Bijlage 3 Nota toekomst HH.pdf

Ondanks alle benodigde investeringen voor Powerful Ageing is de inschatting dat de gemeente op jaarbasis per saldo € 335.000 minder kosten heeft voor de ondersteuning. Daarnaast zijn er éénmalige kosten voor scholing en het implementeren van de nieuwe werkwijze. Overigens is een bijkomend effect van deze maatregel een geringer beroep op hulpmiddelen.

30

5.3.7 Financiële draagkracht Financiële draagkracht betrekken in het onderzoek Beschrijving Bij deze mogelijkheid zet de gemeente HH alleen in bij mensen die niet zelf de regie hebben (mensen met HH2) + bij mensen die wel zelf de regie kunnen voeren (HH1) maar die onvoldoende middelen hebben. Bij het gesprek met inwoners wordt nagegaan of deze zelf in een oplossing kan voorzien. Daarbij komt de financiële zelfredzaamheid ook aan de orde. Financiële zelfredzaamheid valt met andere woorden ook onder dit oplossend vermogen. Er is een verband tussen de zelfredzaamheid van een persoon en diens financiële omstandigheden. Met een grondig onderzoek, waarbij ook wordt gekeken naar andere (zorg)kosten, kan een beeld worden gegeven van de algehele (ook financiële) situatie van een cliënt. Aanvullend op het gesprek wordt gevraagd om een bankafschrift van het inkomen. Vervolgens wordt van een draagkrachtberekening uitgevoerd. Deze is gebaseerd op minimaal 150% van het sociaal minimum. Het eventuele vermogen blijft buiten de draagkrachtberekening. Inwoners met een inkomen van minimaal 150% sociaal minimum worden daarbij als financieel draagkrachtig beschouwd. In combinatie met eigen regie is dit een grond voor afwijzing van een maatwerkvoorziening HH. Deze inwoners worden gewezen op beschikbare voorzieningen op de markt.

Deze maatregel kan in combinatie met het concept van sec het bemiddelen voor de inwoners die vanwege de draagkrachtberekening niet meer in aanmerking komen voor HH1. De gemeente Alphen aan den Rijn overweegt deze maatregel. Kanttekening: Deze maatregel is één van de maatregelen die door de VNG is aangedragen om de financiële druk bij gemeenten te verlichten. Juristen verwachten dat bij eventuele proefprocessen de maatregelen niet worden toegestaan, omdat de gemeente op dat moment de financiën van inwoners gaat betrekken bij de beoordeling of aanspraak bestaat op HH. De Centrale Raad van Beroep heeft geoordeeld dat het begrip 'eigen kracht' niet ziet op de inzet van het inkomen of vermogen van inwoners. Daarom verwachten juristen dat eventuele proefprocessen die hieruit volgen het voor gemeenten niet mogelijk zullen maken deze maatregel toe te passen. Gevolgen Inwoners Aanbieders WIJ Groningen Gemeente Financiën

Inwoners met regie en voldoende middelen komen niet meer in aanmerking voor HH1. Zij zullen zelf een hulp moeten regelen en betalen. WIJ Groningen moet bij nieuwe instroom inkomensgegevens opvragen. Uitvoeren draagkrachttoets (back-office). Ingeschatte besparing op jaarbasis is ca. € 1,1 miljoen.

31

5.3.8 CAO schoonmaak of VVT CAO schoonmaak of VVT Beschrijving Eenvoudige schoonmaakwerkzaamheden mogen onder de cao schoonmaak als de cao verpleeg-, verzorgingstehuizen en thuiszorg (VVT) uitgevoerd worden. De cao schoonmaak sluit de inzet binnen de Wmo niet uit (de cao VVT sluit de inzet buiten de Wmo wel uit). Het toepassen van de cao schoonmaak binnen de Wmo is dus een mogelijkheid. De gemeente kan bij het bieden van een schoon en leefbaar huis haar taak opsplitsen in het leveren van: a. een schoon huis (hierbij gaat het alleen om het schoonmaken van woonruimten, waarvoor aanbieders ingezet kunnen worden die de cao schoonmaak hanteren); b. een schoon en leefbaar huis (hiervoor is regie noodzakelijk en de zorg gerelateerde signaleringsfunctie). Daarbij zijn de aanbieders die de cao VVT hanteren aan zet. Door het aanbieden van deze beide functies binnen de Wmo voldoet de gemeente aan haar wettelijke verplichting. Afhankelijk van de situatie van de inwoner wordt er schoonmaak, of schoonmaak en leefbaar houden van het huis geboden vanuit de Wmo. Bij ons is bekend dat de gemeente Rheden werkt met aanbieders die de cao schoonmaak hanteren. Gevolgen Inwoners

Aanbieders / werknemers

WIJ Groningen Gemeente Financiën

Toepassing van het bovenstaande betekent dat de gemeente voor inwoners die niet kwetsbaar zijn en voldoende regiefunctie hebben (en waar dus geen signalering noodzakelijk is) aanbieders contracteert die de cao schoonmaak hanteren. Voor inwoners die voldoende regie hebben en waarbij signalering van belang is of voor burgers die onvoldoende regie hebben contracteert de gemeente aanbieders die de cao VVT hanteren. Invoering van deze mogelijkheid betekent dat voor eenvoudige schoonmaakwerkzaamheden andere aanbieders in beeld komen voor de HH. In dat geval houdt dat een verkleining in van het aantal gebruikers bij de huidige aanbieders. Werknemers die onder de cao schoonmaak vallen ontvangen een lager uurloon dan werknemers die onder de cao VVT vallen. De gemeente splitst haar taak schoon en leefbaar huis op en moet twee inkooptrajecten uitvoeren. Op jaarbasis zou dit tot een maximale besparing kunnen leiden van ca. € 1,5 miljoen.

32

5.4 Varianten Met gebruikmaking van de mogelijkheden van 5.3 zijn de onderstaande toekomstige varianten denkbaar. De mogelijkheid van financiële draagkracht is hierin niet meegenomen, omdat de verwachting is dat dit geen kans van slagen heeft. Verder is de maatregel betreffende de cao schoonmaak niet meegenomen. Bij de gevolgen van een bepaalde variant zijn alleen de veranderingen ten opzichte van de huidige situatie opgenomen.

Variant 1: Huidige opzet + informeel Pgb met bemiddeling + herstelgerichte hulp Beschrijving Deze variant behelst: - open house; - inspanningsbekostiging (p x q) met open einde; - toegang via WIJ Groningen. + informeel Pgb met bemiddeling + herstelgerichte hulp Gevolgen Inwoners

Aanbieders / werknemers

Bij een keuze voor een informeel Pgb met bemiddeling worden inwoners opdrachtgever, maar hebben hier geen regeldruk of administratieve rompslomp van. Inwoners beschikken over een vertrouwde persoon uit hun eigen netwerk als hulp. Verder kunnen ze makkelijker zelf de werktijden afspreken met de hulp. Koppeltjes van inwoners en hulp blijven bestaan zolang de inwoner beschikt over een informeel Pgb en de hulp de ondersteuning wil bieden. Uit wetenschappelijk onderzoek bij 150 ouderen in de leeftijd van 60 tot 85 jaar, blijkt dat de Powerful Ageing interventie leidt tot: - verhoging van de dagelijkse fysieke activiteit; - verbetering van de ervaren gezondheid en kwaliteit van leven; - verbetering van fysiek functioneren; - verbetering van de zelfredzaamheid. Aanbieders houden bij de mogelijkheid van informele Pgb’s met bemiddeling naar verwachting hun huidige volume. De groei van het aantal inwoners dat gebruik maakt van HH kan (mee) opgevangen worden door informele Pgb’s met bemiddeling. 33

WIJ Groningen

Gemeente

Financiën

Voor het uitvoeren van de bemiddeling ontvangen de aanbieders een vergoeding. Wanneer actiever wordt ingezet op informele Pgb’s met bemiddeling zal dit wel invloed hebben op het volume aan HH in de vorm van ZIN bij de aanbieders. Wanneer WIJ Groningen de toegang blijft uitvoeren betekent dit dat zij bij invoering van Powerful Ageing moeten samenwerken met fysiotherapeuten. Invoering van deze maatregel betekent dat ze een training moeten volgen om met de nieuwe werkwijze om te gaan. De gemeente ontvangt (naar de burger herleidbare) facturen van de aanbieder(s) die bemiddeling bieden. Organiseren en investeren in mogelijkheid Powerful Ageing. Het tarief voor HH in de vorm van een informeel Pgb ligt lager dan HH in de vorm van ZIN. Inschatting is dat wanneer structureel 10% van de mensen hiervoor een voorkeur heeft in plaats van ZIN HH1, de kosten voor HH met € 250.000 afnemen. Bij 15 % van de mensen is dit € 375.000 en bij 20 % is € 500.000 op jaarbasis. Dit resultaat wordt geleidelijk bereikt via nieuwe instroom. Ondanks alle benodigde investeringen voor Powerful Ageing is de inschatting dat de gemeente op jaarbasis per saldo € 335.000 minder kosten heeft voor de ondersteuning. Daarnaast zijn er éénmalige kosten voor scholing en het implementeren van de nieuwe werkwijze.

34

Variant 2: Beschrijving Deze variant behelst: - selectie van aanbieders; - inspanningsbekostiging (p x q) met uren-plafonds; - hoogte tarief; - toegang via WIJ Groningen; - informeel Pgb met bemiddeling. + herstelgerichte hulp Gevolgen Inwoners

Als de gemeente continuïteit van ondersteuning bij de overgang vraagt zullen de bestaande koppeltjes van inwoner en hulp in veel gevallen in stand blijven. De geselecteerde aanbieders kunnen dat realiseren door contracten af te sluiten met de aanbieders waarvan hun populatie al gebruik maakt. Ook kunnen de geselecteerde aanbieders dat realiseren door overname van hulpen. De Wmo verplicht overigens tot overleg tussen komende en vertrekkende aanbieder over overname van betrokken personeel. De CAO VVT gaat nog iets verder; er moet een arbeidsovereenkomst aangeboden worden aan de werknemers van de verliezende partij tegen dezelfde CAO arbeidsvoorwaarden. Voor nieuwe instroom betekent de selectie van een aanbieder per gebied dat inwoners bij een keuze voor hulp in natura terecht kunnen bij de geselecteerde aanbieder. Wanneer de geselecteerde aanbieder met onderaannemers werkt kunnen inwoners kiezen uit verschillende aanbieders. Bij inspanningsbekostiging met een uren-plafond zullen aanbieders, in het geval het uren-plafond overschreden dreigt te worden, maatregelen nemen. Bijvoorbeeld door, in overleg met de inwoners, geen vervanging te regelen in vakanties of de frequentie van bepaalde activiteiten aan te passen, zodanig dat het in lijn blijft met de indicatie. Zo blijft nieuwe instroom mogelijk en worden wachtlijsten voorkomen. In het uiterste geval kunnen wachtlijsten ontstaan.

Wanneer met de urenplafonds rekening wordt gehouden met de populatiegroei (zie onderdeel financiën) is de kans hierop geringer. Bij een keuze voor een informeel Pgb met bemiddeling worden inwoners opdrachtgever, maar hebben hier geen regeldruk of administratieve rompslomp van.

35

Inwoners beschikken over een vertrouwde persoon uit hun eigen netwerk als hulp. Verder kunnen ze makkelijker zelf de werktijden afspreken met de hulp. Koppeltjes van inwoners en hulp blijven bestaan zolang de inwoner beschikt over een informeel Pgb en de hulp de ondersteuning wil bieden.

Aanbieders / werknemers

Uit wetenschappelijk onderzoek bij 150 ouderen in de leeftijd van 60 tot 85 jaar, blijkt dat de Powerful Ageing interventie leidt tot: - verhoging van de dagelijkse fysieke activiteit; - verbetering van de ervaren gezondheid en kwaliteit van leven; - verbetering van fysiek functioneren; - verbetering van de zelfredzaamheid. Aanbieders worden verantwoordelijk voor de HH voor inwoners van een bepaald gebied. Een aantal aanbieders worden als hoofdaanbieder voor de gebieden geselecteerd. Wanneer deze aanbieders werken met onderaannemers zal een deel van de huidige aanbieders als onderaannemer gaan werken. Deze onderaannemers hebben dan geen rechtstreeks contact meer met de gemeente. Doordat er per gebied een hoofdaanbieder wordt geselecteerd wordt de samenwerking tussen WIJ Groningen en de geselecteerde hoofdaanbieder makkelijker (in die zin dat zij weten naar wie zij kunnen doorverwijzen en met wie zij moeten samenwerken). Ook wordt de samenwerking tussen het GON en de geselecteerde hoofdaanbieder makkelijker. Dit is van belang bij het signaleren door de huishoudelijke hulpen van (over)belasting van mantelzorgers en kwetsbaarheid van ouderen (eenzaamheid, dementie). Verder werkt de selectie van een hoofdaanbieder per gebied in de hand dat de aanbieders het gebied met alle voorliggende voorzieningen kennen. Bij de toegang (i.s.m.

WIJ Groningen) kunnen zij daardoor beter passende laagdrempelige oplossingen voor de ondersteuningsvragen van inwoners vinden. Met de kanttekening dat deze niet in ruime mate voorhanden zijn. Bij een keuze voor inspanningsfinanciering met uren-plafond blijven aanbieders gefinancierd op grond van hun inspanningen (pxq), maar worden met een urenplafond begrenst. Aanbieders houden bij de mogelijkheid van informele Pgb’s met bemiddeling naar verwachting hun huidige volume. De groei van het aantal inwoners dat gebruik maakt van HH kan (mee) opgevangen worden door informele Pgb’s met bemiddeling. Voor het uitvoeren van de bemiddeling ontvangen de aanbieders een vergoeding. Wanneer actiever wordt ingezet op informele Pgb’s met bemiddeling zal dit wel invloed hebben op het volume aan HH in de vorm van ZIN bij de aanbieders.

36

WIJ Groningen

Gemeente

Voor WIJ Groningen betekent het selecteren van aanbieders dat de samenwerking met de aanbieders makkelijker wordt (in de zin dat één geselecteerde aanbieder is waarmee wordt samengewerkt). Dit is van belang bij het signaleren door de huishoudelijke hulpen van (over)belasting van mantelzorgers en kwetsbaarheid van ouderen (eenzaamheid, dementie). Wanneer WIJ Groningen de toegang blijft uitvoeren betekent dit dat zij bij invoering van Powerful Ageing moeten samenwerken met fysiotherapeuten. Invoering van deze maatregel betekent dat ze een training moeten volgen om met de nieuwe werkwijze om te gaan. Het werken met vier (hoofd)aanbieders betekent dat het contractmanagement beter kan toezien op de kwaliteit van de ondersteuning. Inspanningsbekostiging met uren-plafonds geeft meer grip op de kosten. De gemeente ontvangt (naar de burger herleidbare) facturen van de aanbieder(s) die bemiddeling bieden.

Financiën

Organiseren en investeren in mogelijkheid Powerful Ageing. Het uren-plafond moet voldoende zijn voor de te verwachten kosten. Deze moet daarom aansluiten bij de verwachte populatiegroei en huidige gemiddeld aantal uren. In dat geval zijn er geen andere groeirisico’s (groei van het aantal gebruikers, groei van het gemiddeld aantal geleverde uren en combinaties daarvan). Wanneer de gemeente bij een aanbesteding op grond van een kostprijsonderzoek een reëel uurtarief bepaalt heeft dit, afhankelijk van de uitkomsten, invloed op het totaal aan uitgaven voor de HH. Wanneer aanbieders bij een aanbesteding gevraagd wordt een reëel uurtarief te offreren, waarbij de kostprijs één van de gunningscriteria is, zullen aanbieders hun variabele kosten als overhead, winst en ziekteverzuim waarschijnlijk zo scherp mogelijk vaststellen. Het tarief voor HH in de vorm van een informeel Pgb ligt lager dan HH in de vorm van ZIN. Inschatting is dat wanneer structureel 10% van de mensen hiervoor een voorkeur heeft in plaats van ZIN HH1, de kosten voor HH met € 250.000 afnemen. Bij 15 % van de mensen is dit € 375.000 en bij 20 % is € 500.000 op jaarbasis. Dit resultaat wordt geleidelijk bereikt via nieuwe instroom. Ondanks alle benodigde investeringen voor Powerful Ageing is de inschatting dat de gemeente op jaarbasis per saldo € 335.000 minder kosten heeft voor de ondersteuning.

37

Daarnaast zijn er éénmalige kosten voor scholing en het implementeren van de nieuwe werkwijze.

38

Variant 3: Beschrijving Deze variant behelst: - selectie van aanbieders; - populatiebekostiging; - hoogte tarief; - eventueel: toegang bij aanbieders; - informeel Pgb met bemiddeling. + herstelgerichte hulp Gevolgen Inwoners

Als de gemeente continuïteit van ondersteuning bij de overgang vraagt zullen de bestaande koppeltjes van inwoner en hulp in veel gevallen in stand blijven. De geselecteerde aanbieders kunnen dat realiseren door contracten af te sluiten met de aanbieders waarvan hun populatie al gebruik maakt. Ook kunnen de geselecteerde aanbieders dat realiseren door overname van hulpen. De Wmo verplicht overigens tot overleg tussen komende en vertrekkende aanbieder over overname van betrokken personeel. De CAO VVT gaat nog iets verder; er moet een arbeidsovereenkomst aangeboden worden aan de werknemers van de verliezende partij tegen dezelfde CAO arbeidsvoorwaarden. Voor nieuwe instroom betekent de selectie van een aanbieder per gebied dat inwoners bij een keuze voor hulp in natura terecht kunnen bij de geselecteerde aanbieder. Wanneer de geselecteerde aanbieder met onderaannemers werkt kunnen inwoners kiezen uit verschillende aanbieders. Inwoners kunnen rechtstreeks naar de aanbieders en hoeven niet eerst langs WIJ Groningen en vervolgens naar de aanbieders. Bij een keuze voor een informeel Pgb met bemiddeling worden inwoners opdrachtgever, maar hebben hier geen regeldruk of administratieve rompslomp van. Inwoners beschikken over een vertrouwde persoon uit hun eigen netwerk als hulp. Verder kunnen ze makkelijker zelf de werktijden afspreken met de hulp.

Koppeltjes van inwoners en hulp blijven bestaan zolang de inwoner beschikt over een informeel Pgb en de hulp de ondersteuning wil bieden.

39

Aanbieders / werknemers

Uit wetenschappelijk onderzoek bij 150 ouderen in de leeftijd van 60 tot 85 jaar, blijkt dat de Powerful Ageing interventie leidt tot: - verhoging van de dagelijkse fysieke activiteit; - verbetering van de ervaren gezondheid en kwaliteit van leven; - verbetering van fysiek functioneren; - verbetering van de zelfredzaamheid. Aanbieders worden verantwoordelijk voor de HH voor inwoners van een bepaald gebied. Een aantal aanbieders worden als hoofdaanbieder voor de gebieden geselecteerd. Wanneer deze aanbieders werken met onderaannemers zal een deel van de huidige aanbieders als onderaannemer gaan werken. Deze onderaannemers hebben dan geen rechtstreeks contact meer met de gemeente. Doordat er per gebied een hoofdaanbieder wordt geselecteerd wordt de samenwerking tussen WIJ Groningen en de geselecteerde hoofdaanbieder makkelijker (in die zin dat zij weten naar wie zij kunnen doorverwijzen en met wie zij moeten samenwerken). Ook wordt de samenwerking tussen het GON en de geselecteerde hoofdaanbieder makkelijker. Dit is van belang bij het signaleren door de huishoudelijke hulpen van (over)belasting van mantelzorgers en kwetsbaarheid van ouderen (eenzaamheid, dementie). Verder werkt de selectie van een hoofdaanbieder per gebied in de hand dat de aanbieders het gebied met alle voorliggende voorzieningen kennen. Bij de toegang (i.s.m.

WIJ Groningen) kunnen zij daardoor beter passende laagdrempelige oplossingen voor de ondersteuningsvragen van inwoners vinden. Met de kanttekening dat deze niet in ruime mate voorhanden zijn. Bij een keuze voor populatiebekostiging krijgen aanbieders een budget voor de HH voor de populatie van hun gebied. De taak daarbij is om HH te verzorgen voor de inwoners in hun gebied. Wachtlijsten zijn niet toegestaan. Eventuele aanpassingen van het populatie-budget vinden alleen plaats onder n.t.b. condities, waarbij de gemeente rekening moet houden met het gegeven dat het risico niet alleen bij de aanbieders mag liggen. Een voorbeeld is een aanpassing als gevolg van een sterke afwijking van de geprognosticeerde bevolkingsontwikkeling. Wanneer de toegang bij de aanbieders wordt belegd betekent dit voor de aanbieders dat zij de taken die wegvallen bij WIJ Groningen moeten doen. Dit kost hen meer tijd. Van de andere kant voeren zij nu zelf, na de indicatie door WIJ Groningen, ook altijd nog een intakegesprek met de burger. Dat gesprek zou alleen iets uitgebreider worden. Verder hoeven de aanbieders minder tijd te steken in de samenwerking met WIJ Groningen. Er zijn extra taken voor Pgb indicaties, maar dit gaat niet om grote hoeveelheden. Aanbieders zullen zich moeten bekwamen in de toegangstaken.

40

Aanbieders houden bij de mogelijkheid van informele Pgb’s met bemiddeling naar verwachting hun huidige volume. De groei van het aantal inwoners dat gebruik maakt van HH kan (mee) opgevangen worden door informele Pgb’s met bemiddeling. Voor het uitvoeren van de bemiddeling ontvangen de aanbieders een vergoeding. Wanneer actiever wordt ingezet op informele Pgb’s met bemiddeling zal dit wel invloed hebben op het volume aan HH in de vorm van ZIN bij de aanbieders.

WIJ Groningen

Gemeente

Wanneer de aanbieders de toegang uitvoeren betekent dit dat zij bij invoering van Powerful Ageing moeten samenwerken met fysiotherapeuten. Invoering van deze maatregel betekent dat ze een training moeten volgen om met de nieuwe werkwijze om te gaan. Voor WIJ Groningen betekent het selecteren van aanbieders dat de samenwerking met de aanbieders makkelijker wordt (in de zin dat één geselecteerde aanbieder is waarmee wordt samengewerkt). Dit is van belang bij het signaleren door de huishoudelijke hulpen van (over)belasting van mantelzorgers en kwetsbaarheid van ouderen (eenzaamheid, dementie). Voor WIJ Groningen betekent dit dat taken wegvallen. Wel zal WIJ Groningen, in plaats hiervan steekproeven uitvoeren om te controleren of de inwoners de hulp krijgen die ze nodig hebben. Het werken met vier (hoofd)aanbieders betekent dat het contractmanagement beter kan toezien op de kwaliteit van de ondersteuning. Populatiebekostiging geeft meer grip op de kosten. De gemeente ontvangt (naar de burger herleidbare) facturen van de aanbieder(s) die bemiddeling bieden.

Financiën

Organiseren en investeren in mogelijkheid Powerful Ageing. Het populatie-budget moet voldoende zijn voor de te verwachten kosten. Deze moet daarom aansluiten bij de verwachte populatiegroei en huidige gemiddeld aantal uren. In dat geval zijn er geen andere groeirisico’s (groei van het aantal gebruikers, groei van het gemiddeld aantal geleverde uren en combinaties daarvan). Wanneer de gemeente bij een aanbesteding op grond van een kostprijsonderzoek een reële vaste prijs bepaalt heeft dit, afhankelijk van de uitkomsten, invloed op het totaal aan uitgaven voor de HH. Een ruwe inschatting van de vermindering van kosten bij WIJ Groningen is tussen € 300.000 à € 450.000 per jaar. Hierbij is nog geen rekening gehouden met een mogelijke compensatie voor aanbieders voor de extra taken. Verder

41

zijn er éénmalige kosten voor de aanbieders voor het implementeren van de nieuwe werkwijze. Het tarief voor HH in de vorm van een informeel Pgb ligt lager dan HH in de vorm van ZIN. Inschatting is dat wanneer structureel 10% van de mensen hiervoor een voorkeur heeft in plaats van ZIN HH1, de kosten voor HH met € 250.000 afnemen. Bij 15 % van de mensen is dit € 375.000 en bij 20 % is € 500.000 op jaarbasis. Dit resultaat wordt geleidelijk bereikt via nieuwe instroom. Ondanks alle benodigde investeringen voor Powerful Ageing is de inschatting dat de gemeente op jaarbasis per saldo € 335.000 minder kosten heeft voor de ondersteuning. Daarnaast zijn er éénmalige kosten voor scholing en het implementeren van de nieuwe werkwijze.

42