Actualisatie kredieten diverse mobiliteitsprojecten.pdf

Raadsvoorstel

Onderwerp

Actualisatie kredieten diverse mobiliteitsprojecten

Telnr.

14 050

Registratienummer Classificatie

Bijlagen -0

350303-2025 Openbaar

Portefeuillehouder

Broeksma

Langetermijn agenda (LTA) Raad

LTA ja: LTA nee:

Geheim

Vertrouwelijk (bij gebruik van persoonsgegevens)

Maand 1 Jaar 26 Niet op LTA

Voorgesteld raadsbesluit

De raad besluit: I. de totale kosten voor het Verbeteren fietstunnels Westelijke Ringweg vast te stellen op € 825.000,-- en het beschikbare krediet te verlagen met € 130.000,--, waarmee het totale krediet op € 825.000,-- komt; II. de totale kosten voor de fietsstraat Helperzoom, inclusief scopewijziging, te bepalen op € 4.370.000,--; III. hiervoor een aanvullend krediet van € 570.000,-- ter beschikking te stellen, waarmee het totale krediet op € 4.370.000,-- uit komt en dit te dekken uit: a. de vrijval Verbeteren fietstunnels Westelijke Ringweg van € 130.000,--; b. de aan het uitvoeringskrediet verbonden structurele kapitaallasten van € 18.480,-- te dekken uit de structurele intensiveringsmiddelen Mobiliteit; IV. voor de realisatie van de werkzaamheden voor Aanpak Ring Zuid een uitvoeringskrediet van € 1.640.000,-- ter beschikking te stellen; V. dit uitvoeringskrediet te dekken uit de bijdrage van € 1.640.000,-- van Aanpak Ring Zuid; VI. de totale kosten voor de Suikerzijderoute te bepalen op € 16.250.000,--; VII. hiervoor een aanvullend krediet van € 250.000,-- ter beschikking te stellen, waarmee het totale krediet op € 16.250.000,-- komt; VIII. de aan dit aanvullende krediet verbonden kapitaallasten van € 10.500,-- te dekken uit de structurele SIF middelen Suikerzijde; IX. de gemeentebegroting 2026 op deelprogrammaniveau overeenkomstig te wijzigen.

Samenvatting

De afgelopen jaren zijn we druk bezig geweest met de realisatie van onder meer de verbetering van de fietstunnels Westelijke Ringweg als tussentijdse maatregel, met de Suikerzijderoute waardoor het voorterrein van de Suikerzijde een ongelijkvloerse verbinding richting de binnenstad heeft gekregen en de realisatie van de fietsstraat Helperzoom Noord. Daarnaast voeren we in opdracht van Aanpak Ring Zuid diverse werkzaamheden uit, waarvoor uw raad nog geen krediet ter beschikking heeft gesteld. Bij het afronden van het project Aanleggen Groen Brailleweg in 2025 in het kader van werkzaamheden Aanpak Ring Zuid bleek dat een deel van deze kosten, die volledig gedekt worden door het Rijk, geactiveerd hadden moeten worden. Om dit te herstellen wordt nu alsnog een kredietaanvraag gedaan, waarbij de dekking volledig van het Rijk komt.

B&W-besluit d.d.: 9 december 2025

Vervolg voorgesteld raadsbesluit Aanleiding en doel

De afgelopen jaren is de druk op de openbare ruimte fors toegenomen. Het aantal inwoners in de stad en de omliggende dorpen is gegroeid, maar de openbare ruimte is niet in dezelfde mate meegegroeid. Er komen meer bezoekers in de binnenstad en er ligt een grotere druk op de wijken door binnenstedelijke verdichting of doordat werknemers van buiten de stad er bijvoorbeeld hun auto parkeren. Naast de toenemende druk van meer inwoners en bezoekers, gaat het ook om verschillende concurrerende functies die beslag leggen op dezelfde openbare ruimte. Ook brengt het veranderende klimaatproblemen als hittestress en wateroverlast met zich mee. Op 18 december 2025 ligt de Fietsstrategie Groningen 2025-2035 ter besluitvorming in uw raad. De Fietsstrategie, die is opgebouwd uit vijf deelstrategieën, is ons antwoord op de ontwikkelingen die op de gemeente af komen. De fiets kan én moet hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Met onze fietsstrategie willen we de fiets op verschillende plaatsen letterlijk en figuurlijk meer ruimte geven. Daarom gaan we door met het verbeteren van het bestaande fietsnetwerk en de aanleg van bredere fietspaden en nieuwe fietsverbindingen. Maar ook met gedragsbeïnvloeding en door meer en beter gebruik te maken van het zelf organiserend en het lerend vermogen van onze fietsers.

In het door uw raad vastgestelde Uitvoeringsprogramma Lopen, Fietsen en Verkeersveiligheid 2023-2030 zijn tientallen projecten opgenomen die ervoor zorgen dat we onze ambities ook waarmaken en de fietser maximaal gefaciliteerd wordt. Zowel de fietsstraat Helperzoom Noord als de Suikerzijderoute zijn hierin opgenomen. Sinds de omgevingsvisie Next City (2018) wordt volop ingezet op het vergroten van de leefkwaliteit. Eén van de meest prominente opgaven in de Mobiliteitsvisie Groningen ‘Goed op Weg’ is de keuze voor een ‘doorwaadbare stad’. Dat is een stad waarin fietsen of lopen de makkelijkste manieren zijn om je te verplaatsen. Je kunt weliswaar nog steeds met de auto, maar het is niet langer vanzelfsprekend dat het zo snel mogelijk moet kunnen. De leefkwaliteit staat in onze gemeente centraal en bij het vormgeven van de openbare ruimte nemen we afscheid van de autologica. Als tussentijdse maatregel Ring West Verbindt (Verbeteren fietstunnels Westelijke Ringweg) is de fietsverbinding tussen Kostverloren en Vinkhuizen bij de sportvelden Vinkhuizen (West End) omgelegd mede op verzoek van bewoners uit Vinkhuizen. Bovendien is langs dit nieuwe fietspad een zogenaamde pumptrack (Crossbaan voor BMX fietsen) gemaakt.

Met de vaststelling van het zogenaamde ‘Rode Boekje’ in november 2014 heeft uw raad ingestemd met de inrichting van een aantal wegen die vanwege Aanpak Ring Zuid (ARZ) moesten worden aangepast. Het project ARZ is zoals bekend inmiddels afgerond. In opdracht van het projectbureau voert de gemeente nog een aantal werkzaamheden uit. Het gaat hierbij onder meer om de aanplant van groen langs de Brailleweg, Maaslaan en de fietsvallei richting de Vondellaan, de reconstructie van de Julianavijver, aanbrengen speelvoorzieningen Rivierenbuurt en het aanbrengen van de nog ontbrekende Sterrebostegels in het Zuiderplantsoen/Sterrebos. De genoemde mobiliteitsprojecten zijn allen in de uitvoering of zijn (grotendeels) gereed. In deze projecten zitten financiële plussen en minnen waardoor er aanleiding is om de kredieten van deze projecten te actualiseren. Kader

Verschillende beleidskaders zijn van invloed op de betreffende mobiliteitsprojecten: • •

•

Het ‘Rode Boekje’ uit 2014 met daarin de inrichtingsvoorstellen voor het onderliggend wegennetwerk die vanwege het project Aanpak Ring Zuid moeten worden aangepast. De parkeervisie ‘Ruimte Voor De Straat’ (2018) stelt dat de geparkeerde auto in de openbare ruimte soms wel heel veel ruimte inneemt. Dat levert straten op waar minder plek is voor groen, speelplekken of ontmoetingsplekken. Doel van de parkeervisie is om met een goed en evenwichtig parkeerbeleid de straat weer de ruimte geven, en – waar dat aan de orde is – de dominantie van parkeren terug te dringen. Waardoor plek kan worden geboden voor een ander gebruik van de straat; Het groenplan ‘Vitamine G’ (2020) omschrijft de ambities voor onder meer het versterken en vergroten van meer groen in de gemeente, meer klimaatadaptief maken van de openbare ruimte en het versterken van ecologische structuren. Ambitie is om alle groenstructuren binnen de gemeente zoveel mogelijk met elkaar te verbinden door nieuw groen toe te voegen en de benodigde infrastructuur aan te leggen tussen groengebieden;

2

•

•

•

•

De mobiliteitsvisie ‘Groningen Goed Op Weg (2021) schept de randvoorwaarden voor het Groningen van 2040. Een gemeente die duurzaam bereikbaar is en waarin leefkwaliteit bovenaan staat. Een gemeente met een robuust autonetwerk, ingericht op lagere snelheden. Een gemeente waarin voetgangers en fietsers alle ruimte krijgen, met een stevig en toekomstvast OV-systeem; De ontwerpleidraad Leefkwaliteit Openbare Ruimte ‘Nieuwe Ruimte’ (2021; De leidraad Openbare Ruimte is een inspiratiedocument voor toekomstige projecten binnen gemeente. Een beeldend product waarin een openbare ruimte wordt verbeeld, waarbij meer ruimte is voor thema’s als groen, sporten, spelen, klimaat en ontmoeten. Daarbij is in het bijzonder de koppeling gezocht met de mobiliteitsvisie; ‘Doorwaadbare Stad’ (2022) is het uitvoeringsprogramma van de mobiliteitsvisie die vooral focust op de herverdeling van de openbare ruimte: minder ruimte voor autoverkeer en parkeren en juist meer ruimte voor groen, voetgangers en fietsers. Daarvoor worden 50 km/uur-wegen getransformeerd in 30 km/uur-straten. De fietsstraat Helperzoom Noord is één van deze straten; De Fietsstrategie Groningen 2025-2035 (2025) sluit naadloos aan bij onze Mobiliteitsvisie en geeft richting aan de toekomst. Daarbij investeren we in veilige en aantrekkelijke fietsroutes en stallingen, maar ook in slimme campagnes en gerichte communicatie.

Zo zorgen we ervoor dat fietsen in Groningen een logische en aantrekkelijke keuze blijft voor iedereen die dat wil en kan.

Argumenten en afwegingen

Fietsstraat Helperzoom Noord De fietsstraat Helperzoom Noord is in uitvoering in het deel tussen de Helperbrink en station Europapark conform het voorlopige ontwerp zoals wij u dat in september 2021 hebben voorgelegd. Vanuit onder meer de bewonersorganisatie Helpman komt de vraag naar voren waarom de fietsstraat niet wordt doorgetrokken tot aan de Waterloolaan. Het huidige plan voorziet in een 30 km inrichting tussen de Helperbrink tot de K+R bij het station Europapark. Bij de uitvoering van Ring Zuid is het deel van de Helperzoom Noord ter hoogte van het Zuiderplantsoen gerealiseerd. Hier begint ook een 30 km regime. Hierdoor dreigt nu een situatie te ontstaan dat een klein gedeelte van de Helperzoom (circa 250 meter) 50 km blijft. Dat past niet in ons beleid en kan bovendien tot verwarring bij verkeersdeelnemers leiden. Daarom stellen we voor om ook het laatste stuk van de Helperzoom Noord alsnog als 30 km in te richten conform de fietsstrategie. Daarnaast is gebleken dat er sinds het beschikbaar stellen van het krediet door uw raad grote prijsstijgingen zijn geweest. Bovendien hebben we, mede op uw verzoek, de kruising van de Helperzoomtunnel met de Helperzoom meerdere keren aangepast. Deze kosten zijn ten laste van de fietsstraat Helperzoom Noord gekomen.

Dat geldt ook voor extra vleermuismaatregelen die nog nodig waren om een betere vliegroute te realiseren bij station Europapark. Dit is nog een gevolg van de bouw van het station in 2011. Verder blijkt dat de fundering van de huidige Helperzoom op een aantal plekken slechter is dan we van te voren hadden ingeschat. Om voorgaande redenen is voor de fietsstraat Helperzoom extra krediet nodig. Suikerzijderoute Met de komst van de Suikerzijderoute heeft het voorterrein van de Suikerzijde een ongelijkvloerse verbinding gekregen richting de binnenstad. Conflictvrij kan de Westelijke ringweg en het spoor worden gepasseerd. Deze langzaam verkeer verbinding al geruime tijd opengesteld, maar is niet helemaal klaar. Het gaat hierbij om het groen tussen het spoor en de Admiraal de Ruijterlaan. We zien nog kans om het groenontwerp iets te versoberen, zonder concessies te doen aan de ecologische doelstellingen voor dit gebied hebben. Ondanks deze versobering lukt het niet om binnen het door uw raad beschikbaar gestelde krediet, het groenplan te realiseren en is daarom een aanvullend krediet nodig. Met name omdat bij dit project de indexeringskosten te laag waren ingeschat. Verbeteren fietstunnels Westelijke Ringweg Op verzoek van onder meer bewoners uit Vinkhuizen is het fietspad langs de sportvelden Vinkhuizen omgelegd waardoor een veel sociaal vriendelijker fietspad is ontstaan.

Daarnaast zorgt de nieuwe pumptrackbaan voor meer reuring én sociale controle op en nabij het fietspad. Bij dit project zijn we ruim binnen het beschikbare krediet gebleven en is er daarom sprake van vrijvallende middelen. Dit komt met name omdat de uitvoeringskosten lager waren dan we van toe voren hadden ingeschat. Werkzaamheden voor Aanpak Ring Zuid In opdracht van Aanpak Ring Zuid voert de gemeente de realisatie van het groenplan langs de Brailleweg, Maaslaan en de fietsvallei uit. Naast deze werkzaamheden passen we ook de Julianavijver aan conform de ‘nieuwe’ Ontheffing wet Natuurbescherming en voeren we de laatste werkzaamheden uit in het Zuiderplantsoen/Sterrebos. Daarnaast brengen we nog speelvoorzieningen aan in de Rivierenbuurt. Daarnaast hebben wij ARZ gevraagd om robuustere Sterrebostegels te

3

leveren. Bij het afronden van het project Aanleggen Groen Brailleweg in 2025 in het kader van werkzaamheden Aanpak Ring Zuid bleek dat een deel van deze kosten, die volledig gedekt worden door het Rijk, geactiveerd hadden moeten worden. Om dit te herstellen wordt nu alsnog een kredietaanvraag gedaan, waarbij de dekking volledig van het Rijk komt. Maatschappelijk draagvlak en participatie

Voor alle projecten heeft participatie plaatsgevonden. Het actualiseren van de kredieten van de betreffende projecten is niet met de omgeving besproken. Financiële consequenties

De onderstaande kredieten heeft uw raad ter beschikking gesteld. Verbeteren fietstunnels Westelijke Ringweg Vrijval investeringsmiddelen HOV (structureel €20.000,--) Bijdrage provincie Groningen Vrijval SIF middelen verkeer jaarschijf 2022 (voor de pumptrack) Co investeringsfonds (voor de pumptrack) Totaal:

€ 435.000,-€ 435.000,-€ 50.000,-€ 35.000,-€ 955.000,--

We gaan ervan uit dat vanwege de lagere kosten de bijdrage van de provincie voor het krediet van € 870.000,-- (2 x € 435.000,--) na rato minder wordt. Het gaat hierbij om een bedrag van € 66.000,-- minder subsidie. De genoemde aanvullende middelen (vrijval SIF middelen verkeer jaarschijf 2022 en Co investeringsfonds totaal € 85.000,--) hebben geen betrekking op de bijdrage van de provincie. Deze middelen zijn gebruikt voor de realisatie van de pumptrackbaan. Uw raad heeft hierover op 20 juni 2021 onder agendapunt 8j een besluit genomen. Fietsstraat Helperzoom Noord Totaal krediet van € 3.800.000,-- met als dekking ‘intensiveringsmiddelen voor Verplaatsen onderdeel fietsmaatregelen, jaarschijf 2021 (€ 43.000,-- structureel)’ en extra beleidsmiddelen ‘Leefkwaliteit’, jaarschijf 2019 (€ 11.000,-structureel). Uw raad heeft hierover op 25 september 2019 onder agendapunt 7d een besluit genomen. Suikerzijderoute Totaal krediet van € 16.000.000,-- met als dekking het SIF met € 680.000,-- als kapitaalslasten. Uw raad heeft hierover op 15 november 2023 onder agendapunt 3c een besluit genomen. Werkzaamheden voor Aanpak Ring Zuid Wij hebben uw raad nog geen kredietvoorstel voorgelegd vanwege werkzaamheden die Aanpak Ring Zuid (ARZ) op het terrein van de gemeente zou laten uitvoeren.

Om financiële redenen is ervoor gekozen dat de gemeente de werkzaamheden op haar grondgebied zelf uitvoert en is met ARZ (feitelijk RWS) overeengekomen dat de plussen en minnen voor risico van de gemeente zijn. Hierdoor is het noodzakelijk dat de gemeenteraad voor deze werkzaamheden een krediet ter beschikking stelt. Met ARZ hebben we afgesproken dat wij deze werkzaamheden voor € 2.283.000,-gaan uitvoeren. Inmiddels zijn de aanbestedingen van de groenwerkzaamheden Brailleweg en reconstructie Julianavijver geweest en is het groenplan in de uitvoering. Voordeel van gemeentelijke uitvoering is dat wij het groenplan op onderdelen nog konden aanpassen waardoor er in plaats van ‘exotische’ bomen en struiken veel meer inheemse bomen en struiken worden aangeplant. De plaatsing van de speelvoorzieningen wordt nog besproken met de bewoners van de Rivierenbuurt. Wij hebben ARZ gevraagd om robuustere Sterrebostegels te leveren. Begrotingsrechtmatigheid In artikel 16 van de financiële verordening is opgenomen dat lasten- en kredietoverschrijdingen altijd onrechtmatig zijn.

Afwijkingen worden onder andere als acceptabel/passend binnen het bestaand beleid aangemerkt als er sprake is van een overschrijding van lasten welke past binnen het bestaande beleid maar wordt veroorzaakt door een feit/gebeurtenis dat zich voordoet op het moment dat er geen begrotingswijziging meer door uw raad kan worden vastgesteld en budgetoverschrijdingen van lasten die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten.

4

Voor de fietsstraat Helperzoom is in 2025 sprake van een onrechtmatigheid van € 200.000,--. Aangezien deze overschrijding passend is binnen het bestaande beleid maar hiervoor in 2025 geen begrotingswijziging meer kan worden vastgesteld is deze als acceptabel aan te merken. Voor realisatie van de werkzaamheden voor Aanpak Ring Zuid is in 2025 sprake van een onrechtmatigheid van € 813.000,--. Aangezien voor realisatie van de werkzaamheden een bijdrage vanuit Aanpak Ring Zuid wordt ontvangen en het niet meer mogelijk is hiervoor in 2025 een begrotingswijziging vast te stellen, is deze onrechtmatigheid als acceptabel aan te merken. Deze acceptabele onrechtmatigheden worden verwerkt in de rechtmatigheidsverantwoording van het college in de jaarrekening 2025. Actualisatie van de kredieten Bij de verbetering van de fietstunnels Westelijke Ringweg is een vrijval van € 130.000,--. Hierdoor ontstaan het onderstaande krediet: Verbetering Fietstunnel Westelijke Ringweg € 955.000,-- - € 130.000,-- = € 825.000,-Bij de fietsstraat Helperzoom Noord is er sprake van een tegenvaller en scopeuitbreiding. We stellen voor deze tegenvaller/scopeuitbreiding te dekken (€ 440.000,--) uit de intensiveringsmiddelen Mobiliteit en uit de vrijval (€ 130.000,--) verbetering fietstunnel Westelijke Ringweg waardoor er totaal € 570.000,-- is.

We stellen voor om de tegenvaller (€ 250.000,--) bij de Suikerzijderoute te dekken uit het SIF (€ 10.500,-- structureel). Hierdoor ontstaan de onderstaande kredieten: Fietsstraat Helperzoom Noord Suikerzijderoute

€ 3.800.000,-- + € 570.000,-- = € 4.370.000,-€ 16.000.000,-- + € 250.000,-- = € 16.250.000,--

Voor de werkzaamheden die wij voor ARZ uitvoeren uw raad nog geen krediet ter beschikking gesteld. We stellen voor om hiervoor € 1.640.000,-- ter beschikking te stellen met als dekking de bijdrage (€ 2.283.000,--) die we van ARZ ontvangen. Dit bedrag is als volgt op gebouwd: • Vergoeding werkzaamheden Brailleweg €1.496.000,-• Vergoeding werkzaamheden Julianavijver € 610.000,-• Vergoeding werkzaamheden Sterrebos/Zuiderplantsoen € 157.000,-• Vergoeding speelvoorzieningen € 20.000,------------------------Totaal € 2.283.000,-We hebben robuustere Sterrebostegels besteld. Dit vergt een investering van € 40.000,--, dat kan worden gedekt uit de bijdrage die we van ARZ hebben ontvangen. Daarnaast is duidelijk dat er financiële middelen overblijven uit de werkzaamheden die we voor ARZ uitvoeren. We denken er over om deze financiële middelen te gaan inzetten voor optimalisaties van het door ARZ gerealiseerd werk zoals het Zuiderplantsoen en invulling te geven aan uw motie over het participatieproces Geheugenpaviljoen. U ontvangt hiervoor nog een separaat voorstel. Begrotingswijzigingen investeringen:

Overige consequenties

Er zijn geen overige consequenties voorzien.

5

Vervolg

Na uw raadsbesluit zullen de betreffende kredieten in de begroting worden aangepast. Daarnaast ontvangt u nog een raadsvoorstel over de inzet van vrijval middelen uit de werkzaamheden die wij voor ARZ hebben en gaan uitvoeren. Lange Termijn Agenda

Dit onderwerp is opgenomen op uw LTA van januari 2026. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Roelien Kamminga

secretaris, Sander Gerritsen

Dit raadsvoorstel is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.

6