Bijlage 14 Detail 9 - Economisch onderzoek.pdf

Betrek daarom alle betrokkenen in het proces en zorg voor inzicht in zowel de positieve als de negatieve effecten. Het kan helpen om belanghebbenden de hinder te laten ervaren door visualisaties van de slagschaduw en geluidsfragmenten van windturbines met koptelefoons. In gesprekken met ondernemers kan een uitgewerkte business case en inzicht in de mogelijkheden tot energieneutrale bedrijfsvoering helpen het gesprek een stap verder te brengen. Het kan zorgen voor de juiste activatie bij de omwonenden en bedrijven. Laat de omgeving, zowel ondernemer als particulier, delen in de winsten via een afgesproken regeling. Dit kan zijn via investeringen, een korting op de stroom of via een omgevingsfonds. Zorg voor één ontwikkeling bij realisatie van meerdere turbines en geen losse ontwikkelingen per turbine. Zo wordt de uniformiteit van de turbines en het project

ECONOMISCHE POTENTIE WINDENERGIE EINDRAPPORTAGE 24

gewaarborgd. Het blijkt dat de proceskosten tijdens dit type projecten vooraf moeilijk in te schatten zijn. Het is verstandig om hier vooraf voldoende rekening mee te houden25. De ontwikkeling Bij de plaatsing van windturbines is het verstandig om op voorhand verschillende strategische overwegingen mee te nemen: denk aan slagschaduw, geluid, inpassing van het gebied op een later moment. Let op de positionering van de turbines, zorg dat bedrijven nog een bruikbaar en logisch indeelbaar kavel overhouden. En, maak duidelijke afspraken over stilstand bij slagschaduw en breng in beeld (visualiseer) wanneer er precies sprake is van slagschaduw en hoe ver dit reikt. Voor maatschappelijk draagvlak kan het helpen om de energieopgave te combineren met andere maatschappelijke opgaven. Tijdens dit proces is het voorbeeld van geluidsoverlast nabij het dorp Engelbert een aantal keer naar voren komen. Het plaatsen van een eventuele geluidswal kan bijvoorbeeld (deels) worden gefinancierd met de opbrengsten van de windturbines. Overige factoren De bereikbaarheid en de grondprijs blijven de belangrijkste factoren voor bedrijven om zich ergens te vestigen. De inzet op een energielandschap en de verlaging van de grondprijs alleen zal daarom niet tot het gewenste resultaat leiden, namelijk verkoop van de gronden.

Het is daarom raadzaam om onderzoek te doen naar het regionale aanbod van bedrijventerreinen en kavels en te kijken hoe deze zich verhoudt tot het aanbod in Groningen. Daarnaast kan het raadzaam zijn om ook in te zetten op actieve acquisitie op de verkoop van de gronden. Het is mogelijk voor de gemeente interessant om de focus van Westpoort als hub voor de logistieke sector te heroverwegen. De prijzen van zowel Westpoort als Roodehaan zijn in vergelijking met de regio relatief hoog, daardoor wijkt de logistieke sector mogelijk eerder uit naar andere locaties. Het kan daarom interessant zijn om die focus te verbreden. Als de gemeente zelf ontwikkelaar is, is de gemeente verantwoordelijk voor eventuele waardedaling van vastgoed en dus voor de planschadevergoeding. Ondanks dat het eigen risico van de planschadevergoeding met ingang van de Omgevingswet omhoog gaat naar 4%, is het voor de gemeente raadzaam om hier ook rekening mee te houden bij de ontwikkeling van het project.

25 Via: https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/duurzame-energie-

opwekken/windenergie-op-land/subsidies-en-financiering-windprojecten)

25 ECONOMISCHE POTENTIE WINDENERGIE EINDRAPPORTAGE

In Drenthe is al sprake van niet aan te sluiten zonneparken door beperkingen van de elektriciteitsinfrastructuur. Het is verstandig om vooraf na te gaan of er voldoende capaciteit is op het netwerk. De logistieke sector is op zoek naar verduurzaming van het transport zelf. Het kan helpen om voor dit terrein iets extra’s aan toekomstige ondernemers aan te bieden: motiveer ondernemers door investering in zonnepanelen aantrekkelijker te maken of andere financiële voordelen (buiten de mogelijkheid tot het kopen van windaandelen).

ECONOMISCHE POTENTIE WINDENERGIE EINDRAPPORTAGE 26

Bijlage 1 – gesprekspartners Gesprekspartners ▪ ▪

Meerdere gesprekken binnen gemeente Groningen Verenigingsmanager bedrijvenverenging West, Zuidoost en Noordoost

▪

Groningen NOM

▪ ▪

VNO-NCW Noord Stainkoeln

▪ ▪ ▪ ▪

Vrije Universiteit Amsterdam ColliCare Abiant CenturyLink

Aanwezigen ondernemersavond Met belang voor Roodehaan (7x) Met belang voor Westpoort (2x) Met belang voor ondernemers (4x) Gemeente Groningen (3x) Decisio (2x)

ECONOMISCHE POTENTIE WINDENERGIE EINDRAPPORTAGE 27

Bijlage 2 – toelichting begrippen Netto contante waarde Een lastig punt bij het vergelijken van de kosten en baten is het verschil in de periode waarin de effecten optreden. De investeringskosten worden gemaakt op het moment dat het project wordt uitgevoerd, terwijl de meeste (maatschappelijke) effecten pas daarna optreden. Deze effecten treden dan echter wel op voor alle jaren in de toekomst. Om alle effecten met elkaar te kunnen vergelijken wordt gebruik gemaakt van contante waarden. Hiermee worden de toekomstige kosten en baten teruggerekend naar wat ze vandaag waard zouden zijn en zijn daarmee vergelijkbaar. De netto contante waarde van een project wordt in sterke mate bepaald door de gehanteerde discontovoet. Sinds 2015 wordt in Nederland bij kostenbatenanalyses van overheidsprojecten waarmee grote investeringen gepaard gaan en de effecten pas daarna optreden een discontovoet een 4,5 procent voorgeschreven26. Postcoderoosregeling De Postcoderoosregeling (fiscale benaming is de Regeling Verlaagd Tarief) is ruim drie jaar geleden geïntroduceerd als financieringsmogelijkheid voor zon- en windprojecten. De regering heeft dit systeem bedacht voor mensen die geen zonnepanelen op hun eigen dak kunnen plaatsen of windenergie kunnen opwekken. Deze mensen kunnen zich verenigen in een coöperatie en dan op een dak van een boerenschuur of bedrijf een collectief opweksysteem plaatsen.

Als coöperatie kies je een postcoderoosgebied. Dit bestaat uit een postcode van 4 cijfers die de kern vormt (de roos) en alle postcodes die eraan grenzen. Als in dat gebied een zonnepanelensysteem of windturbines worden gebouwd kunnen alle mensen die in dat gebied wonen lid worden en deelnemen. Via een energiebedrijf komt de stroom dan bij de leden. Als je deelneemt aan deze regeling hoeft er voor de opgewekte stroom die je via de coöperatie afneemt over de eerste 10.000 kWh geen energiebelasting te worden betaald. Bij een postcoderooscoöperatie betaal je afhankelijk van je verbruik een bedrag om te investeren en krijg je zelf de energiebelasting terug. Dit zou eventueel ook kunnen voor het bedrijventerrein Westpoort of Roodehaan. Omwonenden (huishoudens) kunnen dan door deelname in een windcoöperatie een deel van de energiebelasting op hun energierekening terugontvangen. Dit kan het draagvlak voor windturbines aanzienlijk doen toenemen.

26 CPB/PBL, 2013. Algemene leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse

28 ECONOMISCHE POTENTIE WINDENERGIE EINDRAPPORTAGE