Bijlage 1 Meerjarenprogramma Sport & Bewegen 2021-2025.pdf

SPORT050 79

NR9 DE BEWEGENDE STAD “Samen met gebruikers, omwonenden, lokale stakeholders en gemeente werken we samen om tot een sportieve en beweegvriendelijke verrijking van de buurt te komen.” - Sport- en beweegvisie

We willen onze openbare ruimte zo inrichten dat deze blijft verleiden tot bewegen. Daarnaast willen we aanbieders stimuleren om laagdrempelige activiteiten aan te bieden waar iedereen aan mee kan doen. Dit doen we in nauwe samenwerking met gebruikers en omwonenden. We blijven ons richten op het verleiden van mensen met minder sportief kapitaal om meer gebruik te maken van onze openbare ruimte en in beweging te komen. Sinds de inspiratievisie De Bewegende Stad (2014) is er veel gerealiseerd op het gebied van openbare sport- en beweegplekken en een meer beweegvriendelijke inrichting van de openbare ruimte (BIOR). Samen met diverse kennisinstellingen en praktijkpartners zijn er experimenten uitgevoerd, is er kennis ontwikkeld en is een samenwerkingsverband ontstaan onder de naam Kennislab BIOR Noord. De samenwerking met Stadsontwikkeling, Stadsbeheer, het programma Healthy Ageing, WIJ-teams, Sport050 en gebiedsteams is geïntensiveerd en het team Bewegende Stad wordt betrokken op alle plekken in de stad waar wijken (her)ontwikkeld worden. Met deze actielijn proberen wij innovatieve oplossingen te ontwikkelen voor het beweegvriendelijker maken van de openbare ruimte en hiermee een voorbeeldfunctie in te nemen bij ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente.

Sport- en beweegplekken Jaarlijks worden sport- en beweegplekken gerealiseerd in samenwerking met inwoners en met cofinanciering van diverse partijen. Aansprekende nieuwe beweegplekken, zoals aan de Oosterkade, de Verzetstrijderslaan, Het Verzet Je, het Beweegparcours Hoornse Meer, de Stadsparkbootcamp en recent in Kardinge en Ten Boer zijn de meest concrete voorbeelden van resultaten vanuit de Bewegende Stad. Zeker tijdens de coronapandemie hebben deze plekken bewezen hoe waardevol ze zijn voor inwoners van onze gemeente. Sport- en beweegplekken worden gerealiseerd volgens de visie van de Bewegende Stad die gaat over sporten, spelen, bewegen én ontmoeten. Het recept uit de handleiding28 wordt gehanteerd om deze verschillende functies van een plek zo goed mogelijk toe te passen op elke nieuwe plek en te gaan voor uitdagende plekken die aantrekkingskracht hebben op de omwonenden. Activering, innovatie en participatie zijn belangrijke thema’s in het proces om te komen tot een nieuwe plek.

80 SPORT050

Burgerinitiatief Nieuwe sport- en beweegplekken komen tot stand op initiatief van inwoners zelf. Mede door de introductie van gebiedsteams komen steeds meer initiatieven bij de Bewegende Stad terecht. Mede door de ontwikkeling van een subsidiewijzer lukt het steeds beter om cofinanciering te realiseren om zo veel mogelijk initiatieven te kunnen honoreren. De afgelopen jaren is het gelukt om twee à drie keer zoveel investeringen te doen dan het eigen budget door bijdragen van partners binnen én buiten de gemeente. Het proces om te komen tot een nieuwe plek wordt steeds zorgvuldiger. Draagvlak, behoefte en animo voor de beweegplek wordt breed onderzocht, in het ontwerp wordt gestreefd naar een plek die voor verschillende doelgroepen interessant is en ook sociale-, veiligheids- en duurzaamheidsaspecten worden meegewogen. Daar waar meer initiatief is dan gerealiseerd kan worden, willen we prioriteit geven aan die plekken waar de sport- en beweegdeelname of maatschappelijke opgaven het grootst zijn. Daarbij streven we naar sport- en beweegplekken die laagdrempelig genoeg zijn om mensen met weinig sportief kapitaal zich toch uitgenodigd te laten voelen om mee te doen, en die toegankelijk zijn voor mensen met een beperking.

Activatie Nieuwe sport- en beweegplekken moeten meestal nog ontdekt worden door gebruikers. Juist mensen met minder sportief kapitaal hebben behoefte aan begeleiding en/of sociale steun om de sportactiviteit vol te houden. Het is niet onze ambitie om zelf structureel sportaanbod te ontwikkelen op de sport- en beweegplekken in de openbare ruimte; we willen graag lokale sportclubs in de buurt uitnodigen om de plek te activeren. Als er onderwijsinstellingen, sportverenigingen of andere sportaanbieders in de buurt zitten, gaan wij in gesprek om te kijken hoe activatie van een nieuwe sport- en beweegplek te realiseren is. Vaak is een gedegen activatieprogramma nodig om ervoor te zorgen dat omwonenden de nieuwe sport- en beweegplek gaan ontdekken en gebruiken. Vanuit de Bewegende Stad geven wij deze activatieprogramma’s een impuls en wordt met lokale kartrekkers gezocht naar manieren om het sport- en beweegaanbod op deze plekken een meer structureel karakter te laten krijgen.

Urban Sports Ook in Groningen zijn, net als in veel andere grote steden in Nederland, de urban sports enorm in opkomst. Skaten, BMX, parkours, skateboarding, 3x3 basketball, straatvoetbal en andere urban sports combineren sportieve elementen met cultuur en lifestyle. Met name jongeren voelen zich aangetrokken tot deze sporten, waarbij niet competitie of gezondheid centrale motieven zijn, maar juist uitdaging, ontspanning en ontmoeting. Urban sporters organiseren zich in lichte sociale verbanden, bijvoorbeeld via WhatsApp groepen, en zij ontmoeten elkaar veelal rondom voorzieningen in de openbare ruimte. Capaciteit, behoeften en gebruik van voorzieningen zijn hierdoor lastiger in kaart te brengen. Wij gaan de City Legends App introduceren in Groningen om het gebruik en de tevredenheid van voorzieningen beter inzichtelijk te krijgen en om nog meer jonge urban sporters enthousiast te maken voor wat

SPORT050

81

Groningen te bieden heeft. Daarbij willen we meer structureel in gesprek blijven met een groep vertegenwoordigers vanuit de urban sports-gemeenschap. Ook zijn wij in een vergevorderd stadium om een aansprekende centrale skatevoorziening te realiseren.

Omgevingswet In 2018 is de Groningse omgevingsvisie The Next City opgeleverd. Dit is een nieuw instrument dat de langetermijndoelen vastlegt voor de hele fysieke en sociale leefomgeving. Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe Omgevingswet in werking en Groningen grijpt dit moment aan om onze snel groeiende stad compact, aantrekkelijk, leefbaar en gezond te laten zijn voor álle inwoners. Een fysieke ruimte waarin plek is voor recreatie, beweging en ontmoeting, een ruimte waarin iedereen kan meedoen. De Bewegende Stad draagt bij aan de ontwikkeling van buurten die aan deze voorwaarden voldoen. Dit gaat om meer dan alleen sport- en beweegplekken, denk ook aan routes, het gebruik van groen en de manier waarop de inwoners betrokken kunnen worden bij de realisatie en activatie van een beweegvriendelijke omgeving. De kennis en expertise die de afgelopen jaren is opgedaan op het gebied van sport, bewegen en gezonde omgeving wordt niet alleen ingezet om de sportdeelname te vergroten, maar ook om bij te dragen aan de doelstellingen uit de omgevingsvisie én de healthy ageing visie.

Doelstellingen: 9.1 Het realiseren van nieuwe sport- en beweegplekken die met minimaal een 8 gewaardeerd worden op indicatoren uitdagend, veilig, toegankelijk. 9.2 Meer inzicht in behoeften, benodigde capaciteit en gebruik van urban sports voorzieningen. 9.3 Creëren van bewegingsinclusief denken bij de inrichting van de openbare ruimte, waardoor de waarde van sporten, spelen, bewegen en ontmoeten wordt onderkend en toegepast.

Inspanningen: • Jaarlijks realiseren van sport- en beweegplekken in cocreatie met betrokkenen in de wijk. • Kennisontwikkeling en innovatie binnen het thema beweegvriendelijke en gezonde omgeving. • Extra aandacht voor de aantrekkelijkheid en toegankelijkheid voor mensen met minder sportief kapitaal bij nieuwe projecten.

82 SPORT050

2021

2022

2023

2024

2025

Inspanningen:

2021

2022

2023

2024

2025

• Stimuleren van de activatie van (nieuwe) sport- en beweegplekken door stakeholders in de buurt. • Introductie van de City Legends App in Groningen.

2025

• Vertegenwoordigers uit de urban sportsgemeenschap structureel mee laten denken bij ontwikkeling van beleid. • Samenwerking tussen ruimtelijk en sociaal domein voor het ontwikkelen van beweegvriendelijke woonwijken en de uitwerking van de omgevingsvisie.

Gronings Sportmodel: De Bewegende Stad richt zich op de ontwikkeling van sport- en beweegplekken in de openbare ruimte en het beweegvriendelijker maken van de inrichting van de gemeente. In de ontwikkeling en activering van nieuwe beweegplekken gaan hardware (faciliteiten), software (activatie) en orgware (lokale samenwerking) hand in hand. Innovatieve sport- en beweegplekken bieden niet alleen de gelegenheid om in beweging te komen, maar kunnen ook onbewuste barrières wegnemen door laagdrempelig en aantrekkelijk te zijn. Strategieën: Gebiedsgerichte aanpak; Investeren in samenwerkingskracht. Bijdrage aan ambities: Sporten en spelen in de buurt; Ieder kind sportief en vaardig.

SPORT050 83

NR10 TALENTKLIMAAT “Onze ambitie is om in Groningen een talentklimaat te ontwikkelen waarin iedere sporter op zijn of haar eigen niveau begeleid, gestimuleerd en geïnspireerd wordt om het beste uit zichzelf te halen.” - Sport- en beweegvisie

Groningen heeft een lange tradities in het begeleiden van talenten naar de top. Van topondernemers, Nobelprijswinnaars tot internationaal bekende topsporters, in Groningen zijn er kansen om jezelf te ontplooien en uit te blinken. Vanuit sport en bewegen streven wij ernaar dat iedere sporter op het eigen niveau zijn of haar talent kan ontwikkelen. Topsport en breedtesport zijn vaak gescheiden werelden, maar in Groningen kunnen deze bij elkaar gebracht worden. Als op alle niveaus meer gesport wordt en deelnemers zichzelf beter ontwikkelen, dan biedt dit ook meer potentie voor talentprogramma’s en topsport. Doorstromende talenten als rolmodellen kunnen anderzijds een inspirerende werking hebben op de breedtesport. Jonge sporters identificeren zich met rolmodellen en dit draagt bij aan de motivatie om het beste uit jezelf te halen.

Talenthub Groningen In samenwerking met Topsport Noord worden zeven Regionale Training Centra (RTC’s) gefaciliteerd binnen de gemeente Groningen. Daarnaast zijn er nog individuele programma’s voor talentvolle sporters en de jeugdopleidingen van topsportclubs en ambitieuze verenigingen. Onder de noemer Talenthub Groningen wordt gestreefd naar een optimaal talentklimaat waar op verantwoorde wijze gewerkt wordt aan het beste uit jezelf halen, maar die tegelijk wel gecombineerd wordt met een maatschappelijke ontwikkeling. Of een talent nu doorstroomt naar de top, of uitstroomt naar de breedtesport, ons streven is dat deze met plezier terugkijkt op zijn of haar periode in het talentprogramma en levenservaring heeft opgedaan die ook elders bij een maatschappelijke carrière in te zetten is. Om Talenthub Groningen door te ontwikkelen wordt in de ontwikkeling van een nieuwe visie op MartiniPlaza verkend of een topsporthal en/of trainingshal haalbaar is.

84 SPORT050

Leren en innoveren Groningen kent de unieke situatie dat er zowel op het mbo, het hbo als de universiteit sport- en beweegopleidingen zijn en onderzoek uitgevoerd wordt. De lijnen tussen de kennisinstellingen, topsportclubs en talentprogramma’s zijn kort. Aangejaagd door de Topsportagenda Noord Nederland en het Provinciaal Beweegakkoord wordt steeds meer samengewerkt tussen deze talentprogramma’s, topsportclubs, kennisinstellingen, Topsport Talentschool, Topsport Zorg Centrum en Topsport Noord om de programma’s te verbeteren op medisch en fysiek vlak en ten aanzien van voeding en prestatiegedrag. Ook is er aandacht voor een dopingvrije topsportbeoefening. Via Sport Science & Innovation Groningen (SSIG) worden de nieuwste wetenschappelijke inzichten gedeeld met de (top) sport én worden gezamenlijke innovatieprojecten gerealiseerd tussen de wetenschap, het bedrijfsleven en de sportpraktijk. Er is echter nog wel een kloof tussen de kennis en expertise boven in de sportpiramide en de breedtesport. De uitdaging voor de komende beleidsperiode is om deze cultuur van leren en innoveren voor de hele sport te laten werken, van sportclub en bewegingsonderwijs tot talentprogramma’s en topsport.

Talentexpertise Expertise op het gebied van talentontwikkeling en talentherkenning is van meerwaarde voor zowel de top- als breedtesport. Het doel is om talentcoaches meer en laagdrempeliger met elkaar in contact te laten zijn en een leernetwerk te laten vormen. Vanuit dit netwerk kunnen eenvoudig sportwetenschappers, topcoaches of experts uit andere velden betrokken worden om de talentprogramma’s te verbeteren. Maar wij willen dit netwerk ook laten werken voor de breedtesport. Samen met de Groningse topsportclubs en RTC’s willen wij kijken of het idee van een Groninger Coach Model nieuw leven in te blazen is. Kunnen wij vanuit Talenthub Groningen een platform ontwikkelen waarbij coaches en mensen die zich bezighouden met technisch beleid bij breedtesportclubs gevoed en geïnspireerd worden? Dit platform wordt geactiveerd door masterclasses, kleedkamersessies en/of cursussen en we gaan verkennen of het mogelijk is om deze coaches met hun sporters kennis te laten maken met de professionele faciliteiten van o.a. het TopsportZorgCentrum.

SPORT050 85

Inspiratie Waar het kader van topsport- en talentprogramma’s kan dienen als inspiratie voor de breedtesportcoaches, daar kunnen de toptalenten zelf een rolmodel zijn voor de (jonge) breedtesporter. Niet elke topsporter is een rolmodel en niet elk rolmodel hoeft een topsporter te zijn. Onze topsportclubs ontwikkelen zelf al programma’s met clinics en andere sportieve activiteiten om de verbinding naar toekomstige fans te maken en hun maatschappelijke gezicht te laten zien. Samen willen wij verkennen of hierin meer samengewerkt kan worden, zodat de programma’s beter afgestemd worden op het onderwijs en maatschappelijke partners. Daarnaast willen we de inspiratiewaarde van topsport verder activeren met het inspiratieprogramma De Aanpakkers. Met de partners van Talenthub Groningen willen we de verhalen vertellen van de topsporter, het talent, de aangepaste sporter of iemand die veel uitdagingen heeft moeten overwinnen om überhaupt mee te kunnen doen aan sport en bewegen. Deze aanpakkers willen we over een langere periode volgen en hun verhalen willen we gebruiken om breed te laten zien hoe sport en bewegen van meerwaarde kunnen zijn in ieders leven. Door krachten te bundelen en elkaars communicatiekanalen en de mainstream media te betrekken, is een nog steviger verhaal neer te zetten dan we momenteel al met onze sportpromotors proberen te doen.

Daarnaast willen wij de topsporters en -talenten jaarlijks een podium bieden en de geleverde prestaties waarderen door de uitreiking van sportprijzen.

Doelstellingen: 10.1 Talentprogramma’s van hoge kwaliteit met aandacht voor een verantwoorde sportbeoefening en een bredere maatschappelijke ontwikkeling bij talentvolle sporters. 10.2 De kennis en expertise vanuit kennisinstellingen, talentcoaches en betrokken experts toegankelijk maken voor het clubkader in de breedtesport. 10.3 Topsporters, talenten en andere rolmodellen uit de Groningse sport inzetten om jonge sporters te inspireren en bewust te maken van de meerwaarde van sport en bewegen.

Inspanningen: • Ondersteunen van de RTC’s en talentprogramma’s van Topsport Noord. • Ondersteunen van Talenthub Groningen en de samenwerking en kennisdeling tussen kennisinstellingen, topsportclubs, sportbonden en talentprogramma’s in een leernetwerk. • Topsport en talentontwikkeling een plek geven in de nieuwe visie op MartiniPlaza.

86 SPORT050

2021

2022

2023

2024

2025

Inspanningen:

2021

2022

2023

2024

2025

• Ondersteunen Sport Science & Innovation Groningen om effectieve kennisdeling van wetenschap naar sportpraktijk te faciliteren. • Ontwikkeling van een digitaal coachplatform om kennis en expertise te delen tussen coaches en elkaar te inspireren. • De kennis en expertise vanuit het coachplatform activeren richting technisch kader in de breedtesport, bijvoorbeeld kleedkamersessies. • Samenwerking tussen topsportorganisaties, onderwijs en maatschappelijke partners op het gebied van clinics en andere activiteiten gericht op jeugd en specifieke doelgroepen. • Inspiratiecampagne De Aanpakkers ontwikkelen met topsportclubs om jonge sporters te inspireren om te sporten, te bewegen en een gezonde leefstijl te ontwikkelen. • Topsporters en toptalenten jaarlijks een podium geven en onze waardering tonen voor geleverde prestaties.

Gronings Sportmodel: Sporters met veel motivatie en sportief kapitaal zouden de gelegenheid moeten krijgen om zichzelf optimaal te ontplooien. We willen de voorbeeldfunctie en expertise uit de talentprogramma’s en de daarbij betrokken topsportorganisaties gebruiken om de breedtesport te versterken. Strategieën: Investeren in samenwerkingskracht; Bewustzijn vergroten. Bijdrage aan ambities: (Top)talent als inspiratiebron.

SPORT050 87

NR11 PLATFORM SPORT050 “Sport050 als (digitaal) platform is dé plek waar de Groningse sportinfrastructuur haar krachten bundelt om het sport- en beweegaanbod laagdrempelig bij iedere bewoner zichtbaar te maken.” - Sport- en beweegvisie

Vanuit het vorige Meerjarenprogramma Sport en Bewegen heeft Sport050 zich als merk enorm ontwikkeld en sport en bewegen veel beter zichtbaar gemaakt. Op de website zijn vrijwel alle sportfaciliteiten en -aanbieders binnen de gemeente eenvoudig te vinden. Ook wordt er actief gecommuniceerd over alle belangrijke ontwikkelingen op het gebied van sport en bewegen in Groningen. Daarnaast is het Sport050 magazine geïntroduceerd om de nieuwste ontwikkelingen te delen met bestuurders, professionals en geïnteresseerden binnen de Groningse sport. Er is een maandelijkse Sport050 nieuwsbrief met actueel nieuws over sporten, gezonde leefstijl en verenigingen. Via sociale media worden zowel projecten, het sportaanbod als de verschillende sportfaciliteiten onder de aandacht gebracht. Op gezette momenten in het jaar worden campagnes en evenementen ingezet om sport en bewegen bij specifieke doelgroepen stevig op de kaart te zetten. Deze ontwikkeling is in korte tijd gerealiseerd, maar we zijn nog niet klaar. Op naar de tweede fase van het platform Sport050 waarbij geen enkele Groninger nog om sport en bewegen heen kan.

Ontwikkelen van het merk Sport050 beheert en exploiteert sportaccommodaties, maar is in sommige gevallen ook sportaanbieder. Daarnaast is Sport050 als uitvoerder van het sportbeleid ook verantwoordelijk voor het breed informeren van verschillende doelgroepen en de bewustwording rondom belangrijke maatschappelijke thema’s in relatie tot sport en bewegen. De uitdaging blijft om gericht te communiceren als communicatiedoelgroepen inwoners, sportprofessionals, sportclubs, onderwijs en nog vele andere stakeholders zijn. Een sterk merk helpt om herkenbaar te zijn voor alle betrokkenen en omdat aan de boodschap van een sterk merk meer waarde wordt toegekend. De herkenbare huisstijl van Sport050 wordt inmiddels steeds meer als ‘corporate brand’ toegepast bij de online kanalen en de communicatie van de verschillende zwembaden is inmiddels aangepast aan deze stijl. Toch zou de herkenbaarheid nog breder gerealiseerd kunnen worden, bijvoorbeeld door ook de communicatie rondom het nieuwe Sportcentrum Kardinge, Bslim, de Sport- en Cultuurhopper, sportwijken en sportparken een make-over te geven.

88 SPORT050

Platform In de netwerksamenleving vormen platformen een digitaal gedreven organisatiemodel dat optimaal gebruikmaakt van technologie, infrastructuur, communicatie en standaarden om de dienstverlening in een bepaalde sector te vernieuwen of om vraag en aanbod beter bij elkaar te brengen. Sport050 heeft de afgelopen jaren sportfaciliteiten en -aanbod in kaart gebracht en actief onder de aandacht gebracht van verschillende doelgroepen. Wat de bekende platformen goed doen, is dat zij ook sociaal zijn. De gebruikers worden uitgenodigd om feedback te geven op diensten en gebruikers krijgen via een algoritme die diensten voorgeschoteld die voor hen relevant zijn. In de doorontwikkeling van platform Sport050 willen we verkennen hoe we behoeften en aanbod binnen de Groningse sport nog slimmer bij elkaar kunnen brengen. Hoe kunnen we via het platform mensen nog beter helpen om te ontdekken welke sport- of beweegactiviteiten bij hen passen en hen inspireren om daadwerkelijk in actie te komen?

Communicatiekanalen Sport050 maakt gebruik van veel verschillende communicatiekanalen. Naast de website zijn dit de nieuwsbrief, het eigen Sport050 magazine en krant, advertenties en free publicity in de mainstream media en natuurlijk sociale media. Hierbij wordt gewerkt aan verschillende jaarlijks terugkerende campagnes, zoals rondom de Nationale Sportweek, sportieve voornemens of de start van het buitensportseizoen. Er wordt gestreefd naar een optimale aansluiting van de verschillende kanalen bij de gebruikersgroepen. De volgende stap is om nog meer het community gevoel te creëren aan de hand van aantrekkelijke content en door het vergroten van de interactie met gebruikers. Zo benut je de kracht van enthousiaste sporters die anderen enthousiast maken en kan het interessante inzichten opleveren over de heersende wensen en behoeften. Het is belangrijk om aansprekende verhalen, bijvoorbeeld van sportambassadeurs, op een slimme manier via de verschillende kanalen in te zetten.

Samenwerken en ambassadeurs Groningen kent veel sporticonen. Van topsporthelden, topsportclubs, topevenementen, tot markante persoonlijkheden uit de Groningse breedtesport of sportwetenschap. De verhalen van deze iconen spreken tot de verbeelding en kunnen anderen inspireren bij hun eigen sportbeleving. Door een goede samenwerking binnen het sportnetwerk kunnen nog meer inspirerende verhalen uit de Groningse sport gebruikt en gedeeld worden. Zo kunnen we nog meer gebruikmaken van elkaars content, campagnes op elkaar afstemmen en elkaars kanalen benutten om het bereik te vergroten. Maar ook kunnen we samen concepten ontwikkelen om Groningers te inspireren tot bewegen of om zogenoemde ‘user generated content’ te maken. Samen met de Groningse sport willen we sport en bewegen in Groningen zo communicatief maken dat niemand er meer omheen kan!

SPORT050 89

Meer dan digitaal Om sport en bewegen onder de aandacht te brengen bij inwoners van de gemeente, of om sportclubs en -faciliteiten te helpen om deelnemers of bezoekers aan zich te binden, is er meer nodig dan alleen digitale communicatie. Evenementen spelen een belangrijke rol bij het activeren van de verhalen die we willen vertellen vanuit de Groningse sport. Het meest in het oog springt de Nationale Sportweek, waar elk jaar vanuit een relevant thema veel aandacht voor gegenereerd wordt. Evenementen bieden de mogelijkheid om verschillende sportactiviteiten en thema’s aan elkaar te verbinden en deze extra in het zonnetje te zetten. Daarom benutten we niet alleen onze eigen evenementen hiervoor, maar haken we ook aan bij evenementen die door onze partners georganiseerd worden.

Doelstellingen: 11.1 Ontwikkeling van het merk en het platform Sport050 om zo nog meer Groningers te kunnen bereiken, inspireren en activeren om te sporten en bewegen. 11.2 Campagnes en evenementen inzetten op gezette tijden in het jaar om de conversie naar sportdeelname te vergroten.

Inspanningen: • Doorontwikkelen van de website Sport050.nl als platform voor de Groningse sport. • Herkenbare huisstijl voor alle activiteiten die vanuit het gemeentelijk sportbeleid worden ondernomen. • Onderzoeken of op maat sportadvies en direct boeken van activiteiten haalbaar is en voorzien in een behoefte. • Sociale media kanalen nog duidelijker koppelen aan doelgroepen en hier de verhalen op afstemmen. • Beheerders van de verschillende gelieerde kanalen scholen of begeleiden om deze beter te benutten. • Organische groei van kanalen stimuleren door de sportgemeenschap te betrekken en aantrekkelijke content te maken.

90 SPORT050

2021

2022

2023

2024

2025

Inspanningen:

2021

2022

2023

2024

2025

• Samenwerking met Groningse sportorganisaties in content, campagnes en vergroten van het bereik. • Eigen evenementen én aanhaken bij bestaande evenementen om relevante thema’s uit de Groningse sport op de kaart te zetten.

Gronings Sportmodel: Platform Sport050 draagt met zijn communicatieve rol bij aan alle actielijnen die zijn geformuleerd. Het bij elkaar brengen van sportbehoeften en aanbod, het agenderen van thema’s en opgaven, het delen van kennis en communicatie zijn essentieel om alle partijen in het sportnetwerk optimaal te laten samenwerken en ervoor te zorgen dat inwoners van Groningen op de juiste manier geïnformeerd én geïnspireerd worden op het gebied van sport en bewegen. Strategieën: Bewustwording vergroten; Slimme interventies. Bijdrage aan ambities: Alle ambities.

SPORT050

91

WEDSTRIJDANALYSE

92 SPORT050

Zoals beschreven in onze speelwijze is de sport een complex samenspel tussen gemeente, onderwijs, sportverenigingen, andere private aanbieders, particulier initiatief, (inter)nationaal opererende koepels en nog veel meer. Veel rollen die de verschillende stakeholders in dit systeem aannemen, zijn historisch zo gegroeid en vormen een robuust systeem dat een groot deel van de Groningers met veel plezier in beweging brengt. Toch is er ook nog een hoop te wensen en een hoop te leren. Zoals beschreven in de sport- en beweegvisie 2021+ is er om onze ambities waar te maken op verschillende plekken een systeemverandering nodig. Innoveren, uitproberen, nieuwe ideeën testen en vervolgens grondig analyseren en op zoek naar wat wel en niet werkt in het beleid én in de uitvoering zou een gewoonte moeten zijn. Niet alles hoeft anders, maar daar waar we kunnen verbeteren, willen we samen met alle betrokkenen deze handschoen oppakken.

se

naly

REN steema E LE y

•s MT EN O rksessies R E LU we

s of

itie mun

com

EVA ctice • pra

DOELEN

ACTIVITEITEN

EVALUEREN

EVALUEREN

EVALUEREN

EVALUEREN

ONTWERPEN ACTIVITEITEN

ONTWERPEN

DOELEN

ONTWERPEN

DOELEN

ONTWERPEN

DOELEN

ACTIVITEITEN

ACTIVITEITEN

ING

ORD

WO ANT

e aard w e k j li appe tsch valuatie a a m e VER

IDS BELE

O TFOT STAR

Figuur 9: Lerend evalueren³

SPORT050 93

Evalueren om te leren Onze werkwijze als het gaat om leren en (door)ontwikkelen is gebaseerd op het concept ‘lerend evalueren’. Bij alle actielijnen en de daarbij horende projecten en processen is het zaak om samen met de betrokkenen een (systeem)analyse te maken van de huidige situatie, terug te kijken naar wat al gedaan is en wat hierin wel en niet goed werkte om vervolgens ontwerpend op zoek te gaan naar nieuwe mogelijkheden om het anders te doen (divergeren). Vervolgens moet in de uitvoering en activiteiten ruimte zijn om te experimenteren en verschillende aanpakken te testen en evalueren. Door deze cyclus regelmatig te doorlopen worden de beelden van wat wel en niet werkt steeds scherper en wordt het beleid en/of de uitvoering van het beleid steeds beter (convergeren). Het is belangrijk om projecten, processen en andere activiteiten grondig te evalueren. Dit vraagt soms om het verzamelen van gegevens, maar vaak in ieder geval om het goed in gesprek gaan met gebruikers en andere betrokkenen. Dit proces van ontwerpen en lerend evalueren is effectief te organiseren in lerende netwerken of communities of practice. Hiermee wordt over een langere periode samengewerkt om de praktijken te verbeteren, te innoveren en ervan te leren.

Bij activiteiten die meer incidenteel van karakter zijn, kan er ook voor gekozen worden om interactieve werksessies te beleggen, zoals in de aanloop naar de nieuwe sport- en beweegvisie is gedaan.

Beleidsverantwoording Naast het leren aan de hand van de verschillende actielijnen en praktijken waar dit Meerjarenprogramma zich op richt, is het belangrijk om vervolgens de voortgang met betrekking tot de langetermijnambities (effecten) en overkoepelende prestatie-indicatoren zichtbaar te maken. De aftrap (startfoto) in dit Meerjarenprogramma laat zien waar we op dit moment staan qua sport en bewegen in Groningen. Jaarlijks verzamelen wij informatie met betrekking tot de prestatie-indicatoren om de voortgang te laten zien en deze toe te lichten via de openbare gemeentelijke begrotingscyclus. Tweejaarlijks maken we een beleidsverantwoording waarbij we input ophalen uit de verschillende actielijnen en waarin we mogelijk ook de voortgang op de effect-indicatoren meenemen. De brede maatschappelijke bijdrage van sport en bewegen is echter lastig te vangen in dergelijke indicatoren. We lieten al zien dat wij het Sportnetwerk 050 met de drie bijbehorende tafels (topsporttafel, breedtesporttafel, positieve gezondheidtafel) willen gebruiken om vraagstukken te agenderen en de onderlinge samenwerking te verbeteren. Deze publieke waardetafels willen we eens in de twee jaar ook gebruiken om de publieke waarde van sport en bewegen te evalueren.

Ook hier is het doel breder dan alleen terugkijken; samen willen we leren en verkennen hoe de sport nog verder te versterken is én een nog grote bijdrage kan leveren aan de Groningse samenleving.

94 SPORT050

FINANCIERING

SPORT050 95

In deze paragraaf laten wij zien hoe we omgaan met de financiering van dit Meerjarenprogramma. De begroting van 2021 betreft de gemeentelijke begroting in het programma sport en bewegen. Een groot deel van deze begroting wordt gebruikt voor de instandhouding en exploitatie van sportaccommodaties en -faciliteiten. Door te zoeken naar dwarsverbanden met andere programma’s, samen te werken met partners in het Gronings sportnetwerk en in te spelen op landelijke regelingen en innovatieprojecten proberen wij veel meer te realiseren op sportgebied dan de programmabegroting doet vermoeden.

Brede regeling combinatiefuncties De gemeente Groningen neemt maximaal deel aan de landelijke Brede Regeling Combinatiefuncties en financiert hiermee de brede vakdocenten (met cofinanciering vanuit de scholen) en buurtsportcoaches binnen het Bslim-programma, het sportparkmanagement, Special Heroes en de talentcoaches (RTC’s) en cultuurcoaches in de gemeente. In totaal worden 46.87 FTE gerealiseerd waarvan het Rijk, de gemeente en onderwijspartners elk een deel dekken.

Sportieve ruimte Sportaccommodaties hebben een belangrijke maatschappelijke functie. Om sport en bewegen betaalbaar te maken, investeert de gemeente in onderhoud, beheer en exploitatie van gemeentelijke sportfaciliteiten. Veel van deze faciliteiten worden gehuurd door sportclubs, bij andere faciliteiten worden tickets of diensten rechtstreeks door gebruikers afgenomen bij Sport050. Een goede exploitatie van de gemeentelijke faciliteiten is essentieel om de sport betaalbaar te houden. Om de sportieve ruimte mee te laten groeien met het inwonersaantal is een groei van het sportbudget onvermijdelijk. In de ontwikkeling van nieuwe faciliteiten biedt de samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven kansen om meer uit de investering te halen.

Openbare ruimte De financiering van uitdagende speelplekken en het beweegvriendelijker inrichten van de openbare ruimte worden mogelijk gemaakt vanuit de financieringsopzet van (her-)inrichtingsprojecten. Daarnaast worden de intensiveringsmiddelen vanuit de Bewegende Stad ingezet om op specifieke plekken een extra impuls te geven. Hierbij wordt cofinanciering nagestreefd om de intensiveringsmiddelen op zo veel mogelijk plekken in de gemeente in te kunnen zetten.

Sociale innovatie Innovatie en vernieuwing op het gebied van samenwerking, nieuwe concepten of het realiseren van sportaanbod wordt veelal gefinancierd vanuit landelijke regelingen en door samenwerking met lokale stakeholders. Nieuwe functies en projecten zijn de afgelopen twee jaar ontstaan vanuit de Sportakkoordgelden vanuit het Rijk. Ook wordt intensief samengewerkt met kennisinstellingen in de stad, waarbij projecten gefinancierd vanuit onder andere Sportinnovator, NWO en ZonMW al tot verschillende innovaties op het gebied van sport en bewegen hebben geleid.

96 SPORT050

Begroting 2021 Hieronder is de begroting 2021 uitgesplitst naar de verschillende (deel)programma’s uit de sport- en beweegvisie. De actielijnen zijn hierin direct terug te herkennen, maar een specifieke begroting per actielijn wordt in de begrotingssystematiek niet gehanteerd. De benaming van de onderstaande (deel) programma’s zijn aangepast aan het nieuwe sport- en beweegbeleid en zullen ook in de openbare begroting van 2022 op deze wijze gehanteerd worden.

Begroting 2021

Budget

Lasten

Baten

Sportief kapitaal ontwikkelen

33

2.447

Ieder kind sportief en vaardig - NR1 Bslim - NR2 Gelijke kansen - NR3 Voor iedereen een sport

28

2.136

Vitale sportclubs in de buurt - NR4 Veilig, positief, inclusief - NR5 Sportparkmanagement

5

186

(Top)talent als inspiratiebron - NR11 Talentklimaat

0

125

Sportieve infrastructuur

9.118

26.818

Uitnodigende sportieve ruimte - NR6 Sportieve ruimte beter benutten - NR7 Sportieve capaciteit - NR11 Platform Sport050

9.099

25.012

19

1.806

9.201

29.265

Sporten en spelen in de buurt - NR8 Spelen - NR9 De Bewegende Stad Totaal

2.414

17.700

20.114

SPORT050 97

NABESCHOUWING Het ontwikkelen van een nieuwe sport- en beweegvisie voor de lange termijn, met daar achteraan een Meerjarenprogramma om de uitvoering handen en voeten te geven, is een intensief proces geweest. De coronapandemie dwong ons om vele online ontmoetingen te hebben. Eerst breed met het hele sportveld, om op te halen wat er speelt en waar de ambities liggen. Vervolgens was er de puzzel van onderliggende cijfers en een aantal intensieve processen gericht op het opstarten van nieuwe activiteiten die vanuit de nieuwe visie doorvertaald worden naar praktische uitvoering. Veel elementen uit het oude Meerjarenprogramma komen terug en worden voortgezet. Vaak omdat ze zichzelf al bewezen hebben, soms met enkele accentverschuivingen of omdat ze nog niet af zijn. Bslim, de ontwikkeling en optimale benutting van accommodaties, talentprogramma’s en de zichtbaarheid van Sport050 hebben ook in het nieuwe programma weer een belangrijke plek. Nieuw zijn de extra aandacht voor gelijke kansen voor ontwikkeling van sportief kapitaal bij de jeugd, aandacht voor positieve sport- en beweegervaringen als het gaat om een veilig, positief en inclusief sportklimaat, aandacht voor spelen, het experimenteren met sportparkmanagement en nieuwe manieren om de kennis binnen de topsport en talentontwikkeling te benutten voor de breedtesport. Ook bij deze nieuwe actielijnen moeten we realistisch zijn.

Het kost veel tijd en energie om samen met het sportnetwerk effectieve aanpakken van de grond te krijgen. Maar wij geloven in deze ambities en denken dat het goed is om deze wedstrijd wel te spelen. Terugkijkend op het proces zien we een aantal grote maatschappelijk trends en lokale ontwikkelingen die de sport op langere termijn enorm zullen veranderen. Een aantal van deze ontwikkelingen wordt versneld door de coronapandemie die nog steeds voor veel onzekerheid zorgt. Deze trends en de maatschappelijke opgaven die hieraan verbonden zijn dwingen ons om onze werkwijze aan te passen. Wendbaarder te zijn. Niemand heeft kant-en-klare antwoorden op de vraag hoe onze ambities waar te maken zijn. Het enige dat wij zeker weten, is dat we deze als gemeente onmogelijk alleen kunnen bewerkstelligen. Deze opgaven vragen om een open houding. Samen met de sportpraktijk en andere belanghebbenden ontwerpen, ontwikkelen en leren. Plannen aanpassen als ze niet (goed genoeg) blijken te werken. Misschien wel actielijnen uitbouwen, of andere afbouwen. Laten we dit samen blijven doen. Samen voor de Groningse sport en voor sportief kapitaal voor iedere Groninger.

98 SPORT050

BRONNEN 1

2

3

Analyse op basis van de openbare

succesfactoren van middelgrote

inverdieneffecten van sport.

sportbegrotingen van de twaalf

loopevenementen op grond van

Utrecht: Verwey-Jonker Instituut.

grootste gemeenten van

de motivatie, beleving en

Nederland.

waardering van de deelnemers.

Rowe, N.F. (2018). Sporting

‘s-Hertogenbosch: Mulier Instituut.

Capital. Transforming sports

11 Dool, R. van den, Hover, P. & Vos, S. (2017). Apps & Devices. Gebruik

‘Maatschappelijke Betekenis’ in

van elektronische hulpmiddelen

het kader van het Olympisch

Gemeente Groningen (2020).

bij sporten en bewegen. Websheet

Sportief kapitaal voor iedere

2017/1. Utrecht: Mulier Instituut.

22 www.waarstaatjegemeente.nl

Burema, F., Marlet, G., Middeldorp,

Nederland: Veerkrachtige

23 www.sportenbewegenincijfers.nl/

M., Muilwijk-Vriend, S. Woerkens,

verbanden voor sport. Utrecht:

24 Heijden, H. van der (2017). 7 Megatrends. De nieuwe

Nijmegen: VOC Uitgevers.

Sportaanbod. Utrecht: Mulier

werkelijkheid van morgen.

GGD, CBS & RIVM (2016).

Instituut.

Alphen aan de Rijn: Vakmedianet.

14 www.sportenbewegenincijfers.nl/

en Ouderen. Den Haag: Ministerie

kernindicatoren/

van VWS.

beweegvriendelijke-omgeving-

OIS (2018). Basismonitor

bronverantwoording

Groningen. Groningen: Onderzoek

9

Mulier Instituut.

toekomstverkenning

13 Mulier Instituut (2020). DataBase

Informatie Statistiek.

8

Gezondheidsmonitor Jeugd 2019.

(2018). Sportverenigingen in

Gezondheidsmonitor Volwassenen

7

12 Lucassen, J. & Van der Roest, J.W.

Plan 2028. 21 GGD & RIVM (2019).

2021+.

voor gemeenten 2020 Sport.

6

N., & Harlaar, M. (2007). Uitwerking van de bouwsteen

London and New York: Routledge.

C. van & Boer, W. de (2020). Atlas

5

van Bottenburg, M., Cannegieter,

development policy and practice.

Groninger. Sport- en beweegvisie 4

20 Van Eekeren, F., Verweel, P.,

15 CBS (2018). Vrijetijdsomnibus

24 Dijk. B. & Kampherbeek, P. (2019). Gronings Sportakkoord. Een leven lang bewegen. 25 Nederlandse Sportraad (2020). De opstelling op het speelveld.

(VTO). Den Haag: CBS.

Naar een sterke sportbranche

NOC*NSF (2019). Kennis

16 http://www.sport050.nl

voor een vitale samenleving.

Informatie Systeem Sport (KISS).

17 Breedveld, K., Elling, A., Hoekman,

Den Haag: Nederlandse Sportraad.

Arnhem: NOC*NSF.

R. & Schaars, D. (2018).

Breedveld, K. (2014).

Maatschappelijke betekenissen

26 www.allesoversport.nl/thema/ beleid/open-sportpark-voor-een-

Sportparticipatie: uitdagingen voor

van sport: wetenschappelijke

wetenschap en beleid. Nijmegen:

onderbouwing en weerslag in

Radboud Universiteit.

lokaal beleid. Utrecht: Mulier

(2000). Curiosity, pleasure

Hover, P., & Hoekman, R. (2020).

Instituut.

and play: A neurodevelopmental

The Netherlands: Growing market,

18 Gemeente Groningen (2019).

shifting segments. In The Rise and

Coalitieakkoord 2019-2022.

Size of the Fitness Industry in

Gezond, groen, gelukkig

Europe (pp. 305-326). Palgrave

Groningen.

Macmillan, Cham. 10 Hover, P., & Romijn, D. (2011).

19 Boonstra, N., & Hermens, N.

gezonde-leefomgeving/ 27 Perry, B., Hogan, L., & Marlin, S.

perspective. Haaeyc Advocate, 20, 9-12. 28 Steinberg, L., Wemmenhove, J. & Noordhof, N. (2019). Sporten, spelen, bewegen en ontmoeten

(2011). De maatschappelijke

in Groningen. Groningen:

Evenementenlopers winnen

waarde van sport. Een

Humankind.

terrein. Onderzoek naar de

literatuurreview naar de

SPORT050 99

COLOFON UITGAVE Gemeente Groningen, maart 2021 ONTWERP Initio, Groningen FOTOGRAFIE 4Mijl – Harry Pinkster Bslim klimmen – Rene Keijzer Jongetje op skateboard – Henk Tammens MET SPECIALE DANK AAN Tjalling Abbink, tekstcontrole en –advies Jelle Zwart, illustratie sportlandschap Gemeente Groningen Directie Maatschappelijke Ontwikkeling Kreupelstraat 1 • 9712 HW Groningen www.sport050.nl