Bijlage 1 beleidsnota lokale publieke media-instelling gemeente Groningen 2024-2028.pdf
Tekst van het document
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING 2024-2028
INHOUDSOPGAVE
02 SAMENVATTING 03 LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING 04 WAARAAN MOET MEDIA-AANBOD VOLDOEN? 05 ONTWIKKELINGEN IN HET MEDIALANDSCHAP 09 MEDIABELEID GRONINGEN 13 MONITORING EN VERANTWOORDING 15 FINANCIEEL KADER
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
01
SAMENVATTING
De lokale publieke media-instelling speelt een belangrijke rol bij het informeren van de inwoners van de gemeente Groningen. De lokale media informeren over wat er in de straten, wijken en dorpen van onze gemeente gebeurt. Daarom is de lokale mediainstelling van groot belang voor het functioneren van onze lokale democratie. De gemeente heeft een wettelijke verplichting de lokale media-instelling in stand te houden. In de gemeente Groningen is Stichting Omroeporganisatie Groningen (OOG) door het Commissariaat voor de Media voor de periode 2024-2028 opnieuw aangewezen als de lokale publieke media-instelling. Naar verwachting zullen er vanaf 2026 wijzigingen in de Mediawet worden doorgevoerd, waarmee onder andere de financiering van de lokale media bij het Rijk komt te liggen. Ook is het streven dan toe te werken naar een landelijke dekking van circa 80 streekomroepen. OOG heeft deze ontwikkeling de afgelopen periode al doorgemaakt.
Een belangrijk doel hiervan is de betrokkenheid van inwoners bij de eigen leefomgeving te vergroten. OOG is daarnaast een plek waar nieuwe jonge makers worden opgeleid en waar veel inwoners van Groningen bijdragen aan het maken van programma's. In deze medianota geven wij in hoofdstuk 1 achtergrondinformatie over het belang en de rol van de lokale publieke mediainstelling. De wettelijke eisen en voorwaarden voor de lokale mediapartner staan kort samengevat in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 benoemen we de belangrijkste ontwikkelingen in het medialandschap en de consequenties voor de gemeente Groningen. In hoofdstuk 4 komen de gemeentelijke doelstellingen voor de lokale media aan bod. In hoofdstuk 5 lichten we toe hoe monitoring en verantwoording plaatsvindt. Hoofdstuk 6 betreft tot slot het financiële kader van het gemeentelijke mediabeleid voor de komende periode.
Wij vragen OOG om een programmaaanbod te maken dat aansluit bij de belevingswereld van alle inwoners van de gemeente Groningen. OOG informeert via tv, radio, hun website en verschillende sociale media kanalen over onderwerpen die in de gemeente spelen.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
02
LOKALE PUBLIEK MEDIA-INSTELLING
Een lokale omroep verzorgt het publieke media-aanbod in een gemeente of streek. Welke omroep dit is, wordt door het Commissariaat voor de Media bepaald. Deze aanwijzing (vergunning) geldt voor vijf jaar. Iedere geïnteresseerde partij kan een aanvraag doen, maar er moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Het Commissariaat wijst per gemeente slechts één omroep aan. De onafhankelijkheid, kwaliteit en diversiteit van die informatievoorziening zijn dan ook wettelijk beschermd, onder meer in de Mediawet 2008. De regels en eisen in de Mediawet zijn bedoeld om die kwaliteit en veelzijdigheid van het aanbod te beschermen en te bevorderen. Ze hebben betrekking op bijvoorbeeld de programmering van de media-instelling, de nevenactiviteiten, reclame en sponsoring. Maar ook is de wijze waarop een omroep financiële verantwoording aflegt per wet vastgelegd. Het Commissariaat voor de Media controleert of de lokale publieke media-instellingen zich aan de regels van de Mediawet houden.
De rol van de lokale overheid ten aanzien van de wijze waarop de programmering van de lokale media-instelling gerealiseerd wordt is beperkt. Om de journalistieke onafhankelijkheid te bewaren heeft de gemeente geen zeggenschap over de programmering en inhoud van de nieuwsgaring en berichtgeving. Daarmee is niet gezegd dat de programmering van een lokale mediainstelling niet hoeft te voldoen aan bepaalde voorwaarden. Het Commissariaat voor de Media hanteert bij de toetsing van de lokale media-instellingen diverse criteria als het gaat om de programmering en de uitvoering. Door middel van een onafhankelijk Programmabeleid Bepalend Orgaan, waarin vertegenwoordigers van het maatschappelijk veld zitting hebben, wordt het programmabeleid gewogen en vastgesteld.
In het huidige stelsel zijn sinds 1 januari 2010 gemeenten verantwoordelijk voor de bekostiging van een lokale media-instelling in hun verzorgingsgebied. Het aan de gemeente om te garanderen dat er op lokaal niveau in een toereikend mediaaanbod kan worden voorzien en dat de continuïteit van de lokale media-instelling is gewaarborgd.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
03
WAARAAN MOET MEDIA-AANBOD VOLDOEN?
Een lokale publieke media-instelling verzorgt het publieke media-aanbod in een gemeente. Het betreft aanbod dat gericht is op de omgeving waarin mensen wonen, werken, sporten, naar school gaan, uitgaan, winkelen en gebruik maken van publieke voorzieningen. Aanbod dat voor iedereen bereikbaar en vindbaar is, dat onafhankelijk is en bijdraagt aan de lokale democratie. De afgelopen jaren is er via verschillende pilots en trajecten met steun van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek ook veel aandacht ontstaan voor de kwaliteit en professionaliteit van de lokale omroepen. Commissariaat voor de Media De lokale media-instelling wordt door het Commissariaat voor de Media aangewezen als lokale publieke media-instelling. Om in aanmerking te komen voor een aanwijzing, moet de aanvrager aan de Mediawet 2008 voldoen. Het Commissariaat ziet toe op de procedure en verleent de aanwijzing, na een advies daarover van de gemeenteraad. Voor de periode 2024-2028 is OOG opnieuw aangewezen om het mediaaanbod voor de gemeente Groningen te verzorgen. Productienorm In de Mediawet staan voorschriften voor de productie en de aard van programma’s. Zo moet een lokale publieke media-instelling een bepaald percentage programma’s zelf produceren, of dit in opdracht laten doen.
Ten minste vijftig procent van de toetsingstijd dient te bestaan uit de programma’s die in eigen beheer zijn geproduceerd. ICE-norm: informatie, cultuur, educatie Daarnaast moet ten minste vijftig procent van de programma’s een informatief, cultureel of educatief karakter hebben. Van deze vijftig procent moet vervolgens ten minste zestig procent een lokaal informatief of educatief karakter bezitten. Statutair Voor de statuten van de lokale mediainstelling geldt een aantal minimumeisen. Zo moet uit de statuten blijken dat de lokale media-instelling: 1. een rechtspersoon is naar Nederlands recht, met volledige rechtsbevoegdheid (vereniging of stichting); 2. zich uitsluitend of hoofdzakelijk ten doel stelt op lokaal niveau de publieke mediaopdracht uit te voeren; 3. een orgaan heeft dat het beleid voor het media-aanbod bepaalt (PBO). Programma Beleidbepalend Orgaan In het Programma Beleidbepalend Orgaan (PBO) zitten vertegenwoordigers van de belangrijkste maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen in de gemeente. Zij hebben een belangrijke rol als het gaat om toezien op de pluriformiteit van het media-aanbod en de diversiteit in stemmen die een platform krijgen. Ook vertegenwoordigen zij de verbinding met de gemeenschappen in de gemeente.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
04
ONTWIKKELINGEN IN HET MEDIALANDSCHAP
Het Commissariaat voor de Media heeft de wettelijke taak toe te zien op de ontwikkelingen in de media. Sinds 2002 brengt het Commissariaat daarover jaarlijks een rapport uit, de Mediamonitor, waarin deze ontwikkelingen op de voet worden gevolgd. De afgelopen jaren heeft vooral de digitalisering een verdere vlucht genomen in het media-aanbod. Het is dan ook niet vreemd dat in de meest recente Mediamonitor van 2022 hier veel aandacht voor is. Het Commissariaat voor de Media zegt hierover het volgende: De trend van digitalisering zet door en heeft tijdens de coronacrisis een verdere boost gekregen. Sociale media worden door jongeren op dagelijkse basis meer gebruikt dan de televisie- en radiozenders of online nieuwsmedia. Ook oudere leeftijdsgroepen maken steeds meer gebruik van sociale media. Niet alleen het gebruik, maar vooral de voorkeur voor sociale media als nieuwsbron neemt toe en met name onder jongeren. Dit geldt zowel voor het lezen, als voor het kijken van nieuws en actualiteiten. Mediabedrijven investeren flink in fors in digitalisering en het aantal digitale abonnementen neemt sterk toe. Ondanks dat het aantal aanbieders kleiner is geworden, blijft het aantal landelijke en regionale titels ongeveer gelijk. Maar op de lokale nieuwsmarkt leidt de digitalisering tot het verdwijnen van titels; in het bijzonder de huis-aan-huisbladen.
Uitgevers stoppen met minder winstgevende activiteiten, zodat meer geïnvesteerd kan worden in
toekomstbestendige (online) activiteiten. Het is de vraag of dit gevolgen kan hebben voor de pluriformiteit van de lokale informatievoorziening in bepaalde gemeentes. (Mediamonitor 2022) Daarnaast formuleert het Commissariaat een aantal aandachtspunten voor de toekomst. De belangrijkste hiervan, die ook lokaal een rol van betekenis spelen, zijn: Een sterke publieke omroep is belangrijk in een geconcentreerde nieuwsmarkt De ontwikkelingen in het media-aanbod en mediagebruik laten zien dat we in een geconcentreerde nieuwsmarkt behoefte hebben aan een sterke professionele nieuws- en informatievoorziening, die onafhankelijk tot stand komt, divers is en waarop mensen kunnen vertrouwen. De publieke omroep speelt daar een zeer belangrijke rol in. Zichtbaarheid en vindbaarheid van professionele journalistiek is onmisbaar in een digitale wereld Kwaliteitsnieuws moet herkenbaar, zichtbaar en vindbaar zijn online – en op sociale media in het bijzonder – gezien de voorkeur voor gebruik van nieuws- en informatie steeds meer naar sociale media verschuift. Minder aanbieders, maar landelijk nog veel nieuwsmerken Het aantal media-aanbieders neemt af, maar op landelijk niveau blijft het aantal nieuwsmerken ongeveer gelijk. Noodzakelijk is het bestaan en behoud van de onafhankelijkheid van nieuwsmerken, een
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
05
ONTWIKKELINGEN IN HET MEDIALANDSCHAP
voorwaarde voor een pluriforme nieuwsvoorziening, die op dit moment onder meer door redactiestatuten worden gewaarborgd. Aanvullend onderzoek is nodig naar pluriformiteit van het journalistieke nieuwsaanbod In de Mediamonitor is in de laatste jaren vooral aandacht geschonken aan de diversiteit van het mediagebruik en niet zozeer aan de diversiteit van het mediaaanbod. Omdat het journalistieke nieuwsaanbod een grote publieke waarde heeft, juist in een online omgeving, wil het Commissariaat voor de Media opnieuw haar licht laten schijnen op monitoring van de pluriformiteit van het journalistieke nieuwsaanbod. Samenwerking regionale en lokale media Er is de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar de rol en functie van regionale en lokale journalistiek. Hieruit komt het beeld naar voren dat vooral de democratische functie van lokale publieke media-instellingen onder druk staat. Veelal kleine organisaties, met weinig budget en beperkt aantal fte’s, krijgen een steeds grotere opdracht. De lokale mediainstellingen hebben de afgelopen jaren als antwoord hierop een transitie ingezet naar zogenoemde ‘streekomroepen’. Deze schaalvergroting moet ruimte bieden aan omroepen om kwaliteit en professionaliteit te bieden. Sommige streekomroepen ontstaan door fusies van meerdere lokale mediapartners, sommige streekomroepen vallen samen met
bestaande gemeentegrenzen. Dit laatste is na de gemeentelijke herindeling van 2018 het geval voor de gemeente Groningen. Ondanks de schaalvergroting slagen reeds gevormde streekomroepen er soms moeilijk in om middels de huidige bekostigingssystematiek (en -hoogte) de stap naar een professioneel aangestuurde en financieel gezonde organisatie definitief te zetten. Daarom vinden wij het als gemeente Groningen van groot belang om voldoende middelen beschikbaar te stellen aan onze streekomroep om een gezonde bedrijfsvoering te garanderen. Dit leidt tot een stevige oproep tot samenwerking tussen regionale en lokale publieke media-instellingen voor het vergroten van de kwaliteit en professionaliteit van lokale journalistiek. Via het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek is er tijdens en na de coronapandemie veel aandacht geweest voor deze thema’s. Dit fonds is verantwoordelijk voor het stimuleren van de kwaliteit, diversiteit en onafhankelijkheid van de Nederlandse journalistiek. De landelijke overheid stelt via dit fonds middelen beschikbaar voor verdere versterking van de samenwerking tussen regionale en lokale publieke mediainstellingen. OOG heeft als een van de toonaangevende streekomroepen in meerdere pilottrajecten deelgenomen.
Met de beschikbare middelen hebben zij met name de professionaliteit van de nieuwsvoorziening (dagelijkse redactie maar ook onderzoeksjournalistiek en thematische
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
06
ONTWIKKELINGEN IN HET MEDIALANDSCHAP
documentaires) kunnen versterken. Daarnaast is ook de samenwerking met andere mediapartners sterk verbeterd. Toekomstige organisatie en financiering lokale publieke media-instelling Op verzoek van de minister hebben de Raad voor Cultuur en de Raad voor het Openbaar Bestuur gezamenlijk advies uitgebracht over de toekomstige organisatie en financiering van de lokale publieke media-instelling. Het regeerakkoord en de maatschappelijke opgave om de democratische functie van de lokale publieke media-instellingen te waarborgen vormden de aanleiding hiertoe. Lokale media-instellingen informeren, controleren en dragen bij aan een gemeenschappelijke lokale identiteit. De raden constateren dat het huidige stelsel van publieke media-instellingen onvoldoende in staat is deze taken uit te voeren, omdat het onder hoge spanning staat. Om dit te herstellen adviseren de raden drie ingrepen op korte termijn. Echter, voor het zover is moeten de voor- en nadelen nader onderzocht worden en zorgvuldig afgewogen worden. Laat lokale publieke media-instellingen zelf bepalen via welke kanalen zij uitzenden Uitzenden op alle kanalen (tv, radio en online) is kostbaar en op termijn niet duurzaam werkbaar volgens het advies. De oplossing is om lokale publieke mediainstellingen zelf te laten bepalen via welke kanalen uit te zenden. Ondanks dat dit een aanzienlijke besparing op de kosten kan
opleveren, is de kans groot dat dit afbreuk doet aan het pluriforme aanbod en de afname hiervan. Verschillende doelgroepen worden door verschillende kanalen bediend. Wanneer de eisen hieromtrent vervallen is het aannemelijk dat de goedkoopste uitzendkanalen de voorkeur krijgen, in de praktijk online. Met name oudere inwoners doelgroepen worden hiermee onvoldoende bereikt. Om een pluriform aanbod en afname te garanderen moeten daarom alle beschikbare kanalen benut worden. Stimuleer samenwerking Door intensiever en beter samen te werken kunnen schaalvoordelen behaald worden, zowel financieel als inhoudelijk. Het gaat hierbij om samenwerking tussen lokale publieke media-instellingen onderling en tussen lokale en regionale mediainstellingen. Hierbij is het van groot belang dat het aggregatieniveau niet te hoog is en dat lokale media-instellingen blijven aansluiten bij de omgeving van de burger. Om de journalistieke taak inhoudelijk goed vorm te kunnen geven moet het schaalvoordeel wel van voldoende omvang zijn. De vorming van de streekomroepen biedt hier volop aanknopingspunten, zeker wanneer zij vanuit de extra toegezegde middelen voor de publieke media-instelling ondersteund worden voor streekomroeppilots.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
07
ONTWIKKELINGEN IN HET MEDIALANDSCHAP
Herzie de financieringssystematiek van publieke lokale media-instellingen Lokale publieke media-instellingen worden gefinancierd via het Gemeentefonds. Het beoogde normbudget komt uit op €1,57 per huishouden. Deze financiering levert in de praktijk echter te weinig basis voor een sterke lokale publieke media-instelling met voldoende bereik en kwalitatief goede en onafhankelijke journalistiek. De oplossing wordt gezocht in het overhevelen van het budget naar de landelijke mediabegroting om lokale publieke media-instellingen hieruit rechtstreeks te financieren. Zo waarborgt het Rijk de normbudgetten en biedt het een stevigere financiële basis aan lokale publieke media-instellingen. Tot slot vergroot het de journalistieke onafhankelijkheid: de lokale mediainstellingen zijn voor hun budgetten niet langer afhankelijk van de lokale overheden die zij moeten controleren. Deze beweging is er een van de lange adem. Maar in het najaar van 2023 heeft het kabinet in afstemming met de Tweede Kamer voorgesteld om vanaf 2026 de financiering voor lokale media rechtstreeks via het Rijk te laten verlopen. Hoe dit precies zijn beslag krijgt, wanneer de benodigde besluitvorming zal plaatsvinden en welke directe gevolgen dit heeft voor het lokale mediabeleid is nog niet helder.
Daarom kiezen wij er nu ook voor om een nieuwe medianota op te stellen voor de volledige looptijd van de huidige mediaaanstelling van OOG van 2024-2028. Mogelijk noodzakelijke aanpassingen voeren we door zodra de situatie daarom vraagt.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
08
MEDIABELEID GRONINGEN
In dit hoofdstuk staan onze gemeentelijke beleidsvisie- en doelstellingen ten aanzien van OOG centraal. De verwachtingen rondom het media-aanbod en het publieksbereik worden hieronder beschreven, evenals de te verwachten resultaten. Medialandschap in Groningen Goede informatievoorziening over de lokale beleids- en besluitvorming en de prestaties van politici en bestuurders is een randvoorwaarde voor een goed functionerende lokale democratie. De gemeente hecht dan ook een groot belang aan een actueel, onafhankelijk, pluriform en kwalitatief nieuwsaanbod. Van de regionale radio- en televisiezenders is RTV Noord in Groningen het meest bekend en wordt het meest bekeken, gevolgd door OOG TV. Naast de lokale en regionale radio en tv is er een breder aanbod van nieuwskanalen. Kranten als het Dagblad van het Noorden, en huis-aan-huis -bladen als de Gezinsbode en Haren de Krant brengen actualiteiten, de gemeentelijke communicatie en in meer of mindere mate achtergronden bij en verdieping op het lokale en regionale nieuws. Via internet hebben de Groninger Internet Courant en Sikkom een groot bereik. Waar het Dagblad van het Noorden, OOG en RTV Noord vooral een ouder publiek bereiken, is Sikkom populair bij jongeren. Nog steeds groeit de digitale wereld om ons heen explosief. Internet, YouTube en alle sociale media kanalen maken dat de
mogelijkheden voor informeren, duiding, onderzoek en debat toegenomen zijn, zowel in tekst als in beeld. Enerzijds heel laagdrempelig en democratisch, anderzijds biedt het iedereen met toegang een podium. Iedereen kan tegenwoordig nieuws en informatie delen. De keerzijde is dat het publiek de kwaliteit van het nieuws en de informatie zelf steeds moeilijker te beoordelen kan. De waarde van een brede nieuwsvoorziening blijft voor toekomst, ondanks de beperkte invloed en inzet als gemeente op dit thema, een belangrijk uitgangspunt in het lokale mediabeleid. Maatschappelijke taak en belang van de lokale media-instelling De gemeente staat voor een stevige lokale media-instelling. Een omroep die geworteld is in de samenleving en vanuit zijn verankering in verschillende maatschappelijke stromingen, een pluriform, onafhankelijk en kwalitatief hoogwaardig media-aanbod verzorgt. Een mediainstelling voor verschillende (levens)overtuigingen en tegelijk een kritische, betrouwbare en onafhankelijke informatievoorziening. Stichting Omroeporganisatie Groningen (OOG) is voor onze gemeente al jaren een betrouwbare partner in de nieuwsvoorziening. OOG brengt inwoners op de hoogte van wat er in hun straten, wijken en dorpen gebeurt en speelt een belangrijke rol bij het informeren over de samenleving. OOG biedt inwoners de mogelijkheid maatschappelijke en politieke
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
09
MEDIABELEID GRONINGEN
ontwikkelingen kritisch te volgen. We signaleren daarbij in toenemende mate de behoefte van onze inwoners aan berichtgeving over de directe leefomgeving. Wij vragen aan OOG een kwalitatief hoogwaardige programmering, met onafhankelijk nieuws-, actualiteiten- en achtergrondprogrammering gericht op diverse bevolkings- en leeftijdsgroepen in de gemeente. Waarbij wijk- en dorpsgerichte berichtgeving, als vanzelfsprekend, onderdeel van de berichtgeving is. Wij vragen OOG door samenwerking met burgers en instanties in de wijken, dorpen en de stad invulling te geven aan de wens tot gebiedsgerichte nieuwsvoorziening. Indien mogelijk vragen wij hierbij nadrukkelijk gebruik te maken van én samen te werken met de media-infrastructuur in de wijken en dorpen. Het college hecht naast de informerende functie, grote waarde aan de controlerende en agenderende functie van lokale publieke media-instellingen. Voor een democratie is het van belang dat er journalisten zijn die lokaal beleid controleren en zaken aan de kaak kunnen en mogen stellen. OOG speelt hierin als onafhankelijke organisatie als vanzelf een belangrijke rol. OOG staat dicht bij de inwoners van de gemeente Groningen, volgt de lokale politiek op de voet en is een laagdrempelig podium voor meningsuiting en daardoor een belangrijke informatiebron voor de inwoners.
Wij verwachten dat OOG bijdraagt aan het publieke debat, betrokken is bij (ontwikkelingen in) de directe omgeving en politieke besluitvorming en inwoners in staat stelt om bij te dragen aan dit publieke debat. Wij vragen OOG aanjager te zijn van gesprek en ontmoeting, met daarbij specifieke aandacht voor achtergrond en verdieping. En zich inspant om alle doelgroepen aan zich te binden. Inzet kennis en expertise OOG is een professionele organisatie met 16 betaalde krachten in dienst, waarvan 2 verslaggevers via de gemeente een basisbaan genieten. Met name de nieuwsredactie wordt door professionals bemand, om de kwaliteit en betrouwbaarheid van de nieuwsvoorziening te garanderen. Daarnaast zijn er meer dan 150 vrijwilligers werkzaam bij de stichting OOG. Scholing en opleiding van medewerkers zijn belangrijke instrumenten om de kwaliteit van de media-instelling te bewaken en om nieuwe medewerkers aan zich te binden. OOG volgt relevante nieuwe technologische en maatschappelijke ontwikkelingen en implementeert deze in de dagelijkse werkwijze en uitvoering. OOG onderhoudt structurele contacten met de opleidingen, van MBO tot universiteit, en biedt binnen haar organisatie stageplekken met begeleiding aan. Voor relevante opleidingen biedt OOG een mogelijkheid aan studenten om hun eerste ervaringen in de praktijk op te doen en hun talenten te ontwikkelen.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
10
MEDIABELEID GRONINGEN
OOG bezit de deskundigheid als het gaat om het produceren van mediaproducten. Daarnaast kunnen via de verschillende kanalen van OOG mediaproducten van anderen verspreid worden. Wij vragen OOG haar deskundigheid enerzijds in te zetten in de samenwerking met de andere partijen en anderzijds deskundigheid ook over te brengen aan derden, zodat zij, op termijn, zelfstandig in staat zijn om mediaproducten te produceren. Waarbij OOG fungeert als podium voor talentontwikkeling en als werkleerbedrijf. Samenwerking Als lokale media-instelling neemt OOG een centrale positie in de samenleving in, als onafhankelijke brenger van lokaal nieuws en informatie. OOG heeft baat bij samenwerking met maatschappelijke partners, wat de deskundigheid, kwaliteit van de programma’s en het publieksbereik vergroot en de organisatie versterkt. Het onderhouden van nieuwe en relevante samenwerkingsverbanden met maatschappelijke partners levert een belangrijke bijdrage aan de totstandkoming van maatschappelijk programma’s met betekenis. Wij vinden dat OOG deze rol enkel goed kan vervullen als de samenwerking met andere organisaties goed is geregeld. Bij de publicatie van producties dient transparant te zijn dat de productie in samenwerking is gerealiseerd, zodat de consument vooraf weet naar welk product hij kijkt.
Wij vragen speciale aandacht voor de samenwerking tussen de lokale en regionale media. Door het omvormen van OOG van een lokale omroep naar een streekomroep neemt de omvang van het aandachtsgebied toe, waarmee de traditionele afbakening van verzorgingsgebied en thematiek ook verandert. Wij vragen om een nader onderzoek naar de mogelijkheden en invulling van een dergelijke samenwerking. Gemeentelijke communicatie OOG heeft geen formele rol in de communicatie van de gemeente Groningen. Officiële bekendmakingen en crisiscommunicatie vindt via andere kanalen plaats. Daarmee is niet gezegd dat OOG geen belangrijke bijdrage levert aan de communicatie tussen de lokale overheid naar de burgers. We willen als lokale overheid duidelijk herkenbaar informatie aan burgers verstrekken via de kanalen van OOG. Informatie over gemeentelijk beleid wordt daarom aan hen beschikbaar gesteld. Daar waar wij OOG nadrukkelijk willen inschakelen voor de communicatie met burgers maken we hierover specifieke afspraken. Calamiteiten Het bevoegd gezag (landelijk, provinciaal en lokaal) wijst bij een ramp de regionale media-instelling aan als calamiteitenzender. Voor Groningen is dit RTV Noord. Jaarlijks ontvangt RTV Noord hiervoor een rijksvergoeding bestemd om de materiële infrastructuur in stand te houden.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
11
MEDIABELEID GRONINGEN
Activiteitenniveau (bereik, waardering en aantal uitzenduren) OOG bedient met haar aanbod alle geledingen van de Groningse samenleving. Zij programmeert haar activiteiten op radio, tv en op internet op een dergelijke manier dat ze enerzijds de bestaande consumenten meeneemt in nieuwe technologische ontwikkelingen en tegelijkertijd haar bereik onder jongeren vergroot door op een voor die doelgroep aansprekende manier te programmeren en aanbod te creëren. Beleidsontwikkelingen en veranderingen in wet- en regelgeving op dit gebied zullen nauwlettend door de gemeente Groningen in de gaten worden gehouden.
Toegankelijkheid Op 14 juli 2016 heeft Nederland het VNverdrag gelijke rechten voor mensen met een handicap bekrachtigd. De gemeente Groningen wil een toegankelijke gemeente zijn en streeft ernaar dat voor al haar burgers toegankelijkheid de norm wordt en niet langer een uitzondering. De gemeente Groningen vraagt OOG hier een belangrijke rol in te spelen door rekening te houden met toegankelijkheid van haar producten en activiteiten en de bejegening van mensen met een handicap en/of beperking.
Wij verwachten, bij gelijkblijvend financieringsniveau, minimaal een vergelijkbaar productieniveau, bereikcijfers en waardering voor de radio- en televisieprogramma’s voor de komende jaren. Ten aanzien van nieuwe media en de digitale nieuwsvoorziening verwachten we in de komende jaren dat OOG haar bereik en bekendheid vergroot om nieuwe doelgroepen blijvend te verbinden aan de programmering. Hierbij vragen we in het bijzonder aandacht voor jongeren, internationale studenten en andere inwoners die niet van oorsprong Groningers zijn.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
12
MONITORING EN VERANTWOORDING
OOG legt aan verschillende instellingen verantwoording af. In haar eigen organisatie legt zij verantwoording af aan haar Raad van Toezicht een het Programma Beleidbepalend Orgaan. Aan het Commissariaat voor de Media legt zij verantwoording af over de programmering. NLPO De Stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) is het samenwerkings- en coördinatieorgaan voor de lokale publieke omroep in Nederland. De stichting ondersteunt lokale publieke omroepen op diverse terreinen om de sector verder te professionaliseren en om de kwaliteit van de producties van lokale omroepen te verbeteren, zodat zij op het gebied van onder andere journalistieke kwaliteit kunnen voldoen aan de wettelijke eisen van een Lokaal Toereikend Media-Aanbod. De NLPO beoordeelt de kwaliteit en professionaliteit, de efficiency en het productaanbod bij lokale media-instellingen. Gemeente Groningen De toezichtrelatie van de gemeente met OOG is in eerste instantie van financiële aard. Middels het programma van eisen (PVE) maken we afspraken over de bijdrage die OOG levert aan de ambities van de gemeente Groningen. De gemeente is door de wetgever verplicht de lokale mediainstelling financieel te ondersteunen. Toezicht op de besteding van de middelen en de financiële continuïteit van OOG is dan ook voor de gemeente van groot belang.
De lokale media-instelling is door de gemeente met ingang van 2007 aangemerkt als een structurele voorziening volgens de Algemene Subsidie Verordening Groningen in een meerjarige beleidscyclus. Omdat de ASV van toepassing is, moet OOG op dezelfde wijze verantwoording afleggen over de besteding van de subsidie als alle andere gesubsidieerde instellingen en dus beschikken over een goedgekeurde accountantsverklaring (administratie op orde). De gemeente hecht waarde aan een eerlijke beloning voor eerlijk werk. Daarom vragen wij OOG de Fair Practice Code toe te passen. De verantwoording omvat daarnaast ook een inhoudelijk verslag van de uitgevoerde activiteiten en de bereikte resultaten. Over de te bereiken resultaten en uit te voeren activiteiten maken gemeente en OOG voorafgaand aan de subsidieverstrekking afspraken, die in het PVE worden vastgelegd. Tweejaarlijks kijk- en luisteronderzoek Vanaf 2016 wordt iedere twee jaar onderzoek gedaan naar de bekendheid en de tevredenheid over OOG TV en Radio. De gemiddelde score voor OOG TV en OOG Radio neemt toe vanaf 2016. Deze is in de laatste onderzoeken stabiel rond een cijfer van 7,5. Hiermee scoort OOG dus een ruime voldoende. Wel zien we een trend waarbij door de jaren heen minder kijkers op OOG inschakelen (van 59% naar 43% van de respondenten).
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
13
MONITORING EN VERANTWOORDING
Het luistergedrag naar OOG Radio is al jaren stabiel. Ongeveer 34% van de respondenten geeft aan naar de radioprogramma's van OOG te luisteren. Sinds 2021 hebben we in het kijk- en luisteronderzoek specifiek aandacht voor de waardering van de verschillende social media kanalen van OOG. We zien hier , in lijn met de landelijke trend, dat het publiek steeds meer nieuws vergaart via internet en social media kanalen. Met name het gebruik van de OOG app, het aantal bezoeken op de website en Instagram en het beluisteren van podcasts is de afgelopen jaren sterk gestegen. Naast het kijk- en luisteronderzoeken door de gemeente vragen wij de lokale mediainstelling om de klanttevredenheid zelf op programmaniveau te monitoren. Hierover wordt in de jaarlijkse subsidieverantwoording gerapporteerd. Deze gegevens gebruiken wij als input voor eventuele bijsturing in de afspraken die wij jaarlijks met OOG maken en voor het opstellen van het gemeentelijke mediabeleid.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
14
FINANCIEEL KADER
Deze medianota vormt de basis voor de financiering van de lokale mediainstelling en geeft inhoud aan de kader stellende rol van de gemeenteraad op het terrein van media-instellingbeleid en de zorgplicht van de gemeente Groningen bij de financiering van de lokale media-instelling.
Wij stellen voor om, onder voorbehoud van begrotingswijzigingen, voor de duur van deze nota jaarlijks een subsidie ter hoogte van € 670.000 ter beschikking te stellen aan de lokale media-instelling. Daarnaast dragen wij de kosten voor het tweejaarlijkse kijk- en luisteronderzoek voor een bedrag van € 5.000.
Gemeenten zijn wettelijk verantwoordelijk voor de bekostiging van het functioneren van de lokale media-instelling. De bekostiging betreft een vergoeding van de kosten die rechtstreeks verband houden met het verzorgen van de lokale publieke media-instellingdienst, voor zover die kosten niet op andere wijze zijn gedekt. Dit dient op zodanige wijze te gebeuren dat op lokaal niveau in een toereikend mediaaanbod kan worden voorzien en continuïteit van bekostiging is gewaarborgd. De hoogte van de subsidie in de gemeente Groningen sluit aan bij de uitgangspunten die NLPO en VNG hebben geformuleerd voor de streekmedia-instellingen met een verzorgingsgebied van gemiddeld 200.000 inwoners. Bekostiging van de lokale media-instelling kan plaatsvinden op basis van een richtbedrag per huishouden voor lokale media-instellingen in het gemeentefonds. Het richtbedrag in het gemeentefonds 2023 is € 1,57 per huishouden. Dit vullen wij aan tot een maximale subsidiebijdrage die past bij de omvang, opdracht en taken van onze lokale publieke media-instelling.
LOKALE PUBLIEKE MEDIA-INSTELLING GEMEENTE GRONINGEN
15