Bijlage 1 Rapportage voortgang fonds energietransitie.pdf

Gemeente Groningen

Rapportage voortgang Fonds Energietransitie Q4 2023

Clara Fricke-Bartels 19-10-2023

Inhoudsopgave Aanleiding ................................................................................................................................. 2 I De bredere context van het FET........................................................................................... 2 II Stand van zaken Fonds Energietransitie............................................................................ 4 De voeding van het FET ....................................................................................................... 4 1)

Structurele middelen .................................................................................................... 4

2)

Incidentele middelen .................................................................................................... 4

De producten van het FET ................................................................................................... 5 3)

Subsidie Volkshuisvestingsfonds ................................................................................ 5

4)

Verduurzamingsleningen ............................................................................................. 5

5)

Bestrijding Energiearmoede ........................................................................................ 7

III Conclusie.............................................................................................................................. 8

1

Aanleiding Op 28 september 2022 heeft de raad ingestemd met het raadsvoorstel 'Inrichting Fonds Energietransitie' (referentienummer 337991-2022). Dat betrof de eerste uitwerking van het Fonds Energietransitie (FET), bestaande uit de drie verschillende verduurzamingsleningen. We hebben met de raad afgesproken twee keer per jaar over de voortgang in het FET te rapporteren. In de informerende raadsbrief van 26 april 2023 (referentienummer 134990-2023) is voor het eerst over de voortgang van het FET geïnformeerd. Dit is het tweede, uitgebreidere rapport Q4 2023. Ook binnen onze gemeente is helaas zichtbaar geworden dat de sterk stijgende energieprijzen veel huishoudens in de problemen hebben gebracht. Inmiddels is daarnaast het brede verband met overige maatschappelijke vraagstukken duidelijk: verkeer je in (energie-)armoede, dan neemt de participatie aan de samenleving af. Vanuit het Fonds willen we als gemeente een eerlijke energietransitie bevorderen, waarin iedere inwoner mee kan doen. De uitvoering is ingewikkelder dan gedacht.. Het vraagt naast (financiële) instrumenten ook om een goede begeleiding en ondersteuning. Middels deze rapportage over de stand van zaken van het Fonds Energietransitie informeren we ook over de actuele ontwikkelingen en geplande acties om een eerlijke energietransitie mogelijk te maken.

Daarnaast stellen we een aantal aanpassingen in de bestaande drie leningen voor, zodat deze doeltreffender kunnen worden verstrekt. I De bredere context van het FET Anno 2022 is er een groeiend aantal huishoudens dat door de sterk stijgende energieprijzen in de financiële problemen is gekomen. Zij missen daarnaast ook nog eens de de financiële reikwijdte om te investeren in energietransitie. Ook ontbreekt veel inwoners de kennis en het organiserend vermogen om dit zelf op te pakken. Om iedereen mee te nemen in de energietransitie is inzet nodig van de overheid en haar partners, om dat deel van de samenleving dat nu onvoldoende mee kan doen te activeren en te helpen. De inzet van de overheid is ook noodzakelijk in een bredere context. Immers, door de verwevenheid van de energietransitie met andere maatschappelijke processen zal het niet kunnen meedoen van een aanzienlijk deel van de samenleving tot nieuwe problemen leiden. Daarnaast gaat tevens de reductie van CO2 uitstoot dan langzamer. De stad Groningen kent 121.000 huishoudens. In het afgelopen jaar was een huishouden in Nederland gemiddeld € 1.300 meer kwijt aan energie ten opzichte van het voorgaand jaar (bron: https://www.cbs.nl/nlnl/nieuws/2022/07/prijs-van-energie-86-procent-hoger ). Dit geld kan door bewoners niet uitgegeven worden aan zaken die belangrijk zijn voor hun welzijn. Denk aan gezonde voeding of sport.

Ook zal het leiden tot extra aanvragen bij de lokale overheid voor financiële steun door verenigingen, individuele huishoudens of simpelweg voor extra budget voor o.a. armoedebestrijding, gezondheid of jeugdzorg. Kort gezegd komt het erop neer: verduurzamen loont. Dat deed het al, maar met de huidige energiecrisis is het alleen maar urgenter geworden. Daarnaast is het uiteraard van groot belang dat verduurzaming van het woningbestand door kan gaan om zo snel als mogelijk de CO2 uitstoot te verminderen. Wanneer de energietransitie niet sectoraal benaderd wordt maar onderdeel wordt van een integrale aanpak op wijk/ buurt niveau, kan het een accelerator zijn van andere maatschappelijke ontwikkelingen. Zeker wanneer de gemeente samenwerkt met andere partijen. Het verduurzamen van de gebouwde omgeving vraagt bijvoorbeeld om vele aanpassingen door woningbouwcorporaties, bedrijven, verhuurders en woningeigenaren. Dit vraagt om kennis, ondersteuning en vertrouwen. Kortom: de energietransitie is geen individuele opgave maar is een sociaal maatschappelijk proces.

Wat kunnen we hiermee? Met de oprichting van het FET heeft de gemeente een concreet instrument om aan een eerlijke energietransitie te werken. Iedereen moet mee kunnen doen ongeacht je inkomen of vermogen. De uitvoering hiervan is echter complex. Dit lees je ook terug in de landelijke berichtgeving over de verduurzaming. Daaruit blijkt dat meeste subsidie voor de energietransitie terecht komt bij de Nederlanders die het financieel goed voor elkaar heeft en zelfredzaam is. Juist de groep huiseigenaren met gemiddeld een lage WOZ-waarde, die deze subsidies nodig hebben, bevindt zich een grote groep die het ontbreekt aan tijd, zelfredzaamheid of kennis om dit zelf op te kunnen pakken. Voor een flink aantal van deze mensen is bijvoorbeeld het aanvragen van een lening bij het Nationaal Warmtefonds een zeer ingewikkelde, al dan niet onmogelijke opgave. Dit vraagt om een goede 2

ondersteuning en begeleiding van deze groep. Niet alleen op financieel gebied maar ook om tot uitvoering te komen. Hoe kom je aan een goede aannemer, hoe weet je of deze een goede prijs hanteert en dat de kwaliteit van het werk goed is? Naar verwachting zullen minimaal 7.500 woningen tot label B of beter verduurzaamd moeten worden. Uitgaande van een uitvoeringsperiode van 10 jaar zijn dit gemiddeld minstens 750 woningen per jaar. De komende jaren staat ons dus een grote opgave te wachten, die alleen is te realiseren in een projectmatige aanpak, met heldere afspraken met aannemers en een goede advisering, ondersteuning en ontzorging van de deelnemende inwoners door de gemeente. Om iedere bewoner in de stad de kans te bieden mee te doen, werken we aan de instrumenten en werkwijzen die nodig zijn om dit mogelijk maken: Instrumenten: 1. 2. 3.

Fonds Energietransitie Begeleiding / Advies Uitvoeringsorganisatie

Werkwijzen: 1. 2. 3. 4.

Gespikkeld bezit corporaties VVE aanpak Projectmatige aanpak particulier bezit Individuele aanpak particulier bezit

Na het schetsen van deze bredere context gaan we in het volgende hoofdstuk in op de stand van zaken in het Fonds Energietransitie.

3

II Stand van zaken Fonds Energietransitie Hoe zag het Fonds Energietransitie (FET) er ook alweer uit? In figuur 1 het geactualiseerde model FET, zoals ook eerder omschreven en toegelicht in voorgaande besluiten.

Figuur 1: Model Fonds Energietransitie

Voor de leesbaarheid en volledigheid van dit stuk wordt de structuur van voorgaande figuur 1 in de tekst aangehouden. We lichten zowel de inkomsten als de uitgaven uit het FET toe.

De inkomsten van het FET Om de grote opgave van een eerlijke energietransitie te realiseren is een “vet FET” nodig. Daarom is het de bedoeling om het FET zowel met structurele middelen uit eigen energieopbrengsten als ook uit incidentele middelen te voeden.

1) Structurele middelen De structurele voeding van het FET organiseren we door de oprichting van de Exploitatiemaatschappij Duurzame Energie (EDE). Over de voortgang hiervan wordt de raad in mei 2024 conform LTA verder geïnformeerd. De motie van Vet naar FET wordt hierbij betrokken.

2) Incidentele middelen Het FET kent op dit moment de volgende incidentele middelen: •

•

Middelen Volkshuisvestingsfonds (hierna te noemen: VHF) van in totaal € 15 miljoen (incl. cofinanciering) te verstrekken als subsidie in de aangewezen wijken Paddepoel, Selwerd en Vinkhuizen; Een krediet van €10 miljoen te besteden aan verduurzamingsleningen (revolverend fonds), conform het besluit van 28 september 2022 ‘Inrichting Fonds Energietransitie’; 4

•

Rijksmiddelen ter bestrijding van energiearmoede van afgerond € 12 miljoen.

Onlangs is daarnaast een tweede aanvraag bij het Volkshuisvestingsfonds ingediend voor aanvullend €40 miljoen om meer particulieren de mogelijkheid te bieden hun woningen middels subsidie te verduurzamen. Hierbij gaat het om een aanvraag van rond 1600 woningen. Op dit moment worden ook overige incidentele middelen ter bevordering van de Energietransitie logischerwijs via het FET gereorganiseerd. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de PEGAS gelden, de NIP-gelden (Nationaal Isolatieprogramma) en de overige rijksmiddelen ter bestrijding van energiearmoede. Voordelen van het bundelen van de middelen zijn eenduidige communicatie, betere spreiding van de producten over de doelgroepen, gebundelde informatie voor college en raad zoals efficiëntere controle en grip op aanvraag, bestedingen en verantwoording. Hiervoor is een fondsbeheerder geworven.

De producten van het FET Hieronder worden de verschillende tot nu toe ontwikkelde producten toegelicht inclusief de actuele stand van zaken. Op dit moment zijn dat de verduurzamingsleningen, subsidie uit het VHF en verschillende maatregelen ter bestrijding van energiearmoede.

3) Subsidie Volkshuisvestingsfonds Op 15 juli 2021 is door het Ministerie van BZK een subsidie vanuit het Volkshuisvestingsfonds toegekend aan de gemeente Groningen. Hierbij gaat het om € 10,5 miljoen van het Rijk, aangevuld met € 4,5 miljoen gemeentelijke cofinanciering. De gelden zijn bedoeld voor het subsidiëren van de verduurzaming van het particuliere woningbezit in drie aangewezen wijken: Paddepoel, Selwerd en Vinkhuizen. Deze subsidie is in het voorjaar 2023 nader uitgewerkt. Hiervoor heeft u als college op 25-04-2023 de Nadere Regel (Subsidie Volkshuisvestingsfonds eerste ronde) (referentienummer 135225-2023) vastgesteld, zodat de gemeente sindsdien de middelen aan inwoners in de aangewezen wijken kan verstrekken. Het gaat hierbij om een subsidie voor het verduurzamen van woningen. Inwoners kunnen een subsidie van 75% van de totale kosten van de verduurzaming aanvragen. De overige 25% moeten door de inwoners als eigen bijdrage betaald worden. Voor de financiering van de eigen bijdrage kan gebruik gemaakt worden van een verduurzamingslening van de gemeente (zie hoofdstuk 4). Middels aanwijzingsbesluit heeft u op 18-7-23 (referentienummer 216780-2023) goedkeuring gegeven om in Selwerd-Oost een eerste pilot uit te voeren. Het betreft hier een wijk met identieke woningtypes, waarvoor met een (rechtmatig) geselecteerde aannemer verduurzamingsafspraken zijn gemaakt.

De inwoners is vervolgens een aanbod gemaakt, waarin de kosten nauwkeurig zijn geraamd, de uitvoering op korte termijn door de aannemer uitgevoerd kan worden en waarin de kosten voor 75% door subsidies worden gedekt. Afgelopen zomer hebben de gemeentelijke energieadviseurs ongeveer 40 woningen bezocht en zijn de eigenaren over de subsidie en het aanbod geïnformeerd. Met inwoners zijn intentieverklaringen afgesloten en nadat de definitieve kosten zijn geoffreerd door de aannemer worden de subsidies aangevraagd. Conform de meest recente planning (stand half oktober 2023) beginnen de eerste werkzaamheden in januari 2024. Deze pilot maakt tevens onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling in Selwerd waaronder het uitrollen van het warmtenet daar. In september 2023 is tevens een vergelijkbaar project van 120 woningen in Vinkhuizen in voorbereiding genomen. Ook hier wordt bewoners een subsidieaanbod inclusief uitvoering op korte termijn gedaan. Zoals in Selwerd-Oost zal zowel de subsidie vanuit het Volkshuisvestingsfonds als mogelijk een verduurzamingslening van de gemeente ter financiering van de eigen bijdrage ingezet worden. Begin oktober is de tweede aanvraag bij het Volkshuisvestingsfonds ingediend. Binnen de gemeente hopen we met aanvullend € 40 miljoen rond 1.600 woningen van een verduurzamingssubsidie te kunnen voorzien.

4) Verduurzamingsleningen Eind september 2022 is door de raad positief over de drie verduurzamingsleningen besloten (Stimuleringslening, Verzilverlening en Maatwerklening). Deze leningen dienen als achtervang voor de vele andere financiële 5

mogelijkheden die er zijn, zoals duurzaamheidssubsidies (ISDE) en leningen via bij voorbeeld het Nationaal Warmtefonds. Wanneer een bewoner ook na het raadplegen van deze bronnen nog een tekort heeft kan een lening bij het FET worden aangevraagd. Vooralsnog zijn alleen aanvragen ontvangen van inwoners, die niet volledig aan de gestelde voorwaarden voldeden. Aanvragen vanuit de doelgroep waren er nog niet. Daarom is per half oktober 2023 nog geen verduurzamingslening verstrekt kunnen worden. Hieronder puntsgewijs een nadere beschouwing en onderbouwing hiervan: •

Nationaal Warmtefonds (NWF)

Op het moment dat de verduurzamingsleningen werden besloten kwam het NWF met de boodschap dat mensen met een gezamenlijk jaarinkomen tot € 45.000 tegen 0% rente een lening konden afsluiten voor de verduurzaming van hun huis. Dat was en blijft welkom, immers alles wat het Rijk doet, hoeft de gemeente niet te doen. Uit de opgevraagde cijfers van het NWF blijkt dat vanaf 2022 t/m half 2023 in totaal 167 leningen aan inwoners van onze gemeente zijn verstrekt voor in totaal ruim € 2 miljoen. Tevens blijkt dat sinds de verruiming van de voorwaarden van het NWF in juni 2023 (het gezamenlijke toets-inkomen voor een lening van 0% is verhoogd naar € 60.000, ook is de ‘maatwerklening’ voor inwoners zonder draagkracht van € 5.000 naar € 10.000 verhoogd) een stijging van het aantal verstrekte leningen te zien is. Gezien de gunstige leenvoorwaarden van het NWF en het aantal particuliere woningen in onze gemeente is het aantal verstrekte leningen laag, concluderen zowel wij als het NWF. Het NWF verwacht echter ook dat de stijgende lijn zich de komende maanden zal voortzetten binnen onze gemeente. Na overleg met het NWF wordt de komende maanden door onze energieadviseurs bewust aanvullend informatiemateriaal van het NWF bij bezoeken aan inwoners verstrekt. Immers, iedereen die via een rijksregeling geholpen kan worden, hoeft niet met onze leningen bijgestaan te worden.

Daarnaast weten we uit de ervaringen met de energieadviesgesprekken van onze adviseurs, dat veel woningen met achterstallig onderhoud te maken hebben. Dit kan vaak niet gefinancierd worden het NWF. De verduurzamingsleningen van de gemeente bieden hier een uitkomst en kunnen zeer waardevol zijn ten opzichte van de reeds bestaande producten van het NWF.. De verwachting is dan ook dat onze verduurzamingsleningen daarvoor ingezet gaan worden, gezien de leningen zich juist bewust op dat punt van de leningen van het NWF onderscheiden. We zullen verder met het NWF in gesprek blijven om de gemeentelijke voorwaarden op hun voorwaarden af te stemmen en waar nodig bij te stellen, om als vangnet een eerlijke energietransitie voor iedereen mogelijk te maken. •

Energieadvies

Zoals vaker besproken is versterkt ingezet op energiecoaches en -adviseurs in de afgelopen jaren. Hierbij richtte de energiecoach zich vooral op de kleine maatregelen zoals radiatorfolie of tochtstrippen, en is de energieadviseur ingezet voor een advies betreffende de ingrijpendere maatregelen. Tevens is een klusteam geïnstalleerd en is de Groningse energieklusbus (en inmiddels ook klusfietsen) vaak in de stad te zien. Uit de geregistreerde cijfers blijkt dat sinds oktober 2022 ruim 1000 adviesgesprekken (tevens voorzien van een rapport achteraf) bij inwoners hebben plaatsgevonden. Tevens heeft het klusteam meer dan 100 bezoeken afgelegd. Uit de cijfers blijkt dat het hierbij om zowel koop- als huurwoningen gaat. Waar we in 2022 een verdeling van ongeveer 50/50 tussen koop- en huurwoningen zagen, lijkt in 2023 een verschuiving naar de koopwoningen plaatsgevonden te hebben. Dit mogelijk ook omdat de corporaties eigen energiecoaches en ’fixers’ inzetten om hun huurders te helpen. Uit de ervaringen van de energiecoaches en -adviseurs weten we dat de gesprekken in eerste instantie grotendeels om hulp ten aanzien van. de kleinere maatregelen gingen, waarbij op korte termijn energie bespaard kon worden en inwoners direct geholpen waren. Voor de realisatie van de grote maatregelen is een andere aanpak, zijn andere vaardigheden en andere kennis noodzakelijk.

Hiervoor is niet alleen bouwkundige kennis, maar ook financiële deskundigheid nodig. Daarom zijn we in het voorjaar 2023 begonnen met een herijking van het team Energieadvies. In de komende periode wordt het team verder vormgegeven en opgeleid om daadwerkelijk de benodigde adviezen en procesbegeleiding te kunnen geven welke nodig is voor het financiële deel. De inschatting is dat het team een omvang moet hebben van circa 10 adviseurs om de gewenste informatievraag en begeleiding goed op te pakken. De financiering kan idealiter door de incidentele rijksmiddelen gedekt worden. 6

•

Gebiedsgerichte aanpak:

In het voorstel 'Inrichting Fonds Energietransitie' is toegelicht dat het binnen een gebiedsgerichte aanpak zeer wenselijk, al dan niet noodzakelijk is, om iedere inwoner te laten meedoen aan de energietransitie. Vanuit de verschillende projectleiders wordt u periodiek geïnformeerd over de voortgang in de verschillende wijken. Onder het kopje 3) Volkshuisvestingsfonds zijn de twee huidige projecten benoemd. We verwachten dat een groter aantal projecten tot een grotere behoefte aan de verduurzamingslening zal leiden.

Voorstel aanpassing verduurzamingsleningen In de afgelopen periode is de voortgang van het FET geëvalueerd. Daaruit kwamen een aantal belemmeringen in onze leenvoorwaarden naar boven. Op 4 september 2023 is de wethouder duurzaamheid in het AO over deze belemmeringen geïnformeerd. En is besloten om alvast op basis van de hardheidsclausule afwijkend bij het verstrekken van leningen te besluiten. Het gaat hierbij om de volgende twee aspecten: •

Het bereiken van energielabel A

In de leenvoorwaarden is opgenomen dat met de verduurzaming het energielabel A behaald moet worden. Hier is destijds voor gekozen om aan te sluiten bij de wens richting Woningbouwcorporaties om zich voor verduurzaming tot label A in te zetten. Tevens wilden we hiermee stimuleren dat de woning grondig aangepakt wordt, zodat een hoge energiebesparing gerealiseerd wordt. Alleen financiering van een (kleine) maatregel wilden we, mede gezien de hoge begeleidingskosten, voorkomen. Zoals in hoofdstuk 3 omschreven kan de verplichte eigen bijdrage bij de subsidie van het Volkshuisvestingsfonds met een verduurzamingslening betaald worden. Echter kent de subsidie (conform de voorwaarden) een vereist label B of minimaal 3 labelsprongen. Om in het kader van de pilot alsnog iedereen aan de eigen bijdrage te helpen is op 4 september in het AO besloten om daarom tijdelijk af te wijken van de label Averplichting en dit op korte termijn te formaliseren. In de voorgestelde geactualiseerde verordeningen is daarom de labelverplichting aangepast naar energielabel B óf minimaal drie labelsprongen. •

WOZ-waarde van € 305.000,-

Uit de ontvangen aanvragen bleek dat de maximale WOZ-waarde van € 305.000,- zoals opgenomen in de verordeningen aan de lage kant is. Deze grens is destijds gekoppeld aan de opkoopbescherming van de gemeente, waardoor woningen met een lagere WOZ-waarde dan € 305.000,- niet zonder vergunning verhuurd mogen worden. In de tussentijd is ook deze verhoogd naar € 355.000 en we stellen daarom voor de maximale WOZ-waarde eveneens aan te passen naar € 355.000 in alle drie verordeningen. In het verlengde hiervan stellen we voor om ook de RZK-waarde voor woonschepen vergelijkbaar te verhogen van € 150.000,- naar € 170.000. Met deze voorgestelde actualisatie van de verordeningen verwachten we de lening toe te kunnen passen in de beoogde pilots en nog te volgen gebiedsaanpakken. Tevens blijft het mogelijk voor inwoners om buiten een gebiedsgerichte aanpak om aanspraak op de leningen te doen. De herijking van het team Energieadvies zal eveneens tot een groter aantal aanvragen voor de verduurzamingslening leiden.

We blijven ervan overtuigd dat het revolverend fonds van waaruit leningen verstrekt worden een belangrijke rol gaat vervullen in de verduurzamingsopgave van de particuliere woningvoorraad van de gemeente Groningen, waarbij naar verwachting vooral de maatregelen in het verlengde van de verduurzaming (waaronder asbest sanering en achterstallig onderhoud) gefinancierd zullen worden, omdat dit bij overige regelingen niet kan. Bij de eerstvolgende rapportage zullen we u hierover berichten.

5) Bestrijding Energiearmoede Vanuit het Rijk worden incidentele middelen beschikbaar gesteld ter bestrijding van energiearmoede . Deze worden volgens 4 lijnen ingezet: 1) Energiecoaches en energieadviseurs 2) Kleine maatregelen om energie te besparen 7

3) Grote maatregelen 4) Witgoed-actie Over de voortgang bent u op 21 juni 2023 voor het laatst geïnformeerd middels informerende brief (Voortgang en opschaling wijkenergieaanpak, referentienummer 135225-2023). Hieronder schetsen we daarom alleen de nieuwe ontwikkelingen hierin: •

Isolatiemaatregel

In de eerste helft van 2023 is er een project gestart waarbij inwoners van de Gemeente Groningen die energietoeslag hebben ontvangen en een eigen woning hebben aanspraak konden maken op isolatiemaatregelen ter waarde van € 5.000 vanuit het budget van Energiearmoede. De bewoner kwam in aanmerking indien de bewoner en de woning voldeed aan de volgende criteria: o o o o o

Energietoeslag aangevraagd en ontvangen WOZ < € 305.000 Eigen, grondgebonden woning met eigen bewoning Buiten waardedalingsgebied aardbevingen Geen VvE

Inmiddels hebben 124 woningen zich aangemeld voor deze actie en een offerte ontvangen. Hiervan zijn in oktober 2023 reeds 25 woningen geïsoleerd. 31 woningen bleken in de praktijk niet geschikt om mee te doen aan deze actie door bijvoorbeeld teveel achterstallig onderhoud. Deze woningen hebben een aanbod gekregen om samen met een adviseur een woningopname te doen, waarna er vanuit de gemeente een financiële oplossing wordt gezocht, bijvoorbeeld de verduurzamingsleningen van het FET. •

Witgoed-actie

Daarnaast is de ‘witgoed-actie’ uitgerold, waarin inwoners met een laag inkomen een kortingsbon van € 500 kunnen krijgen bij aanschaf van een nieuwe koelkast, wasmachine of vriezer. Zowel de isolatiemaatregel als ook deze regeling wordt vanuit de rijksmiddelen ter bestrijding van energiearmoede betaald. Na lancering van deze actie zijn al na enkele dagen 680 aanmeldingen ontvangen. III Conclusie Het FET heeft zich in het eerste jaar sinds besluitvorming omtrent de verduurzamingsleningen reeds als motor van de verduurzaming van de bebouwde omgeving bewezen. Immers heeft het ons in staat gesteld om binnen een wijkgerichte aanpak (Selwerd-Oost en straks Vinkhuizen) daadwerkelijk van deur tot deur te kunnen gaan, met voor iedereen de mogelijkheid om mee te doen. Op deze wijze zullen in het kader van de eerste pilots in 2024 de eerste woningen met subsidie vanuit het Volkshuisvestingsfonds, indien nodig aangevuld met een Verduurzamingslening, aangepakt worden. Daarnaast zijn van 124 woningen in oktober reeds de eerste 25 geïsoleerd via de door de gemeente betaalde isolatiemaatregel. Hiermee worden de resultaten tastbaar.

Naast de combinatie van verduurzamingslening en de subsidie volkshuisvestingsfonds, maakt ook de derde stroom (bestrijding energiearmoede) onderdeel uit van deze wijkgerichte aanpak, omdat de energieadviseurs een essentiële rol hebben in het begeleiden en ondersteunen van de inwoners bij deze processen zelf. Op deze manier worden de drie op zichzelf staande producten van het FET in elkaar verweven en maken de daadwerkelijke energietransitie in de wijken (en/of particulier) mogelijk. In het FET worden verschillende geldbronnen, voorlopig nog alleen incidenteel, gecombineerd. Hiermee is het fonds zelf dé centrale bank geworden binnen de energietransitie. De toekomstige structurele middelen vanuit de Exploitatiemaatschappij Duurzame Energie (EDE) en de bundeling van overige incidentele middelen zullen het FET verder voeden, waarna de raad, zoals aan het begin afgesproken, over de bestedingen van de middelen ter bevordering van een eerlijke energietransitie zal besluiten. De opgave zal de komende 10 jaar erg groot zijn en betreft het verduurzamen van minimaal 7.500 woningen, al dan niet met begeleiding, subsidie en leningen. Door de energietransitie te benaderen als een sociaal maatschappelijk proces kan het effect van de beschikbare gelden echter nog vergroot worden.

Door inwoners aan een duurzame, besparende en gezondere woning te helpen, zullen zij meer middelen beschikbaar hebben voor de deelname aan de maatschappij. Het FET speelt hiermee en centrale rol in zowel een bredere wijkaanpak als ook de bestrijding van (energie)armoede en draagt daarmee bij aan het duurzaam versterken van onze regio. 8