Bijlage 2 Voortgangsrapportage 2025-I in 't kort.pdf
Tekst van het document
In ’t kort
Voortgangsrapportage 2025-I Gemeente Groningen
2
Voortgangsrapportage 2025-I
Inleiding
Leeswijzer
In deze eerste voortgangsrapportage van de Gemeente Groningen informeren wij u over de voortgang van het beleid en geven we een prognose van het resultaat over 2025.
U ziet de verschillende onderwerpen die aan de orde komen links in beeld. Door op een onderwerp te ‘klikken’ navigeert u door de rapportage.
We rapporteren zowel op gemeenteniveau als op (deel)programmaniveau.
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Tot slot kunt u navigeren naar de volledige Voortgangsrapportage 2025-I. Door op de knop te klikken wordt u verwezen naar het betreffende programma op de website.
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
3
Hoofdlijnen prognose resultaat Deze eerste voortgangsrapportage in 2025 is omgeven door grote onzekerheden als de inflatie, stijgende energieprijzen en krapte op de arbeidsmarkt. Ook speelt de discussie met het Rijk over de gemeentelijke financiën op langere termijn en neemt de onzekerheid toe.
Verwacht resultaat 2025
Grootste afwijkingen
Afwijkingen in relatie tot de begroting 2026
Wij verwachten een plus van 18,2 miljoen euro netto resultaat, op een begroting van 1,4 miljard euro. We zetten vol in om de ambities uit het coalitieakkoord ook in 2025 uit te voeren. Hierbij merken we dat op sommige onderdelen de uitvoering achterblijft en budgetten niet volledig worden ingezet. We zien dit terug in vrijvallende personeelsbudgetten en projecten die vertraging oplopen. Ook zien we op dit moment een aantal onderdelen waar we nadelen verwachten, waaronder nog steeds hogere structurele lasten voor Jeugdhulp.
Het resultaat na aftrek van de met uw raad afgesproken toegestane bestemmingen wordt ingeschat op een plus van 18,2 miljoen euro. De 2 grootste oorzaken van het voordelige resultaat zijn resultaten op Treasury en parkeren. De plus op Treasury van 7,6 miljoen euro ontstaat vooral doordat de financieringsbehoefte en de daarbij behorende rentelasten aanzienlijk lager zijn dan ten tijde van het opstellen van de begroting is aangenomen. Bij parkeren ontstaat een plus van 6,2 miljoen euro doordat de omzet bij belparkeren, door een conservatief opgestelde begroting, hoger is dan verwacht en er in de begroting al rekening is gehouden met een incidenteel positief resultaat. Andere voordelen zien we bij diverse personele budgetten (2,9 miljoen euro), Stedelijk Investeringsfonds (3,0 miljoen euro) en BUIG (2,0 miljoen euro). Naast de voordelen zien we nog enkele grote nadelen. Bij Jeugdzorg verwachten we een nadelige afwijking van 3,4 miljoen euro en we verwachten nadeel op studietoeslag van 1,5 miljoen euro.
Er is een aantal grote afwijkingen die invloed hebben op de begroting voor de komende jaren. Jeugdzorg is hier een voorbeeld van maar ook studietoeslag. De structurele afwijkingen worden dan ook betrokken bij het opstellen van de begroting 2026.
Op dit moment is het nog te vroeg om bij alle budgetten een gedegen prognose af te geven. Bij de tweede voortgangsrapportage geven we hierover een scherper beeld af. We verrekenen resultaten op samenwerkingsverbanden en meerjarige projecten met de reserves, daarom nemen we deze resultaten niet op in de prognose in deze voortgangsrapportage.
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Financiële situatie op langere termijn De prognose van het resultaat over 2025 geeft, net als bij de jaarrekening 2024, een vertekend beeld van de werkelijke gemeentefinanciën voor de komende jaren. In de voorjaarbrief 2026 hebben we aangeven dat we voor jaarschijf 2026 en bij voorkeur ook voor 2027 koersen op een sluitende begroting. Vanaf 2028 is sprake van een structureel tekort in de gemeentebegroting. De tekorten worden vooral veroorzaakt door landelijke kortingen op het gemeentefonds. Aan de andere kant zijn de opgaven voor de gemeente groot waardoor de financiën van de gemeente onder zware druk staan. Daarbovenop komt nog dat gemeenten wettelijke taken krijgen opgelegd van het Rijk, zonder dat daar voldoende budget tegenover staat. Voorbeeld hiervan is de jeugdzorg. Dit zien we ook terug in de knelpunten voor de begroting 2026. Om tot een reële begroting te komen kijken we ook hoe we structurele ruimte in kunnen zetten voor de komende jaren. Dit geldt bijvoorbeeld voor het budget voor bijstandsuitkeringen (BUIG). We komen hierop terug in de begroting 2026.
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
4
Resultaten x € 1.000
Samenvatting prognose resultaat 2025
20.000 18.000 16.000 14.000 12.000
De prognose van het resultaat voor resultaatbestemming laat een plus zien van 23,5 miljoen euro ten opzichte van de begroting.
10.000 8.000
6.000 4.000 2.000
Resultaat categorieën
Een andere dwarsdoorsnede van het resultaat zijn de resultaten per programma. Op de pagina Prognose resultaat per (deel)programma ziet u een nadere uitsplitsing hiervan met daarbij een toelichting op de belangrijkste resultaten die we nu voorzien.
In de tabel hieronder ziet u het resultaat onderverdeeld in een vijftal resultaat categorieën. Per categorie gelden regels voor de besteedbaarheid hiervan. Dit is vastgelegd in het kader voor resultaatbepaling en resultaat bestemming. Resultaatcategorie (bedragen x € 1.000) Bijzondere resultaten
Bruto resultaat 3.000
Meerjarige projecten
0
Incidentele middelen gemeentefonds Samenwerkingsverbanden
Incidentele middelen gemeentefonds
Intensiveringen
Beïnvloedbaarheid verwachte resultaat Het verwachte resultaat van 23,5 miljoen euro bestaat voor een deel uit resultaten die niet (direct) beïnvloedbaar zijn, waaronder resultaten op het gemeentefonds van 2,0 miljoen euro. Daarnaast is het resultaat op BUIG van 2,0 miljoen euro niet beïnvloedbaar door ons. Als gemeente kunnen wij hier geen invloed op uitoefenen doordat het landelijk beschikbare budget hoger is dan de te verwachte uitgaven.
0 1.145
Reguliere resultaten
18.223
Totaal resultaat
23.463
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Bijzondere resultaten
1.095
Intensiveringen
Voorpagina
0
Hoofdlijnen prognose
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
Reguliere resultaten
5
Besteedbaar resultaat Zoals u in de ‘Samenvatting prognose resultaat 2025’ hebt kunnen lezen, wordt het resultaat onderverdeeld in een vijftal resultaat categorieën. Per categorie gelden regels voor de besteedbaarheid hiervan. Dit is vastgelegd in het kader voor resultaatbepaling en resultaatbestemming.
Voor de categorieën samenwerkingsverbanden, incidentiele middelen gemeente fonds, meerjarige projecten en bijzondere resultaten blijven de resultaten binnen deze categorieën voor het oorspronkelijke doel. De resultaten van de meerjarige projecten worden geboekt in de Algemene Bestemmingsreserve. En de resultaten op samenwerkingsverbanden worden verrekend met de reserve budgetoverheveling. Voor de incidentele middelen gemeentefonds en de bijzondere resultaten, deze worden bij de jaarrekening overgeheveld naar het volgende jaar of verrekend met reserves, mits goed onderbouwd. Reguliere resultaten vallen vrij ten gunste of ten nadele van de algemene middelen. Vanaf 2025 hebben intensiveringen een bestedingstermijn van 2 jaar. Het restant van de in 2025 beschikbaar gestelde intensiveringsmiddelen blijft beschikbaar voor inzet in 2026.
Om u een compleet beeld te geven welke bedragen er voor de meerjarige projecten in de Algemene Bestemmingsreserve worden geboekt, ziet u hieronder een tabel met de resultaten. Meerjarig project
Stand van VGR2
Actieplan Huiselijk geweld
560
Migratie E-suite
1.854
Vervanging Dafinci
-118
Wet open overheid
406
Eindtotaal
2.702
Hieronder ziet u op basis van de resultaatcategorieën welke resultaten wel en niet vrij besteedbaar zijn. Resultaatcategorie (bedragen x € 1.000) Bijzondere resultaten
Bruto resultaat 3.000
Niet besteedbaar 3.000
Meerjarige projecten
0
0
1.095
1.095
0
0
1.145
1.145
Incidentele middelen gemeentefonds Samenwerkingsverbanden Intensiveringen Reguliere resultaten
18.223
Totaal resultaat
23.463
Voorpagina
Besteedbaar
Samenwerkingsverband
Stand van VGR2
Maatschappelijke Opvang (MO) en Vrouwenopvang
2.639
Eindtotaal
2.639
18.223 5.240 Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Daarnaast ziet u hieronder voor de categorie samenwerkingsverbanden, welke we bij de jaarrekening willen toevoegen aan de reserve budgetoverheveling.
Hoofdlijnen prognose
18.223 Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
6
Prognose resultaat per (deel)programma
Programma (bedragen x € 1.000)
De grafiek en tabel op deze pagina tonen de prognose van het resultaat per (deel)programma. Een toelichting op de prognose per deelprogramma is opgenomen in de volledige VGR op de website.
01 Programma Economie en Ruimte
9.156
01.1 Economie en werkgelegenheid
3.000
01.2 Mobiliteit
6.156
01.3 Wonen
Bedragen x € 1.000 12.000
Prognose resultaat
0
02 Leefomgeving en Veiligheid
-338
02.1 Kwaliteit van de leefomgeving
-550
02.2 Veiligheid
212
03 Vitaal en Sociaal
3.268
03.1 Werk en inkomen
2.635
03.2 Onderwijs
-254
6.000
03.3 Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit
529
4.000
03.4 Sport en bewegen
66
03.5 Cultuur
292
10.000 8.000
2.000
04 Dienstverlening en bestuur 0 (2.000) 01 Programma Economie en Ruimte
02 Leefomgeving en Veiligheid
03 Vitaal en Sociaal
04 Dienstverlening en bestuur
04.1 Dienstverlening
331
04.2 College, raad, wijkontwikkeling en wijkvernieuwing
794
04.3 Algemene inkomsten en post onvoorzien
8.588
04.4 Overhead en ondersteuning organisatie
1.664
Eindtotaal
23.463
Een verkorte toelichting vind u bij de deelprogramma’s: 01. Economie en Ruimte
03.Vitaal en Sociaal
02.Leefomgeving en Veiligheid
04.Dienstverlening en ondersteuning organisatie
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
11.377
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
7
Programma 1
Economie en Ruimte
Programma 1
Economie en Ruimte
Programma 2
Leefomgeving en Veiligheid
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 4
Dienstverlening en Bestuur
Onzekerheden in de prognose
Voorpagina
Op de website van de VGRI vindt u de volledige voortgangstekst voor Programma 1. In de onderstaande tekst gaan we per deelprogramma in op de highlights.
Economie en werkgelegenheid De komende jaren laat de Nederlandse economie een gematigde groei zien. Het bbp-volume neemt in 2025 met 1,9% en in 2026 met 1,5% toe (CPB). In mei 2025 is het vestigingskader vastgesteld om bedrijvigheid te stimuleren die past bij de Groningse economie en beleidsdoelen. Voor de ICT Campus Niemeyer werkt ontwikkelaar MWPO aan een ontwikkelkader, zodat later dit jaar de ruimtelijke procedures kunnen starten voor herbestemming van de fabriek. Begin juli wordt de concept gebiedsvisie voor de Healthy Ageing Campus vastgesteld en na de zomervakantie vrijgegeven voor inspraak. De definitieve vaststelling volgt begin 2026. Vooruitlopend op de toekomstvisies voor Winschoterdiep en Oosterhoogebrug zijn ambitiewebsessies met ondernemers gehouden. Dit heeft geleid tot projecten rond circulariteit en stroomdeling op Winschoterdiep. In mei 2025 heeft ondernemerscollectief Kwaliteit Uit Hoogkerk (KUH) de toekomstvisie voor Hoogkerk aangeboden. Deze visie vormt input voor het proces dat in Q3 start.
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Mobiliteit Momenteel worden de laatste werkzaamheden aan de Zuidelijke Ringweg afgerond. Onlangs zijn de nieuwe Esperantofietstunnel en het Zuiderplantsoen geopend. Met de ombouw van de Zuidelijke Ringweg, inclusief het Julianaplein, zijn de bereikbaarheid, doorstroming, leefbaarheid en veiligheid in onze regio verbeterd. Hiermee hebben we een solide basis gelegd voor de toekomst van de bereikbaarheid van Groningen. Dit voorjaar zijn er bovendien (financiële) afspraken gemaakt met het Rijk over de gebiedsgerichte ontsluiting van de Westflank, mede vanwege de bouw van meer dan 11.000 nieuwe woningen aan de westkant van de stad. Naast de ringwegen wordt er ook hard gewerkt aan de verbouwing van het Hoofdstation. Tijdens de 64-daagse buitendienststelling van Operatie Groningen Spoorzone (van 10 mei tot en met 12 juli) wordt er gewerkt aan de nieuwe busonderdoorgang, de reizigerstunnel en de doorkoppeling van de regionale spoorlijnen. Vanaf de zomer kunnen de regionale treinen van Arriva doorrijden, waardoor het Hoofdstation niet altijd meer het begin- of eindpunt is; een langgekoesterde wens. Wonen De druk op de woningmarkt in gemeente Groningen blijft onverminderd groot. Er is nog steeds veel vraag naar woningen en we voelen de urgentie om voldoende
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
woningen toe te voegen. De onveranderde situatie op de woningmarkt (hoge bouwkosten en schaarste aan personeel) zorgen blijvend voor een stevige uitdaging. De realisatie van nieuwe woningen blijft hierdoor achter bij de planning. De focus blijft daarom vooral liggen op het versnellen van de woningbouw. We hebben eveneens veel aandacht voor voldoende sociale huurwoningen, voor betaalbaarheid en voor een goede prijs/kwaliteit verhouding. Daarnaast focussen we ons op de groeiende groep ouderen en kwetsbare bewoners en hun woonbehoefte in combinatie met passende zorg. In het uitvoeringsprogramma bij de woonzorgvisie gaan we hier – samen met de corporaties en zorgpartijen – nader op in. Verder hebben we ook aandacht voor de energetische kwaliteit van woningen, duurzaam materiaalgebruik en voor een goede leefomgeving in de wijken. Samen met de corporaties en huurdersvereniging werken we aan nieuwe “meerjarige prestatie afspraken” en we zoeken naar mogelijkheden hoe we van biobased en circulaire bouwen Het Nieuwe Normaal kunnen maken in de invulling van onze gebiedsontwikkelingen Netcongestie Binnen de gemeente is een taskforce Netcongestie opgericht. Deze taskforce inventariseert welke problemen nu op ons afkomen en of en hoe inwoners en bedrijven het beste kunnen inspelen op de situatie. De gemeente overlegt hierover met Enexis.
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
8
Programma 1
Economie en Ruimte
Programma 1
Economie en Ruimte
Financiële toelichting Programma (bedragen x € 1.000)
Prognose resultaat
01 Programma Economie en Ruimte
9.156
01.1 Economie en werkgelegenheid
3.000
Programma 2
01.2 Mobiliteit
6.156
Leefomgeving en Veiligheid
01.3 Wonen
Programma 3
Programma 1 heeft ten opzichte van de begroting een positief resultaat van € 9,2 miljoen. Het positieve resultaat komt (vooral) door:
Vitaal en Sociaal
Programma 4
• •
Dienstverlening en Bestuur •
Onzekerheden in de prognose • •
Voorpagina
Stadshavens (V € 1,0 miljoen). De gebiedsontwikkeling van de Stadshavens bevindt zich nog in de opstartfase. Vandaar dat wij dit jaar lagere kapitaallasten verwachten dan begroot. Conform het raadsbesluit over de samenwerkingsovereenkomst Stadshavens wordt deze incidentele vrijval toegevoegd aan de reserve SIF. Suikerzijde (V € 2,0 miljoen). Op 21 december 2022 heeft de raad de gebiedsbegroting De Suikerzijde vastgesteld. Gedurende de exploitatieperiode van de gebiedsbegroting kan incidenteel vrijval van financiële middelen plaatsvinden. Deze incidentele vrijval wordt conform dit raadbesluit gestort in de beklemde reserve Suikerzijde Parkeerbedrijf (V € 6,2 miljoen). Enerzijds zien we een omzetstijging uit het belparkeren (€ 2,3 miljoen), deels als gevolg van aanpassingen in het beleid en de op dat vlak behoedzaam opgestelde begroting. Anderzijds is aan de lastenkant bij het opstellen van de begroting rekening gehouden met een incidenteel positief resultaat van € 2,6 miljoen. Bouwleges (PM). In 2025 is, met name door de aanblijvende onzekere marktomstandigheden in de bouwsector, een daling in de grote vergunningsaanvragen niet uit te sluiten. Flexwonen (PM). Het Rijk heeft regelingen opengesteld voor flexwonen en opvang. Hierdoor is de businesscase om de woningen te realiseren mogelijk toch haalbaar.
Het gesprek met de corporaties hierover is gestart om te kijken of het voor hun ook financieel haalbaar is om de flexwoningen te realiseren.
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
0
Hoofdlijnen prognose
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
9
Programma 2
Leefomgeving en Veiligheid
Programma 1
Economie en Ruimte
Programma 2
Leefomgeving en Veiligheid
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 4
Dienstverlening en Bestuur
Onzekerheden in de prognose
Op de website van de VGRI vindt u de volledige voortgangstekst voor Programma 2. In de onderstaande tekst gaan we per deelprogramma in op de highlights.
Kwaliteit van de leefomgeving Om groen en bomen te borgen in nieuwe projecten, zijn we in 2025 bezig met het ontwikkelen van groennormen. Dit is belangrijk om ons als gemeente aan te passen aan een veranderend klimaat, afnemende biodiversiteit en de gezondheid en het welzijn van onze inwoners te bevorderen. Met het omgevingsprogramma groennormen start gemeente Groningen met het reguleren van groen. Parallel aan het omgevingsprogramma groennormen werken we aan het omgevingsprogramma bomen, de actualisatie van de bomenstructuurvisie Sterke Stammen en het bomenbeleidsplan Haren. We werken aan een toename van de boomkroonbedekking, als fundament voor een gezonde, leefbare en klimaatbestendige stad. Om te kunnen voldoen aan de toenemende vraag naar energie, gaat Enexis het energienet verzwaren. Er komen ongeveer 770 elektriciteitshuisjes in de gemeente Groningen.
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Beheer openbare ruimte Begin dit jaar heeft uw raad de nota Sturen op Waarden IN Groningen (SWING) – de nieuwe beheerstrategie voor de openbare ruimte – vastgesteld. Hiermee heeft uw raad de kaders vastgesteld voor een bredere waardengestuurde beheer en onderhoud van de openbare ruimte. We gaan door met het schetsen van duidelijke contouren van de praktische kant van deze visie Afval en circulariteit In januari 2025 startte de campagne voor het eerste Groningse burgerberaad afval. Van maart tot juli werken 113 deelnemers samen aan adviezen voor minder afval, die daarna aan uw raad worden voorgelegd. We gaan door met initiatieven die het hergebruik van materialen stimuleren. Zo hebben we op de afvalbrengstations in Groningen en via de mobiele milieustraten inzamelbakken geplaatst voor stichting het Gered Gereedschap, die oud gereedschap een nieuw leven geven. Tevens kijken we gezamenlijk met woningcorporaties hoe we vrijgekomen afval bij sloop, nieuwbouw en verbouw optimaal kunnen hergebruiken. We zijn ook actief op het gebied van circulaire economie. Binnen de kaders van het Europese project Youngspace organiseren we samen met internationale partners en de Textielhub bijeenkomsten waar jongeren en beleidsmakers ideeën en ervaringen uitwisselen.
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
De ontwikkelingen in de afvalketen vormen echter een uitdaging voor onze ambitie om in 2030 afvalvrij te zijn. De beperkte invloed van gemeenten door de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid, faillissementen van innovatieve bedrijven en nieuwe definities van scheiding en hergebruik zorgen voor stagnatie. Ook blijven de verwachte verbeteringen bij Omrin uit, waardoor hergebruik achterblijft.
Veiligheid De toename van geweldincidenten in het uitgaansleven en het onverminderde aantal incidenten met personen van onbegrepen gedrag in de binnenstad, maakten dat we eind 2024 aanpakken voor zowel Veilig Uitgaan, de Gele Loper als voor een aanpak personen met onbegrepen gedrag hebben vastgesteld. Voor de aanpak Veilig Uitgaan loopt momenteel een onafhankelijk onderzoek naar de veiligheid van het uitgaansgebied. De afgelopen tijd hebben we onze aanpak ondermijning stevig neergezet met de herijking van het Uitvoeringsprogramma Ondermijning. Met het experiment gesloten coffeeshopketen zijn we op 7 april gestart met de volgende fase; de experimenteerfase. De komende tijd gaan we ook aan de slag met een voorstel om het coffeeshopbeleid te wijzigen. Ook werken we regionaal samen om georganiseerde criminaliteit tegen te gaan. Vanuit deze aanpak is de ‘Groningse norm’ opgesteld.
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
10
Programma 2
Leefomgeving en Veiligheid
Programma 1
Economie en Ruimte
Programma 2
Financiële toelichting Programma (bedragen x € 1.000)
Prognose resultaat
02 Leefomgeving en Veiligheid
-338
02.1 Kwaliteit van de leefomgeving
-550
02.2 Veiligheid
212
Leefomgeving en Veiligheid Programma 2 heeft ten opzichte van de begroting een negatief resultaat van € 338 duizend.
Programma 3
Vitaal en Sociaal
•
Begraven leges (N € 350 duizend). De bestaande tarieven die gelden voor het begraven van overledenen zijn niet voldoende om de kosten te dekken. De voornaamste oorzaak zijn de hoge ruimingskosten van de graven om ruimte te maken voor nieuwe graven. Door stijgende lasten en lagere opbrengsten verwachten we een negatief resultaat van € 350 duizend.
Programma 4
Dienstverlening en Bestuur
Onzekerheden in de prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
11
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 1
Economie en Ruimte
Programma 2
Leefomgeving en Veiligheid
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 4
Dienstverlening en Bestuur
Onzekerheden in de prognose
Voorpagina
Op de website van de VGRI vindt u de volledige voortgangstekst voor Programma 3. In de onderstaande tekst gaan we per deelprogramma in op de highlights.
Werk en Inkomen Ondanks de huidige geopolitieke onzekerheid en onvoorspelbaarheid is er nog steeds sprake van economische groei. De spanning op de arbeidsmarkt is wel iets afgenomen. Toch hebben werkgevers in Groningen nog steeds te maken met personeelstekorten. In samenwerking met de arbeidsmarktregio zetten we ons in om meer beschikbaar talent te bereiken en te ontwikkelen naar werk, bij voorkeur daar waar tekorten op de arbeidsmarkt zijn. We lopen met 4.859 afspraakbanen in Q4 2025 voor op de ontwikkeling van het aantal afspraakbanen in de arbeidsmarktregio. Ook voor inwoners die in de bijstand zitten zijn er kansen op de arbeidsmarkt. We zien dat het aantal mensen in de bijstand de eerste drie maanden van het jaar iets is toegenomen tot 9.054 bijstandsgerechtigden. We zetten ons in om deze inwoners zo snel mogelijk te ondersteunen en weer naar werk te begeleiden, als dat kan.
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Onderwijs In de voorjaarsnota heeft het ministerie van OCW bezuinigingen aangekondigd boven op de bezuinigingen in de onderwijsbegroting voor 2025. De onderwijsbesturen ondervinden hiervan de directe gevolgen, indirect zullen deze bezuinigingen ook consequenties hebben voor onze aanpak gelijke kansen in het onderwijs. Daarom ook hebben we in een gezamenlijke brief met onze partners uit het Breed Besturenoverleg Onderwijs onze zorgen bij de minister en staatssecretaris kenbaar gemaakt en hen opgeroepen de bezuinigingen ter herzien en constructieve gesprekken met de sector te hervatten. Het aantal kinderen dat gebruik maakt van het nieuwkomersonderwijs in onze gemeente fluctueert al langere tijd. In de eerste maanden van 2025 leidde dit tot een overschrijding van het maximaal aantal leerlingen op de reguliere Internationale Schakelklas (ISK). De gemeente heeft op verzoek van het schoolbestuur daarom een tijdelijke nieuwkomersvoorziening onderwijs (TNV) aangevraagd en toegekend gekregen.
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit De gemeente Groningen wil dat ieder kind kan opgroeien in een fijne en veilige thuissituatie en een fijne tijd heeft op school. We hebben bewust gekozen voor het continueren én intensiveren van preventieve activiteiten gericht op jeugd en gezin. Hiervoor hebben we het Preventiefonds in het leven geroepen. De komende maanden richten wij onze energie op verdere transformatie van het jeugdhulplandschap door - samen met de regio, aanbieders en bovenal onze inwoners - de contouren voor aanvullende en hoog specialistische hulp verder uit te werken. Voor de komende twee studiejaren nemen we een Studentambtenaar aan. Deze persoon gaat aan de slag met studentenwelzijn en -veiligheid. We hebben met tal van betrokken netwerkpartners gewerkt aan een lokaal actieplan ‘onbegrepen gedrag’. Het actieplan is gericht op het verbeteren en intensiveren van werkwijzen, aanpakken en samenwerkingen zoals het ontwikkelen van een advies en consultatiefunctie, werken aan bereikbaarheid en beschikbaarheid van hulpverlening in avond, nacht en weekend en het verbinden van het medisch- en zorgdomein aan welzijn in de wijken.
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
12
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 1
Economie en Ruimte
Programma 2
Leefomgeving en Veiligheid
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 4
Dienstverlening en Bestuur
Sport en bewegen Vanuit het ambitiedocument (door)ontwikkelen Sportvoorzieningen 2037 is de uitvoeringsagenda (door)ontwikkelen Sportvoorzieningen opgesteld. De eerste stappen worden gezet richting de realisatie van uitbreiding, verbetering, verduurzaming en vernieuwen van de daarin opgenomen projecten en prioriteringen voor buitensport, binnensport en sporten in de openbare ruimte.
Cultuur Vorig jaar hebben we opdracht gegeven aan Atlas voor gemeenten om onderzoek te doen naar de culturele positie van de gemeente Groningen. Dit onderzoek wordt op een later moment met de raad gedeeld. Wel willen we alvast belangrijke conclusies delen. Binnen de 9 grote cultuursteden staat Groningen op plek 6. Het culturele aanbod trekt hoogopgeleide en creatieve mensen aan, dit draagt bij aan de werkgelegenheidsgroei en versterkt het vestigingsklimaat.
Daarnaast is een start gemaakt met de evaluatie van het Meerjarenprogramma Sport 2021–2025. Deze evaluatie vormt de opmaat naar de ontwikkeling van een nieuw Meerjarenprogramma Sport, Spelen, Bewegen en Ontmoeten voor de periode 2026– 2030. Hiermee zetten we in op een toekomstbestendig sportbeleid en meerjarenprogramma dat aansluit bij de behoeften van inwoners, clubs en gebruikers.
Evenementen Wat betreft evenementen zijn in de afgelopen periode op basis van de Evenementenvisie (oktober 2023) een aantal grote stappen gezet, maar we zijn er nog niet. Het college wil zich de komende periode inzetten voor nog verdere stappen in verduurzaming van evenementen en het onderzoeken naar meer fysieke ruimte voor evenementen, om spreiding over de gemeente te verbeteren.
Onzekerheden in de prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
13
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 1
Economie en Ruimte
Programma 2
Leefomgeving en Veiligheid
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 4
Dienstverlening en Bestuur
Financiële toelichting Programma (bedragen x € 1.000) 03 Vitaal en Sociaal
3.268
03.1 Werk en inkomen
2.635
03.2 Onderwijs
-254
03.3 Welzijn, gezondheid, zorg en diversiteit
529
03.4 Sport en bewegen
66
03.5 Cultuur
292
•
•
• •
Voorpagina
Schuldhulpverlening (V € 1,2 miljoen): Vacatureruimte en middelen voor uitvoering van projecten die nog niet of ten dele worden ingezet leiden tot een voordelig resultaat. Daarnaast verwachten we lagere opbrengsten van buitengemeenten door beëindiging van dossiers en wordt een deel van het Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening 2024-2025 niet volledig ingezet in 2025. Buig (V € 2,0 miljoen): Het uitgavenaandeel van de bijstand valt lager uit onder meer als gevolg van het werkprogramma in combinatie met de gebiedsgerichte werkwijze. Daarnaast is het procentuele aandeel van Groningen in het landelijke macrobudget met ingang van 2025 opnieuw gestegen. Studietoeslag (N € 1,5 miljoen): We verwachten meer lasten dan begroot doordat wij een toename verwachten van het aantal verstrekkingen per maand en van het gebruik met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022. Beschermd wonen: We verwachten lagere zorgkosten. Deze verwachting is gebaseerd op de aanpassing van het aantal cliënten, de groei van het aantal cliënten en de gemiddelde indicatiewaarde. WMO (V € 1,0 miljoen): We hebben incidenteel € 0,4 miljoen voordeel uit winstafroming bij een GONaanbieder. Daarnaast hebben we voordelen bij collectief vervoer en hulpmiddelen door lagere prijs- en volumeontwikkelingen. Bij huishoudelijke hulp is er een nadeel door een hoger aantal cliënten.
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Jeugdzorg (N € 2,9 miljoen): Dit nadeel bestaat onder meer uit tekorten als gevolg van verwachte volumetoename en doorwerking van het tekort in 2024 naar 2025. Hiertegenover staat een voordeel in van € 5,1 miljoen door extra middelen vanuit de voorjaarsnota 2025, naar aanleiding van het rapport van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd.
Programma 3 laat een verwacht voordelig resultaat zien van € 3,3 miljoen. Dit komt vooral door:
•
Onzekerheden in de prognose
•
Prognose resultaat
Hoofdlijnen prognose
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose
14
Programma 4
Dienstverlening en Bestuur
Programma 1
Economie en Ruimte
Financiële toelichting Programma (bedragen x € 1.000)
Prognose resultaat
04 Dienstverlening en bestuur
11.377
04.1 Dienstverlening
331
Programma 2
04.2 College, raad, wijkontwikkeling en wijkvernieuwing
794
Leefomgeving en Veiligheid
04.3 Algemene inkomsten en post onvoorzien
8.588
04.4 Overhead en ondersteuning organisatie
1.664
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 4
Dienstverlening en Bestuur
Programma 4 heeft ten opzichte van de begroting een voordelig resultaat van € 11,4 miljoen. Het positieve resultaat komt (vooral) door: • • • •
Onzekerheden in de prognose •
Voorpagina
Treasury: (V € 7,6 miljoen): Bij het opstellen van de begroting 2024 kon nog geen rekening worden gehouden met de rekeningresultaten uit 2023 en 2024. Deze rekeningresultaten leiden in 2025 tot een aanzienlijk voordeel op de financieringsbehoefte en de rentelasten. Programma nieuwkomers (V € 3,3 miljoen): De normvergoeding van het Rijk overstijgt de werkelijke lasten. Voordeel komt onder andere door verlenging van een huurovereenkomst, waarbij in eerste instantie van een nieuwe locatie was uitgegaan en een hogere bijdrage voor leefgeld. Deelneming: (V € 1,1 miljoen): Het in 2025 te ontvangen dividend over de deelneming in Enexis valt hoger uit dan begroot. Duurzame inzetbaarheid (VWOW) (V € 1,2 miljoen): In 2023 is een initiatief gestart om een VWOW-regeling uit te werken vanaf 2024. Tot op heden is nog niet zeker of deze regeling uitgevoerd gaat worden. Daarnaast is de kans klein dat het met terugwerkende kracht gebeurt. Daarom verwachten wij het volledige budget als resultaat. Taakstellingen (N € 1,0 miljoen): We dienen dit jaar nog de structurele taakstelling leniger begroten (€ 400 duizend) en de structurele taakstelling SIF (€ 200 duizend) in te vullen. Ook resteert er t/m 2026 een taakstelling van € 444 duizend euro, als gevolg van de in de begroting opgenomen dekking vanuit te verwachten rijksmiddelen voor armoede en schulden die we later toch niet bleken te ontvangen.
Voorwoord Programma’s en paragrafen
Voorpagina
Voorwoord
Financieel beeld
Programma’s en paragrafen
•
Gemeentefonds (V € 0,4 miljoen): Landelijke ontwikkelingen laten een positief resultaat zien van € 4,2 miljoen euro, plaatselijke ontwikkelingen resulteren in een nadeel van € 0,9 miljoen euro en de ontwikkelingen uit voorgaande jaren leiden tot een nadeel van € 2,9 miljoen euro.
Onzekerheden in de prognose
Programma 1
Economie en Ruimte
Programma 2
Leefomgeving en Veiligheid
Deze voortgangsrapportage wordt opgesteld op basis van verwachtingen die we voor 2025 hebben. Soms zijn verwachtingen niet direct in geld uit te drukken, of zit er een bandbreedte in de verwachtingen. De belangrijkste onzekerheden in de prognose laten we in dit onderdeel zien.
Nieuwe CAO - Toeslag onregelmatige dienst
Programma 3
Vitaal en Sociaal
Programma 4
Dienstverlening en Bestuur
Op dit moment ligt er een voorstel van een nieuwe CAO gemeente waarin is opgenomen dat de Toeslag onregelmatige dienst (TOD) per 1 oktober wordt verhoogd op zaterdag van 40% naar 75% en op zondag van 65% naar 100%. De precieze impact van deze wijziging is op dit moment nog niet bekend. Aangezien hier in de begroting geen rekening mee is gehouden zal dit effect hebben op het resultaat bij onderdelen waar veel in de weekenden en op feestdagen wordt gewerkt.
Opvang ongedocumenteerden In de Raadsbrief van 18 december 2024 hebben wij u geïnformeerd over het vorm geven van de opvang van ongedocumenteerden in 2025. Hierbij zijn wij uitgegaan van het continueren van de opvangvoorziening gefinancierd met middelen die nog resteren uit voorgaande jaren, waaronder middelen voor een afbouwregeling van de LVV. Tevens is er rekening gehouden met een eenmalige bijdrage in 2025 uit het gemeentefonds voor voortzetting van de voorziening in 2025. Hoewel het bestuur van de VNG hier mee in heeft gestemd is er bij het Rijk nog discussie over de feitelijke betaling. Wij hebben derhalve in de meicirculaire deze middelen nog niet ontvangen. Totdat het Rijk daadwerkelijk de gelden overmaakt blijft deze bijdrage onzeker
Onzekerheden in de prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Voorpagina
Hoofdlijnen prognose
Programma’s en paragrafen
Programma’s en paragrafen
Voorziening wachtgelden en pensioenen ex-wethouders (APPA) Voor de dekking van wachtgeldverplichtingen van voormalig wethouders hebben wij een voorziening getroffen. Ook voor de dekking van pensioenlasten van (oud-)wethouders hebben we een voorziening. De hoogte van de pensioenvoorziening kan pas bepaald worden na het verschijnen van de decembercirculaire, op basis van de op dat moment geldende rentestand. Voor de wachtgeld voorziening is dit afhankelijk van het beroep dat per einde jaar nog op de voorziening wordt gedaan.
Kosten ICT dienstverlening Op dit moment zijn kosten gebaseerd op geleverde dienstverlening en werkzaamheden van de huidige leverancier. De kosten in het kader van voorbereidende werkzaamheden van de transitie naar nieuwe leveranciers voor het resterende jaar, zijn lastig in te schatten aangezien hier per ingediende aanvraag bij de huidige leverancier afspraken over worden gemaakt.
Onzekerheden in de Prognose
Onzekerheden in de Prognose