BIJLAGE 3 Bundel weergave verkenningsgesprekken Gemeente Groningen april 2026.pdf

Verslag op hoofdlijnen van de verkenningsgesprekken 2026 Gemeente Groningen (op volgorde van gesprek, 3, 4 7 april)

➢ D66 Jim Lo-A-Njoe en Andrea Poelstra-Bos Gevraagd naar de plannen voor Groningen verwijst D66 naast hetgeen in het verkiezingsprogramma staat naar haar ambities voor een sociaal, rechtvaardig en duurzaam Groningen. De lastige keuzes zijn voor D66 te benaderen vanuit hun sociale, eerlijke visie. Bestaand beleid en plannen t.a.v. verduurzaming en vergroening steunt D66. Deze dus voortzetten. Met de uitslag van de verkiezingen geeft de kiezer aan behoefte te hebben aan een andere coalitie en vraagt zij om een progressieve koers. D66 ziet ‘Brede welvaart’ als en goed parapluconcept dat, o.a. gericht is op duurzaamheid en voldoende welvaart voor iedereen en daarvoor is een gezonde economie voorwaardelijk. D66 wil graag helpen de brug te slaan naar ondernemers. Als voorbeeld: de zondagsluiting en de behoefte bij ondernemers om daarin zelf een eigen keuze te maken. Daarover wil men in gesprek met PRO. Gevraagd naar de verschillen met PRO geeft D66 aan eerder te denken aan de overeenkomsten. Bijv. op onderwerpen als wonen en duurzaamheid. D66 heeft de 30-40-30 richtlijn bij bouwen altijd verdedigd en wenst die ook aan te houden. Geeft aan te willen bouwen aan een sterke, eerlijke economie die maatschappelijke waarde creëert voor Groningen. Gevraagd naar de toegevoegde waarde van D66 wijst men op een stabiele politieke en kansrijke samenwerking.

D66 brengt met 6 zetels en haar mensen stabiliteit, betrouwbaarheid en veel ervaring in. Geeft aan vooral inhoudelijke overeenkomsten te zien met Pro en dat de verschillen met sommige andere partijen in de huidige coalitie wat groter zijn dan die met PRO. Desgevraagd: SP, bijv. ondanks de coalitieafspraak die door D66 werd gesteund voor ongedeelde en dus gemengde wijken, wilde de SP in Paddepoel toch afwijken van 30-40-30 regeling, met als gevolg dat er minder gemengd gewoond zou gaan worden. Gevraagd naar wat de kiezer dan anders wil geeft D66 aan dat participatie minder uit de verf gekomen is. Daarmee werden relatief kleinere onderwerpen als het geheugenpaviljoen onnodig groot. Bij grotere opgaven als daklozen- en vluchtelingen opvang, waar ook veel te doen was rondom participatie, vond D66 het maatschappelijk belang zwaarder wegen dan de bezwaren van omwonenden. D66 vindt dat in Groningen niemand op straat zou moeten slapen. Gevraagd naar de onderlinge samenwerking met PRO, de vertrouwensbasis. D66 geeft aan dat de onderlinge samenwerking goed is geweest, zowel in voorgaande periodes en ook in de afgelopen periode. D66 geeft aan dat ongeveer de helft van de raad nieuw is. Daarom van belang om opnieuw te investeren in de onderlinge relaties tussen raadsleden. Er zijn door D66 en PvdA en GL in gezamenlijkheid diverse moties en voorstellen ingediend. D66 wil b.v.

net als de PvdA graag naar gemengde scholen waar praktisch en theoretisch opgeleide leerlingen elkaar tegenkomen. D66 benoemde ook de segregatiemonitor: daar hebben we het initiatief in genomen en die is er uiteindelijk ook gekomen omdat zowel D66 als PvdA dat belangrijk vonden. Met

1

GL en PvdD diende D66 het initiatiefvoorstel ‘Geef een stem aan de Natuur’ succesvol in. Op groen en sociaal vinden D66 en Pro en PvdD elkaar ook van nature. D66 in de oppositie, gevraagd naar de verhoudingen. Na twee termijnen coalitie was het aanvankelijk zoeken naar de juiste toon van oppositie voeren. Hoe dat te doen. Als oppositie moet je af en toe pittig zijn maar met modder gooien zit niet in de natuur van D66. Uiteindelijk zijn wij een progressieve constructieve partij. Opvallend was wel de voortdurend beschuldigende houding vanuit de coalitie van de SP jegens D66 als oppositiepartij. Gevraagd naar moeilijke tijden, financieel. Wie gaat de rekening betalen? Onder andere via de partijlijn werkt D66 Groningen met haar kamerleden en bewindslieden in Den Haag aan oplossingen, hopelijk straks ook samen met PRO. En als dat niet lukt? Dan kijkt D66 ook naar een eerlijke verdeling van de lasten waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. De partij staat daarbij voor goed financieel beleid. Het goed werken met een SIA past daarbij, zowel qua prioritering als in tijd. Voor wat betreft het Muziekcentrum, is D66 erg benieuwd naar de uitkomsten van het lopende onderzoek, niets is daarbij vooraf in beton gegoten. Het werken met de SIA waarin zaken in samenhang worden afgewogen, moet wat D66 worden voorgezet incl. verduurzaming.

Gevraagd naar de optie van lastenverhoging. Dat is wat D66 betreft zeker niet een eerste optie, Groningen zit al erg hoog qua gemeentelijke lasten. Maar wanneer de nood echt te hoog wordt, is e.a. wel opnieuw te bekijken in een goede afweging en zijn er geen taboes. Gevraagd naar inwoners betrekken in formatieproces. Meer denken aan de dorpen die zich af en toe geconfronteerd zien met ‘stads beleid’ terwijl de onderliggende problematiek waarvoor dat beleid is ontwikkeld, daar niet altijd aan de orde is, dat zien we bijv. bij parkeerbeleid. Meer aandacht voor verschillen tussen dorpen en stad en dus maatwerk is gewenst. Meer stem geven aan dorpen kan via democratische vernieuwing. B.v. door de mogelijkheden voor dorps- of deelraden te onderzoeken. D66 is ook voorstander van burgerberaden en een volwaardige Kinderraad. En opkomst in sommige wijken bij de verkiezingen? Het is van belang ook buiten verkiezingstijd de wijken in te gaan en het gesprek met inwoners te voeren. D66 houdt daarom frequent haar openbare fractievergaderingen in buurthuizen en scholen in de wijken en dorpen. Mooi en zinvol dat bewoners daarbij aansluiten en actief meepraten. Dit draagt bij aan een hogere betrokkenheid en op termijn ook aan een hogere opkomst bij verkiezingen. En daarnaast waren er ook verschillenden andere acties waarin D66 samenwerkte met o.a.

de GL en PvdA om de opkomst tijdens de afgelopen verkiezingen te bevorderen. We moeten hier gezamenlijk de aandacht voor vasthouden. Samengevat: D66 ziet veel inhoudelijke overeenkomst met Pro m.b.t. wonen, aanpak tweedeling en ongelijkheid (onderwijs), gemengde wijken, duurzaamheid en vergroening. Ook in principes als: sterkste schouders, zwaarste lasten wanneer nodig (in moeilijke tijden). Te vaak is er sprake van ‘not in my backyard’ bij woningbouw ten koste van zij die nog geen woning hebben. Daarom noodzaak tot verkorten van bezwaarprocedures. Gevraagd naar het uitsluiten van partijen bij de bestuursvorming? D66 sluit geen partijen uit maar wel ideeën. Waarden D66 zijn: inclusiviteit, rechtvaardigheid en democratie. Met partijen die deze waarden niet respecteren, werken we liever niet samen.

2

B.v. bij opvang van vluchtelingen. D66 is voorstander van de spreidingswet. Groningen neemt al meer dan zijn deel; waar andere gemeente de deur dicht houden. Maar als uitbreiding van de opvang hier, noodzakelijk blijkt, dan doen we dat. D66 neemt graag deel in een college met PRO als grootste partij en op inhoud lijkt Partij voor de Dieren ook voor de hand te liggen. Doorgevraagd op voorkeur voor vierde mogelijke coalitiepartij. Evt. met CDA (mits zij hun standpunten t.a.v. parkeren en veiligheid willen bijstellen voor zowel Pro als D66), Zou ook met Student en Stad kunnen; progressieve studentenpartij, net als D66. SP niet bij voorbaat uitgesloten. D66 heeft ook een goede relatie met de fractie van de ChristenUnie. De manier van denken en verantwoordelijkheid nemen m.b.t. zorg voor de aarde voor toekomstige generaties (rentmeesterschap) is bij CU en D66 heel vergelijkbaar. Mogelijk wel lastiger v.w.b. zondagsopenstelling, maar daar zouden we met elkaar uit moeten kunnen komen. Gevraagd naar de combinatie met de VVD, schat D66 in dat dat voor Pro en PvdD een moeilijke weg is. Onderlinge relaties zijn van belang. Als er zaken in de relatie zijn die gevoelsmatig nog blokkeren moet het daarover gaan in een gesprek. Gevraagd naar ideeën over aantal wethouders. Hangt voor D66 af van met welke partijen, wat recht doet aan de grootte. D66 2 wethouders.

Lijsttrekker D66 is tevens 1e wethouders-kandidaat voor D66. Wie D66 voor zal dragen als 2e wethouder (komt van buiten de fractie) is afhankelijk van de portefeuille waar het om gaat. D66 heeft meerdere geschikte en ervaren kandidaten achter de hand. D66 levert naast haar bestuurders een stabiele en betrouwbare fractie in de raad. Gevraagd naar voorkeur portefeuilles. D66 verwacht dat PRO wonen wil blijven doen, D66 zou dan b.v. economie kunnen oppakken, net als een aantal andere portefeuilles; daarover onderhandelen we graag in de volgende (informatie)fase. Wat kunnen collega’s in Den Haag doen? Groningen staat bij D66 landelijk scherp op de radar, ook bij bewindslieden. Persoonlijke relaties met o.a. Hans Vijlbrief en Rob Jetten zijn erg goed, daardoor korte lijntjes. Gevraagd naar hoe ver de invloed reikt. Elkaar kennen en relaties doen er toe. De relaties met Den Haag zijn er zeker en dat hebben andere partijen ongetwijfeld ook. Dus deze gezamenlijk gebruiken voor Groningen. Bijv. om een deel van de 19 miljard voor wonen ook deels hier te laten landen. Gevraagd naar wat het meeste dwars gezeten heeft v.w.b. beleid afgelopen periode. D66 heeft geen behoefte om nu alsnog het eigen gelijk te gaan halen. Na doorvragen: de gebrekkige communicatie en handelen van college richting verenigingen, scholen en ondernemers rond de reclamebelasting heeft D66 zeer verwonderd.

Het gesprek eerlijk en open aangaan alvorens te besluiten is een groot gemis geweest. Doel reclamebelasting was openbare ruimte herwinnen. Dat doel onderschrijven wij. Op dat doel had D66 graag gezien dat college samen met de verschillende belanghebbenden tot een werkbaar geheel was gekomen dat daadwerkelijk bijdraagt aan dat doel. Gevraagd naar definitie voor D66 van “linkse hobby’s” Dat is een frame van rechts dat wij zelf niet hanteren; D66 wordt als progressieve partij regelmatig zelf ook beticht van zgn. linkse hobby’s.

3

Gevraagd naar betrekken anderen in formatieproces, anderen dan de politieke partijen. Goed idee om dat breed te doen. Zowel inwoners als ondernemers aan tafel. Daarbij wel letten op het voldoende horen van de zachte stemmen. Gevraagd naar omgaan met polarisatie. Verbindingen maken met het politieke midden! Studentenhuisvesting? D66 steunt huidig beleid, maar het tekort aan kamers is gegroeid; kantoren omkatten naar studentenhuizen en substantiële uitbreiding van de campus met aandacht voor leefbaarheid, vergroening en veiligheid.

-0-0-0-

➢ PRO Rik van Niejenhuis en Mirjam Wijnja Verkenner geeft aan dat een somber financieel scenario te verwachten is. Er keuzes gemaakt zullen moeten worden. PRO reageert dat een stabiele coalitie hoe dan ook van belang is. De bereidheid tot het hebben van het goede gesprek binnen de coalitie. En een stabiele meerderheid strekt verder dan het college. Voorkeur voor een college met comfortabele meerderheid van 24 / 25 zetels. In de formatie zal het geven en nemen zijn. Waarom doen we iets (niet). PRO wil het niet alleen doen. Stabiliteit is belangrijk juist vanwege de situatie in de wereld. Gevraagd naar waar de ruimte zit. PRO, we hebben gekeken naar wat echt van belang is. Een eerlijk en groen Groningen, dus sociale en groene keuzes. De sterkste schouders dragen de zwaarste lasten, past daarbij. Opgemerkt: de begroting is een middel. Geen doel. Een zo flexibel mogelijke begroting waarbij de grens wordt opgezocht. Om zoveel mogelijk te kunnen doen voor wat goed is voor Groningen. Voortbordurend op de afgelopen periode. Gevaagd naar de Strategische Investerings Agenda (SIA). Ook die is geen doel maar een middel, bij de gesprekken over wat moet of waar kan worden vertraagd. Voor langdurig goed financieel beleid. En daar is breed steun voor. Het is meta-besturen en een misverstand om te denken dat de SIA een politieke agenda is.

D66 heeft aangegeven met PRO te willen samenwerken en onderkent dat er keuzes gemaakt moeten gaan worden vanwege een bezuinigingsopdracht. Gevraagd naar een mogelijke samenwerking en de bereidheid iets los te laten van de huidige coalitie. PRO, er is veel te doen en samenwerking is nodig. Er hoeft niet onverkort te worden vastgehouden aan wat de vorige coalitie gedaan heeft. Men wil wel door met de visie op de lange termijn en het consistente verhaal. Gevraagd naar, naast de inhoudelijke zaken, het belang van de persoonlijke verhoudingen. PRO geeft aan, dat de verhoudingen met meer partijen wel dan niet goed zijn. Benoemd wordt de wijze van oppositie voeren. (ondernemers Suikerterrein, de FC, Reclamebelasting, parkeren). De beeldvorming liep daar vaak weg bij de feitelijke situatie.

4

Er is ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de relatie inwoner – overheid. Op dossiers was ook vaak samenwerking. Voor PRO is er geen uitsluiting op persoonlijk verhoudingen. Passende competenties zijn van belang. In college en raad. Gevraagd naar eerdere samenwerking op duurzaamheid. Dat is het geval met D66 en S&S. Gevraagd naar mogelijke coalitie combinaties. Niet met PVV, FvD. Kleine partijen en partijen met grote ideologische afstand liggen niet voor de hand. Gevraagd naar anderen betrekken bij formatie, -participatieproces. PRO is voorstander van gebiedsgericht werken niet direct voorstander van D66 opties als deel of wijkraden. Gevraagd naar opkomst bij verkiezingen en afhaken. Komt ook door landelijke politiek. Maar bijv. buiten het stadhuis vergaderen en beter communiceren als gemeente. Gevraagd naar verkorten bezwaarprocedures. Dat is een landelijke bevoegdheid maar het frame dat alle regels in de weg zitten is niet correct. Het gaat er om dat er duidelijkheid gegeven wordt over het proces. Communicatie. Voorstander van publieke regie, een stevige positie in te nemen als gemeente. Gevraagd naar met wie dat het beste kan: Partij voor de Dieren (stabiel en goede wethouders kandidaat). PRO heeft geen droomcoalitie voor ogen. PvdD is 1e logische keus. D66 kan, SP kan. Gevraagd naar gewenste portefeuilles? PRO, in ieder geval wonen + RO en Financiën.

Verdeling hangt af van de gesprekken in de formatie en is een puzzel, afwegingen. Aan de organisatie is gevraagd om advies op logische portefeuille relaties t.b.v. een betere pf verdeling. Afgelopen vier jaar was de verdeling tussen bestuurders niet altijd goed. Gevraagd naar het aantal wethouders. Voor PRO bij voorkeur 4, totaal 8, waarbij de 8e wethouder ook een extern-lobby wethouder kan zijn. Aantal wethouders is geen doel op zicht, richtlijn is taken en activiteiten. Gevraagd naar wie te betrekken bij de formatie. (loco)Kinderburgemeester. Verder gericht externen uitnodigen op dossiers en vraagstukken. Gevraagd naar wat nodig is voor verbinden in tijden van polarisatie. De juiste vragen stellen. Op de minder voor de hand liggende momenten verbinding maken van mens-mens. Dit vraagt aandacht en tijd. Is ook een verantwoordelijkheid voor de raad. Gevraagd aan PRO. Duidelijkheid die nu uitgebleven is, in tweede gesprek (kansrijk dat die uitnodiging komt) wel te geven. -0-0-0-

5

➢ SP Hans de Waard en Eelco Eikenaar Gevraagd naar evt. teleurstelling over de uitslag voor de SP. Viel mee. Gevraagd naar wat voor de SP een stabiele coalitie inhoudt. Deze stoelt op een meerderheid. Stabiliteit is vertrouwen en op elkaar kunnen bouwen. De afgelopen vier jaar was dat zeker de situatie. Komt door de personen, een gedeeld visie op de samenleving. Dat bood een solide basis. Veel harmonie, daar is de SP heel positief over. Voorbeeld daarvan is de overlappende portefeuilles. Dat bracht nooit problemen, intern in het college. Voor de organisatie was dat soms wel lastig. Er was een goede uitwisseling tussen de wethouders. Wij houden de mensen die afgehaakt er bij. De SP brengt dat mee, bijv. in de noordelijke wijken. Vanuit de overtuiging van een dienende, aanwezige overheid, die ook ruimte laat. Gevraagd naar de lastige periode die de gemeente tegemoet gaat en hoe daarmee om te gaan. SP is in staat de keuzes te maken. Een optie is de lasten te verhogen. SP staat in principe achter allen grote projecten. Renovatie Oosterpoort, de popzaal. Er kan kritisch gekeken worden naar de varianten. Leidend zijn voor de SP de sociale keuzes. Gelukkig is er Nij Begun en de mogelijkheden via de Strategische Investerings Agenda (SIA) te temporiseren. Voor de SP is het uitgangspunt: zo sociaal mogelijk. Nu is het armoedebeleid nog incidenteel.

De zoektocht naar de mogelijkheden moeten we blijven volhouden, steeds de ladder aflopen; de SIA is daarvoor een goed middel, want deze kijkt verder vooruit; met complimenten voor de wethouder Financiën. Gevraagd naar of er afgelopen periode moeilijke keuzes gemaakt moesten worden. Viel wel mee volgens de SP. Met uitzondering van het poppodium, daar zijn keuzes gemaakt. Bij dat dossier heeft de SP zich vier jaar geleden neergelegd. Gevraagd naar hoe de SP zich de komende coalitie voorstelt. Dat zou de huidige coalitie zijn aangevuld met het CDA. Het CDA is ook sterk op het onderwerp gemeenschapszin. Gevraagd naar de positie van het CDA voor wat betreft FC Groningen, parkeren, reclamebelasting als in eerdere verkenningsgesprekken aan de orde geweest. Dat is een punt maar op veel andere punten toonde het CDA zich reëel. Het CDA is constructiever geworden. Gevraagd naar samenwerking met D66. SP is minder gecharmeerd van D66. Door richtingverandering, vier jaar geleden. Bijv. het standpunt tegen indexeren van de onroerendezaakbelasting. SP verwacht met D66 minder stabiliteit in de coalitie; op persoonlijk vlak maar ook inhoudelijk mist dan een gezamenlijke kijk op de samenleving. In de huidige coalitie is slechts verschil op accenten. De samenstelling is stabiel. Economisch beweegt D66 zich op liberale vlak en meer individualistisch gedacht, dat is anders.

Er was in het duidingsgesprek scherpe kritiek van D66 op hoe er niet geluisterd zou zijn naar de inwoners door dit college. Dat is ook een kwestie van definitie. Voor de SP is goed luisteren ook actief zijn en investeren in de wijken. Bij D66 meer, wie kan er naar de rechter, wie kent de weg. Dat is een verschil met wie niet gehoord worden en geen stem hebben.

6

Gevraagd naar de manier om de zachte stem te horen. Nog actiever de wijken in. De Wijkteams. Sterk Hoogkerk is een goed voorbeeld, dat uitrollen naar andere plekken. Participatie wordt vaak verward met: u vraagt, wij draaien. Participatie is ook in de haarvaten van de wijken komen. Vorige periode veel geïnvesteerd in Selwerd, van belang te erkennen wat dat doet. Voorbeeld, de Eikenlaan. Gevraagd naar Student & Stad als coalitiepartner. Inhoudelijk prima, constructieve partij maar bedenkingen bij de stabiliteit. De koers van S&S is vaak afhankelijk van de persoon die er zit. Voorkeur voor CDA. Gevraagd naar partijen die niet in aanmerking komen. Met FvD en PVV gaat het niet werken omdat zij groepen mensen uitsluiten. Gevraagd naar andere partijen. SP stelt vraagtekens bij de stabiliteit van de Stadspartij. Waar staat men voor? Zitten vaak op lijn van de VVD. Met de VVD te ver uit elkaar ideologisch. Gevraagd naar welke externen te betrekken bij het formatieproces. Er wordt gedacht aan onderhandelen in de wijken, een optie om mensen uit de wijk te betrekken. Voorbeeld Sterk Hoogkerk, wat verder gaat dan alleen formatieproces. Gevraagd naar aanpak van de wooncrisis. Aanpak van afgelopen vier jaar voortzetten, daar is de SP tevreden over. Met sterke regie van de overheid, ongedeelde stad. Betaalbare woningen ook in de zuidelijke wijken.

Wel realistisch blijven over haalbaarheid in lastige tijden. Gevraagd naar SP standpunt 0ver 60% in Paddenpoel. SP heeft uiteindelijk ingestemd met het plan (30-40-30). Gevraagd naar kijk op polarisatie in de samenleving. Hoe daarmee om te gaan volgend SP. Wij kijken naar het gat, de voedingsbodem en het verband tussen PVV en SP. Het terugwinnen van mensen is moeilijk maar onze opdracht. Gevraagd naar het aantal wethouders in het college. Acht wethouders is niet nodig v.w.b. werkbelasting en ook niet direct wenselijk. SP kan met 1. PRO met 3 en de rest 1 is 7. Maar 8 is acceptabel, geen breekpunt. Opnieuw gevraagd naar samenwerking in college met D66. Ver van de SP vandaan, een overtuiging op inhoud: dus zonder D66. Met verwijzing naar opvatting over participatie, dat inwoners niet betrokken zouden zijn. En inhoudelijk op sociaal beleid. Ook D66 standpunt t.a.v. kwijtschelding belastingen. Coalitie met CDA is logischer. Gevraagd naar kijk op instelling wijkraden. Hoogkerk als voorbeeld goede praktijk. Oosterpark als voorbeeld dat niet gewerkt heeft. Voortzetten van burgerraad-achtige experimenten. Gevraagd naar het begrip “linkse hobby’s”. Voorbeeld is misschien de tandartsvergoeding. De SP is één grote linkse hobby. SP gaat voor sociale en groene gemeente. Wethouders kandidaat is Eelco Eikenaar. Hans de Waard fractievoorzitter.

7

-0-0-0-

➢ Volt Robin Twickler en Joanne Boonstra Gevraagd naar opvatting van Volt over een stabiele basis van de coalitie. Volt zal zich bescheiden opstellen. Vanuit de inhoud is stabiel: PRO, D66 en Partij voor de Dieren. En dan samenwerking met de oppositie. Stabiliteit is dan mogelijk. Volt wil constructief samenwerken. Gevraagd naar de inhoudelijke toevoeging vanuit Volt. Radicaler progressief, bijv. op klimaatneutraliteit. Past bij stabiele coalitie. Kan evt. ook met een breed, raadsakkoord. Met de vraag: waar zijn we het allemaal over eens en plaats voor participatie. Voorstander van een niet dichtgetimmerd coalitieakkoord met ruimte voor initiatieven als raad. Handelingsvrijheid voor de raad van te voren meenemen in coalitieakkoord. Gevraagd naar hoe participatie aan te pakken. Voorbeeld is betrekken van gebruikers van locaties bij beleid. Voorbeeld van gemiste kan: beleid rond basketbalveld in Noorderplantsoen. Geef ook bezoekers van evenementen een stem. Gemeente kan positie nemen in het behulpzaam zijn bij het verenigen van deze groepen. Gevraagd naar bezuinigingen die nodig zullen zijn. Volt heeft als uitgangspunt een duurzame, inclusieve toekomst. Als niet nu investeringen in de leefomgeving geeft dat later hoge kosten. Met participatie van, een stem voor, gebruikers bij de ontwerpprocessen voor de leefomgeving. “inclusie door exclusie”. Beoogde doelgroep heeft het woord.

Er kan veel; gebruik van digital twins. Inzet van visualisaties. Digitalisering t.b.v. verbinding en participatie. Met gebruik van best practices. En inclusiviteit, gericht op vrouwen. Gevraagd naar toepassing: sterkste schouders, dragen zwaarste lasten. Inzet van percentuele toeristenbelasting met herinvestering op kunst en cultuur. Solidariteit als uitgangspunt, kijken naar vermindering van aantal kortingsregelingen die wel voor iedereen gelden. Collectieve voorzieningen voor meer gelijkheid en ontmoeting. Gevraagd naar participatie in formatieproces; Volt heeft in duidingsgesprek betrekken van kinder- en nachtburgemeester al benoemd. Meer? Ergens een moment voor bijdragen inrichten. Aan enquêtes doen vaak dezelfde mensen mee. Gevraagd naar betrekken van de noordelijke wijken. Er wordt altijd gekeken naar hoe gelijk te trekken, Selwerd/Haren. Ook goed is te kijken op individueel niveau, naar hoe de gezondste in de noordelijke wijk leeft; en naar bijv. de eenzaamste in de zuidelijke wijken. Die kennis gebruiken voor verbetering. Verdeling van voorzieningen over alle wijken. Gevraagd naar omgaan met wooncrisis. Voldoende woningen belangrijk, let op leefbaarheid. Aandacht voor lokale initiatieven t.b.v. leefbaarheid. Zien een wooncrises maar meer kijken naar soort initiatieven. Belasting op leegstand en flexibiliteit in gebruik, wonen met meer mensen mogelijk maken.

Experimenteren.

8

Gevraagd naar de groene en sociale opgave? Kijk naar voorbeelden in buitenland (Barcelona) voor klimaatadaptatie. Circulaire economie. Gevraagd naar verbindingen in tijden van polarisatie. Meer ontmoetingen buiten en minder online en sociale media. Digitale ontwikkeling inzetten t.b.v. verbinding. Gevraagd naar opvang vluchtelingen. Is een wettelijke taak. In stand houden van bed, bad, brood regeling. Gevraagd naar belangrijkste doelen voor Volt komende periode. Inzetten op digitalisering, kunst & cultuur, duurzaamheid. Aantal wethouders. Afhankelijk van dossiers. Geen belemmeringen voor parttime wethouders. Wat zijn ‘linkse hobby’s? Iedereen gaat er op vooruit, als wij meer kunnen bijdragen. Opgemerkt: Volt wil grens overstijgend samenwerken voor Groningen. Draagt bij met korte lijntjes in Europa.

-0-0-0-

➢ Forum voor Democratie Anna Westerhof en Sandra Woldring-de Regt Gevraagd naar de positie van FvD in de raad de komende periode. Goede ideeën kunnen op steun rekenen. Mensen willen wat anders dan tot nu toe in Groningen. FvD staat voor veiligheid, leefbaarheid en wonen. Focus ligt nu teveel op duurzaamheid, klimaatbeleid; dat is geen kerntaak. FvD gaat voor een slanke gemeente. Gevraagd naar hoe tegen vluchtelingenopvang wordt aangekeken. Wij zijn kritisch op migratie en willen sluiting van de huidige locaties. Als je er mee te maken krijgen en slechte ervaringen hebt is dat problematisch. Gevraagd naar de ideeën over een coalitie bij een slechte financiële positie. En uitgangspunten duurzaam, sociaal en inclusief. Duurzaamheid heeft geen prioriteit wat FvD betreft. Gevraagd naar het betrekken van inwoners bij het formatieproces. De verkiezingsuitslag is het belangrijkste mandaat. Meer aandacht voor de noordelijke wijken. Insprekers van de voren betrekken en terugkoppelen van input. Keuzes uitleggen, termijnen nakomen. Het serieus nemen van inwoners. Betere communicatie vanuit de gemeente.

9

Gevraagd naar wonen. Snellere verggunningsprocedures helpen makkelijker maken van leegstand tot woningbouw te komen. Het meest bouwen voor starters en economisch betrokkenen. Meer betaalbare woningen. Gevraagd naar duurzaam bouwen. Als dit onbetaalbaar wordt dan breder kijken, naar andere oplossingen. Gevraagd naar verbinding in tijden van polarisatie. Met wederzijds respect moeten iedereen zich mogen blijven uiten. Blijven openstaan voor andermans ideeën. Als dingen onder druk komen te staan komt er spanning. Op zoek gaan naar verbinding, naar elkaar blijven luisteren. Gaat om de inhoud niet van wie die komt. Gevraagd naar de ideale coalitie Geen voorkeur. Het gaat er om met elkaar tot iets moois te komen voor de gemeente. Voor FvD is plek in de oppositie realistisch. Ongeacht de afzender steunen wij een goed idee. Gevraagd naar wat een linkse hobby is. Geen idee. Gevraagd naar de omgang van de gemeente met het ommeland. Die is slecht. Gebeurt niks, geen samenhang, geen communicatie. Gevraagd naar het aantal wethouders. Prima zoals het is. Voor stad en ommeland. Niet minder. Wethouders moeten wel de buitengebieden in.

-0-0-0-

➢ Partij voor de Dieren Janette Bosma en Bart Hekkema Gevraagd naar hoe het gaan in het college. Aanvankelijk vanuit de oppositie geharnast entree gemaakt op groen, dieren en milieu. Maar er is de afgelopen vier jaar altijd vanuit samen gedacht waarbij PvdD profiel heeft kunnen laten zien. Goede gesprekken, er was ruimte in het college voor een eigen geluid binnen coalitie. Elkaar wat gunnen en de samenwerking was goed. Gevraagd naar de gesprekken in het college ook met oog op toekomstige lastige tijden. Dat wordt pittig. Somber financieel beeld, er is een heldere visie om verslechtering tegen te gaan. Klimaat adaptief en tegengaan van ongelijkheid. Sterkste schouders, zwaarste lasten, er zijn meerdere knoppen om aan te draaien. Pijnlijke keuzes, die verantwoordelijkheid wil PvdD dragen. Gevraagd naar de mogelijke coalitie. D66 op inhoud wel goed maar qua stijl verder van PvdD af.

10

PvdD graag bij voorkeur door op de dezelfde weg, met CDA lijkt dat makkelijker. Met het CDA vertrouwen in een stabiele samenwerking. Gevraagd naar schuurpunten met CDA als parkeren, FC Groningen. Dat is veranderd. Mogelijk verschil op inhoud maar niet op stijl. Onderhandelingen zullen soepeler kunnen gaan. Geen bestuursvorming met FvD en PVV, delen niet de democratische waarden. SP graag behouden voor coalitie. S&S mogelijk te weinig stabiliteit vanwege wisselingen. Gevraagd naar aantal wethouders. Minder wethouders moet kunnen. Voorkeur 7, dat kan in ieder scenario maar is geen breekpunt. Gevraagd naar portefeuilleverdeling. Daar komt een ambtelijk advies op. PvdD is blij met de huidige portefeuille, doet er graag iets bij bijv. onderwijs of economische zaken passen bij de PvdD. Gevraagd naar de te verdragen pijn bij bezuinigingen. Voor de PvdD is veel mogelijk, zijn geen breekpunten wel toekomstgericht blijven investeren. Gevraagd naar het muziekcentrum pleit PvdD voor wat binnen de financiële kaders mogelijk is, wel doorgaan. Gevraagd naar linkse hobbyprojecten. Die hebben we niet. Wel kleinschalige lokale ambities. Gevraagd naar wie stem moet hebben in het formatieproces. Alle partijen voor zijn voor betere participatie, gaat soms wel eens mis maar nodig om daar genuanceerd over te spreken ook belangrijk voor ambtenaren. Soms makkelijke gezegd dan gedaan.

Enthousiast over Sterk Hoogkerk, waardoor mensen betrokken worden bij hun omgeving. Blijven investeren in buurthuizen en leefomgeving. Meedenken over verandering. In de nabijheid organiseren. Benoemd: gebiedsgericht werken. Gevraagd naar de wooncrisis. Er zijn hele grote ontwikkellocaties. Als gemeente is niet alles op te lossen, wel blijven bouwen. Er is veel grond in eigen handen. Betaalbaar houden en ongedeelde gemeente. In ommeland als voorrang bij binding met het dorp. Plannen maken mét het dorp en voorzieningen op peil houden. Gevraagd naar de samenhang tussen groen en sociaal. Gaat mooi samen. Bijv. het groen en duurzaam invullen van de basisbaan. Het is geen keuze maar hoort bij elkaar. Bijv. versteende buurten vergroenen. Gevraagd naar het bereiken en betrekken, anders dan steeds dezelfde inwoners. Burgerberaad krijgt mensen betrokken die dat anders niet zouden zijn. Gevraagd naar verbinding in tijden van polarisatie. Een stabiel bestuur is belangrijk, het nakomen van afspraken. Investeren in preventie en samen blijven komen ook met anderen dan gebruikelijk. Voor vertrouwen in de overheid, voorkomen van onrust. Verkenner benoemt het belang van een stabiele raad. Het college heeft afgelopen periode de raad en fractievoorzitter goed betrokken. Er is ruimte voor goede ideeën vanuit niet coalitiepartijen.

11

-0-0-0-

➢ VVD Rik Heiner en Cassandra Hensen Gevraagd naar een stabiele samenstelling van het college. Deze bestaat uit PRO en logisch dat D66 daarbij aansluit, + VVD en CDA. Daar kunnen we op inhoud goed uitkomen. Van belang voor ons is het afschaffen van de reclamebelasting (een breekpunt), zondagochtend openstelling op vrijwillige basis. Op veiligheid is een wereld te winnen. Veiligheid voor fietsers. Niet verder uitbreiden van betaald parkeren, toepassen dynamisch parkeren. VVD geeft aan met 4 zetels te begrijpen niet alles bij te kunnen sturen, moeten heldere VVD punten in een akkoord zitten. Gevraagd naar, in dit voorstel, laten gaan van alle andere huidige coalitiepartijen. Vanuit de linkerkant (we hebben dualisme) is geen controle op het college. Voorbeeld: Betonbos. Raad controleert het college vanaf beide flanken, daar heeft het de afgelopen vier jaar aan ontbroken. Gevraagd naar plan B, los van het ideaalbeeld. Een van de opties is PRO, VVD, PvdD, CDA. Met SP in de oppositie is er tegenwicht in de raad. Samenwerking tussen PRO en PvdD is goed gegaan. Inhoudelijk kan VVD er uitkomen met PRO en PvdD Deze links- en rechtsverdeling komt tegemoet aan de uitslag van de verkiezingen. Uitgangspunt bij plan B is dat huidige beleid gedeeltelijk blijft staan. Plus zondagochtend open en afschaffen reclamebelasting.

Er zijn andere manieren om het doeltegengaan verrommeling o.r- te bereiken. Luisteren naar ondernemers die zich nu te weinig gehoord voelen. Gevraagd of er meer breekpunten zijn. Die zijn er niet. Gevraagd naar een plan C. Dat is er niet, mét de VVD is dat verder ingewikkeld, alle mogelijkheden met vier partijen is makkelijker. Democratische rechtsstatelijkheid is leidend voor VVD dus niet in coalitie met FvD en PVV. Op bepaalde onderwerpen evt. wel samenwerking. Gevraagd naar de persoonlijke verhoudingen met in het bestuur, komen moeilijke tijden. In plan A en B persoonlijke relaties goed. Gevraagd naar Student en Stad. Lastig om daar wat over te zeggen vanwege de wisselingen in die partij. Gevraagd naar aantal wethouders. Huidige 8 teveel gezien mogelijke noodzakelijke bezuinigingen. In plan B voor iedere 4 zetels 1 wethouder. Gevraagd naar waarop te evt. te bezuinigen. Gemeentelijke organisatie, en v.w.b. Strategische Investerings Agenda: versobering van invulling Oosterpoort en Kardinge, plannen Biotoop (geen draagvlak voor bij inwoners en ondernemers). Gevraagd naar sterkste schouders zwaarste lasten als uitgangspunt. Lastenverhoging moet uit te leggen zijn. Belangrijk principe VVD is gelijke startkansen creëren.

12

Bij beleid (niet kerntaken) 5 % taakstelling. Bij optie A en B landelijke partijen spannen zich in tegen kortingen. Gevraagd naar participatie ook bij moeilijke onderwerpen als (maatschappelijke) opvang. Stem van Groningen is goed instrument. Belangrijk goed te communiceren, timing en duidelijk of en waar ruimte wel of niet is. Helderheid vanaf begin. Niet of maar hoe is de vraag. Gevraagd naar opkomst verkiezingen. Meer debat in de buurt. Verder gaan met wat goed werkt. Gevraagd naar maatregelen wooncrisis. Huidige coalitie heeft draai laten zien. Makkelijker splitsen, optoppen, bouwen voor ouderen en kleiner bouwen. Maatwerk. Doorstroom mogelijk maken. Oplevering sommige locaties blijft achter. Regie af en toe iets laten vieren. 10 punten uit de VVD initiatiefnota zijn overgenomen. Gevraagd naar groene en sociale opgaven. VVD is voor bomen en groen. Maar vraag is wat is van belang. Waar zitten de overeenkomsten. VVD is geen socialistische- maar wel een sociale partij. Gevraagd naar de basisbaan. Voor PRO van belang geen illusie die te stoppen. Gevraagd naar verbinding in tijden van polarisatie. Taak voor politiek is benaderbaar zijn, niet alleen eigen kring bezig te zijn.. Onderhandeling zijn pas geslaagd als alle partijen tevreden zijn. Gevraagd naar begrip linkse hobby’s. College wil dingen in eigen beheer hebben. Voorbeeld, PvdD: winkel met lokale producten. Framing.

Iedereen heeft het beste voor met Groningen.

-0-0-0-

➢ CDA Jalt de Haan en Jint Hoeksema Gevraagd naar de uitkomst van de verkiezingen en afgelopen periode. Tevreden over het resultaat. CDA heeft constructief gesteund wat goed was in vorige periode en is ook met eigen ideeën gekomen. Gevraagd naar de stabiele coalitie uit de verkennersopdracht. Er is geen aardverschuiving opgetreden. Wel zorgen over extreem rechts, kan het debat verharden (situatie nu: hard op inhoud, relatie is goed). PVV en FvD passen niet bij de waarden van CDA en sluit CDA uit. PRO is duidelijk de grootste partij. Geen andere koers zichtbaar maar steeds een verschuiving van 1 zetel. Aan groei CDA is hard gewerkt: geïnvesteerd in de samenleving door naar buiten te gaan. De verenigingstour, daar ontstaat verbinden, het cement van de samenleving. In gesprekken begrip aangetroffen voor dat niet alles kan en ook onwetendheid over hoe dingen geregeld zijn. Doen ook andere partijen als SP en de raad met bijv. de wijkgesprekken. De opmerking van D66 in duidingsgesprek dat de luiken van het stadhuis open moeten, wordt niet herkend. CDA heeft zich

13

constructief opgesteld, steun op de grote lijnen voor de coalitie v.w.b. armoede, energietransitie, onderwijs en bij muziekcentrum als enige oppositie partij meegestemd. Gevraagd naar positie CDA t.a.v. betaald parkeren, reclamebelasting, relatie FC Groningen. Vanuit de oppositie laat je je zien. Gevraagd naar persoonlijke verhoudingen. Veel ideeën op sport aangedragen, miste soms bereidheid wethouder om mee te denken, kwamen er uiteindelijk wel uit. Debat op inhoud niet op persoonlijk vlak. Gevraagd naar reclamebelasting en betaald parkeren. CDA is en was tegen reclamebelasting, ook omdat deze gold voor maatschappelijke instellingen. Samen met de coalitie is de maatschappelijke parkeervergunning gerealiseerd. Uitbreiding van CDA betreft wanneer er draagvlak is. Voor CDA zijn er geen breekpunten, wel bespreekpunten. Gevraagd naar gewenste samenstelling coalitie. Huidige coalitie plus CDA, stabiliteit daarmee herwonnen. Doelstelling is dezelfde, afhankelijk van de positie is de weg soms anders. CDA voelt zich thuis bij de gemeenschapszin, i.t.t. individu. Solidariteit, vertrouwen, werken vanuit dezelfde waarden. Raakvlak met de SP, partij van de gemeenschap. Overeenkomsten met de PvdD, korte ketens en voedsel als middel tot verbinding. D66, goed samengewerkt op sport. Plannen energietransitie door CDA gesteund. VVD niet logisch, gezien positie landelijk jegens PRO.

D66 in de clinch met SP in de campagne. Gevraagd naar wat CDA in coalitie wil regelen. Tegengaan tweedeling, investeren in zorgen voor leefbaarheid buurten en wijken. Gevraagd naar opkomst verkiezingen noordelijke wijken. Voorbeeld van kandidaat inwoner de Kring. Verbinding zoeken en de verantwoordelijkheid om in de haarvaten van de samenleving te gaan zitten. Taak wijkwethouder.

Gevraagd naar aantal wethouders. Opgaves zijn groot. Afhankelijk van aantal partijen. Minder dan nu kan, heeft ook voordelen. Kandidaat: Jalt de Haan. Fractievoorzitter: Jint Hoeksema. Gevraagd naar wie evt. te betrekken bij formatieproces. Op locatie vergaderen. Gesprekken blijven voeren. Niet vastzitten in burgerberaden en participatie. Voorbeeld Sterk Hoogkerk. Luisteren en ophalen. Gevraagd naar bezuinigingen in moeilijke financiële tijden. Sociale hart CDA. Sterkste schouders, zwaarste lasten. Lastenverhoging: wat moet, moet. Investeren in de toekomst. Sport niet tegenover cultuur plaatsen. Goede van SIA is integrale afweging. Versobering mogelijk. Relatie met rijk, inzet partijlijn. Gevraagd naar wooncrisis. Voortzetten huidige beleid. Soms maatwerk.

14

Gevraagd naar groene en sociale opgaven. Voorstellen gesteund, af van fossiele brandstoffen. Gevraagd naar verbinding in tijden van polarisatie. Zet CDA zich voor in. Is kracht van partij in het midden. Tot slot. Het begint voor CDA bij persoonlijke verhoudingen. Je gunt elkaar iets. Ook samenwerken met oppositie. Constructief en verbindend, steentje aan bijdragen.

-0-0-0-

➢ Student en Stad Wieke van Heteren en Daan Swets Gevraagd naar ideeën over de verkenningsopdracht te zoeken naar een stabiele coalitie en - politieke samenwerking voor de komende periode. Van belang om koers voor te zetten. Op inhoud en de relatie die goed is. Wenselijke samenstelling: huidige coalitie aangevuld met Student & Stad. Aan de koers de jonge stem toevoegen, die op wonen daarop enigszins aanpassen. Verbindende functie die S&S heeft in de oppositie, voortzetten in de coalitie. Er is met iedere partij wel verbinding gelegd vorige periode. Voorbeeld verbindede positie: Palestina dossier. Met de verkiezingen zijn wat accenten verlegd. Gevraagd naar welke jonge stem tot nu toe ontbrak in het college. Natuurlijk zijn er ook jonge mensen in andere partijen, S&S uniek met eigen netwerk, ook met internationale jonge Groningers. Het gaat om de stem van de degene die het langst moet leven met het beleid. De toekomst van Groningen. Gevraagd naar wethouders kandidaten. Daan Swets is kandidaat. Gevraagd naar stabiliteit in de raad. Is S&S goed op ingesteld, in staat snel op te leiden van eigen raadsleden. Voorkeur voor eerste variant maar alternatief is een coalitie in de samenstelling: PRO, PvdD, D66, S&S. Progressief, sociaal, inclusie, verbinding. Zorgt voor stabiliteit maar ook veel inhoudelijke overeenkomsten. Relatie met kleine ondernemers.

Gevraagd naar de situatie met twee nieuwe partijen in deze variant. Daar vertrouwen in. Desgevraagd: geen coalitie met PVV en FvD, verhoudingen in de raad zijn af te wachten. Samenwerking afhankelijk van het onderwerp. Gevraagd naar aantal wethouders. Veel taken t.o.v. vroeger bij gemeente komen te liggen. Aantal van 8 wethouders is passend. Voorkeur voor portefeuilles? S&S ziet: ICT en innovatie, energie (er is ervaring op de energiesector), evenementen, nachtleven. Als portefeuille toevoegen: studentenzaken, waarbij contact met alle verenigingen, sport, zorgen ophalen. Studenten krijgen nu ook aandacht maar als het moeilijk wordt, delft deze groep onderspit.

15

Gevraagd naar keuzes in de verwachte situatie van moeilijke financiële omstandigheden. Voor S& S is lastenverzwaring geen no-go. Doorgaan met huidige beleid van ongelijk investeren voor gelijke kansen. Als laatste, bezuinigingen op voorzieningen voor alle Groningers als zwembaden, sport. Temporiseren van uitvoering Doorwaadbare Stad. Veiligheid nachtleven belangrijk, ook de routes náár het nachtleven. Door o.a. betere samenwerking met (horeca)ondernemers, en differentiatie van het nachtleven. S&S is minder van de repressie. Gevraagd naar visie op achterblijven van opkomst in noordelijke wijken. Met de raad, extern en in het stadhuis is al veel gedaan. Mee doorgaan. Gevraagd naar de wooncrisis. Vol blijven doorbouwen. Lang vastgehouden aan beschermend woonbeleid. Twee sporen, markt meer ruimte door versoepeling vergunning uitgifte en/of corporaties vragen meer te bouwen voor studenten en jongeren. De markt blijft nodig met 80% particulier bezit. Efficiënter gebruik leegstaande panden. Seniorenbouw voor doorstroming. Gevraagd naar de noodzakelijke samenhang tussen de groene en sociale opgaven. S&S is donkergroen en duurzaam, progressiever dan D66 Ruimte voor fietsen en voetgangers, ook in het kader van gezond oud worden. S&S steunt de basisbaan, staat kritischer tegenover specifieke regelingen als vergoeding dierenartskosten. Handelen vanuit vertrouwen van groot belang.

Gevraagd naar betrokkenheid van inwoners. Kijken waar mensen echt kunnen meebeslissen, eigen budgetten. Gevraagd naar opvang, maatschappelijk en vluchtelingen. Groningen is sociale en inclusieve gemeente. Helder zijn en op tijd communiceren van belang. Gevraagd naar wie te betrekken in de formatiefase. Geen verlanglijstje maar mogelijk representatie van jongeren, evt. te organiseren via scholen. Tot slot. S&S heeft vier jaar geleden ook aangegeven deel te willen nemen in het college. Heeft ontwikkeling doorgemaakt, is geprofessionaliseerd.

-0-0-0➢ Partij voor de Vrijheid Kelly Blauw en Dennis Ram Gevraagd naar de visie op een stabiele coalitie en vorige periode. Coalitie heeft verloren en nu geen meerderheid. D66 heeft gewonnen, daar kan je niet omheen. Sentiment in Groningen is een behoefte aan veiligheid, dat is een groot onderwerp. Gaat over de leefomgeving en de woonopgave, het tekort aan woningen. Bepaalde wijken, de noordelijke, hebben te kampen met veel problematiek. Er is de maatschappelijke opvang en AZC’s. In zuid waren er ook stemmen voor de PVV. PRO is de grootste, maar zetels verloren. Er zijn veranderingen gaande. Aanhang van de PVV is er wel maar zie je niet terug in de uitslag, gaat niet stemmen. Dat geeft een scheef beeld waardoor dezelfde bestuurscultuur blijft. Maar het vertrouwen in de huidige politiek in Groningen is veel minder

16

geworden. Er is behoefte aan een prettige leefomgeving en die krijgen ze niet. Voorbeeld: AZC’s Eemsgolaan, Woonschepenhaven. PVV ziet in de verkenningsopdracht veiligheid en leefbaarheid niet terug. Er moet meer naar de mensen geluisterd worden. Culturele verschillen worden steeds groter in sommige wijken, de samenhang verdwijnt. Jongeren die rotzooi trappen durf je niet meer aan te spreken, dat is te onveilig. Neem de culturele achtergronden mee in je beleid. Sociaal cultureel i.p.v. sociaal economisch. Gevraagd naar terugzien van overlast en criminaliteit in de cijfers. PVV heeft zorgen over de criminaliteit. De cijfers stroken niet met de feiten. Er wordt niet gemeld. Fatbike overlast, daar moet wat aan gedaan worden, PVV komt met een agenderingsverzoek over bepaalde groepen die niet meer onder controle zijn. Voorbeeld: minderjarige Syrische jongeren, o.l.v. Eritreeërs. Die ontwikkelingen zijn ook lastig voor de burgemeester. Hoe te handhaven op minderjarige jongeren met een andere culturele achtergrond, die uit een andere gemeente naar Groningen komen. PVV is de enige partij die dit benoemd wat weer zorgt voor onrust in de raad. Maar er is een probleem. Ook het benoemen van behoorlijk wat antisemitisme, blijft de PVV doen. Gevraagd naar de gewenste coalitie ook met oog op toekomstige bezuinigingen. Deelname van de PVV is niet realistisch.

VVD, D66, we hebben goede samenwerking vanuit rechtssociale standpunten (reclamebelasting, regeldruk, ondernemers). Stadspartij en PvhN werkt PVV ook mee samen. PRO ligt verder weg, op de sociale agenda is wel samenwerking bijv. met SP. (armoedebeleid, jeugdzorg). Met JBN gaat het niet goed. Dat is niet goed georganiseerd in Groningen. Mindere keuze was die voor de PvdD, haalde niets uit voor Groningen. Er is een gat tussen PRO en de rest dus PVV is voor verschuiving naar het midden. PVV heeft goede persoonlijke contacten met alle wethouders. Het gaat om Groningen. Gevraagd naar wie en hoe inwoners een plek te geven bij het formatieproces. Wijkraden betrekken en meer de wijken in. Ook op onderwerp op locatie vergaderen. Lokale toetsing, soort referendum toepassen bij draagvlak voor dorpsvisie. Meebeslissen over eigen leefomgeving. Het is nu meer een klachten cultuur. Fietsbeleid is goed in Groningen en ze doen meer goed. Gevraagd naar hoe mensen die niet gestemd hebben te betrekken. Gaat om vertrouwen. De wijkvernieuwing, sinds 2011, nog steeds bezig. Voorbeeld Berkenflat, Zuiderflat. Mensen zitten 5 jaar in de herrie. Mensen die toch al veel thuis zijn (ouderen, kwetsbaren). Kom na wat je belooft. Stabiel bestuur kan bijdragen aan vertrouwen. De gemeente voert ook veel rechtszaken tegen burgers en ondernemers.

PVV krijgt het signaal dat kwetsbare Groningers daardoor in de verdrukking zitten. Gevraagd naar ideeën over de wooncrisis. Versneld senioren en starterswoningen in de dorpen voor lokale binding en doorstroming. Lokale binding bij toewijzing sociale woningen kan ook in de wijken. Kleinere grondexploitatie voor sneller bouwen en opleveren. Zodat bij bezwaar, niet alles stil komt te liggen. Gevraagd naar de noodzaak samenhang groene en sociale opgave. Groen is belangrijk maar ondernemers en gezinnen zijn vaak afhankelijk van auto. Gevraagd naar keuzes bij bezuinigingen. Cultuur, veel kan op eigen benen. Warmtestad (grote reserveringen op weerstandsvermogen) en Roodehaan geen prioriteit. AZC’s kunnen sluiten.

17

Gevraagd naar verbinding in tijden van polarisatie. Minder met twee maten meten (vrije hand aan sommige groepen vb. antisemitisme, andere kort houden vb. boeren). Meer ruimte voor alle meningen, meer tolerantie ook t.a.v. politieke voorkeur. Inspannen voor goede persoonlijke verhoudingen. Tot slot. PVV heeft alles kwijt gekund. -0-0-0➢ ChristenUnie Peter Rebergen en Inge Jongman-Mollema Gevraagd naar de ervaring van zeven jaar college deelname. ChristenUnie is onderdeel van de coalitie sinds de herindeling 2019. Inhoudelijke punten zijn belangrijk (niet de macht). Afgelopen periode hebben die punten goed naar voren kunnen komen. Oog voor elkaar, opstaan voor het goede, voor alle Groningers. Je doet het met elkaar. Solidariteit, rechtvaardigheid. Wij zijn duidelijk en stabiel als partner, oprecht in onze intenties. Er waren afgelopen periode discussiepunten en goede gesprekken. (bijvoorbeeld Kardinge, zondagsopenstelling). Naar buiten altijd samen opgetrokken(bijvoorbeeld Basisjeugdhulp). Het lichtblauw van de ChristenUnie past bij groen/rood. Christelijk sociaal. Gevraagd naar de wenselijke samenstelling van de coalitie. ChristenUnie maakt er graag deel van uit. Als stabiele factor, wil verantwoordelijkheid nemen. Voorbeeld, daklozenopvang: we staan voor de zaak, de opgave. Voorkeur voor 24/25 zetels. De stabiliteit is van belang, dus deze graag voortzetten.

Wij gaan voor een toevoeging aan de bestaande situatie. Met Student & Stad of CDA. CDA staat ideologisch dichterbij en bestuurderspartij, maar afgelopen periode waren er felle debatten op bijv. reclamebelasting, parkeren, sport. Er was ook steun voor de coalitie. S&S was meer afgewogen, zonder de confrontatie met de coalitie op te zoeken als deze niet nodig was. Het is de manier waarop je je punten naar voren brengt. Verschil met CDA in stijl. Andere accenten, geen andere standpunten. Coöperatief, constructief. D66: samenwerking was goed maar werd in de loop van de tijd minder en werd vaker de confrontatie gezocht. Weinig begrip voor opmerking in duidingsgesprek over openen van luiken stadhuis. Met SP goede samenwerking, ook met PvdD. Ook waken voor evenwichtigheid binnen het college, dorpen, ommeland: het gaat niet alleen over de binnenstad. Gevraagd naar aantal wethouders. ChristenUnie 1, PRO 4, anderen 1, dus 8. College is ook vertegenwoordigd in allerlei externe commissies. Geluid uit Groningen kost tijd en ruimte, we moeten ons extra laten zien als 6e gemeente van Nederland. Wethouders kandidaat is Inge Jongman, voorkeur voor het verder brengen van het aardbevingsdossier en de opgaves die daar zijn. Fractievoorzitter: Peter Rebergen (4e periode), steun in combinatie met dualisme. Gevraagd naar punten t.b.v. de formatie. Samenvatting van het verkiezingsprogramma.

Een huis en een thuis. Bouwen en gemeenschap onderhouden. Verbondenheid en ontmoeten door steeds meer ontmoetingsruimten, binnen en buiten. Zorg, vergrijzing. Zorgen voor de schepping, dat is ook duurzaamheid.

18

Gevraagd naar positie t.o.v. zondagsopenstelling. Met oog voor de ontwikkelingen in de maatschappij. Valt een goed gesprek over te hebben. Verder een keuze voor duurzaamheid en investeren in de openbare ruimte. Gevraagd naar de rekening bij een moeilijke financiële toekomst. In 2018 heeft ChristenUnie ook keuzes moeten maken. Geen bezuinigingen op sociaal. En ook, sterkste schouders dragen zwaarste lasten. Evt. lastenverzwaring. Strategische Investerings Agenda is een middel en een goede lijst. Evt. versobering. Voorbeeld uit het verleden: ondanks lastige tijden en tegen adviezen in, ook geïnvesteerd in het Forum, was een goede keuze. Groei van de gemeente levert ook middelen op. Gevraagd naar groen. Groen en sociaal staan in elkaars verlengde. Gevraagd naar betrekken van de zachte stem? ChristenUnie investeert in de (noordelijke) wijken, niet altijd zichtbaar. Het belang van communicatie. Gronings Model en participatieverordening zijn manieren om de inwoners te betrekken. Zeggenschap en eigenaarschap (Sterk Hoogkerk, De Banjer). Stem van Ten Boer. Het mooie gesprek, connectie opzoeken. De gebiedsteams als vooruitgeschoven posten, mensen zijn vaak verrast. Wijkwethouders en dorpswethouders. Desgevraagd: vanuit rechtvaardigheid, rentmeesterschap en solidariteit staan PVV en FvD ver van ChristenUnie af. Gevraagd naar wie te betrekken bij formatieproces.

Bewonersorganisaties, wijkbedrijven, Cliëntenraad. Gevraagd naar wooncrisis. Alle seinen staan op groen, klaar om te bouwen maar ook afhankelijk van het rijk. Doorstroming van belang dus bouwen voor ouderen, gezinnen en ook sociale woningbouw. Steun voor 30-30-40. Gevraagd naar verbinding in tijden van polarisatie. Contact maken. Deurtje bellen. Proberen niet alleen de flanken maar ook het brede midden te betrekken. Investeren in goede uitleg. Wijknieuwsbrieven. Tot slot. Discussie in de formatie kan óók goed zijn.

-0-0-0-

➢ Stadspartij 100% voor Groningen Yaneth Palacio Menger en Uno Sissingh Gevraagd naar de coalitie. Huidige is prima maar kan ook anders. Er zijn veranderingen in de samenleving en het kan beter. Voor de Stadspartij is van belang je gehoord en gezien weten en dat hebben we gemist de afgelopen 4 jaar. Er is onvrede, op participatie, men wordt niet meegenomen.

19

Participatie is een middel. Om inzicht te geven. Voorbeelden waarbij inwoners onvoldoende betrokken zijn: Geheugenpaviljoen, Dot, daklozenopvang. Inwoners staan op achterstand. Wees transparant en duidelijk. Onvrede aan de voorkant tackelen. Participatie is geen doel maar een middel. College heeft veel ambities en plannen maar blijft achter in de uitvoerbaarheid. Armoedebeleid bijv. concrete resultaten blijven achter. En goedgekeurde plannen worden later weer bijgeschaafd. Regels veranderen tijdens het spel. Uitvoeringskracht ontbreekt. Toon als gemeente flexibiliteit t.a.v. beleid dat niet werkt. Daarover moeten we samenkomen en dat bespreken, i.p.v. in de loopgraven blijven zitten. Volg de processen scherper en duidelijker. Ga versnippering tegen in het armoedebeleid, er zijn nu te veel loketten. Gevraagd naar duiding van de uitslag: heeft de kiezer om ander beleid gevraagd? Er is een duidelijk signaal afgegeven. FvD is zonder debat of campagne de raad ingestemd. Ondanks de iets hogere opkomst vinden veel mensen dat er tóch niet naar hen geluisterd wordt en blijven thuis. Dat vindt de Stadspartij zorgelijk. Ook jonge mensen haken af. PRO heeft iets verloren, “rechts” wat groter. FvD, PVV, Stadspartij 100%, VVD. Gevraagd, waarom de Stadspartij als rechts geframed. Stadspartij was in 2022 gematigd.

Na turbulentie in de partij kwam er een andere koers, kritischer, durven te benoemen. Schuwen samenwerking op onderwerpen met PVV en VVD niet. Voorbeeld: veiligheid, jeugdzorg, JBN dat niet lekker loopt. Is de vraag wat een project in de noordelijke wijken uiteindelijk oplevert rechts of sociaal betroken? Stadspartij is er voor de Groningers, niet links, niet rechts. Stadspartij ondersteunt disproportioneel investeren in noordelijke wijken maar ziet graag wat het gaat opleveren. Gevraagd naar visie op groene, sociale stabiele coalitie. Bij collegedeelname keuzes durven maken en plannen onderbouwen. Stadspartij is in voor deelname aan het college met PRO, D66, ChristenUnie (veel mee samen gedaan in de vorige periode) of CDA. Voorkeur voor CU. Zie het als de olie voor het motorblok. Wij sluiten geen partij uit. Ongeacht ideologieën, als er een gezamenlijk doel is dan werken wij samen. Een coalitie vormen is één ding, een wérkende coalitie, twee. Gevraagd naar keuzes, in moeilijke financiële tijden. Stoppen met prestigeprojecten, als muziekcentrum, museum aan de A. Renoveer wat je hebt, wat noodzakelijk is. Kardinge is verouderd. Kijken naar betaalbaarheid en haalbaarheid. Blijven investeren in mensen niet in stenen. Niet persé tegen lastenverzwaring (ozb), met de vraag: wat er tegenover staat. En kijken naar de ambtelijke organisatie: waar 3 ambtenaren vertrekken, max. 2 terug.

Meer efficiëntie. Voorbeeld: reactie op aanvraag parkeerontheffing voor ondernemers blijft uit. Ook woningbouw kan efficiënter en effectiever. Stadspartij vindt samenwerking van onderwijs, bedrijven en gemeente heel belangrijk. Stadspartij heeft het benoemen van het belang van ondernemers en bedrijfsleven in de opdracht aan de verkenner gemist. Maak het ondernemers niet moeilijk met reclamebelasting en het parkeerbeleid. Voor vergunningen: één loket. Gevraagd naar wie te betrekken bij de formatie. Ondernemers.

20

Gevraagd naar vormen om betrokkenheid vast te houden, participatie. Goed voorbeeld, Sterk Hoogkerk, right to challenge verder uitrollen en uitproberen. Meer ruimte voor initiatieven als burgerberaad. Meer de wijken in, ook met vergaderen. Gevraagd naar de wooncrisis. Regie nemen is faciliteren. Met transparante, snellere processen. Doorgaan met grote bouwprojecten in samenwerking met omliggende gemeentes. Gecombineerde woonstijlen voor jong en oud. Verpleeg- en verzorgingshuizen terug. Kleinschalige opvang van vluchtelingen in samenspraak met omgeving. Gevraagd naar de groene en sociale opgave. Als er keuzes gemaakt moeten worden dan kiest de Stadspartij eerder voor sociaal dan voor groen. Projecten uitrollen in meerdere wijken. Armoede is breder dan alleen in de noordelijke wijken. Gevraagd naar verbinden in tijden van polarisatie. Niet mening over de schutting gooien, verbinding blijven zoeken. Stadspartij sluit niemand uit. Bij de keuze zwijgen of spreken: spreken! Tot slot. Stadspartij vraagt waarom in de opdracht aan de verkenner stond opgenomen: de bereidheid tot vergaande onderlinge samenwerking? Reactie verkenner. Gaat over samenwerken in moeilijke tijden. De volgende periode kan een lastige worden, met een grote bezuinigingsopgave. Samen het hoofd koel en het hart warm te houden bij toekomstige ontwikkelingen.

-0-0-0➢ Partij voor het Noorden Leendert van der Laan en Evelien Bernabela Gevraagd naar visie op de opdracht van een stabiele coalitie in financieel moeilijke tijden. PvhN stemt 9 van de 10 keer mee met de coalitie. PvhN is constructief genoeg. Wat opvalt in de tekst van de opdracht aan de verkenner is de nadruk op stabiliteit, 2x het woord stabiel in één zin. Coalitie is nooit in gevaar geweest. Het mag soms wel wat spannender. Met meer dualiteit. Er zijn 45 raadsleden met de taak kritisch te blijven. Iets kritischer houding op eigen coalitie heeft de PvhN gemist. Nu is er nog de luxe van soms 5 journalisten op de perstribune voor de aandacht aan de politiek. Er mag ook wel eens wat gelaten worden aan de oppositie. Soms worden zaken niet uitgelegd, voorbeeld EdanZ. In dossier Betonbos stond PvhN alleen. Op dossier Dot is bijgedraaid. De gemeente is dominant met de ambtenaren in de haarvaten. Gevraagd naar de uitkomst van de verkiezingen. Coalitie heeft het best goed gedaan. Geen grote verschuivingen. D66 laten aanschuiven om de meer liberale flank te bedienen. Zonder ChristenUnie kan ook. PvhN is voor zondagsopenstelling, van essentiële winkels als bakkers, supermarkten, ochtend. Groningen is geen metropool maar ook geen provinciaals stadje. Reclamebelasting was tegen ondernemers, mkb. Het ging de coalitie om herwinnen van de openbare ruimte.

21

Gevraagd naar of ondernemers het moeilijk hebben in Groningen. Het gaat over dingen als de reclamebelasting. PvhN mist ondernemerschap, Groningen is ambtenarenstad. Ook altijd moeilijk met parkeren, auto en fiets. Gevraagd naar betaald parkeren in de wijken. Daarmee wordt het steeds een exclusievere gemeente. Gevraagd naar de opkomst in de noordelijke wijken. Reacties van mensen bij de deur is: we stemmen PVV. Gevraagd naar participatie. Participatie is nu een vinkje dat gezet kan worden. Er moet meer moeite gedaan worden om mensen te betrekken. Meer duidelijkheid. Meer projecten in de buurt (Fruitboomgaard). Gebiedsteams structureel maken. Mensen ondersteunen bij initiatieven. Mensen hebben heus begrip voor wat nodig is, bijvoorbeeld bij maatschappelijke voorzieningen. Maar neem ze serieus. Nader gevraagd naar samenstelling coalitie. D66 is een goede toevoeging voor de ondernemers en heeft de meest constructieve lijntjes naar Den Haag. CDA is best solistisch geweest afgelopen periode en bij hen gaat sport ten koste van cultuur. Gevraagd naar wie te betrekken bij het formatieproces. Gebruik van Stem van de Stad. Ambtenaren naar buiten, in de wijken en winkelcentra staan. Gevraagd naar vormgeven van participatie. Betrokkenheid komt niet vanzelf. In wijken meer wijkcentra (Meerstad) met ruimere openingstijden. De pijn over de herindeling (Haren) neem je niet weg.

Mensen in de noordelijke wijken ook uitnodigen: wat doe jij voor de wijk? Het altijd over de noordelijke wijken hebben werkt ook stigmatiserend. De ene armoede is de andere niet. Meer sociale woningen is ook meer sociale voorzieningen. PvhN zal armoedebeleid altijd steunen. Gevraagd naar voor wie bouwen. Zorgen dat doorstroming mogelijk is. Ouderen een plek in eigen omgeving, van belang voor eenzaamheid. Bouwen kan Groningen niet alleen. Ook rijk nodig bij bouwopgave. Meer lobbyen. Gevraagd naar keuzes in tijden van bezuinigingen. Aan de knop van de onroerendzaakbelasting draaien kan altijd maar als linkse coalitie schiet je daarmee ook je doel voorbij. Stad wordt exclusief. Gevraagd naar aantal wethouders. PvhN vindt 9 wethouders veel. Sommige wethouders doen te veel, anderen kunnen meer belast worden. 8 is acceptabel. Ziet veel (semi)ambtenaren (van verbonden partijen) die burgerinitiatieven en activiteiten doodslaan en vooral de stad, passief maken. Plus bijbehorende kosten. Voorkeur voor structureel geld voor burgerinitiatieven, minder ambtelijke inzet nodig. Tot slot Coalitie en oppositie moeten veel meer samen optrekken, anderen hebben ook waardevolle ideeën.