bereikbaarheid

Vervuiling

hekken

achterstallig onderhoud

Protonstraat

Alles zo houden zoals het is

Fietsdepot

Ik vind deze plek positief

Ik vind deze plek negatief

uitbreiding westpark

Ik zie kansen op deze plek

levendigheid

circulair & duurzaam

toegangsweg woningen in gebied

nieuwe afrit aansluiten via de protonstraat multifunctioneel gebruik sportpark

samen werking

natuur en groen

verbinding suikerterrein

Backbone050 opknappen

Ouderen woningen

KANSRIJK

Protonstraat

Hoe

ndie

Atoomweg

Wijk met elkaar verbinden Protonstraat

Groen en natuur

mooie wandel- en fietsroutes. Van de scholen Simon van Hasselt en CSG Selion worden de vernieuwde en vrij in de ruimte geplaatste gebouwen als positief ervaren. Genoemd worden ook de authenticiteit, het Suikerterrein, de bouwmogelijkheden en de samenwerkingen.

Divers en ruimte Divers woonprogramma

Creatief ondernemen Samen delen

3. Welke plek vind je waardevol en welke niet?

De positieve plekken weerspiegelen de sterke punten Om de huidige beleving van het gebied in kaart in deze cultureel-maatschappelijke omgeving met te brengen werd aan de deelnemers gevraagd een rafelrand, zoals de diversiteit van de invulling en Met gekleurde om plekken te waarderen. stickers kon de mogelijkheden voor groei en ontwikkeling inworden het aangegeven welke plek zij het meest positief (groen), negatief (rood) en TRAV12 gebouw (voormalige Vinkeborg). De(blauw) grootste kansrijk ervaren en hierbij hun keuze Drie kaarten laten zien, visueel creatieve plek in Groningen met ruimte motiveren. voor ontmoeting, samengevat en per onderdeel, waarom dit zo betaalbare werkplekken, kwalitatieve muziekstudio’s, ervaren wordt. creatief ondernemerschap, kunst en sport. Ook de De positieve plekken weerspiegelen de sterke ontwikkeling voor jong & oud bij jeugdcentrum is punten in dezeSCN cultureel-maatschappelijke hierbij genoemd. De sterktes liggen metomgeving namemetineenalrafelrand, het zoals de diversiteit van de invulling en de mogelijkheden voor volgroeide groen en het water met de groenstrook langs groei en ontwikkeling in het trav12 gebouw (voormalige Vinkeborg). De grootste creatieve sportpark West End en het Westpark met mooie wandelplek in Groningen met ruimte voor ontmoeting, en fietsroutes.

Van de scholen Simon van Hasselt en kwalitatieve betaalbare werkplekken, muziekstudio’s, creatief ondernemerschap, CSG Selion worden de vernieuwde en vrij in de ruimte kunst en sport. Ook de ontwikkeling voor jong & geplaatste gebouwen als positief ervaren. oud bijGenoemd jeugdcentrum SCN is hierbij genoemd. De sterktes liggen met name in al het volgroeide worden ook de authenticiteit, het Suikerterrein, de groen en het water met de groenstrook langs bouwmogelijkheden en de samenwerkingen. sportpark West End en het Westpark met

onzekerheid voortbestaand

Jongeren organisaties

Geluidsoverlast

Om de huidige beleving van het gebied in kaart te brengen werd aan de deelnemers gevraagd om plekken te waarderen. Met gekleurde stickers kon worden aangegeven welke plek zij het meest positief (groen), negatief (rood) en kansrijk (blauw) ervaren en hierbij hun keuze motiveren.

Veilig

Opknappen

Vervallen gebouwen

Vervolgens kregen de bezoekers de gelegenheid om vrij te dromen. Op Droomkaarten konden zij hun droombeeld schrijven of tekenen. De resultaten zijn verwerkt in een staafdiagram op de volgende pagina. De meeste dromen gaan over voorzieningen & activiteiten, vastgoed & woonmogelijkheden, toekomstige doelgroepen, een creatieve broedplaats, groen & openbare ruimte, verkeer en duurzaamheid.

Verbinding met de wijk

Welke plek vind je waardevol en welke niet?

Veiigere straat

2. Wat is jouw droom voor de Travertijnstraat in Vinkhuizen?

Jonge ondernemers

uniek gebouw

Aan alle geïnteresseerden zijn vijf vragen gesteld:

Groen&natuur

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

mooie fietsroute hoogkerk

behoud stedelijk ecologische structuur

toegespitst op de doelgroep

Travertijnstraat

creativiteit bevordert mentale gesteldheid

ruimte voor creativiteit

mooi vrij uitzicht op water en bomen

Zandsteenlaan

culturele kracht in Groningen en ontmoeting ondernemers

participatie De gemeente heeft de Plekkenmakers gevraagd om bewoners en ondernemers te vragen naar hun dromen, ideeën en wensen voor de toekomst van de Travertijn in Vinkhuizen. Van maandag 19 september tot zaterdag 1 oktober 2022 kon iedereen in de omgeving zijn of haar dromen delen via de website én tijdens een DromenLab in ’t Vinkhuys. 175 mensen vulden de enquête in, 75 mensen deelden hun droom via de website en ongeveer 55 mensen bezochten DromenLab. Het resultaat is samengevat op deze pagina.

Metaallaan

Vuursteenstraat

Arduinlaan

Diamantlaan

N370

bestaande situatie

moodboards

5. Hoe ziet de Travertijnstraat er in de toekomst uit?

wat vindt de buurt?

Als laatste oefening maakten de deelnemers moodboards met daarop hun toekomstbeeld van de Travertijnstraat. Aansprekende plaatjes werden geknipt en geplakt op vellen papier van A3-formaat. De resultaten laat zien dat een omgeving voor jong en oud, met veel gebruiksgroen, een tuin in de stad, met mogelijkheden om te ontmoeten, gezamenlijk tuinieren, wandelen, zitten en met ruimte voor kunst en cultuur tot de verbeelding spreken.

De negatieve plekken zijn een weergave van zwaktes en bedreigingen. De meeste opmerkingen gaan over het achterstallig onderhoud, de gedateerde en stenige uitstraling, het imago, de geluidsoverlast, het tekort aan parkeerplekken, de verkeersonveiligheid en het introverte karakter van de scholen met hekken. Er zijn daarnaast notities overfunctie onzekerheid van het voortbestaan vanzien de broedplaats, de sloop van trav12, en de met de 4. Welke of activiteit zou jij graag bij de 5. Hoe ziet deonderwaardering Travertijnstraat er binding in de toekomst uit? wijk. Travertijnstraat? N370

Als laatste oefening maakten de deelnemers Deoefening kansen liggen voorde de bezoekers deelnemers op meteen name in meer groen, levendigheid, ontmoeting en verbinding. Hierbij moet van moodboards met daarop hun toekomstbeeld Bij deze konden het groen en de (opgeknapte) bebouwing in samenhang zijn. Een broedplaats van cultuur, innovatie en creativiteit de Travertijnstraat. Aansprekende plaatjes inwerden ideeënkaart invullen welke functie of activiteit zij combinatie lage, duurzame,Deze unieke woningen en de scholen,geknipt die met elkaar en de wijk verbonden zijn,van zorgt voor een en geplakt op vellen papier A3-formaat. graag zien bij de met Travertijnstraat. kaarten werden divers gebied om te wonen, te werken en te leren. Daarnaast worden de aansluiting met de ringweg, de verbinding met jong het en De resultaten laat zien dat een omgeving voor vervolgens rondom de gevisualiseerde ambitie en Westpark, het Suikerterrein en een multifunctioneler sportpark als kansrijk genoemd. Groene wandel- en fietsroutes, een oud, met veel gebruiksgroen, een tuin in de stad, met onderzoeksrichting van de grond- en vastgoedeigenaren ontsluiting en meer samenwerking worden ook als algemene kansen gezien. mogelijkheden om te ontmoeten, gezamenlijk tuinieren, van hetgoede gebied opgehangen.

De bezoekers vinden over wandelen, zitten en met ruimte voor kunst en cultuur tot het algemeen een open en levendige ontmoetingsplek 4. Welke functie zou jij graag deverbeelding Travertijnstraat? spreken. belangrijk. Daarnaast zienof zijactiviteit graag activiteiten voor zien bijde zowel jong als oud. Genoemde functies zijn onder deze oefening konden de bezoekers op een ideeënkaart invullen welke functie of activiteit zij graag zien bij de andereBij creatieve ruimtes, een moestuin, horeca, woon/ Travertijnstraat. Deze kaarten werden vervolgens rondom de gevisualiseerde ambitie en onderzoeksrichting van de grondwerkplekken, een voedselbos en kleine bedrijfjes. en vastgoedeigenaren van het gebied opgehangen. De bezoekers vinden over het algemeen een open en levendige ontmoetingsplek belangrijk. Daarnaast zien zij graag activiteiten voor zowel jong als oud. Genoemde functies zijn onder andere creatieve ruimtes, een moestuin, horeca, woon/werklplekken, een voedselbos en kleine bedrijfjes.

Park, groen en water

Creatieve werkplek

N370

Sport & dans

Moestuin

Horeca

IEF

Winkels

Knarrenhof

N370

IJK

Toegang

Figuur: Ambitie en ideeën

Laagbouw

Kinder activiteiten

Maatschappelijke organisaties

Figuur: Moodboards

3. beleid & opgaven

beleid &opgave omgevingsvisie

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

OMGEVINGSVISIE De herontwikkeling van de Travertijnstraat sluit aan bij de omgevingsvisie ‘Levende ruimte. De Groningse Leefkwaliteit voorop.’ (2021) Met Levende ruimte bereidt Groningen zich voor op een groeispurt naar misschien wel 250.000 inwoners. Dat doet Groningen op geheel eigen wijze, door te verdichten waar het kan en te transformeren waar het moet. Om mobiliteit te beperken, bestaande voorzieningen te versterken en groen en landschapswaarden te behouden wordt gekozen voor concentreren van de groei zoveel mogelijk in/rond Groningen en haltes van OV. Dat sluit naadloos aan bij het ontwerpprincipe van de compacte stad, dat al jaren de kern vormt van het beleid van de gemeente Groningen. Leefbaarheid en de kwaliteit van de openbare ruimte staan hoog op de agenda, als antwoord op de vraag hoe de compacte stad mét een stevige woningbouwopgave aantrekkelijk kan blijven voor alle inwoners en gebruikers. Meer ruimte voor voetganger en fietser, nabijheid van voorzieningen en realisatie van gezonde, duurzame wijken, staan centraal in alles wat we doen. Daarbij kijken we bij elke ruimtelijke ontwikkeling hoe deze ‘inclusief’ en ‘compleet’ kan zijn: • ‘Inclusief’: in sociaal opzicht en voor haar omgeving een positieve betekenis; • ‘compleet’: woongebied met óók werken en voorzieningen, in een duurzame groenstructuur.

Dát is de opgave voor Travertijn.

Omgevingsvisie 2021

beleid &opgave

beleidsthema’s

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

Wonen en werken In de Woonvisie zijn de Travertijnstraat en Vinkhuizen zuid (ten oosten van de Diamantlaan) als inbreidingslocatie voor wonen geduid. De ongedeelde stad is een belangrijk thema in de Woonvisie. We willen dat het aandeel sociale huurwoningen in sommige delen van de stad afneemt en in andere gebieden juist toeneemt. De Travertijnstraat ligt in Nieuw-West. Uitgangspunt daar is een lichte afname van het aandeel sociale huur. Het aandeel sociale huur in het plangebied Travertijn kan dan ook beperkt blijven (20% tot 30%). Daarbij is het een optie om de sociale huur ook op een andere manier dan traditionele corporatiehuur te realiseren (bijvoorbeeld wooncoöperatie, woon/werk broedplaats of geclusterd wonen voor zorgdoelgroep). Voor het grootste deel van het programma moet de focus op betaalbare koop komen te liggen (max €355.000). De Woonvisie wil aandacht voor groepen die de ontwikkeling en/of het beheer van hun woning op een andere manier willen vormgeven; bijvoorbeeld via wooncoöperaties en collectief opdrachtgeverschap. Een mogelijkheid is om de voormalige Vinkenborgh of een deel daarvan via een wooncoöperatie te verbouwen en beheren. Daarbij kan ook worden gedacht aan een combinatie van wonen en werken. In de Strategische Woningbouwprogrammering maakt de gemeente onderscheid in een ‘stedelijk’ en een ‘groen-stedelijk’ woonmilieu.

De Travertijnstraat ligt ongeveer op de grens tussen beide woonmilieus. Een gemengd programma (50% tot 70% grondgebonden) heeft de voorkeur. De Travertijnstraat ligt in een overgangsgebied tussen wonen en werken, in een gebied met heel eigen, vrij groen karakter Met Backbone050 heeft het gebied de laatste jaren een broedplaats gehuisvest. De gemeente geeft in haar broedplaatsenbeleid 2020 aan ruimte te willen blijven bieden voor broedplaatsen en startups.

Het specifieke karakter én de aanwezige functies maken dat we een ánders dan standaard woongebied passend achten. Eerste ideeën: een gemengd woon/werkgebied met een focus op circulaire economie, duurzaamheid, en een zekere mate van collectiviteit. De bewoner niet alleen consument maar ook producent. Dat betekent ook dat we onderzoeken of er ruimte is voor het continueren van een broedplaats achtige functie. We zetten in op realisatie van woongebied met óók ruimte voor werken

Sport en voorzieningen Als gebied voor scholen, met regionaal verzorgingsgebied, blijft de Travertijnstraat belangrijk. Daarnaast biedt vooral de Diamantlaan als ‘wijk-as’ kansen voor maatschappelijke functies. Mobiliteit De mobiliteitsvisie die ten grondslag ligt aan alle ontwikkelingen in de gemeente heeft als kernpunt om te stimuleren dat verplaatsingen binnen de stad zoveel mogelijk met de fiets en te voet gaan en wil daarnaast gebruik van het openbaar vervoer stimuleren. Het gebruik van de auto, alleen als het echt moet. Rondom de Travertijnstraat gaat het concreet om behoud en verbeteren van de fiets-voet verbindingen: • oostwaarts langs de nieuwe West End verbinding, richting sportpark en binnenstad • noord-zuid: langs de Diamantlaan en via een te upgraden noord-zuid route door de Eelderbaan (aan te sluiten op suikerzijde) • westwaarts: richting Eelderbaan westpark en verder Tegenover Travertijn zal de West End verbinding aankomen. Deze 50 km/h weg sluit Vinkhuizen en het Hoendiep aan op de ring west. Hij zal zowel voor auto als fiets als OV belangrijk zijn en verankert de Travertijn béter in het netwerk. Het plangebied ligt de komende jaren in een zone zónder betaald parkeren. Dat vormt de basis voor het mobiliteitsconcept en de parkeernormen waarmee moet worden gerekend.

Leidraad openbare ruimte De leidraad is een gemeentelijk inspiratiedocument dat aangeeft hoe de openbare ruimte van Groningen groener, klimaatadaptiever, gezonder, socialer kan, met meer ruimte voor de voetganger en fietser. Hij is samen met de mobiliteitsvisie vastgesteld en wordt als onderlegger voor herinrichtingen openbare ruimte ingezet. Ook bij de Travertijnstraat worden de principes uit de leidraad als vertrekpunt voor de openbare ruimte ingezet. Meer ruimte voor groen, water, ontmoeting zijn er in dít plangebied de key issues.

West-end Hoendiep fietststructuur

Op de luchtfoto een schetsontwerp voor de nieuwe ‘West End verbinding’ conform mobiliteitsvisie. Tevens verbeeld: één van de voorkeursscenario’s voor de aanpak ring west, met verdiepte ring en Haarlemmermeer aansluiting. Uitwerking ontwerp ring west volgt in 2024-2025. Uitbreiding netwerk van fietsroutes in rood op de luchtfoto. Conform Mobiliteitsvisie gemeente groningen (2021), aangevuld met voorstel upgrade noord-zuid route door de Eelderbaan

Profiel West-End

beleid &opgave

DE opgave

Vinkhuizen-Zuid Travertijnstraat Groningen

beleidsthema’s

De abstracte opgaven uit de gemeentelijke beleidskaders, de analyse van de huidige situatie én de wensen van de buurt zijn vertaald naar concrete opgaven voor het plangebied Travertijn.

Leefkwaliteit In het Groenplan Vitamine G staat beschreven dat er gestreefd moet worden naar een nieuw groenblauw raamwerk, dat ook na transformatie een krachtige identiteitsdrager blijft. De groene lob in de Westflank is in het Groenplan Vitamine G aangewezen als een aandachtsgebied: een gebied waar groen het leidende principe is bij transformatie. Er wordt gestreefd naar een landschappelijke groenzone, met ecologische waarde en recreatieve potentie. De groene lob wordt als een belangrijke schakel tussen stad en ommeland gezien. Het Groenplan onderscheidt ook ‘roo voor groen’ waarbij de realisatie van een robuust groennetwerk meelift bij ruimtelijke ontwikkelingen. De gehele zuidrand van Vinkhuizen, óók Travertijn, is as zodanig aangewezen. In de Stedelijke Ecologische Structuur is het water langs de zuidrand van Vinkhuizen als te versterken verbinding weergegeven en is het bestaande, opgaand groen als bestaand onderdeel van de SES geduid. Bij herontwikkeling/transformatie moet er dus bovengemiddelde aandacht zijn voor groen en water. En dat betekent we in het ontwikkelkader aandacht besteden aan:

Concreet is via de SES vastgelegd dat elke m2 verlies aan oppervlak bestaand groen in de SES één op één moet worden gecompenseerd.

De opgaven zijn hieronder concreet weergegeven. De scenario’s die in hoofdstuk vier worden toegelicht hebben we gebruikt om de opgave zo smart te maken.

Stedelijke ecologische structuur 2014

Water en Klimaatadaptatie Met het GWRP 2020-2024 heeft Groningen haar beleid voor het robuuster, toekomstbestendiger en duurzamer maken van haar watersysteem vastgelegd. Meer ruimte voor het vasthouden, bergen en vertraagd afvoeren van water is het doel. Gekoppeld daaraan zijn aangescherpte regels voor het bergen van piekbuien opgenomen. Voor transformatiegebied betreft dat van een 73 mm piekbui. In het gebied blijkt uit de ‘stresstest’ dat er bij hevige piekbuien wateroverlast optreedt. Dat komt door de grote hoeveelheid verharding icm de relatief lage ligging. Het ontstenen is daarmee een concrete opgave voor dit gebied, conform klimaatbeleid. Cultuurhistorie en archeologie Het groen en water langs de zuidrand van Vinkhuizen zijn onderdeel van de stedenbouwkundige opzet van de wijk Vinkhuizen en heeft daarmee cultuurhistorische waarde. Het is nog niet planologisch beschermd. In het gebied Travertijnstraat staat de Vinckenborgh, een pand met cultuurhistorische waarde dat in het bestemmingsplan gebouwd erfgoed als ‘karakteristiek’ is aangemerkt.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/5416/documents/92083