Beantwoording motie Maatschappelijke parkeervergunning ook in Groningen.pdf

Beantwoording motie 'Maatschappelijke parkeervergunning ook in Groningen' ter informatie Steller Stijn Ringnalda

Onderwerp

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Telefoon Datum

06 52 72 39 14 21-12-2022

Bijlage(n) 1 Uw brief van 26-01-2022

Ons kenmerk

653278-2022

Uw kenmerk

Geachte heer, mevrouw,

In een aantal wijken waar parkeren nog gratis was, klaagden bewoners over parkeeroverlast. Het betaald parkeren wordt daarom in Groningen verder uitgebreid. Per 1 oktober 2021 is in de West-Indische buurt, de Oosterparkwijk, Coendersborg en Helpman-West betaald parkeren ingevoerd. Op 1 mei volgden Selwerd, Paddepoel, De Hoogte en Tuinwijk en vanaf 1 oktober de Wijert-Noord. Tot slot staan Corpus Den Hoorn, Hoornse Meer, Stadspark en de Regattaweg nog op de planning. Zo dringen we parkeeroverlast terug, voorkomen we het waterbededeffect én creëren we de voorwaarde om met bewoners in gesprek te gaan over de manier waarop we de herwonnen openbare ruimte opnieuw kunnen vormgeven. Vanuit de vrijwilligersorganisaties is eerder één signaal binnengekomen. De invoering van betaald parkeren leidt er toe dat vrijwilligers niet altijd meer kosteloos kunnen parkeren. Vrijwilligerswerk is belangrijk voor veel organisaties met een maatschappelijke doelstelling. Deze organisaties hebben moeite met het vasthouden van vrijwilligers. Het invoeren van betaald parkeren kan een drempel vormen voor het aantrekken en behouden van vrijwilligerswerk. Om die reden heeft uw raad in de vergadering van woensdag 26 januari de motie ‘Maatschappelijke parkeervergunning ook in Groningen’ aangenomen.

De motie verzocht het college te onderzoeken op welke manier een maatschappelijke parkeervergunning in Groningen kan worden ingevoerd. Een maatschappelijke parkeervergunning zou vrijwilligersorganisaties tegemoet kunnen komen in de gemaakte parkeerkosten door hun vrijwilligers. De motie geeft aan dat een maatschappelijke parkeervergunning niet gratis hoeft te zijn, maar gelijk getrokken zou kunnen worden met het tarief van de eerste bewonersvergunning; €120,45 in de

Volgvel 1

tweede en €51,10 in de derde schil (prijspeil 2023). Qua voorwaarden en kenmerken kan deze maatschappelijke parkeervergunning op verschillende manieren worden ingevuld, naar voorbeeld van andere Nederlandse steden, zoals Amsterdam, Rotterdam, Haarlem of Tilburg. Wij delen in deze brief onze bevindingen. Ook delen wij onze plannen voor het invoeren van de maatschappelijke parkeervergunning. Hierbij zijn we in contact geweest met de gemeenten die al langer een maatschappelijke parkeervergunning aanbieden. Het kader voor maatschappelijke organisaties De vanzelfsprekende dominantie van geparkeerde auto’s in het straatbeeld willen wij verminderen, stelde uw raad vast in de Mobiliteitsvisie: Groningen Goed op Weg 2021. Met het invoeren van betaald parkeren voeren we de regie op wie mag parkeren en waar. Zo bevorderen we dat bewoners, forenzen en bezoekers van de gemeente in hun keuze voor een vervoersmiddel de beschikbaarheid van een parkeerplek, de locatie en de prijs van parkeren meewegen. Betaald parkeren geldt al langer in de binnenstad en de wijken van de 2e schil. Voor veel maatschappelijke organisaties geldt dat zij al lang te maken hebben met betaald parkeren. Vaak hebben zij al een oplossing gevonden om toch hun locaties bereikbaar te houden. We ontvangen van hen ook vrijwel geen klachten.

Maatschappelijke organisaties in betaald parkeergebied komen, net zoals alle andere organisaties, in aanmerking voor een bedrijvenvergunning. Elke organisatie mag maximaal vijf bedrijvenvergunningen aanvragen. De eerste vergunning kent een tarief van €120,45, de tweede en volgende vergunning een tarief van €529,25 (prijspeil 2023). Deze vergunning biedt de mogelijkheid om te parkeren op straat in het parkeergebied waarin de organisaties gehuisvest is. Indien niet gebruik wordt gemaakt van de bedrijvenvergunning, beschikken vrijwilligers van deze organisaties over alternatieven. Regelmatig is parkeren op eigen terrein een mogelijkheid, kort parkeren op straat is een optie en gebruik van de P+R en/of OV vormt een aantrekkelijk alternatief. De meeste vrijwilligers wonen zelf in de gemeente Groningen. Daarom lijkt de keuze voor een tweewieler het meest voor de hand liggend. Dit is vaak ook de snelste manier van verplaatsen tussen betaald parkeergebieden in de gemeente. Onderzoek naar een maatschappelijke parkeervergunning Vrijwilligers doen belangrijk werk. Dat waarderen we. Een maatschappelijke vergunning kan helpen die waardering uit te drukken in een tegemoetkoming in de parkeerkosten. We herkennen dat vrijwilligerswerk bij maatschappelijke organisaties onder druk staat.

De toename van kosten, voor onder andere parkeren, kan een belemmering zijn voor de uitvoering van vrijwilligerswerk. Een maatschappelijke parkeervergunning kan hiervoor een uitkomst zijn, maar het verstrekken van een subsidie is eveneens een mogelijkheid. De maatschappelijke parkeervergunning biedt een organisatie de mogelijkheid om voor een lager tarief te parkeren in de wijk waar de organisatie gevestigd is. Hiermee geven we blijk van waardering voor vrijwilligerswerk in de gemeente.

Volgvel 2

De mogelijke varianten van een maatschappelijke parkeervergunning zijn onderzocht. Hierbij maken we een vergelijking met de andere gemeenten. We gaan in op de drie onderdelen. Dit zijn 1) het type parkeerproduct, 2) de selectie van maatschappelijke organisaties en 3) het aantal en het tarief. 1) Het type product Een maatschappelijke parkeervergunning kan hetzelfde parkeerrecht geven als een bedrijven- en bewonersvergunning: onbeperkt parkeren in betaald parkeergebied. De vergunning is geldig op één kenteken in het vergunningsgebied waar de organisatie gevestigd is. Dit is ook hoe Tilburg, Haarlem en Amsterdam de vergunning aanbieden. Het is aantrekkelijk om hiermee parkeren voor één (fulltime) medewerker van een organisatie te faciliteren. Een andere mogelijkheid is om maatschappelijke organisaties een type ‘bezoekerspas’ aan te bieden. Organisaties krijgen dan uren op een bezoekerspas waarmee ze verschillende auto’s van meerdere vrijwilligers kunnen aanmelden. Ook kunnen tegelijkertijd meerdere kentekens aangemeld worden. Vrijwilligers werken vaak in deeltijd en parkeren met verschillende auto’s. 2) Maatschappelijke organisaties en vrijwilligerswerk Het is wenselijk om de vergunning te verstrekken aan organisaties, en niet aan individuele vrijwilligers. Wie wel en niet een vrijwilliger is valt immers lastig vast te stellen.

Hiervoor zouden ondergetekende verklaringen van werkgevers en/of andere documenten nodig zijn. Idealiter automatiseren we het vergunningsproces op basis van meetbare criteria. Dat is wel haalbaar op organisatieniveau. Zo wijst ook de situatie bij andere gemeenten uit. Het vaststellen van vrijwilligersorganisaties kunnen we uitvoeren op basis van drie methoden: a) ANBI Een ANBI is een algemeen nut beogende instelling. Een instelling kan een ANBI zijn, als ze zich nagenoeg geheel inzet voor het algemeen belang. De belastingdienst definieert algemeen nut op basis van een beoordeling van de statutaire doelstelling en de voorgenomen activiteiten van de instelling. Een instelling moet onder andere haar contactgegevens, beleidsplan, financiële gegevens en huidige activiteiten publiceren op een internetadres of via een publicatieportaal. Op deze wijze krijgt het publiek inzicht in het functioneren van een goed doel. De belastingdienst publiceert uiteindelijk een lijst met gerechtigde organisaties: het ANBI-register. Dit register hanteert een brede definitie van maatschappelijke organisaties. Ook organisaties waarbij het twijfelachtig is of we hen een maatschappelijke parkeervergunning willen aanbieden staan op deze lijst, zo onder meer studenten- en studieverenigingen, politieke verenigingen en vrijetijdsorganisaties. De gemeente Tilburg gebruikt deze methode.

b) Handmatig definiëren Maatschappelijke organisaties kunnen ook op basis van beroepssectoren geselecteerd worden. Zo kunnen in Amsterdam ‘politiebureaus, zorginstellingen, basisscholen en middelbare scholen’, naast een parkeervergunning voor bedrijven, een extra (maatschappelijke) parkeervergunning aanvragen. Het loket bepaalt in dit geval handmatig of een aanvragende organisatie behoort tot deze gedefinieerde beroepssector. Naar verwachting is het selecteren van organisaties op basis van een

Volgvel 3

beroepssector niet eenvoudig. Zo bestaan er veel organisaties die in een bepaalde mate zorg verlenen. Welke zorginstelling dan wel of niet een vergunning zou mogen ontvangen is lastig te bepalen. Daarom geniet, ook om werkprocessen te stroomlijnen, een bestaand digitaal register de voorkeur. c) SBI-codes Ieder bedrijf dat zich inschrijft in het Nieuw Handelsregister (NHR) van de Kamer van Koophandel (KvK) krijgt één of meer SBI-codes toegewezen. Een SBI-code is een getal van 4 of 5 cijfers en geeft aan wat de hoofdactiviteiten van een organisatie zijn. Voor elke activiteit ontvangt een organisatie een aparte SBI-code. SBI codes zijn gedetailleerd. Het geeft ons daarmee de mogelijkheid om exact te definiëren wat voor type organisatie wel of niet een maatschappelijke parkeervergunning zou mogen ontvangen. De organisatie vraagt een SBI-code aan. De KvK controleert of de organisatie rechtmatig tot deze code behoort. De gemeente Haarlem heeft de maatschappelijke parkeervergunning aan de hand van SBI-codes bepaald. 3) Het aantal en het tarief Het geniet de voorkeur het aantal maatschappelijke parkeervergunningen te maximaliseren. In Tilburg bedraagt het maximum aantal maatschappelijke parkeervergunningen 10, in Haarlem 4 en in Amsterdam is de maatschappelijke parkeervergunning één toevoeging (+1) op het maximale aantal bedrijfsvergunningen dat een organisatie mag aanvragen.

Deze bedraagt 3, 2 of 1, afhankelijk van het aantal FTE. Elke plaats op eigen terrein wordt van dit aantal afgetrokken. Een maatschappelijke parkeervergunning kan organisaties tegemoet komen in gemaakte parkeerkosten, maar hoeft niet gratis te zijn. Ook in Tilburg, Haarlem en Amsterdam is de vergunning niet gratis. De tarieven bedragen daar respectievelijk €48,-, €165 en €50,92 tot €907,96 (afhankelijk van het stadsdeel). In laatstgenoemde gemeente Amsterdam is het tarief voor de maatschappelijke parkeervergunning en de bedrijvenvergunning hetzelfde. Advies Op basis van de bovenstaande bevindingen overwegen we de volgende keuzes: Type parkeerproduct We willen kiezen voor een bezoekerspas voor maatschappelijke organisaties. Met een bezoekerspas kunnen vrijwilligers van deze organisaties in totaal 32 uur in de week gratis kunnen parkeren in het vergunningsgebied waar de organisatie gevestigd is. Vrijwilligers worden zo op maat bediend. Immers is vrijwilligerswerk vaak tijdelijk en flexibel. Maatschappelijke organisaties en vrijwilligerswerk We hebben de voorkeur voor de SBI-methode. Hiermee automatiseren we de selectiemethode zonder een maatschappelijke parkeervergunning beschikbaar te stellen voor teveel organisaties én zonder handwerk te hoeven leveren.

We overwegen de maatschappelijke parkeervergunning in te voeren voor de volgende sectoren: vrijwilligers en welzijnsorganisaties, basis- en middelbaaronderwijs en zorginstellingen. Stap voor stap behandelen we de bijpassende SBI-codes.

Volgvel 4

Vrijwilligers- en welzijnswerk vormt de kern van de maatschappelijke parkeervergunning. De Luisterlijn valt onder deze categorie. De volgende SBI-codes zijn hieraan verbonden: • 32991: Sociale werkvoorziening • 88992: Maatschappelijk werk • 88993: Lokaal welzijnswerk • 94911: Religieuze organisaties • 88999: Overig maatschappelijk advies, gemeenschapshuizen, samenwerkingsverbanden welzijn De volgende categorie is basis- en middelbaaronderwijs. Onderwijsinstellingen in de gemeente Groningen bezitten regelmatig bedrijvenvergunningen. Hiervoor maken ze kosten. Een maatschappelijke parkeervergunning zou hen in deze kosten tegemoet komen. Bijpassende SBI-codes voor onderwijsinstellingen zijn: • 852: Primair en speciaal onderwijs (waaronder Primair en speciaal onderwijs, Basisonderwijs voor leerplichtigen, Speciaal basisonderwijs en Speciaal onderwijs in expertisecentra) • 853: Voortgezet onderwijs (waaronder Algemeen vormend voortgezet onderwijs, Havo en vwo, Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs, Praktijkonderwijs en Brede scholengemeenschappen voor voortgezet onderwijs) Zorginstellingen willen wij ook tegemoet komen in hun uitgaven aan parkeren. Voor zorginstellingen gelden veelal dezelfde argumenten als voor scholen.

Bijpassende SBIcodes zijn: • 8720: Huizen en dagverblijven voor verstandelijk gehandicapten en psychiatrische cliënten • 87901: Jeugdzorg, overnachting of dagverblijf: • 87902: Maatschappelijke opvang met overnachting: • 88102. Welzijnswerk voor ouderen • 88103: ondersteuning en begeleiding van gehandicapten Tot slot nemen we ook de kinderopvang en peuterspeelzalen mee: • 8891: Kinderopvang en peuterspeelzaalwerk Het aantal en het tarief De maatschappelijke parkeervergunning zou niet moeten leiden tot meer, maar alleen tot goedkoper autoparkeren. Daarom willen we het maximum aantal vergunningen gelijk houden. Voor bedrijven geldt een maximum van 5 parkeervergunningen. Voorstel is dat maatschappelijke organisaties gezamenlijk maximaal 5 bedrijven- of maatschappelijke parkeervergunningen mogen bezitten. Organisaties mogen dus zelf kiezen, zolang het totaal op of onder de 5 blijft. Een mogelijke uitwerking van een maatschappelijke organisatie kan dus zijn: 3 bedrijvenvergunningen voor fulltime medewerkers op kenteken en 2 maatschappelijke parkeervergunningen, om door middel van een bezoekerspas vrijwilligerswerk te faciliteren. Het tarief voor de maatschappelijke parkeervergunning stellen we gelijk aan een bestaand parkeertarief.

Normaliter zouden maatschappelijke organisaties in Groningen voor de eerste bedrijvenvergunning €120,45 betalen, en voor de tweede en volgende vergunning €529,25. Dit is een forse prijs voor vrijwilligerswerk. Gegeven de

Volgvel 5

prijsstelling in andere gemeenten lijkt het ons gepast het tarief gelijk te stellen aan het tarief voor de eerste bedrijvenvergunning. Deze bedraagt in 2023 €120,45. Daar waar het kan De maatschappelijke vergunning geldt alleen voor straatparkeren, omdat voor parkeren in de garages een marktconforme prijs moet worden gevraagd. Er mag geen publiek geld in de exploitatie van onze garages verdwijnen, dus ook geen gereduceerd tarief via een maatschappelijke parkeervergunning. In de gebieden Europapark en Ebbingekwartier kunnen we de maatschappelijke parkeervergunning niet uitgeven, omdat in die gebieden geen straatparkeervergunningen worden uitgegeven. In de binnenstad en binnenstad-oost geldt een quotum. Dat betekent dat we het aantal straatparkeervergunningen maximaliseren. In wijken met een quotum kunnen we de maatschappelijke vergunning beperkt uitgeven. Daar is parkeerdruk immers al hoog. Een maatschappelijke vergunning kan alleen geldig zijn in een parkeergebied (niet stadsbreed) en kan alleen worden uitgegeven aan de organisatie (niet aan de vrijwilliger). Pilot Met een maatschappelijke parkeervergunning voeren we een nieuw parkeerproduct in. We stellen voor om dit te doen als van een pilot van twee jaar. Dit geeft ons de mogelijkheid om bij te sturen mochten ongewenste effecten zoals misbruik van de vergunning zich voordoen.

Anderzijds geeft het ons ook de mogelijkheid de voorwaarden te versoepelen mocht het product onvoldoende aansluiten op de behoefte. Na afloop van de pilot delen we met uw raad een evaluatie van de maatschappelijke parkeervergunning en maken we een besluit over het voortzetten van de vergunning. Financiële consequenties De financiële consequenties van de invoering van de maatschappelijke parkeervergunning zijn lastig in te schatten. Voor een deel zal de maatschappelijke parkeervergunningen inkomsten uit kortparkeren derven. Hoe veel precies valt lastig in te schatten. Voor een ander deel zullen organisaties van bedrijvenvergunningen overstappen naar de maatschappelijke parkeervergunning. Deze is goedkoper. De kosten voor de invoering van het parkeerproduct zijn verwaarloosbaar. We schatten in dat de gemiste inkomsten neerkomen op €50.000 per jaar . Tot slot Met deze brief informeren wij uw raad over de komst van de maatschappelijke parkeervergunning. We bieden het welzijnswerk, basis- en middelbaaronderwijs, zorginstellingen en kinderopvang en peuterspeelzaalwerk de mogelijkheid om voor 32 uur vrijwilligers voor een lager tarief te laten parkeren. Hiermee denken wij maatschappelijke organisaties op een goede wijze bij te staan in het parkeren van vrijwilligers. We bieden parkeren aan op maat, voor een aantrekkelijker tarief, máár met eenzelfde ruimtebeslag.

Tegelijkertijd houden we zo vast aan ons principe: de dominantie van de auto verminderen we. Ook blijven we forenzen stimuleren te kiezen voor actieve en duurzame vormen van vervoer. Mocht uw raad eventuele overwegingen bij een maatschappelijke parkeervergunning willen meegeven, dan vernemen wij deze graag. Uiteindelijk besluit uw raad over toevoegingen van nieuwe parkeerproducten aan de parkeerverordening en de

Volgvel 6

parkeerbelastingverordening. In mei 2023 zullen wij dit raadsvoorstel inbrengen, onder voorbehoud dat het technisch ontwikkeld en beschikbaar is. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Koen Schuiling

secretaris, Christien Bronda

Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.