Bijlage 2 Kadernota verbonden partijen evaluatie 2019-2024.pdf

Evalua e verbonden par jen 2019-2024 Evaluatie 2019-2024 In de kadernota is bepaald dat vierjaarlijks 'nut en noodzaak' van de huidige verbonden partijen worden geëvalueerd (inclusief een actualisatie van de kadernota). Dit blijven we ook in de toekomst doen. Kernvraag is of er nog steeds sprake is van een publiek belang. Het resultaat leidt mogelijk tot een formulering van nieuwe aanwijzingen en opdrachten in de richting van de verbonden partij, of zelfs het voornemen om de verbonden partij op te heffen. Evaluatie De laatste evaluatie heeft in 2019 plaatsgevonden. Relevante vraag is of na een aantal jaren van versterking van de governance1, geoordeeld kan worden of de maatregelen die getroffen zijn voor de verbonden partijen een betere situatie hebben opgeleverd. Alhoewel moeilijk is om hard aan te tonen dat de maatregelen op grond van het nieuwe beleid gevolgen hebben (we weten immers niet wat er gebeurd zou zijn zonder de maatregelen), kunnen we wel constateren dat er veel aandacht is voor de verbonden partijen en dat de governance op de verbonden partijen verder is verbeterd. We zien wel dat er de afgelopen periode diverse nieuwe verbonden partijen zijn opgericht in de vorm van privaatrechtelijke verbonden partijen (Stadshavens BV, Suikerzijde BV en het Groninger Energie Bedrijf BV).

Dit brengt nieuwe governance vraagstukken met zich mee op het gebied van zeggenschap, verantwoordelijkheid, sturing, risicobeheersing en verantwoording en toezicht. Ook neemt de complexiteit en het risicoprofiel toe. Dit vraagt om blijvende aandacht van zowel de organisatie als het college en de raad. Het rapport van de rekenkamer uit 2024 over de vennootschappen bevestigt het beeld dat we goede stappen hebben gezet. Tegelijkertijd worden waardevolle aanbevelingen meegegeven die we hebben verwerkt in deze nieuwe nota verbonden partijen. In het hiernavolgende zijn de criteria benoemd waaraan het publieke belang van de gemeente in de verbonden partijen getoetst wordt.

In bijlage 2 bij de kadernota is de actuele lijst van de verbonden partijen opgenomen. Een nadere toelichting (bijsluiter per verbonden partij) is opgenomen in de paragraaf verbonden partijen van de begroting 2025. In de bijsluiters (bijlage 4 bij de kadernota) is op basis van de bovenstaande vragen vastgesteld of er nog een publiek belang is. Deze vier vragen worden nog steeds voor de meeste verbonden partijen bevestigend beantwoord. De GEM Haren Noord zal worden geliquideerd. Dit betreft een samenwerkingsovereenkomst tussen de voormalige gemeente Haren, Geveke en Heijmans. De gebiedsontwikkeling Haren Noord is het afgelopen jaar afgerond waardoor de samenwerking kan worden beëindigd.

Het gaat dan over afspraken en instrumenten op het gebied van informa evoorziening, risicomanagement, toezicht en rollen en verantwoordelijkheden. 1

Beëindigde samenwerkingsrelaties 1. De gemeenschappelijke regeling ARCG is opgeheven in verband met de keuze van de deelnemende gemeenten om toe te treden tot Omrin NV (nieuwe verbonden partij); 2. De gemeente Groningen neemt geen deel meer in Groningen Airport Eelde NV in verband met de verkoop van de aandelen; 3. De activiteiten van het Groninger Monumentenfonds (GMF) zijn beëindigd. De stedelijke monumenten in het bezit van het GMF zijn ondergebracht in GFM Watertoren BV, GFM Prinsenhof BV, GMF Stadsschouwburg BV en GMF Stad BV (nieuwe verbonden partijen);2 4. De stichting Weerwerk Groningen is geliquideerd in verband met de afbouw van de gesubsidieerde arbeid. Nieuwe verbonden partijen 2019-2024 De gemeente staat voor grote opgaven op het gebied van onder andere woningbouw en energietransitie. In het coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen dat de gemeente meer publieke regie wil uitoefenen via de verbonden partijen. Dit heeft ertoe geleid dat er de afgelopen periode diverse privaatrechtelijke verbonden partijen zijn opgericht (Stadshavens BV, Suikerzijde BV en het Groninger Energie Bedrijf BV). Zoals gezegd brengt dit nieuwe governance vraagstukken met zich mee op het gebied van zeggenschap, verantwoordelijkheid, sturing, risicobeheersing en verantwoording en toezicht. In de herziene kadernota wordt er daarom meer aandacht besteed aan privaatrechtelijke verbonden partijen.

Daarnaast zijn nieuwe verbonden partijen aangegaan als gevolg van beëindigde/gewijzigde samenwerkingsrelaties. Het gaat om Omrin BV, GMF Watertoren BV, GMF Prinsenhof BV, GMF Stadsschouwburg en GMF Stad BV. Tot slot zijn er nog een aantal andere ontwikkelingen. Zo heeft uw raad in juni 2024 een brief ontvangen waarin u om wensen en bedenkingen bent gevraagd ten aanzien van het Ontwikkelbedrijf. In de brief is aangegeven dat GMF Stad BV als basis kan dienen voor het ontwikkelbedrijf (briefkenmerk: 139370-2024). Ook zijn we gestart met het verkennen van de mogelijkheden om de ontwikkelingen rondom een windpark in een BV onder te brengen. Conclusies Wij hebben in het voorgaande 'nut en noodzaak' van de bestaande verbonden partijen op hoofdlijnen op een rijtje gezet met bijbehorende afwegingscriteria voor het in standhouden dan wel beëindigen van een verbonden partij. Feit is dat van veel verbonden partijen nut en noodzaak nog steeds onverkort aanwezig zijn. Daarnaast moeten we ook constateren dat de actuele ontwikkelingen vaker aanleiding geven tot aanpassing, dan een vierjaarlijks evaluatiemoment. Indien er ontwikkelingen zijn, worden deze met uw raad gedeeld. Zoals de afgelopen periode ook is gebeurd met de bovenstaande verbonden partijen.

2

GMF Watertoren BV en GMF Stadsschouwburg BV worden naar verwachting in 2025 opgeheven.