Document · PDF

Bijlage 1 Voorlopig ontwerp en kredietaanvraag Paddepoelsterbrug Voorlopig Ontwerpboek.pdf

gemeenteraad 17 december 2025, gemeente GroningenBij agendapunt: 5p: Voorlopig ontwerp en kredietaanvraag Paddepoelsterbrug (raadsvoorstel 6-11-25)8.255 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Paddepoelsterbrug Voorlopig Ontwerp Landschap & Architectuur | 30 september 2025 Versie 1.0

Inhoud Inleiding 5

Landschap en ontwerpfilosofie

Landschapsplan 8 Ontwerpfilosofie 10

Randvoorwaarden RWS Nautisch 16 Doorvaartprofiel 18

Voorlopig Ontwerp Landschap & Architectuur Situatie 22 Aanzichten 24 Ontwerpbouwstenen 32 Noordelijk fietspad 32 Wierde 36 Helix 42 Hoofdoverspanning 48 Zuidelijk talud 56 Taludtrap 60

Deelaspecten Ontsluiting 64 Hellingspercentage 68 Hoogtes 70 Water 72 Flora 74 Fauna 78 Colofon

Inleiding

STA

oelsterw

Paddep

VA N

Zo n

net

her

epa

rk D

ork

Aanleiding

Doel VO-

Leeswijzer

In september 2018 werd de Paddepoelsterbrug zwaar beschadigd door een aanvaring met een vrachtschip. De beweegbare brug, die laag over het water hing, werd volledig uit de rails geslagen en was niet meer in staat zijn functie te vervullen. Na zorgvuldig overleg over mogelijke herstelopties, besloot de gemeente Groningen in december 2021 een definitief besluit te nemen: de Paddepoelsterbrug zou vervangen worden door een nieuwe, vaste brug. Deze nieuwe brug, hoger en sterker dan zijn voorganger, zal volledig worden ingericht voor fietsers en voetgangers.

Dit document vertaalt de schets uit de tenderfase naar een Voorlopig Ontwerp Landschap & Architectuur (hierna aangeduid met VO-). Het doel van dit VO- is om het landschappelijk en architectonisch ontwerp en de inpassing van de nieuwe Paddepoelsterbrug verder uit te werken. Het plan behandelt verschillende essentiële aspecten, zoals ruimtelijke ordening, esthetisch ontwerp en de functionele en praktische uitvoering. Daarmee vormt het het toetsingskader voor de gemeente Groningen, waarmee de basis wordt gelegd voor de realisatie van dit belangrijke project.

Het VO- wordt beschreven in vier hoofdstukken:

In opdracht van de gemeente Groningen heeft Haskoning, in samenwerking met landschapsarchitecten Bosch Slabbers, een grondig locatieonderzoek uitgevoerd en vier ontwerpvarianten onderzocht. Na zorgvuldig afwegen van de mogelijkheden werd in oktober 2023 de voorkeursvariant goedgekeurd door de gemeenteraad.

Omdat het constructieve VO pas later dit jaar zal worden afgerond, heeft dit document de status van een VOmin. Met name de materialisatie en uitvoeringswijze van de betonnen helix (prefab of in-situ) en de kolommen (beton of staal) zal pas in een later stadium worden vastgesteld. Om die rede hebben een aantal details in dit VO- de status n.t.b.

Om het ontwerp verder te verfijnen en uit te werken, werd via een tendertraject Team SpringTil geselecteerd. Dit team zal nu de laatste fase van het ontwerp en de uitwerking van de nieuwe Paddepoelsterbrug realiseren.

•

Hoofdstuk 1 biedt een toelichting op de achtergrond van het plan, inclusief een overzicht van het landschap en de context van de tenderfase.

•

Hoofdstuk 2 bevat bepaalde cruciale randvoorwaarden voor het scheepvaartverkeer op het kanaal. Deze randvoorwaarden waren bepalend voor de belangrijkste ontwerpaspecten, zoals de hoofdoverspanning en de vorm van de brug.

•

Hoofdstuk 3 bespreekt het landschappelijk en architectonisch ontwerp. Hiervoor is het gehele tracé van de nieuwe fietsverbinding onderverdeeld in zes verschillende ontwerpbouwstenen.

•

Hoofdstuk 4 behandelt de diverse deelaspecten van het ontwerp, zoals de ontsluiting, waterhuishouding en groenvoorzieningen, en licht deze verder toe.

locatie nieuwe Paddepoelsterbrug

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Landschap & ontwerpfilosofie

Hoogte Er zijn mee baar in het vallen het zijn de kro Hunze goe door de ou loopt het l dem meer Op lager n mige kruin

Landschap

Landschap & historie Door de eeuwen heen heeft het landschap van Groningen zich gevormd, niet alleen door de onvoorspelbare kracht van de zee, maar ook door de hand van de mens. Het resultaat is een uniek landschap, waar verschillende tijdlagen elkaar ontmoeten. De sporen van het verleden zijn nog altijd zichtbaar in het landschap van vandaag. Het plangebied maakt deel uit van het Reitdiep- en Hunzedal, waar een rijke variëteit aan elementen samenkomt: van eeuwenoude wierden en dijken tot een open landschap met onregelmatige blokverkaveling. Het reliëf varieert van de grootschalige panorama’s tot de subtiele nuances van micro-structuren. Oude wegen en watergangen, het moderne Van Starkenborghkanaal en het intrigerende contrast tussen stad en ommeland versterken het bijzondere karakter van het gebied. Ten noorden van het kanaal ontvouwt zich een weids landschap, waar de boerderijen met beperkte erfbeplanting als eilanden in het open veld staan. Dit is een landschap van ruimte en rust, met de Paddepoelsterweg als een smalle draad die zich als een ragfijn lint door het landschap slingert, omsloten door diepe sloten en smalle bermen. Drie eeuwenoude routes snijden door het gebied en verbinden het landelijke ommeland met de stad Groningen. De Winsumerweg (N361) en de

topotijdreis, jaren ‘50

Paddepoelsterweg vormen de spil die twee reeksen wierden met elkaar verbindt en de stad aan het platteland koppelt. Een derde belangrijke route is het Reitdiep, dat de historische structuur van het gebied versterkt. Het Van Starkenborghkanaal snijdt het landschap als een markante grens tussen het stille, open veld en de bruisende stad. Het kanaal fungeert niet alleen als fysieke scheidslijn, maar ook als een visuele en symbolische lijn die het verleden en de toekomst met elkaar verbindt. Pijlers In opdracht van de gemeente Groningen heeft landschapsarchitectenbureau Bosch Slabbers in 2022 een landschapsplan opgesteld. De 8 ambities die hieruit voorkomen dienen als pijler voor het ontwerp en landschappelijke inpassing van de nieuwe Paddepoelsterbrug.

De ambities zijn als volgt: 1. Behoud en versterk de leesbaarheid en beleving van het historische landschap: respecteer het watersysteem, de historische routes, cultuurhistorische elementen en historische hoogteverschillen 2. Tast de bestaande natuurwaarden zo min mogelijk aan 3. Tast de openheid van het landschap zo min mogelijk aan 4. Versterk (herstel) de logische routes van binnenstad naar ommeland, in relatie met de oriëntatiepunten in het landschap 5. Koester de verfijndheid van het landschap (kwetsbaar), de ragfijne wegen 6. Laat het kanaal het kanaal: ga eenduidig en eerlijk met het kanaal om 7. Versterk het contrast tussen stad en ommeland en maak het beleefbaar 8. Stel je dienstbaar op aan de huidige uitstraling van het landschap.

referentie Wierde Ezinge; bron www.visitgroningen.nl

Kruinige perc

open ommeland; bron: Landschapsplan Paddepoelsterbrug, Bosch Slabbers

hoogtekaart; bron: AHN.nl

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Paddepoelsterweg als ragfijne sliert in het landschap bron: Landschapsplan Paddepoelsterbrug, Bosch Slabbers PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

beplante erven als eilanden bron: Landschapsplan Paddepoelsterbrug, Bosch Slabbers

Ontwerpfilosofie

1.1 Onze visie op architectuur en landschappelijke inpassing U zoekt een brug die zo weinig mogelijk impact heeft op landschap, mens en planeet. Onze visie sluit hier op aan: Meer bereiken met Minder. We richten ons op het minimaliseren van grondstoffengebruik, materiaalverbruik, landgebruik, bouwhoogte, CO2 voetafdruk en bouwkosten, waardoor de leefbaarheid en het comfort verbeteren. Less is more!

Meer met minder

Helix

Mede dankzij de ontwerpfilosofie ‘meer met minder’ won team Springtil in mei 2024 de ontwerpprijsvraag voor de nieuwe Paddepoelsterbrug. In de uitvraag voor de nieuwe Paddepoelsterbrug werd er gezocht naar een brug die minder impact had dan het referentie ontwerp: aanvaardbaar, duurzaam en spaarzaam. Een oplossing met minder impact op het landschap, breed gedragen door de omgeving en waarbij slimme duurzame oplossingen en het minimaliseren van grondstoffengebruik centraal staat. De visie van Team SpringTil was kortweg: meer bereiken met minder. Tijdens de tenderfase heeft die visie een eerste uitwerking gekregen.

De nieuwe brug vormt de verbinding tussen de besloten stad en het kenmerkende open landschap met daarin wierden. Cruciaal in de visie van het team was de aanlanding aan de noordzijde, het landschap is daar niet alleen open maar ook karakteristiek en kwetsbaar. Vanuit die achtergrond is ingezet op een compacte fietsspiraal in plaats van de ruime paperclipvorm uit de voorverkenning. Deze spiraal, of helix, landt op een nieuw aan te leggen wierde. Hiermee wordt ingespeeld op het kenmerkende Groninger landschap. Tegelijkertijd wordt ook de impact op de direct omwonenden verminderd door de afstand tussen de op-/ afrit en de omwonenden aanzienlijk te vergroten en het ruimtebeslag te verminderen.

Springwerk Voor de brug is gezocht naar een rank en ingetogen ontwerp. Leidend hierin waren de visuele impact op de omgeving en het sterke beeld van het kanaal en het besparen van materialen. De keuze is gevallen op een springwerk, een forse overspanning met twee schuine poten bij de aanlanding. De schuine poten vangen op slimme wijze de krachten van de brug en voorkomen dat een forse boogconstructie of tuiwerk nodig zijn. De brug vormt daarmee niet alleen een subtiele lijn over het kanaal ook de visuele impact op de wijdere omgeving wordt hiermee zo minimaal mogelijk gehouden. Daarnaast is een springwerk zuinig met grondstoffen en kostenefficiënt in de uitvoering. 10

Leeswijzer: U vraagt een visie en een eerste ontwerpschets, maar sommige beelden op deze pagina lijken al concrete plannen, hoe zit dat? Wij geloven dat een visie eerst aan randvoorwaarden moet worden getoetst om waardevol te Springwerk, zijn - past het, kan het?(NEY&partners) Beschouw dit daarom als onze eerste referentie: ‘t Groentje Nijmegen, aanzet om het gesprek met u, en met de omgeving aan te gaan.

a. optie Paperclip: opp. 5860 m2, a d = 141 m.

b. optie Helix: opp. 2552 m2, b d = 254 m.

a. b.

Leeswijzer: U vraagt een visie en een eerste ontwerpschets, maar sommige beelden op deze pagina lijken al concrete plannen, hoe zit dat? Wij geloven dat een visie eerst aan randvoorwaarden moet worden getoetst om waardevol te zijn - past het, kan het? Beschouw dit daarom als onze eerste aanzet om het gesprek met u, en met de omgeving aan te gaan. zuidzijde: talud en rand Zonnethermiepark Dorkwerd

VOORLOPIG ONTWERP

a. optie Paperclip: opp. 5860 m2, a d = 141 m.

we direct aansluiten op de verbinding naar het Reitdiep.

c. Wierde met:

b. optie Helix: 2 referentie: af/oprit , Dafne Schippersbrug Utrecht (NEXT) opp.compacte 2552 m b d 254 m. Gebruik talud 1.1 Onze visie op = architectuur en landschappelijke inpassing Aan de zuidzijde maken we gebruik van het talud c. Wierde met: U zoekt een brug die zo weinig mogelijk impact heeft op landschap, mens tussen het zonnethermiepark en kanaal om de op-/ afrit in te passen. Door slim om te gaan meten hetplaneet. Onze visie sluit hier op aan: Meer bereiken met Minder. We hellingspercentage en de positionering van het fietspadrichten ons op het minimaliseren van grondstoffengebruik, materiaalverbruik, landgebruik, bouwhoogte, CO2 voetafdruk en bouwkosten, waarbeperken we de impact op de natuur en blijft het zicht, door de leefbaarheid en het comfort verbeteren. Less is more! fietscomfort en de veiligheid ongewijzigd en kunnen

PADDEPOELSTERBRUG

Hoofdvaarweg: onbelemmerd zicht

Koningslaagte: openheid & wierden De nieuwe brug verbindt stad en land aan twee uiteenlopende zijden van het

Koningslaagte: openheid & wierden De nieuwe brug verbindt stad en land aan twee uiteenlopende zijden van het kanaal. Aan de zuidkant begrenst het oprijzende slibdepot de besloten stad, terwijl in het noorden de Koningslaagte uitstrekt, waar het landschap getuigt van openheid en historische wierden. 1

Noordzijde: compact & comfortabel Ook aan de noordzijde zien wij kans om

Een boog domineert visueel de vaarweg en beperkt de ruimtelijkheid van het krachtige kanaal, Bij een tui- of hangbrug gaan de hoge pylonen slechts deels op in de bomenb. kanaal, rijen langs het c. Echter, een springwerk is beperkt inhoogte, rank en ingetogen. Ze valt nog meer samen met de oevers, vergt minder materiaal én is goedkoper. Springwerk: rank & ingetogen Een springwerk zet de hoofdoverspanning onder voorspanning met z’n schuine steunen, wat leidt tot boogwerking in het dek. De schuine reactiekrachten drukken het dek als het ware terug omhoog. Hierdoor verkleint zowel het buigmoment als de doorbuiging. Wij hebben inmiddels 4 bruggen gerealiseerd met een springwerk en hebben ondervonden dat ze zuinig zijn met grondstoffen en kostenefficient in de onbelemmerd uitvoering. Hoofdvaarweg: zicht Een boog domineert visueel de vaarweg en beperkt de ruimtelijkheid het Noordzijde: compact & van comfortabel krachtige kanaal,

Ook aan de noordzijde zien wij kans om

door boogwerking... Bij tui- of hangbrug deeen hoge teeen minimaliseren. Wij gaan stellen compacte, pylonen slechts deels op in de bomenslanke comfortabele fietsspiraal op poten rijen langsen het kanaal,

voor die landt op een nieuw aan te leggen

Echter, een springwerk is beperkt inwierde, een efficiënte die hoogte, rank en zeer ingetogen. Ze valtoplossing nog 2,3 xsamen minder ruimte inneemt en 1,8 xaf. meer neemt buigmoment envergt doorbuiging meer met de oevers, minder materiaal én is goedkoper. PADDEPOELSTERBRUG | VOORLOPIG ONTWERP Stadszijde: go west!

Springwerk: rank & ingetogen afstand houdt tot Paddepoelsterweg In onze visie stellen we voor de brug 60m Een springwerk zet de hoofdoverspanning

beelden uit de Ontwerpfilosofie van Team SpringTil

afstand houdt tot Paddepoelsterw 11. Hierdoor zal ook het draagvlak de omgeving toenemen. De helix he een ruime boogstraal oplopend van tot 27 meter. Hierdoor zullen zowel fietscomfort als de veiligheid toeneme 11

Beeld uit de Ontwerpfilosofie van Team SpringTil

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Randvoorwaarden

RWS Nautisch 13

Tijdens de concretiseringsfase hebben we samen met Rijkswaterstaat gekeken naar de zichtlijnen voor de scheepvaart, om te onderzoeken of de brugsteunpunten dichter bij elkaar geplaatst konden worden. Dit heeft geleid tot een aanpassing van de randvoorwaarden voor de zuidelijke pijler, vergeleken met de oorspronkelijke tenderuitvraag. Hierdoor konden we de maximale overspanning van de brug verkleinen. Een kleinere overspanning was wenselijk om te besparen op constructiehoogte, materiaalgebruik en daarmee ook op bouwkosten en de CO2-voetafdruk. Daarnaast is de minimale afstand tussen de brug en de aanlegplaatsen aan de westkant verkleind van 100 naar 70 meter.

Platvoetspad

Noordelijke grens doorvaartprofiel. Referentie plan tekening: 20-009a-A3.dwg (zie layer B-PV-GK-KADEMUUR-GV)

van Starkenborgkanaal

54000

As Vaarweg

70000

PADDEPOELSTERBRUG

Plan

VOORLOPIG ONTWERP

Zichtlijn op basis van verbrede ligplaats en RVW 2020 par. 3.8

9000

18000

Ruimtereservering ligplaats. 9 m verbreed ten opzichte van huidige situatie

Zichtlijn op basis van verbrede ligplaats en RVW 2020 par. 3.8

Verste positie kajuit Uitgangspunt maximale ooghoogte kapitein 8.7 m boven MHWS

As ligplaats na eventuele verbreding

600000

Sprikkenburg

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Doorvaartprofiel

As vaarweg

As ligplaats +10.29 NAP

Dikte constructie 1000mm Zetting + tolerantie bij steunpunt = 200mm

Noordelijke grens doorvaartprofiel. Referentie plan tekening: 20-009a-A3.dwg (zie layer B-PV-GK-KADEMUUR-GV)

Zetting + tolerantie midden = 250mm

Zetting + tolerantie bij steunpunt = 200mm

Uitgangspunt maximale ooghoogte 8.7 m boven MHWS

Doorvaartprofiel 54m x 9.65m Constructievrije zone ter voorkoming boegaanvaring 58.0m x 5.0m

Maaiveld +1.0m NAP

Maaiveld ca. +1.0m NAP ±0.0 NAP Kanaalpeil -0.93 NAP

MHWS -0.7 NAP

Hoogtematen PVR gegeven ten opzichte van MHWS (-0,7 NAP)

Ommelandzijde

2000

Stadszijde

54000 58000 58500 (PVR Zicht op basis van eventueel verbrede ligplaats)

Langsdoorsnede Schaal 1:200 (A2 formaat)

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Voorlopig Ontwerp Landschap en Architectuur

Situatie

Toelichting g elsterwe Paddepo

Algemeen

De nieuwe Paddepoelsterbrug vormt een bijzonder object dat niet alleen een de overgang vormt van stad naar ommeland maar aan de noordzijde ook ingebed wordt in het kwetsbare en karakteristieke Groninger landschap.

erf en boerderij omgeving nieuwe Paddepoelsterbrug en helix trap

VA N

STA

talud

Aan de zijde van de stad maakt het klimmende fietspad dankbaar gebruk van de bestaande helling van het zonnethermiepark. Over de hier bestaande ruigte klimt het pad omhoog.

Verharding en inrichting

fietspad voetpad met taludtrap onderhoudspad

De brug biedt een vrij en groots uitzicht. Hij biedt een terugblik naar de stad en een vooruitblik naar het weidse Groninger landschap. De ranke brug houdt het krachtige beeld van het kanaal in tact. Bij de inpassing worden de bomenrij en de houtwallen ter weerszijde minimaal doorbroken.

cirkel; verbijzondering bank

Pla tvo

Groen

ets

boom; bestaand boom; nieuw

Aan de noordzijde daalt het fietspad in een open spiraal om te landen op een nieuwe wierde. De nieuwe wierde vormt een knipoog naar historie van het landschap maar heeft een strakke vorm. Enkele losse bomen rond de wierde geven de helix vanuit het landschap gezien en ook voor de omwonenden meer gelaagdheid.

houtwal/ struweel; bestaand houtwal/ struweel; nieuw

ikk enb

urg

ruigte bloem- en kruidenrijkgras

Water

Op de volgende bladzijden wordt per deelgebied een nadere toelichting uit de doeken gedaan.

0 10 20 sloot (bestaand en nieuw) watergang met natuurvriendelijke oever en plas-draszone; nieuw

Spr

takkenril

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

100m

Zonnethermiepark Dorkwerd

pad

aanzicht

Aanzichten

As vaarweg

Doorvaartprofiel 54m x 9.65m

Maaiveld ca. +1.0m NAP

Maaiveld +1.0m NAP Kanaalpeil -0.93 NAP

27000

58486

MHWS -0.7 NAP

22000

46340

Aanzicht vanaf het oosten (haaks op as kanaal)

haal 1:200 (A0 formaat)

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

+4.04m NAP

+1.15m NAP

Maaiveld +1.0m NAP

4300 Bestaande watergang

1500

3500

1500

36994

4300

Nieuwe watergang

Aanzicht vanaf het noorden (parallel aan as kanaal)

Aanzicht vanaf noorden (haaks op kanaal)

Schaal 1:200 (A2 formaat)

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Rui 9 hui

Noordelijke grens doorvaartprofiel. Referentie plan tekening: 20-009a-A3.dwg (zie layer B-PV-GK-KADEMUUR-GV)

4300

Hekwerk zonnepark

59680

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Platvoetspad

As Vaarweg

Kadastrale grens zonnepark

Zonnepark

54000

Min. afstand tot risicozone

70000

Zichtlijn op basis van verbrede ligplaats en RVW 2020 par. 3.8

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Visualisatie wordt in de volgende versie van dit document vervangen door een meer realistische impressie onderschrift

Ontwerpbouwstenen

Noordelijke fietspad Vanaf de wierde loopt het fietspad in een rechte lijn naar de Paddepoelsterweg. Hiermee wordt het verkavelingspatroon van het gebied gevolgd. Het fietspad bestaat uit een compact profiel passend in het landschap. Het fietspad zelf is 3,5 meter breed met aan weerszijden een berm van 1,5 meter. Direct aansluitend ligt aan elke zijde een sloot, deze zijn deels bestaand en deels nieuw. De sloten vormen een fysieke scheiding tussen de fietser/ wandelaar en de weilanden. Het fietspad sluit aan op de bocht in de Paddepoelsterweg tussen nr. 5 en nr. 11.

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

100m

Perspectief vanaf het fietspad aan het noorden

Wierde De aanlanding van de Paddepoelsterbrug aan de noordzijde wordt gekenmerkt door een bijzonder object: de helix en kunstmatige wierde. Ondanks dat deze kunstmatig is krijgt de wierde een natuurlijke en heldere uitstraling. De ruimte om de wierde kent een concentrische uitwerking: rondom het talud ligt een brede strook met daarin enkele bomen gevolgd door een onderhoudspad en watergang. De watergang krijgt een natuurvriendelijke oever, meer hierover in hoofdstuk water en flora. Een verbijzondering op de wierde en zitgelegenheid aan het kanaal maakt het ontwerp compleet.

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

50m

Vormgeving wierde Bij het ontwerpen van de wierde, hebben we gekozen voor een subtiele en functionele geometrie. De wierde is ontworpen met een hellend bovenvlak van 2%, wat verschillende voordelen biedt voor het gebruiksvriendelijkheid, esthetiek en integratie (aansluiting met de trap).

2% 2,65%

De helling van 2% zorgt ervoor dat het grondlichaam visueel transparant blijft. Deze zachte helling voorkomt dat de wierde massief of dominant oogt in de omgeving. De geometrie blijft duidelijk gedefinieerd, wat het grondlichaam een rustige en natuurlijke uitstraling geeft. De hellend bovenvlak van de wierde draagt ook bij aan een kleiner hoogteverschil tussen de trap en de Platvoetspad. Schema geometrie wierde

Visuawlisatie geometrie wierde

De gekozen helling van de bovenvlak heeft voordelen ook in het gebied van gebruikersvriendelijkheid en verkeersveiligheid. Bij flauwere hellingen voor het bovenplateau wordt de zichtbaarheid tussen de gebruikers slechter, wat de kans op onveilige situaties vergroot. Paddepoelsterbrug | VO

17-09-2025

+3.94m NAP

Grondlichaam wierde

2300

1/3

+3.31m NAP

1/3

+2.24m NAP Maaiveld +1.0m NAP Platvoetspad

44015

1500

3500

3000

2000 1500

3730

5288

Dwarsdoorsnede helix en wierde

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Inrichting Subtiele inrichtingselementen benadrukken de centrale open ruimte op de wierde. De wierde bestaat in basis uit een grondlichaam ingezaaid met een inheems kruidenrijkmengsel en het fietspad van en naar de brug. In het midden ligt een cirkel, gevormd door een brede betonnen band. Het maaiveld in de cirkel ligt iets verlaagt. In tegenstelling tot de rest van de wierde is het gras hier kort gemaaid, dit benadrukt de vorm en openheid van de cirkel. Over de wierde heen loopt een voetpad dat wandelaars die uit het noorden komen de mogelijkheid geeft om via een kortere weg de helix op te lopen. Dit pad verbindt daarnaast ook het Platvoetspad met het fietspad in noordelijke richting. Het voetpad heeft een informele uitstraling, en bestaat uit gebonden halfverharding door het hoge gras heen. Het hoogteverschil van de wierde wordt overbrugt middels betonnen treden in het talud, een taludtrap.

taludtrap referentiebeeld robuuste bank

referentiebeeld pad informeel voetpad

open cirkel

Op het talud langs het Platvoetspad wordt een zitplek met prachtig uitzicht over het kanaal voorzien. Een robuuste houten bank past bij de uitstraling van het kanaal.

taludtrap referentiebeeld band cirkel

bank langs het kanaal

referentiebeeld taludtrap

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

4300 400

400

3500

400

2.0 %

4300 400

400

3221

3500

Helix Het bovenste deel van de noordelijke hellingbaan bestaat uit de helix-vormige aanbrug. De helix heeft een compacte vorm, wat meerdere voordelen biedt op het gebied van materiaal en ruimtegebruik. Door de compacte vormgeving van de helix wordt ook het totale grondvolume van de wierde verkleind.

7667

400

2.0 %

hoo

Land

3701

De aanbrug wordt ondersteund door slanke cilindervormige verticale kolommen. De verticale kolommen zijn in een radiale opstelling gepositioneerd in plaats van volgens een vaste overspanningslengte. Deze keuze maakt het mogelijk om aangrenzende kolommen in paren te groeperen, zodat ze samen één funderingsplaat kunnen delen.

400

Materialisatie kolom en poer staat nog ter discussie en zal in de DO fase worden uitgewerkt.

1040

1500

3500

1500

1 +1.15m NAP Maaiveld +1.0m NAP

1000

Voeg beton-staal

100 200 200

De kolommen die een funderingsplaat delen, zijn zo dicht mogelijk bij elkaar geplaatst, wat resulteert in een minimale lengte van de poer. Deze keuze heeft als resultaat dat na een eerste volle cirkel, is de brugdek en vervolgens ook de fietspad op grondlichaam deels onder het bovenliggende dek.

400

2590

Dwarsdoorsnede helix en wierde Configuratie positie pijlers

Aanzichten schuine steunpunt 42

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Schaal 1:50 (A3 formaat)

Paddepoelsterbrug | VO

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

01-

M Materialisatie kolom en poer staat nog ter discussie en zal in de DO fase worden uitgewerkt.

400

170

Buis Ø400/20

Buis Ø400/40 1 2

3 1551

170

400

170

400 Schrikzone

Ongewapend beton

2 1000

200

260 1

200

1000

Plaat 1000x1000 di. 80 Stelmortel 30mm

300

Goot 200

Menggranulaat

360

1500

1854

1500

2983

var.

1000

400

790

Verstijver x4

760

500

1300

Uitstekende wapening sokkel 1

Fietspad 3500

Schrikzone 400

4300 100

4100

100 Dwarsdoorsnede aansluiting stalen kolommen op gedeeld poer

Dwarsdoorsnede betonnen dek. Schaal 1:20

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Detail fundering standaard kolom (gedeeld poer)

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

400 Stalen plaat 120 di. 15 0

Vaste stalen leuningstijl. Afwerking n.t.b. Gelast aan zijplaat di. 20

370

Buis Ø30 Afwerking n.t.b. Kabelnet, RVS 140x80mm, Ø2mm

R20

Buis Ø30 Afwerking

Kabelnet, RVS di. 2

Kabelnet di. 2

1300

Buis Ø30 Afwerking n.t.b.

Vaste sta Afwerking Gelast aa di. 20

655

Vaste stalen leuningstijl. Afwerking n.t.b. Gelast aan zijplaat di. 20

1585

900

De balusters worden gelast op een doorgaande stalen brugdekrand. Deze rand vervult meerdere functies: zij verbindt de stalen hoofdoverspanning en de betonnen helix visueel tot één geheel, en maskeert de kleine knikken die ontstaan tussen de boogstralen van de opeenvolgende helixvelden. Die knikken zijn het gevolg van de iets krapper wordende spiraal naar boven en de keuze voor één vaste boogstraal in de bekisting.

685

doorvalbeveiliging van een RVS-kabelnet. Uit eerdere

Buis Ø30 projecten weten we dat dit type kabelnet vanaf enige Afwerking n.t.b. afstand zichtbaar is. Kabelnet, nauwelijks RVS 140x80mm, Ø2mm

Tussen de stalen leuningrand en de rand van het betonnen dek ontstaat hierdoor een variabele holle ruimte. Deze ruimte biedt onverwachte kansen voor de biodiversiteit: vleermuizen kunnen zich in de spleet nestelen en huiszwaluwen kunnen hun nesten bouwen op de vooruitstekende richel onderaan de betonnen plaat. Zo draagt de Paddepoelsterbrug niet alleen bij aan de verbinding in het gebied, maar ook aan de ecologische rijkdom ervan.

Om de landschappelijke impact van zowel de helix als de leuningstijl. hoofdoverspanning te beperken, kiezen we voor Vaste stalen Afwerking n.t.b. een transparante en rustige leuning: eenvoudige stalen Gelast aan zijplaat balusters, geplaatst om de 1,8 meter, met een subtiele di. 20

120

7°

Leuning en stalen rand

Stalen pla di. 15

Schrikzone

R20

Buis Ø30 Afwerking n.t.b.

360

335

50 90

190

1800

var.

1800 PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Buis Ø30 Afwerking

Bouten indicatief getekend

360

Bouten indicatief getekend

Buis Ø30 Afwerking n.t.b.

165

215

Buis Ø30 Afwerking n.t.b.

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Hoofdoverspanning Ter hoogte van het Van Starkenborghkanaal overspant de brug het kanaal met een lengte van 58,5m en dek dikte die steeds varieert. Ter hoogte van de hoogste standaard cilindrische kolom bij Platvoetspad, heeft de dek en minimale dikte van 0,4m. Die neemt toe tot een hoogte van 1m in het midden van de overspanning. Vanaf dit punt neemt de dikte weer geleidelijk af totdat deze weer 0,4m bij de volgende standaard kolom wordt.

Symmetrieas

4000

8x Doorlopende langsverstijver di. 12@500 1000

150

400

150

4000

Diafragma di. 20@4000

R1102745

4000

As vaarweg

Doorvaartprofiel 54m x 9.65m

Staal plaat di. 12

8x Langsverstijver di. 12@500

Constructievrije zone ter voorkoming boegaanvaring 2.0m x 5.0m

0.75

Detaillering kolom-poer zal in de DO fase worden uitgewerkt

Platvoetspad

1000 500

Maaiveld +1.0m NAP

1000 500

Maaiveld ca. +1.0m NAP ±0.00 NAP Kanaalpeil -0.93 NAP

MHWS -0.7 NAP

2x hellende (1/5) palen Ø610mm L=25m 1x verticaal paal Ø610mm L=25m 2x verticale palen Ø610mm L=25m

Detaillering kolom-poer zal in de DO fase worden uitgewerkt

2x hellende (1/5) palen Ø610mm L=25m 1x verticaal paal Ø610mm L=25m

27000

58486

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

2x vertic Ø610mm

22000

PADDEPOELSTERTBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Schema stalen dek

20 1 20

Randdetail n.t.b.

Schrikzone Schrikzone 400 400

Dwarsdoorsnede stalen dek Schaal 1:20

Snede Snededek 50dek Schaal 1:20 Schaal 1:20

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

150

40100

Staal plaat di. 50 12 Staal plaat di. 12

Diafragma tpv kolom di. 20

Buis Ø400/40 Snede A1-A1 Snede A1-A1 Langsverstijver

Schaal 1:20 Schaal 1:20

di. 12@500

200 50

150

200 50

50 50

Staal plaat di. 12 Staal plaat di. 12

Detail

Schaal 1

Buis Ø400/40

150

50 50

4300 4300

320

di. 12@500

Zijplaat di. 15 Zijplaat Doorlopende langsverstijver di. 15 di. 12@500 Doorlopende langsverstijver A2 di. 12@500 Diafragma A2 di. 20@4000 Diafragma di. 20@4000 Langsverstijver di. 12@500 Langsverstijver di. 12@500

150

Fietspad Fietspad 3500 3500

10040

Doorlopende langsverstijver di. 12@500 Doorlopende langsverstijver di.Diafragma 12@500 tpv kolom di. 20 40100 Diafragma tpv kolom Buis Ø400/40 di. 20

Doorlopende langsverstijver di. 12@500 40 50100

50 835 50

500

Diafragma tpv kolom di. 20 40 100 Langsverstijver

Langsverstijver di. 12@500 di. 12@500 Verstijver Verstijver di. 12 di. 12 Staalplaat Staalplaat di. 12 di. 12

Langsdoorsnede bij verbinding dek-kolom Schaal 1:20

Detail aansluiting standaard kolom - stalen dek Detail | aansluiting VOORLOPIG ONTWERP standaard kolom - stalen dek 51

PADDEPOELSTERTBRUG

Schaal Schaal 1:20 1:20

Buis Ø400/40

150

A1A1

Schrikzone Schrikzone 400 400

10040

50 50

Schaal 1:20

150

150 150

400

A1 A1

Randdetail n.t.b.

Snede A1-A1

Doorlopende langsverstijver di. 12@500 Doorlopende langsverstijver Diafragma di. 12@500 di. 20@4000 Diafragma Langsverstijver di. 20@4000 di. 12@500 Langsverstijver

Staal plaat di. 12

Langsdoorsnede stalen dek Schaal 1:20

150

Schaal 1:20

Staal plaat di. di. 12 8 Epoxy hars

Staal plaat di. 12

4300

Snede dek

Epoxy hars di. 8

50 50

Schrikzone 400

150

400

150

Fietspad 3500

Schrikzone

De verbinding van de leuning met de stalen koker zal in 400 de DO fase nader worden uitgewerkt.

Diafragma di. 20@4000 Langsverstijver di. 12@500

di. 20@4000 Langsverstijver di. 12@500

200

20 1

200

20 1

Het dek is intern verstevigd door twee rijen van elk acht langsverstijvers, met een tussenafstand van 0,5 meter. Deze verstijvers verdelen zowel de boven- als onderplaat in negen gelijke delen en hebbenA2 over de gehele lengte een constante hoogte van 150 millimeter. In de lengte richting zijn er diafragma’s aangebracht met een regelmatige tussenafstand van 4 meter.

Doorlopende langsverstijver di. 12@500

De type verbinding tussen kolom en staal is afhankelijk Randdetail n.t.b. van de type dek. Bij het stalen dek wordt de kolom door de dek profiel tot aan de bovenplaat gestoken. De kolom wordt vervolgens vast verbonden aan het dek Zijplaat di. 15 door het lassen van de kolom profiel op beide bovenDoorlopende langsverstijver en onderplaten. De verbinding tussen betonnen dek di. 12@500 A2 en stalen buis. Diafragma

Deze kokerligger heeft een rechthoekige dwarsdoorsnede, die in sommige delen een variabele constructieve hoogte in lengte richting heeft. Deze dikteverhoging vind plaats ter hoogte van de hoofdoverspanning en zorgt voor de benodigde stijfheid in het ontwerp. De verhoging gebeurt in de zone die bepaalt is door de twee rechte standaarde pijlers aan beide kanten van het kanaal. Bij de standaard pijlers heeft de dek een dikte van 4m, die in het midden van de hoofdoverspanning tot 1,0m toeneemt. Buiten

deze zone van variabele dek dikte, heeft het dek een constante constructieve hoogte van 0,4m.

20 1

Verbinding dek - kolom

De stalen dekconstructie bestaat uit een gesloten, lucht- en waterdicht, integrale koker met een totale lengte van ongeveer 144 meter.

Epoxy hars di. 8 Staal plaat di. 12

150

Stalen dek

150

20 1

Langsverstijver di. 12@500 Verstijver

Schuine pijlers

Detail overgang tussen stalen- en betonnen dek

Het hoofdoverspanning is gesteund door de twee schuine pijlers die symmetrisch gepositioneerd zijn langs de middenas van de brug. Deze pijlers hebben een duidelijk afwijkende geometrie van de rest van de kolommen. De schuine pijlers hebben een trapeziumvormig doorsnede die steeds kleiner naar beneden wordt. Deze keuze draagt bij een eleganter en minder statisch vormgeving die in combinatie met de schuine instelling, een ingetogen en ranke portaalstructuur boven het water creëert. De schuine configuratie heeft natuurlijk niet alleen een esthetische intentie, maar is in eerste instantie het resultaat van de vertaling van alle functionele eisen tot een efficiënt ontwerp. Door de schuine ligging worden de verschillende profielen van vrije ruimte respecteert en tegelijkertijd de hoofdoverspanning kleiner. De onderzijde van de schuine pijlers wordt ter hoogte van het maaiveld op een betonnen sokkel beëindigd. Deze betonnen voet heeft een symmetrische en prismatische vormgeving, die in de grond verzonken wordt tot aan de bovenzijde van de poer.

Detail waterdichte voeg Schaal 1:10 onderschrift

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERTBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Dwarsdoorsnede stalen dek Schaal 1:50

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Zuidelijk talud Aan de zuidzijde van het Van Starkenborghkanaal landt de brug aan op het talud langs zonnethermiepark Dorkwerd. Over dit talud loopt in een diagonale lijn het fietspad, deze stijgt geleidelijk om het hoogteverschil van ongeveer 9 meter te overbruggen. Het fietspad is 3,5 meter breed, aan de zijde van het zonnethermiepark ligt een berm van 1 meter breed, aan de zijde van het kanaal is deze berm 1,5 meter breed. Aan de oostzijde sluit het fietspad aan op de recreatieve verbindingen voor zowel fietser als wandelaar. Een trap ter hoogte van de aanlanding van de brug vormt de directe verbinding voor voetgangers naar het kanaal. Het talud zelf is van grote waarde voor de ecologie en wordt zo ingericht dat hier optimaal op ingespeeld kan worden, zie ook hoofdstuk flora en fauna.

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

100m

C D

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

reeks profielen over het zuidelijk talud VOORLOPIG ONTWERP

Taludtrap Aan het zuidelijke talud, ter hoogte van het landhoofd, wordt een trap toegevoegd die een directe verbinding naar het bestaande pad langs het kanaal biedt. Een van de belangrijkste ontwerp uitgangspunten was de beperking van de visuele impact van de trap tot een minimum. Het ontwerp streeft naar een ingetogen toevoeging, die zo veel mogelijk geïntegreerd in de volume van de bestaande of nieuwe taluds is en dat geen extra grond boven deze grondlichamen brengt. De voorkeur voor een schuine ligging is op verschillende redenen gebaseerd. Een van de belangrijkste is om de trap voldoende lengte te geven om comfortabel en veilig genoeg te zijn. Een oplossing die bij voorbeeld haaks op de bestaande sloot eindt, zou een steiler trap leveren. Daarnaast door de schuine ligging sluit de trap boven aan het fietspad op een natuurlijke en veilige manier, die goede zichtbaarheid tussen de gebruikers garandeert. Ten slotte, de gekozen trap oriëntatie naar het westen maakt uit deel van een logische route. Gebruikers vanuit het oosten, kunnen wel de hellingbaan nemen. In die zin lijkt dus ons logischer om de brug naar de andere richting te oriënteren.

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Deelaspecten

e Paddepo

Ontsluiting

lsterweg

Met de realisatie van de nieuwe fietsbrug wordt de recreatieve verbinding over het Van Starkenborghkanaal hersteld. Omdat de nieuwe brug op een andere locatie komt te liggen dan de oorspronkelijk, is het van belang dat er goede aansluiting wordt gezocht op de bestaande wegen, fietspaden en het recreatieve netwerk. Recreatief routenetwerk en aansluitingen Via verschillende wandel- en fietsroutes kunnen de bewoners van Groningen het omliggende landschap bereiken. Een belangrijke wandelverbinding is het Pieterpad dat van oorsprong via de oude Paddepoelsterbrug liep. In de huidige situatie wordt deze omgeleid via de Dorkwerderbrug. Met de komst van de nieuwe fietsbrug ontstaat ook de mogelijkheid om deze route weer via de Paddepoelsterbrug te laten lopen. Zowel aan de zuidzijde als de noordzijde, lopen wandel- en fietspaden direct langs het kanaal: Sprikkenburg en het Platvoetspad. Aan de zuidzijde landt de nieuwe brug op het talud langs het zonnethermiepark. Het fietspad daalt geleidelijk af langs het talud af en sluit aan op de hoek van het Jaagpad met Sprikkenburg. Dit bestaande pad tussen het zonnethermiepark en het gronddepot van de RUG wordt in de nabije toekomst verbreed naar 2,5 meter evenals Sprikkenburg.

Aan de noordzijde van de brug daalt de fietser spiraalsgewijs af via de helix. De helix sluit aan op een nieuw fietspad dat dwars door de weilanden in noordelijke richting loopt. Dit nieuwe fietspad eindigt op de hoek van de Paddepoelsterweg, grofweg tussen nr. 5 en nr. 11. Door het Platvoetspad op te tillen wordt een directe aansluiting gemaakt tussen het fietspad van de helix en de routes langs de noordzijde van het kanaal. Voetverkeer

Het hoogteverschil tussen maaiveld en wierde wordt overbrugd met betonnen treden in het talud, taludtrappen.

fietsnetwerk

Op de brug zullen voetgangers en fietsers gemengd worden, er komt geen apart voetpad. Een breedte van 4,30 meter zorgt ervoor dat fietsers en voetgangers elkaar zonder gevaar kunnen passeren. Er worden wel markeringen aangebracht zodat er een duidelijke plek is voor de voetgangers op de brug en helix. Aan de zuidzijde van het kanaal wordt aanvullend een trap voorzien. Zodat voetgangers de mogelijkheid hebben om de brug direct te beklimmen of af te dalen zonder dat ze dit via de lange hellingbaan hoeven te doen. Deze trap ligt direct naast de aanlanding van de brug en sluit aan op Sprikkenburg. Aan de noordzijde kan men de wierde oplopen middels een voetpad dat niet alleen het noordelijke fietspad met de helix verbindt maar ook met het Platsvoetspad.

wandelnetwerk Pieterpad fietsknooppunt landelijke fietsroute

Pla tvo

Recreatief netwerk De Koningslaagte en het Reitdiepdal zijn belangrijke uitloopgebieden voor de stad. Via verschillende wandel- en fietsroutes kunnen stedelingen het ommeland bereiken. Een belangrijke wandelverbinding is het Pieterpad. Deze volgde eerder de Paddepoelsterweg en -brug. Nu wordt deze omgeleid via de Dorkwerderbrug.

ets

Daarnaast vormt het Reitdiep de vaarroute van Groningen naar Lauwersoog.

nieuwe Paddepoelsterbrug

dubbelzijdig fietspad (3,50m) enkelzijdig fietspad (2,00m Platvoetspad & Sprikkenburg) enkelzijdig fietspad (2,50m Jaagpad) informeel voetpad met taludtrappen trap

rik

ken

Recreatief netwerk; bron: Landschapsplan Paddepoelsterbrug, Bosch Slabbers februari 2022 PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP Landschapsplan Paddepoelsterbrug - 23

Jaagpad

Aansluiting Jaagpad: vlakke aansluiting van nieuw fietspad op (verbreed) Jaagpad

1500 2000

3200

3500

Aansluiting Platvoetspad: het voorstel van de verkeerskundige met betrekking tot de afmetingen en bochtstralen is overgenomen in het plan.

Spr

ikk enb

urg

3000

Jaagpad tussen RUG en zonnethermiepark

verkeerskundig voorstel aansluiting Platvoetspad

Jaagpad

Pla

ets Aansluitingtvowierde - Platvoetspad pa d

Schaal 1:300

gronddepot RUG

Paddepoelsterbrug | VO

Zonnethermiepark Dorkwerd

Sprikkenburg

Platvoetspad

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Hellingspercentage

Hellingspercentage – Verticaal alignement Eisen afgestemd met gemeente, verkeerdeskundige, pbtconsult. Maatwerk! 12000

10 10000

Om er voor te zorgen dat de nieuwe Paddepoelsterbrug voor iedereen toegankelijk en comfortabel is worden de hellingbanen aan weerszijde van de brug zo flauw mogelijk uitgevoerd. Aan de stadskant is het gemiddeld hellingspercentage 2,1%, en is een tussenplateau toegevoegd dat de mogelijkheid biedt om even uit te rusten. Aan de noordzijde wordt het gemiddeld hellingspercentage op de wierde en helix 2,5%. Hier is gekozen voor een ononderbroken helling omdat een tussenplateau in de helix duur en zeer moeilijk uit te voeren is.

Toog R=1102m

8000

gem 2,12%

gem 2,54%

2,5%

6000

2,65% 4

4000

2,5% 2

2000

Plateau 0

27-11-2024

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Plateau 172

202

2de deel hellingbaan zuid

Aanbrug 354

Springwerk

377 399

458 480

Wierde

Aanbrug helix 694

788 [m]

0 1102 2203 3305 4406 5508 6609 7711 8812 9914 11016 12117 13219 14320 15420 16491 17566 18654 19754 20855 21956 23057 24158 25259 26360 27462 28563 29664 30765 31866 32968 34069 35170 36272 37373 38473 39575 40670 41750 42804 43827 44820 45814 46814 47817 48825 49837 50853 51872 52894 53920 54948 55980 57013 58050 59089 60130 61173 62218 63265 64314 65364 66416 67470 68526 69582 70640 71700 72761 73822 74886 75950

1ste deel hellingbaan zuid

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

+1,

+1 ,20

Hoogtes en taluds +4,04 1:3

+1,20 1:3

,10

+1,20

In tegenstelling tot de oorspronkelijke brug gaat de nieuwe Paddepoelsterbrug hoog over het Van Starkenborghkanaal heen. De totale hoogte om te overbruggen is ongeveer 9 meter. Aan de noordzijde wordt dit met een spiraalvormige lus gedaan die grotendeels onderdeel is van de brug: de helix. Deze helix sluit aan op een kunstmatige wierde die 3 meter boven het maaiveld uitsteekt.

,10

+1,00

Aan de zuidzijde geschiedt de hoogteoverbrugging via het talud langs het zonnethermiepark. Het bestaande talud wordt geherprofileerd om het fietspad in te kunnen passen. Het fietspad kent een hellingspercentage van 2,5%, halverwege het talud is een rustplateau opgenomen. Zowel het zuidelijke talud als het talud van de wierde dient goed beheerbaar te zijn, deze worden daarom als 1:3 taluds gerealiseerd. Als enige uitzondering is een kort deel van het zuidelijk talud nabij de brug. Hier wordt het bovenste deel uitgevoerd als 1:3 talud en het onderste als 1:1,5. Om uitspoeling of afschuiving te voorkomen wordt dit deel van het talud ingeplant met struweel/ als houtwal.

+8,78

2,5%

1:3

wierde talud +8,78

hoogtepeil in meters t.o.v. NAP 2,5%

2,5% 1:3 hellingspercentage en talud rustplateau

Zoals in het vorige hoofdstuk aangegeven, wordt er aan de zuidzijde een trap vanaf Sprikkenburg voor voetgangers voorzien. Aan de noordzijde zijn taludtrappen voorzien om te wierde te beklimmen. 70

+2,25 1:3

+3,20

trap taludtrap referentie Wierde Ezinge; bron www.visitgroningen.nl PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Water

Watersysteem Voor de aanlanding van de nieuwe fietsbrug moeten aan de noordzijde enkele delen van de bestaande sloten worden gedempt. Aan de zuidzijde worden de sloten in basis gehandhaafd, er worden wel een tweetal duikers toegevoegd. Dit om te zorgen dat aan de oostzijde het fietspad op het Jaagpad kan worden aangesloten en aan de westzijde de trappartij op Sprikkenburg aansluit. Het ontwerp voorziet in een grote toevoeging op het bestaande waterssysteem met nieuwe sloten/ watergangen aan de noordzijde. De sloten vormen een fysieke scheiding tussen de weilanden, en daarmee het weidevogelgebied, en de fietsers en wandelaars. Het fietspad dat de helix met de Paddepoelsterweg verbindt zal aan weerszijden begeleidt worden door sloten. Aan de ene zijde zijn dit reeds bestaande sloten, aan de andere zijde worden nieuwe sloten voorzien die onderling met elkaar verbonden worden. Deze sloten worden op dezelfde wijze vormgegeven als de bestaande: als smalle diepe sloten met een steil talud. Op deze wijze sluiten ze aan op het verkavelingspatroon en de uitstraling van het gebied.

Deze watergangen kennen een ruimere opzet met een insteekbreedte van 11 meter. De oevers aan de kant van de weilanden krijgen net zoals de smalle sloten een steil talud. De oevers aan de kant van de wierde worden ingezet voor de ecologie en gerealiseerd als natuurvriendelijke oevers met een 1:3 talud en een 2 meter brede plas-draszone. Voor het onderhoud van zowel de wierde als de natuurvriendelijke oevers is een onderhoudspad van 4 meter breed voorzien tussen wierde en watergang. Conform de eisen van het waterschap Noorderzijlvest moet de waterdoorvoer van de Hoeksematocht altijd geborgd blijven. Hiervoor worden de nieuwe sloten en watergangen met elkaar en de bestaande verbonden middels dammen en duikers.

bestaande compacte sloten tussen de weilanden

Afwatering De fietspaden wateren af richting de bermen en sloten aan weerszijden. Er worden geen aanvullende voorzieningen in de vorm van kolken en dergelijke aangebracht.

te dempen sloot bestaande sloot/ watergang nieuwe sloot/ watergang

Rondom de wierde wijken we juist af van het verkavelingspatroon. Hier volgen de nieuwe watergangen de eigenzinnige vorm van de wierde.

natuurvriendelijke oever nieuwe dam/ duiker referentie natuurvriendelijke oever met plas-draszone

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Flora

Bestaand groen In de huidige situatie bevindt zich aan de noordzijde van het kanaal een onlangs geplante bomenrij die bestaat uit een mix van soorten. Deze rij is geplant ter vervanging van de in 2019 gekapte rij populieren. De bomen zijn nog jong en klein, maar zullen uitgroeien tot grote bomen die het kanaal begeleiden. Achter deze rij staat een houtwal. De houtwal wordt gevormd door diverse bomen en heesters waaronder esdoorn, wilg, els, wilde lijsterbes, hondsroos en kornoelje. Opvallend is dat veel bomen, met name de esdoorn in slechte staat verkeren. Aan de zuidzijde van het kanaal bevindt zich langs de sloot een houtwal, deze is in een iets betere staat dan de houtwal aan de noordzijde en vormt een dichte wand naar het talud en zonnethermiepark toe. Het talud zelf is een ruigte van woekerende planten en riet, enkele losse bomen staan her en der verspreid. Bomen - kap en aanplant In totaal worden er 11 individuele bomen gekapt en wordt het grootste deel van het talud aan de zuidzijde ontdaan van beplanting (met name riet, ruigte en gras). Aan de noordzijde wordt een deel van de houtwal gekapt, ongeveer 220m2. Ook aan de zuidzijde zal een

deel houtwal gekapt moeten worden ter hoogte van de aanlanding van de brug, ongeveer 600m2. Indien mogelijk worden de bomen die langs het kanaal staan verplant in plaats van gekapt (6 stuks). Deze bomen zijn nog niet zo lang geleden geplant en daarmee hoogstwaarschijnlijk geschikt voor herplant. Aan de noordzijde worden 7 bomen geplant ter compensatie. Deze worden op strategische posities rondom de wierde geplaatst. Hiermee spelen we in op de wensen vanuit de omwonenden om het zicht op de nieuwe brug te beperken. Bij het positioneren van de nieuwe bomen wordt tevens rekening gehouden met voldoende afstand tot de brug en helix. Hiervoor worden of de bestaande bomen terug geplant of soorten voorzien die aansluiten op het bestaande sortiment en die bevorderlijk zijn voor de ecologische waarden van het gebied: els en iep.

slechte staat bestaande houtwal langs het Van Starkenborghkanaal

boom; te kappen boom; bestaand te handhaven boom; nieuw houtwal/ houtopstand; te kappen

De overige 4 bomen worden gecompenseerd op het zuidelijk talud.

houtwal/ struweel; bestaand te handhaven struweel/ houtwal; nieuw ruigte; nieuw bloem- en kruidenrijkgrasland natuurvriendelijke oever met plas-draszone bestaande ruigte met heester en bomen op talud langs zonthermiepark

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

referentiebeelden struweel: gewone braam, kornoelje, sleedoorn en wilde kamperfoelie

Voor de compensatie van de houtwallen zetten we het talud aan de zuidzijde in. Indien aanvullende compensatie benodigd is zal deze afgestemd moeten worden met de gemeente Groningen en eventueel middels een financiële compensatie in het groencompensatiefonds worden voldaan.

Overige beplantingen

Struweel en ruigte

De plas-drasoevers van de watergang rondom de wierde zullen worden ingeplant met riet en oeverbeplanting zoals lisdodde, gele plomp, grote egelskop en zwanebloem.

Het, opnieuw gemodelleerde, talud langs het zonnethermiepark wordt nader inricht als ruigte met enkele vlekken struweel. Voor het struweel en de ruigte zoeken we aansluiting op de omgeving. Daarnaast zijn deze beplantingen van groot belang voor diverse soorten fauna. Het nieuwe struweel bestaat uit een mix van gewone braam, kornoelje, sleedoorn en wilde kamperfoelie. De onderlaag (ruigte) wordt gevormd door een inheems kruidenrijk mengsel waar in ieder geval boerenwormkruid, brandnetel, fluitenkruid en harig wilgenroosje in zit. Spontane opkomst van andere kruiden en planten, in combinatie met passend beheer, zorgt voor een natuurlijke verruiging. Langs de sloot wordt de gekapte houtwal deels teruggebracht, een strook van 6 meter breed en ongeveer 40 meter lang. Aanplant hiervan zal met soorten zijn die gelijk aan de bestaande houtwal zijn: wilg, els, esdoorn, wilde lijsterbes, hondsroos en kornoelje.

Voor de wierde zetten we in op een inheems bloem- en kruidenrijkmengsel ter bevordering van de biodiversiteit. Het type mengsel dient afgestemd te worden met de beheerder en moet een aantal waardplanten (grassoorten) bevatten voor het hooibeestje.

referentiebeelden ruigte: boerenwormkruid, brandnetel, fluitenkruid en harig wilgenroosje

referentiebeelden bomen iep en els

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

referentiebeelden water-/ oeverbeplanting; lisdodde, gele plomp, grote egelskop en zwanebloem PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Fauna

QuickScan en GES

Ingrepen

In het kader van het project is een QuickScan voor de ecologie uitgevoerd met aanvullende onderzoeken. Het gebied is rijk aan diverse soorten vogels, zoogdieren, amfibieën en insecten (vlinders). Met het dempen van delen van de sloten aan de noordzijde en de kap van bomen en struweel aan beide zijden van het kanaal wordt op diverse plekken het leef- en foerageergebied van deze soorten verstoord.

De verschillende soorten krijgen allemaal een plek in het plan. Elke deelgebied richt zich op specifieke soorten.

Vanuit de QuickScan zijn er specifieke soorten naar voren gekomen waar we rekening mee moeten houden en maatregelen voor moeten treffen. Dit zijn de poelkikker, haas, hermelijn, bunzing, waterspitsmuis, vleermuizen en vogels met een jaarrond beschermd nest. Voor andere beschermde soorten heeft het plangebied geen betekenis of zijn negatieve effecten uitgesloten. Daarnaast worden vanuit de Gemeentelijke Ecologische Structuur (GES) aanvullend het hooibeestje, gehakkelde aurelia en de torenvalk als soort benoemd waar rekening mee gehouden moet worden. En tot slot zijn de weilanden aan de noordzijde van het kanaal onderdeel van het weidevogelgebied. In overleg met de ecoloog van de gemeente is gekeken naar welke ingrepen het meest effectief zijn.

Het eerste deelgebied is het talud aan de zuidzijde van het kanaal. Dit talud wordt specifiek beplant, de verschillende doelsoorten in gedachten houdend, met losse bomen, groepen struweel en ruigte. Hiermee voorzien we in foerageergebied, schuilmogelijkheden en leefgebied voor de kleine marterachtigen (hermelijn en bunzing), egel, vleermuizen (ruige dwergvleermuis, rosse vleermuis, gewone dwergvleermuis), gehakkelde aurelia en torenvalk. In aanvulling op de beplantingen worden vrijgekomen takken verwerkt tot hopen of rillen en geplaatst op het talud. Deze zijn niet alleen geschikt voor de kleine marterachtigen maar ook muizen kunnen hierin verblijven en als voedsel dienen voor allerlei roofvogels, uilen en de kleine roofdieren.

referentie plas-draszone

Deelgebied 2; langs het kanaal. Het Van Starkenborghkanaal wordt als vliegroute en foerageergebied gebruikt door de water- en meervleermuis. Met de komst van de nieuwe brug wordt de bomenrij die oriëntatie vormt langs het kanaal onderbroken. We willen deze onderbreking zo referentie takkenrillen

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

weidevogelgebied

poelkikker

waterspitsmuis

haas

hooibeestje

kort mogelijk houden, daarom wordt de houtwal aan weerszijde zo ver mogelijk doorgezet. In aanvulling hierop worden er in het brugdek vleermuisverblijven opgenomen en zal ook voor de huiszwaluw een voorziening worden gerealiseerd. Zie hiervoor het VO brugontwerp. Deelgebied 3 is de wierde. Met het inrichten van de watergang met natuurvriendelijke oevers en een plasdraszone met oever- en waterplanten voorzien we in nieuw leefgebied voor de poelkikker en waterspitsmuis. De wierde zelf en de randen eromheen worden ingezaaid met een inheems kruidenmengsel, hiermee zorgen we voor een verbetering van het habitat voor de haas, de waterspitsmuis en het hooibeestje. Daarnaast voorkomen we zoveel mogelijk verstoring van het weidevogelgebied door geen verlichting toe te passen en een fysieke barrière te maken tussen fietspad en weilanden (sloten).

bunzing

meervleermuis

PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

egel

gehakkelde aurelia

huiszwaluw

weidevogels zoals de grutto PADDEPOELSTERBRUG

VOORLOPIG ONTWERP

Colofon Opdrachtgever Gemeente Groningen

Ney & Partners Laurent Ney Joris Smits Stijn Joosten Rafail Gkaidatzis Gabriela Zarate

veenenbos en bosch landschapsarchitecten Harm Veenenbos Lisa Biris Brecht Schrale

30 september 2025 Version 1.0

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://gemeenteraad.groningen.nl/api/v1/meetings/5195/documents/90760