Bijlage 2 Rapport Inwonerspanel Zon op daken.pdf

Zon op daken Inwonerspanelonderzoek naar zonnepanelen op daken

Erik van der Werff

www.oisgroningen.nl

November 2020

Inhoud Samenvatting

2

1. Inleiding

3

1.1. Aanleiding van het onderzoek

3

1.2. Opzet van het onderzoek

3

2. Resultaten

4

2.1. Respons en achtergrondkenmerken

4

2.2. Mening over duurzame energie

5

2.3. Het bezit van zonnepanelen

6

2.4. De beste locatie van zonnepanelen

11

2.5. Ideeën van de panelleden over zonne-energie

12

1

Samenvatting In opdracht van de gemeente Groningen heeft OIS het Inwonerspanel Gro-

prioriteit heeft. Ongeveer een derde van de respondenten die twijfelen, geeft

ningen Gehoord gepeild over zonnepanelen op daken. Aan de online

aan behoefte te hebben aan onafhankelijke informatie over zonnepanelen.

enquête hebben 3.992 panelleden deelgenomen. Het overgrote deel van de respondenten is tussen de 35 en 75 jaar oud. De meeste respondenten wo-

De respondenten die geen zonnepanelen willen (7%), geven veelal aan dat

nen in een appartement of rijwoning, terwijl weinig aangeven in een studio

de woning niet geschikt is, of menen dat de panelen niet lonen. Ook twijfelen

of kamer te wonen.

enkele respondenten over de milieuvriendelijkheid van de panelen. De respondenten die hebben aangegeven dat hun woning niet geschikt is, lichten

De meeste respondenten vinden duurzame energie en het opwekken daar-

toe dat de woning vaak te weinig dakoppervlak heeft of te veel in de scha-

van binnen de gemeente belangrijk. Hierbij moet worden opgemerkt dat

duw ligt.

respondenten hier in 2018 meer belang aan hechtten dan in 2020. In vergelijking met 2018 zijn de respondenten in 2020 ongeveer even positief over

Locatie

het gebruik van zonne-energie, windenergie en aardwarmte. Het gebruik van

Gevraagd naar hun voorkeur voor de locatie van zonnepanelen in de ge-

biomassa vindt bijna de helft ongewenst in vergelijking tot 16% in 2018.

meente, geeft de grootste groep respondenten (38%) aan daken de meest geschikte plaats te vinden en zonneparken pas te willen, als alle daken vol

Motivatie

zijn. Ruim een kwart wil alleen zon op daken en geen zonneparken, terwijl

Veertig procent van de respondenten heeft zonnepanelen. De meeste res-

23% zoveel mogelijk zon op daken én zonneparken wil. Respondenten geven

pondenten zien het gebruik van zonnepanelen als een manier om bij te

de voorkeur aan zonnepanelen op bedrijfspanden, op gebouwen van de

dragen aan de overgang naar duurzame energie of om te besparen op de

overheid en op nieuwbouw. Ze geven het minst de voorkeur aan zonnepane-

energielasten.

len in zonneparken of zonnepanelen drijvend op water.

Van de respondenten heeft 42% geen zonnepanelen, maar zou ze wel graag

Stimuleren

willen hebben. Ze kunnen er echter niet zelf over bepalen, de woning is on-

Gevraagd naar de beste manier om inwoners en bedrijven te stimuleren om

derdeel van een complex, en/of ze hebben geen geld voor zonnepanelen. De

zonnepanelen te nemen, noemt bijna de helft het verstrekken van een subsi-

laatste groep geeft aan dat zij tot aanschaf gestimuleerd kunnen worden

die, een lening of iets vergelijkbaars. Ook heeft ruim 10% behoefte aan meer

door het aanbieden van een subsidie of goedkopere zonnepanelen. Respon-

informatie of voorlichting en wensen veel panelleden betere prijzen voor

denten die twijfelen geven aan dat het installeren van zonnepanelen geen

energie en zonnepanelen. Ten slotte lijkt het een deel van de panelleden zinnig om duurzaamheidsprojecten collectief aan te pakken (4%). 2

1. Inleiding 1.1. Aanleiding van het onderzoek

Met ruim 8.500 leden vanuit de hele gemeente geeft het Inwonerspanel een ade-

De gemeente Groningen heeft als doelstelling om in 2035 CO 2-neutraal te

quaat beeld van de mening van inwoners van de gemeente Groningen. Wel moet worden opgemerkt dat voor het Inwonerspanel geen aselecte steekproef van alle

zijn. Om dit te bereiken wordt gekeken naar verschillende mogelijkheden om

bewoners is getrokken. Het gevolg is dat sommige groepen inwoners zijn overver-

energie duurzaam op te wekken, waaronder zonne-energie. In 2018 heeft

tegenwoordigd en anderen ondervertegenwoordigd. In elk onderzoek wordt

Onderzoek, Informatie en Statistiek Groningen (OIS) onderzoek gedaan naar

daarom aandacht besteed aan enkele achtergrondkenmerken van respondenten.

de mening van het Inwonerspanel Groningen Gehoord over duurzame ener-

Dit neemt niet weg dat het Inwonerspanel een zeer bruikbaar instrument is om in

giebronnen en zonneparken. Uit dit onderzoek kwam onder andere naar

korte tijd de mening van een aanzienlijke groep inwoners van de gemeente Gro-

voren dat veel inwoners graag zonnepanelen op daken zien. Ter ondersteu-

ningen te peilen.

ning van het nieuw te vormen beleid op het gebied van zonnepanelen heeft de gemeente OIS gevraagd om het Inwonerspanel opnieuw te peilen over duurzame energie en het plaatsen van zonnepanelen in het bijzonder.

1.2. Opzet van het onderzoek Een online enquête is voorgelegd aan alle leden van het Inwonerspanel Groningen Gehoord. Dit panel bestaat uit ruim 8.500 inwoners van de gemeente Groningen die zichzelf hebben aangemeld voor een periodieke mailing met internetonderzoeken van OIS. Daarnaast hebben inwoners die niet lid zijn van het Inwonerspanel de kans gekregen te reageren via een link die is verspreid via enkele sociale mediakanalen van de gemeente Groningen. Enkele resultaten in deze rapportage zullen worden vergeleken met de resultaten van het onderzoek onder het Inwonerspanel over zonneparken in oktober 2018.

3

Leeftijdsverdeling respondenten (N=3632)

2. Resultaten

6% 3%

18 tot en met 27 jaar

7%

28 tot en met 34 jaar

2.1. Respons en achtergrondkenmerken

35 tot en met 49 jaar

26%

23%

De enquête is uitgezet onder in totaal 8.863 leden van het Inwonerspanel Groningen Gehoord. Hiervan hebben 3.981 de vragenlijst (deels) ingevuld.

50 tot en met 64 jaar 65 tot en met 74 jaar

Dit komt neer op een respons van 45%. Deze respons is vergelijkbaar met de

75 jaar of ouder

respons op andere recente onderzoeken onder het Inwonerspanel. Naast de leden van het Inwonerspanel is de enquête door 11 respondenten ingevuld die gebruik hebben gemaakt van de link die via sociale media is verspreid. In

35%

totaal zijn 3.992 personen aan de vragenlijst begonnen. De grafiek hiernaast toont de verdeling van de respondenten naar leeftijd. Twee derde van de respondenten is ouder dan 50 jaar. We zien relatief weinig respondenten onder 35 jaar. Dit heeft er waarschijnlijk mee te maken dat

In wat voor soort woning woont u? (N=3700)

de interesse voor het onderwerp van de enquête groter is onder oudere inwoners, die vaker in het bezit zijn van een eigen huis.

3% 1%

Studio/kamer

13%

Uit de onderste grafiek hiernaast blijkt dat de meeste respondenten in een

27%

rijwoning wonen, gevolgd door een appartement. Weinig respondenten ge-

Appartement Hoekwoning

ven aan in een studio of kamer te wonen.

Rijwoning

14%

Twee-onder-een-kapwoning 11%

31%

4

Vrijstaande woning Anders

De respondenten zijn afkomstig uit alle stadsdelen van de gemeente Gronin-

Waar woont u?

gen (zie tabel). Met name stadsdeel Zuid is in de huidige enquête ruim

Stadsdeel

Aantal

vertegenwoordigd (26%). Ook wonen relatief veel respondenten in stadsde-

Ten Boer

129

3%

len Oost en Oude Wijken. Dertien respondenten hebben aangegeven niet in

Oost

706

19%

de gemeente Groningen te wonen. Deze respondenten hebben we bij verde-

Oude wijken

688

19%

Centrum

268

7%

West

665

18%

Zuid

974

26%

Haren

245

7%

Ik woon niet in de gemeente Groningen

13

0%

3.688

100%

re analyses buiten beschouwing gelaten.

2.2. Mening over duurzame energie

Totaal

We hebben de respondenten een aantal stellingen voorgelegd over het opwekken van duurzame energie. Een aantal van deze stellingen zijn ook voorgelegd in het onderzoek uit 2018. De grafiek hiernaast geeft de mening van de respondenten weer. De grote meerderheid van de respondenten (85%) geeft aan zorgen te hebben over de klimaatverandering. Het gebruik van duurzame energie vinden de panelleden zeer belangrijk (89% mee eens), maar dit is wel enigszins afgenomen in vergelijking met 2018. Het aantal panelleden dat het belangrijk vindt dat de gemeente plek biedt voor het opwekken van duurzame energie is nog altijd groot (81%), maar wel tien procentpunten afgenomen in vergelijking met 2018. Ten slotte was in 2018 73% het (helemaal) eens met de stelling dat energie in de gemeente zelf opgewekt moet worden, tegenover 63% in 2020.

5

Percentage

Voor welke energiebronnen zou de gemeente ruimte beschikbaar moeten maken? (2018: N = 3120 tot 3277; 2020: N = 3647 tot 3789)

Gevraagd naar de energiebronnen waarvoor de gemeente ruimte beschikbaar zou moeten maken lijken respondenten, net als in 2018, het meest positief te zijn over zonne-energie en aardwarmte (zie figuur hiernaast). Ver-

Gewenst 0%

der vindt 44% van de panelleden het gewenst dat er ruimte wordt gegeven 2020 2018 2020 2018 2020 2018 2020 2018

aan windenergie in de gemeente. Ruim een kwart vindt dat ongewenst, iets meer dan in 2018. De grootste verandering is waar te nemen bij de mening over biomassa. Waar in 2018 ruim de helft (54%) van de panelleden het gewenst vond dat hier ruimte voor komt, vind slechts 25% van de panelleden dit in 2020 nog gewenst. Bijna de helft (46%) geeft aan dit ongewenst te vinden, tegenover slechts 16% in 2018. Dit heeft vermoedelijk te maken met recente negatieve berichten over biomassa in de media.

2.3. Het bezit van zonnepanelen We hebben de panelleden de vraag voorgelegd of zij zonnepanelen hebben of zouden willen. Veertig procent van de respondenten heeft zonnepanelen

10%

20%

30%

40%

Zonne-energie

Neutraal 50%

60%

Ongewenst 70%

80%

90% 100%

89%

Zonne-energie

9% 2%

85%

Windenergie

12%

48%

Windenergie

32%

44%

3%

20%

29%

27%

Aardwarmte

61%

26%

13%

Aardwarmte

62%

25%

12%

Biomassa Biomassa

54% 25%

30% 29%

16% 46%

op of bij de woning of het bedrijf. Van de respondenten die geen zonnepanelen hebben, geeft het grootste deel (42% van alle respondenten) aan

Hebt u zonnepanelen op het dak van uw woning, appartement, garage, schuur of bedrijf? (N=3830)

zonnepanelen te willen. Slechts 7% van de respondenten geeft aan geen zonnepanelen te hebben en ze ook niet te willen. Elf procent van de respondenten heeft geen zonnepanelen, maar weet nog niet precies wat ze willen.

Ja

11% 7%

31%

Ja, en ik zou er meer willen Nee, maar ik zou het wel willen Nee, en ik zou het ook niet willen

42%

6

9%

Nee, maar ik weet nog niet wat ik wil

Respondenten met zonnepanelen

Wat was voor u de reden om zonnepanelen te nemen? Meerdere antwoorden mogelijk (N=1497)

We hebben de respondenten die in het bezit zijn van zonnepanelen (N=1497) gevraagd wat voor hun de reden was om zonnepanelen te nemen.

Om bij te dragen aan de overgang naar duurzame energie

De bovenste grafiek hiernaast toont de antwoorden op deze vraag.

1015

Om te besparen op mijn energielasten

De voornaamste reden die de respondenten opgeven voor het nemen van

956

zonnepanelen is bij te willen dragen aan de overgang naar duurzame ener-

Ik kreeg geld vanuit de waardevermeerderingsregeling

gie. Twee derde geeft aan zonnepanelen te hebben geïnstalleerd om te

Met zonnepanelen is mijn woning meer waard

169

Dit was niet mijn beslissing maar de beslissing van iemand anders

131

De zonnepanelen zaten bij aankoop al op het dak van mijn woning

104

kunnen besparen op energielasten. Een aantal respondenten vult aan graag volledig energieneutraal te willen zijn of te willen compenseren door verwacht hoger energieverbruik, door bijvoorbeeld een elektrische auto of een warmtepomp.

284

Anders

“Met geen enkele andere investering kun je met je spaargeld meer rendement halen. Na 7 jaar is de investering in zonnepanelen terugverdiend, vervolgens heb je 20 jaar gratis stroom.”

68 0

500

1000

1500

U heeft aangegeven dat u al zonnepanelen heeft, maar u graag meer zonne-energie wilt opwekken. Waarom wilt u dit? Meerdere antwoorden mogelijk (N=339)

Een deel van de respondenten (N=339) geeft aan dat zij zonnepanelen heb-

Om bij te dragen aan de overgang naar duurzame energie

ben, maar er graag meer zouden willen hebben. We hebben deze respondenten gevraagd waarom zij dit willen.

264

Om te besparen op mijn energielasten

De onderste grafiek hiernaast toont de redenen van de respondenten om

216

Doordat zonnepalen meer opleveren is het rendabel om meer zonnepanelen te nemen

graag meer zonne-energie op te wekken. De voornaamste redenen die worden gegeven zijn om bij te willen dragen aan de overgang naar duurzame

71

Anders

energie en te willen besparen op de energierekening. Slechts zeven respondenten willen meer zonnepanelen nemen omdat zij geld hebben gekregen vanuit de waardevermeerderingsregeling.

35

Met extra zonnepanelen wordt mijn woning meer waard

21

De wijziging van de salderingsregeling maakt het aantrekkelijker om meer zonnepanelen te nemen

21

Ik krijg geld vanuit de waardevermeerderingsregeling

7

7 0

100

200

300

Wat is de reden dat u (nog) geen zonnepanelen op uw dak heeft? (N=1962)

Panelleden zonder zonnepanelen De respondenten die geen zonnepanelen hebben maar wel willen, hebben we aanvullende vragen voorgelegd (N=1969; 42% van alle respons). Op de

Ik kan daar niet zelf over bepalen

vraag of zij zich ooit verdiept hebben in zonnepanelen, antwoordde 62% (N=1218) positief. Vervolgens hebben we gevraagd waarom zij (nog) geen zonnepanelen hebben. Veelal geven respondenten aan niet zelf te kunnen beslissen over het plaatsen van panelen of dat de woning er niet geschikt voor is. Twintig procent (N=386) geeft aan er (nog) geen geld voor te hebben. Daarnaast geeft 16% van de respondenten (N=323) als antwoord dat zij betwijfelen dat het

716

Mijn woning is onderdeel van een complex waar de VVE hierover beslist

405

Ik heb er (nog) geen geld voor

386

Mijn woning is niet geschikt

325

Ik betwijfel of het loont voor mezelf

323

Ik weet niet hoe lang ik hier nog blijf wonen

voor hen loont om te investeren in zonnepanelen.

284

Anders

162

schillende toelichtingen aan waarom zij nog (geen) zonnepanelen hebben.

Ik vind het moeilijk om de juiste keuze te maken

143

Een aantal respondenten geeft aan dat de opbrengst tegen zou vallen door

Ik wil eerst andere maatregelen treffen om mijn woning te verduurzamen

95

Ik ben bezig met de aanschaf

74

Ik woon in een monumentaal pand en mag geen zonnepanelen plaatsen

50

De panelleden die als antwoord ‘anders’ hebben gegeven, geven veel ver-

de aanwezigheid van bomen. Sommige respondenten twijfelen tussen het nemen van een groen dak of zonnepanelen. Ook zijn er respondenten die al deelnemen in een energiecoöperatie of zonnepanelen hebben gekocht die bijvoorbeeld in een zonnepark staan.

0

8

200

400

600

800

Wat zou er moeten veranderen zodat u wel zonnepanelen gaat aanschaffen? Meerdere antwoorden mogelijk (N=385)

Een aantal respondenten heeft aangegeven wel zonnepanelen te willen, maar er (nog) geen geld voor te hebben (N=386). We hebben deze respondenten gevraagd wat er zou moeten veranderen om aanschaf mogelijk te maken. De

Een subsidie op zonnepanelen

antwoorden staan in de bovenste grafiek hiernaast. Maar liefst 58% geeft aan

222

dat een subsidie op zonnepanelen hen zou kunnen helpen. Een derde wacht

Ik wacht totdat zonnepanelen goedkoper worden

129

tot zonnepanelen goedkoper worden en een derde wil graag meedoen aan

Ik wil meedoen aan een collectief zonneenergieproject

124

een collectief zonne-energieproject.

Ik wacht totdat ik meer financiële zekerheid heb

Een deel van de panelleden geeft bij de vraag naar de reden dat zij (nog) geen zonnepanelen hebben, aan dat zij nog twijfelen (N=407)1. We hebben deze panelleden gevraagd wat er voor hen moet gebeuren om over te gaan tot aankoop (onderste figuur).

113

Niets. Ik spaar door totdat ik voldoende geld heb

66

Een gunstige lening waaruit ik zonnepanelen kan financieren

61

De mogelijkheid van huren of leasen van zonnepanelen

De grootste groep geeft aan dat er niets hoeft te gebeuren, dan wel omdat

51

Anders

het plaatsen van zonnepanelen op dit moment geen prioriteit heeft (N=155;

27 0

38%), dan wel omdat zij zelf uit kunnen zoeken waar ze op moeten letten bij

50

100

150

200

250

de aanschaf (N=124; 30%). Toch geeft een aanzienlijk deel van de responWat zou er moeten gebeuren zodat u wel zonnepanelen zou kunnen aanschaffen?

denten aan een onafhankelijke plek met informatie te wensen (N=128; 31%).

Meerdere antwoorden mogelijk (N=407)

De respondenten die ‘anders, namelijk’ selecteerden, noemen vooral de hoge kosten, onzekerheid over wet- en regelgeving en de lange terugverdientijd

Niets. Het plaatsen van zonnepanelen heeft op dit moment voor mij geen prioriteit

als factoren die bijdragen aan hun twijfels.

“Ik verbruik heel weinig stroom. Wat zou helpen is dat het vastrecht wordt afgeschaft en verrekend wordt met de prijs per kWh. Dan zou het wellicht lonen.”

155

Dat er een onafhankelijke plek is waar ik informatie kan vinden over zonnepanelen

128

Niets. Ik zoek zelf uit waar ik op moet letten wanneer ik zonnepanelen wil gaan aanschaffen

124

Als er een onafhankelijke adviseur is die mij kan adviseren en helpen in de keuzes

100

De energieprijzen zouden hoger moeten zijn (nu te weinig rendement)

50

Anders

1 Antwoordcategorieën ‘Ik betwijfel of het loont voor mijzelf’ of ‘Ik vind het moeilijk om de juiste

keuze te maken’

33 0

9

50

100

150

200

Waarom wilt u geen zonnepanelen op uw dak? Meerdere antwoorden mogelijk (N=239)

Panelleden die geen zonnepanelen willen Een kleine groep van de respondenten (7%) heeft aangegeven dat ze geen zonnepanelen willen. We hebben deze respondenten gevraagd hiervoor hun

Mijn woning is niet geschikt

redenen aan te geven (bovenste figuur). Een groot deel van de respondenten

87

Anders

(N=87; 36%) geeft aan dat de woning niet geschikt is. Veel respondenten vonden hun reden niet terug bij de selectiemogelijkheden en lichten hun

Ik betwijfel of het loont voor mezelf

antwoord toe. Enkelen betwijfelen of recyclen van zonnepanelen bij het ein-

Ik vind zonnepanelen niet mooi

de van hun levensduur mogelijk is of twijfelen over de milieuvriendelijkheid van de panelen. Een ander deel geeft aan dat het plaatsen van zonnepanelen ook niet mogelijk is (bijv. omdat ze in een huurhuis wonen) of dat ze plannen hebben om binnen afzienbare tijd te verhuizen.

79 68 41

Ik heb het geld er niet voor over

29

Ik heb er geen geld voor

27

Ik investeer al op een andere manier in duurzame energie Ik woon in een monumentaal pand en mag geen zonnepanelen plaatsen Ik wil eerst andere maatregelen treffen om mijn woning te verduurzamen

Ongeschikte woningen Alle panelleden die hebben aangegeven dat hun woning niet geschikt is voor zonnepanelen (zowel die hebben aangegeven wel zonnepanelen te willen als

24 15 11

Ik heb geen tijd om me erin te verdiepen

die die geen zonnepanelen willen), hebben we de vraag voorgelegd waarom hun woning niet geschikt is (N=513). De onderste figuur hiernaast toont de

8 0

20

40

60

80

100

antwoorden van de respondenten op deze vraag. De voornaamste redenen die worden gegeven zijn het hebben van onvoldoende dakoppervlak (26%)

Waarom is uw woning niet geschikt voor zonnepanelen? (N=513)

en schaduw van bomen of gebouwen op de woning (24%).

Omdat mijn woning onvoldoende dakoppervlak heeft

Veel respondenten selecteerden ‘anders’ en lichten toe dat men in een ap-

Omdat mijn woning last heeft van schaduw van andere gebouwen of bomen

partement woont en te maken heeft met bovenburen of een Vereniging van

135 124

Omdat ik een dak met een helling naar het oosten/westen heb

Eigenaars (VvE). Daarnaast geven enkele panelleden aan dat hun dak niet geschikt is, bijvoorbeeld omdat het met riet bedekt is, omdat het voor een

88

Anders

dakterras wordt gebruikt, of omdat er te veel obstakels op het dak zijn om panelen te kunnen plaatsen.

59

Omdat ik een dak met een helling naar het noorden heb

53

Omdat mijn dak onvoldoende sterk is

50

Omdat ik mijn dakoppervlak gebruik voor een zonneboiler

4

0

10

40

80

120

160

2.4. De beste locatie van zonnepanelen

Kies de stelling die het beste overeenkomt met uw mening (N=3798)

Zonnepanelen kunnen op veel verschillende plaatsen geïnstalleerd worden. In dit onderzoek heeft de nadruk tot nu toe vooral gelegen op zonnepanelen

Eerst zonneparken aanleggen, daarna zonnepanelen op daken

2% 4% 5%

op de daken van inwoners. Zonnepanelen kunnen ook op bedrijfspanden, in

Eerst zonnepanelen op daken leggen, daarna zonneparken aanleggen

zonneparken of op andere publieke locaties geplaatst worden. 28% 38%

We hebben de respondenten gevraagd naar hun voorkeur voor de locatie

Zoveel mogelijk zonneparken én zonnepanelen op daken Alleen zonnepanelen op daken leggen, geen zonneparken aanleggen

voor het installeren van zonnepanelen: het aanleggen van zonneparken, het plaatsen van zonnepanelen op daken, of geen van beide. De bovenste figuur

Ik ben tegen zonnepanelen en tegen zonneparken

hiernaast toont de antwoorden van de panelleden. In het algemeen is er weinig weerstand tegen zonnepanelen en zonneparken (2% is tegen beide).

23%

De voorkeur van de panelleden gaat uit naar het plaatsen van zonnepanelen

Weet niet / geen antwoord

op daken alvorens er wordt overgegaan op de aanleg van zonneparken (38%). 28% wil helemaal geen zonneparken in de gemeente, maar alleen zonnepanelen. Iets minder dan een kwart (23%) is een voorstander van zoveel mogelijk zonnepanelen op zowel daken als in zonneparken.

Zet in de volgorde waar u het liefst zonnepanelen ziet verschijnen (N=3700)

Om een beeld te krijgen van de meest geschikte plaatsen voor zonnepanelen

Locatie

volgens panelleden, hebben we de panelleden gevraagd locaties op volgor-

Op bedrijfspanden

1

de te zetten naar waar zij het liefste zonnepanelen zouden zien verschijnen.

Op gebouwen van de overheid

2

De tabel hiernaast toont de antwoorden op deze vraag.

Op nieuwbouw (woningen en bedrijfspanden)

3

Op woningen

4

In geluidswallen langs wegen

5

Zonnecarports boven parkeerplaatsen

6

Op gevels van panden

7

In zonneparken

8

Drijvend op water

9

Ik wil nergens zonnepanelen zien

N=131

Ik heb geen voorkeur

N=705

De voorkeur van de respondenten gaat met name uit naar niet-particuliere gebouwen, in het bijzonder gebouwen van bedrijven en van de overheid. Bijna 40% van de respondenten zette één van deze twee opties op de eerste plaats. Zonnepanelen in zonneparken en drijvend op water zijn impopulair. Bijna de helft (47%) van de respondenten gaf zonnepanelen drijvend op water de laatste plek in hun rangschikking. Ruim 700 respondenten (19%) hebben geen voorkeur voor de plek van zonnepanelen.

11

Plek

2.5. Ideeën van de panelleden over zonne-energie

Wat zou de beste manier zijn om inwoners en bedrijven te stimuleren om (meer) zonnepanelen te nemen? (Gecategoriseerde antwoorden, N=2835)

De gemeente wil graag zo veel mogelijk zonne-energie opwekken binnen de gemeente. We hebben de panelleden gevraagd wat volgens hun de beste

Subsidie of financiering

11%

manier zou zijn om inwoners en bedrijven te stimuleren om (meer) zonnepa-

4%

nelen te nemen. De antwoorden op deze vraag (N=2835) zijn divers en wij

Voorlichting/informatie

3%

hebben deze zoveel mogelijk gecategoriseerd.

3%

Collectieve zonne-energie projecten Ontzorgen inwoners

2% 2%

Saldering behouden

3%

Financiële prikkels De grafiek hiernaast toont de gecategoriseerde antwoorden van de respon47%

denten. Het grootste deel van de respondenten (47%) geeft aan dat een

Betere prijzen energie of panelen

financiële tegemoetkoming, zoals een subsidie, de beste stimulans zou zijn.

Verplichten bij (nieuw)bouw

Andere financiële prikkels die werden genoemd waren de mogelijkheid om tegen een aantrekkelijk tarief panelen te leasen of een goedkope lening bij

25%

de gemeente af te kunnen sluiten. Enkele tientallen respondenten stellen

Pro-actief inwoners benaderen Overig

daarnaast voor om inwoners een korting op de Onroerendzaakbelasting (OZB) te geven als zij zonnepanelen op hun woning hebben. Betere prijzen Een deel van de respondenten geeft aan dat inwoners vooral gestimuleerd

panelleden adviseren hierbij onafhankelijk advies in te schakelen, omdat veel

zouden worden door de prijs van de zonnepanelen te verlagen. Tevens ge-

informatie momenteel afkomstig is van commerciële partijen. Bovendien

ven respondenten aan dat zij hogere energieprijzen zouden willen, zodat

noemen enkele tientallen specifiek dat de overheid hier proactief in zou

zonnepanelen meer renderen. Ruim 80 respondenten noemen specifiek de

moeten zijn en inwoners actief zou moeten benaderen met informatie en

salderingsregeling. Zij denken dat het beter zou werken om deze op de hui-

advies.

dige manier te handhaven, zodat de investering in zonnepanelen financieel aantrekkelijk blijft.

“Duidelijk maken aan mensen dat het zowel in hun eigen belang is, kostenbesparing, en tevens beter is voor het milieu.”

Voorlichting Buiten financiële prikkels, vinden veel respondenten voorlichting over zonnepanelen de beste stimulans. Voorlichting zou inwoners beter bewust maken van de voordelen voor het milieu en voor hunzelf (financieel). Veel 12

“Hulp bij het zoeken naar een betrouwbaar bedrijf; een 'gemeente-keurmerk' als het ware.”

Samen aanpakken Ongeveer 100 respondenten (4%) adviseren zonnepanelen collectief aan te schaffen en te installeren, bijvoorbeeld als buurt, als straat of door deelname aan een energiecoöperatie. Als voordeel van een coöperatie zien de panelleden dat deze een deel van het werk voor de deelnemers op zich kan nemen

Verplichten

en dat schaalvoordelen voor de aanschaf van toepassing zijn.

Ruim 50 respondenten geven aan dat de overheid zonnepanelen verplicht zou moeten stellen, bijvoorbeeld op nieuwbouw of op bedrijfspanden. Er zijn

Veel respondenten geven daarnaast aan dat zij door de overheid ontzorgd

zelfs respondenten die zonnepanelen op alle daken verplicht zouden willen

zouden willen worden. Het aanschaffen en installeren van zonnepanelen

laten stellen.

vinden een aantal respondenten ingewikkeld: zij ervaren veel regels en bureaucratie. Een oplossing die de respondenten noemen is dat de gemeente

Tegenstanders van zonnepanelen

als tussenaannemer zou kunnen fungeren, waarbij die het regelwerk op zich

Er is een groep respondenten die weerstand heeft tegen zonne-energie. Veel

neemt en het inwoners makkelijker maakt om zonnepanelen te nemen.

van hen vinden de zonnepanelen bijvoorbeeld lelijk of maken zich grote zorgen over het afval dat er in de toekomst zal ontstaan van afgedankte

Een aantal respondenten merken op dat de aanschaf van zonnepanelen bij-

zonnepanelen (“het nieuwe asbest”). Daarnaast zegt een deel van deze res-

voorbeeld

pondenten

gedaan

kan

worden

door

woningcorporaties

of

andere

een

voorkeur

te

hebben

voor

andere

vormen

van

verhuurders of door middel van een samenwerking tussen bewoners en ver-

energieopwekking. In relatief veel gevallen noemen de verschillende respon-

huurders.

denken

denten hier kernenergie. Bijna geen enkele respondent noemt windenergie

respondenten dat op deze manier snel en veel panelen gerealiseerd kunnen

Omdat

de

corporaties

veel

woningen

bezitten

als alternatief. In het geval dat windenergie wordt genoemd, zijn de respon-

worden. Wel merkt een aantal respondenten op dat de huurder hier natuur-

denten daar grotendeels negatief over.

lijk van moet (mee-)profiteren.

“Ik zou eerder denken aan schone kernenergie. Zonnepanelen en -parken en windmolens passen niet in ons landschap.” “Voor mij als huurder zou het aantrekkelijk zijn als de verhuurder de restwaarde van mijn investering in zonnepanelen zou willen overnemen bij verhuizing.”

13

Colofon Zon op daken – Inwonerspanelonderzoek naar zonnepanelen op daken Auteurs: Erik van der Werff Opdrachtgever: Gemeente Groningen Fotografie: Gemeente Groningen Uitgave: OIS Groningen

T

(050) 367 56 30

E

ois@groningen.nl

I

www.oisgroningen.nl @basisvoorbeleid