29-03-2022 verslag gemeenteraad 16.30 uur - Stadskerk.pdf

Zaal: [applaus] 01:48:40

Voorzitter: Zo kom ik bij de man die het liefst een speech wil van een minuut of twintig: Wim Koks. Ook al zo een ervaren kracht. Iemand die, toen ik bij het kennismakingsgesprek het stadhuis binnenliep, zei: "Ken je me nog?" Wat dacht je zelf, zei ik. Wim, ik weet dat je er, net als Koosje, wat moeite mee hebt dat we nu in een kerk zitten, maar tel je zegeningen. Wees blij dat we in ieder geval als raad hier weer fysiek bijeen zijn, zij het dan om nu afscheid te nemen. Net als Koosje kwam je in 2014 in de raad. De SP had op dat moment twee jaar oppositie achter de rug na de tramcrisis van 2012, maar de fractie had zich snel in de kunst van het oppositievoeren bekwaamd en jij paste daar prima in. Je had gewerkt in de opvang voor dak- en thuislozen – daar kenden we elkaar van – en altijd had je je al ingezet voor mensen die het niet goed getroffen hebben in onze samenleving. Dat werk heb je in onze gemeenteraad voortgezet. Je was de werkkracht van de fractie. Waar hebben we je niet over gehoord? Zuidelijke ringweg, Gerrit Krolbrug, Oosterhamriktracé, het verdwijnen van de bussen van de Grote Markt, verbouwing van het hoofdstation en Skaeve Huse. De jeugdzorg verdient aparte vermelding. Dat zat ook nog eens in je portefeuille en je was voorzitter van de Begeleidingscommissie Jeugdzorg. Die taak heb je met verve vervuld.

Je was initiator van meerdere raadplegingen met mensen uit het veld en ouders. Je was sowieso 'Mister Begeleidingscommissie', als ik toch twee niet-Nederlandse woorden mag gebruiken. Sorry, Wim. Het voorzitterschap van de Begeleidingscommissie Stationsgebied deed je er ook nog eens een keer bij. Met het ooit eens uitgerekende gemiddelde van vijftien komma negen uur per week voor het werk als raadslid kun jij het gewoon niet gered hebben. Je was trouwens ook 'Mister LTA', want als er iemand is die de langetermijnagenda van de raad in de gaten houdt, dan ben jij dat. Als er ook maar iets is wat niet klopt, dan horen we het ook van jou. Er ontgaat je niets. Je zit er bovenop en dat is hartstikke goed. De raad bepaalt zijn eigen agenda en dan is het van groot belang dat je alle informatie hebt. Over agenda gesproken, lid van de Agendacommissie was je ook. Een hele waardevolle kracht voor wie de politiek nooit ver weg was. Af en toe had je wel wat moeite met het uit elkaar houden van de petten. In ieder geval vonden de leden dat, maar je stond altijd open voor feedback en dan kon iedereen er ook wel weer om lachen. Hoe we jou in ieder geval 19

nog vele raadsperioden lang zullen blijven herinneren, is hoe jij streed tegen het gebruik van Engelse en moeilijke woorden. "Wie begrijpt het nog buiten het stadhuis?", riep je eind 2019 als voorzitter van de Raadscommissie Werk en Inkomen. Het ging je niet alleen om het gebruik van Engelse woorden door de raadsleden. Het ging je er vooral om dat allerlei onbegrijpelijke vaktermen, die veel in beleidsstukken voorkomen, niet worden gebruikt. "Dat komt de toegankelijkheid van onze besluitvorming niet ten goede", zei je. "We besluiten voor alle inwoners, ook voor de 16 procent van onze inwoners die laaggeletterd zijn". Je had iets bedacht, iedere keer als tijdens de vergadering een raadslid of een wethouder een Engelse term of vakterm gebruikte, dan liet je een piepje afgaan. De spreker kon dan uitleggen wat die term betekende of een goed Nederlands woord gebruiken. Met die piep heb je een punt gemaakt. Ik wil je enorm bedanken voor je inzet in de afgelopen jaren voor onze raad en voor de Groningers. Het ga je goed. 01:53:57

Zaal: [applaus] 01:54:03

Voorzitter: Jan Pieter Loopstra, die zo een tien jaar geleden in de gemeenteraad van Groningen kwam en aan wie dat totaal niet is af te zien. In de decade die volgde, ontpopte je je als een heel markant raadslid. Als jij je mond opendoet, gebeurt er wat. We kennen geen 'Klaretaalbokaal' zoals de Provinciale Staten. Die prijs is er gekomen op initiatief van jongeren die vonden dat politieke debatten zo moeilijk te volgen zijn vanwege het ingewikkelde taalgebruik. Van ingewikkeld taalgebruik heb jij, Jan Pieter, geen last. Dat is een compliment. Glashelder zijn je betogen en vooral ook jouw interrupties. Mochten we ooit zo een prijs instellen dan vernoemen we deze naar jou. Glashelder dus en regelmatig behoorlijk direct in het debat. Gelukkig was een grap nooit ver weg en anders wel je innemende glimlach om het weer goed te maken. Je staat bekend als standvastig, 'njet' tegen een Diftar en toen de kinderboerderij dreigde weg te gaan uit het Stadspark was jij er om daartegen te ageren. Ook voor de klassieke losse stoeptegel trok je je neus niet op. Daarin kreeg je de raad mee voor een aanpak voor toegankelijke stoepen en voetpaden in Groningse dorpen en wijken. Je liet echter ook telkenmale je sociale hart spreken, bijvoorbeeld met je initiatief voor aandacht voor de werkende armen. Je kwam verder op voor de ambtelijke organisatie, als er aan deskundigheid werd getwijfeld.

Van jou mag de gemeenteambtenaar van de gehaktbal en de vleeskroket in de kantine blijven genieten. Binnen je partij had je de rol van nestor, coach, vraagbaak, klusjesman en verbinder. Dat je niet hoog op de nieuwe kandidatenlijst terechtkwam, vond je jammer. Ambities had je nog zeker en je zei: "Ik ben nog niet uitgepolitiekt". Jan Pieter, je bent een echte Groninger en een hartstochtelijk fan van FC Groningen. Check zijn twitteraccount en je bent helemaal op de hoogte van het wel en wee van onze FC. We zullen je dus niet snel vergeten, zeker niet voor 2040, want dan bestaat Groningen duizend jaar. In november 2016 diende jij een motie in – en die werd ook nog overgenomen – om jaarlijks alvast een gepast bedrag te reserveren om dat jubileum op uitbundige en feestelijke manier te vieren. Besturen is vooruitzien en dat deed jij, 24 jaar vooruit. Je wordt natuurlijk als eregast uitgenodigd. Heel erg bedankt. 01:57:58

Zaal: [applaus]

20

01:58:01

Voorzitter: Zo kom ik tot slot bij René Staijen. Voor veel mensen was je een onbekende toen je in 2020 voor de Stadspartij de raad binnenkwam. Je was trouwens al wel commissiewoordvoerder. In de oude gemeente Ten Boer was je absoluut geen onbekende en in Woltersum ben je zelfs wereldberoemd. Een nieuwkomer in de politiek was je dus allesbehalve. Sterker nog, je hebt er van iedereen in deze zaal de meeste dienstjaren op zitten als raadslid, ongeveer evenveel als de raadsnestor. In 2008 werd je raadslid voor Algemeen Belang in de gemeenteraad in Ten Boer en vrijwel gelijk ook fractievoorzitter tot aan de herindeling, die voor jou niet zo hoefde. Een jaar voor de herindeling fuseerden jouw partij met de Stadspartij. Je werd in Ten Boer ook plaatsvervangend raadsvoorzitter en voorzitter van de commissievergaderingen. Voorzitten kon je goed. Ten minste, als je van een beetje strenge voorzitter houdt. Dat had als voordeel dat vergaderingen bij jou nooit te lang duurden. Zelf was je ook niet echt lang van stof. Je woordvoeringen waren kordaat en to the point – sorry, Wim – onder het motto: niet zeuren, maar doorpakken. Je dossierkennis was befaamd. Je kende de stukken en als een collega iets zei dat niet klopte, interrumpeerde je gelijk om het recht te zetten. Je was de financiële man van de fractie.

Je wordt zelfs een rekenwonder genoemd en jouw kennis van de financiën werd ook door de overige fracties hooglijk gewaardeerd en was ook handig met het oogpunt om uit artikel 12 te blijven. Je liefde voor cijfers kon je ook kwijt in de Rekenkamercommissie. Uiteraard had het aardbevingsdossier vanaf het begin je volle aandacht, net als de aanpak van de gifput in Woltersum. Een grote wens van het dorp, die uiteindelijk pas na de herindeling wordt gesaneerd. Ze zeggen wel eens dat lokale partijen precies weten wat er speelt op lokaal niveau. Dat verhaal gaat niet helemaal op. Het verhaal is, René, toen in 2012 de dijk langs het Eemskanaal op doorbreken stond en het water bij jou in de slaapkamer stond, je van niets wist en ze je moesten waarschuwen. Woltersum was landelijk nieuws, houdt die het of houdt hij het niet? "Zo een nacht vergeet je nooit weer" zei je later, toen je er op terugkeek. Met kruiwagens ploeterde je door de modder. Je noemde het 'de nacht van de sokken'. Omdat je laarzen lekten, ging je regelmatig naar binnen om je sokken met de haardroger van je vrouw, Ingrid, droog te blazen. Honderden mensen en alle inwoners van Woltersum werden geëvacueerd. Uiteindelijk hield de dijk het, maar het scheelde niet veel. Campagnevoeren daar geniet je van. Op pad met de campagnekaravaan en jij galmend als een stadionspeaker op pleinen en straten.

Een fanatieke posterplakker was je ook en dat hebben we ook deze campagne weer kunnen zien. De vele posters van de Stadspartij die overal hingen – tot op de dag van vandaag, merkte ik gisteren – dat was dus jouw werk. Een verzoek aan de nestor om het ook weer op te ruimen. In 2015 werd je voor de Algemene Waterschapspartij fractievoorzitter in het algemeen bestuur van Waterschap Noorderzijlvest. Zo blijft water een rode draad in je leven. Je hebt ook gewerkt in de scheepvaartsector en een botenman ben je gebleven. Je hebt er zelf ook één van voor tot achter helemaal opgeknapt. Meteen na het ingaan van het zomerreces ging je ermee weg en vlak voor de nieuwe raadsperiode was je behouden weer terug. René, bij de fusie met de Stadspartij heb je gezegd: "De stem van Ten Boer moet ook doorklinken in de nieuwe grote gemeenteraad van Groningen" en daar heb je heel veel aan bijgedragen. Je deed je raadswerk in Groningen zoals je dat in Ten Boer deed, op dezelfde toon en met dezelfde stijl. Dat zegt veel over wie je bent en dat is een goede eigenschap. Nu, René, jouw langdurige inzet en verdiensten voor de inwoners in Ten Boer en Groningen zijn ook in Huis ten Bosch 21

niet onopgemerkt gebleven. Ik ben daarom zeer verheugd om te kunnen mededelen dat het Zijne Majesteit de Koning heeft behaagd je koninklijk te onderscheiden. Je bent bij koninklijk besluit benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Mag ik je verzoeken naar voren te komen? 02:03:51

Zaal: [applaus] 02:05:06

Voorzitter: Dan geef ik nu graag het woord aan René Bolle. 02:05:08

De heer Koks: Voorzitter, kunnen we misschien ook even een sanitaire stop inlassen? Drie minuten? 02:05:34

Voorzitter: Zullen we even bijkomen en dan kan iedereen ook het nieuwe lid van harte gelukwensen. Tien minuten pauze. 02:16:50

Voorzitter: Ik verzoek de leden van de raad hun plaats weer in te nemen.

-

Bijdrage van René Bolle, vertrekkend raadslid

02:17:17

Voorzitter: Ik geef het woord aan René Bolle. 02:17:21

De heer Bolle: Dank u wel, Voorzitter. In Groningen is het goed gebruik, dat als je netjes je raadsperiode vol maakt, je volksvertegenwoordigende rol dus serieus neemt, je bij het afscheid niet het laatste woord krijgt. Dat voorrecht is voorbehouden aan mensen die tussentijds afscheid nemen. Die krijgen soms zelfs na een krappe twee jaar uitgebreid het woord om bij hun afscheid de raad toe te spreken. Daarom mede namens Krista het volgende advies voor de nieuwe raad: stop met publiekelijke narcistische borstklopperij voor mensen die het niet eens één periode hebben weten vol te houden. Dat is eigenlijk ook de reden dat ik hier sta om de vertrekkende raadsleden toch nog een kort afscheidswoord te kunnen laten zeggen en natuurlijk ook, omdat ik zelf heel graag het laatste woord wil hebben. Nu heeft de heer Sijbolts dat voor mij verpest, omdat hij nog na mij komt, maar dat terzijde. Toen ik het bedacht, dacht ik, dan kan ik nog mooi een laatste speech houden. Echter, dat kan ik natuurlijk niet mijn speech zijn, want het gaat om de andere raadsleden, dus ik dacht, laat ik die andere 21 raadsleden vragen om famous last words. Dat heb ik geweten. Ik heb me niet gerealiseerd dat als je sommige raadsleden dertig seconden geeft, dat ze dan bij je terugkomen met een lap tekst die op een A4’tje past. Of vanmorgen om tien uur mij een lap tekst appen.

Of zelfs net nog – hoe laat is het nu? Half zeven – de heer Koks die mij nog een gewijzigde tekst aanlevert. Gelukkig is daar dan ook nog Ido die enkel 'doei' tegen jullie wil zeggen. Of Bob die mijn vraag gewoon helemaal negeert. Dat is trouwens ook een veelgebruikte truc door wethouders, dus wie weet zien we hem daar ooit nog wel eens terug, die oude politicus. Dan kom ik bij Diederik van der Meide, want we willen er toch zeker van zijn dat hij vertrekt, uit liefde voor Groningen. Hij wil jullie een korte – korte – les meegeven: "In de raad vraag naar de bekende weg. Je weet al wat het college of je 22

mederaadsleden vinden. Soms bevalt het antwoord, dan zit je in de regel in de coalitie. Als je in de oppositie zit, vind je de antwoorden meestal wat minder goed, vaak vooral een teken dat je een andere mening hebt dan het college. Het college zou van tevoren al moeten kunnen weten welke vragen er komen, maar dat bleek helaas vaak niet het geval te zijn. Soms heeft het college echt goede antwoorden, dan is er niets aan de hand en slaat de discussie dood. Soms heeft het college een heel slecht of onduidelijk antwoord. Ook dan slaat de discussie dood en vervalt het in wat oeverloos gebrabbel heen en weer. Het mooiste is natuurlijk als er geschorst wordt, dan is er een issue. Vaak sluiten de rijen van de coalitie zich dan en dat is maar goed ook, omdat veel van dit soort politieke kwesties niet echt ergens over gaan. Soms is er wel een crisis, maar vaker over personen dan over opvattingen en dat is jammer. Uiteindelijk is de kwaliteit van de besluitvorming in Groningen best goed en dat is ook het gevolg van een veel breder publiek debat, want het is zo dat de politiek de maatschappij volgt en niet andersom. Opvattingen van stemmers van leden en niet-leden van politieke partijen geven de doorslag. Liever een zogenaamd partijkartel, dan alleen maar een schreeuwer met een alternatief voor de democratie.

In die zin is populisme dus ook niet erg, in tegenstelling tot alle andere populistische geluiden die gefilterd zijn door de politiek. Daarom is Groningen zo een geweldige stad. Ga elkaar geen vliegen afvangen en probeer op hoofdlijnen verschillen bloot te leggen. Ik vond me zelf nooit een politicus. Dat is in mijn beleving een scheldwoord geworden, maar raadslid vond ik een mooie geuzennaam". Tot zover Van der Meide. 02:21:34

De heer Bolle: Schorsen, ik had het er al even over, dan kom je natuurlijk bij Martijn van der Glas uit. Een iets minder goede herinnering en een slechte nacht overgehouden aan de discussie over Diftar en zoals hij zelf zegt, de raad was er nog niet klaar voor. Ik begreep van Martijn dat het nu wel in het coalitieakkoord komt, toch? Goede herinneringen zijn er aan de discussie over de extra opvangplekken voor Syrische vluchtelingen. In Brabant werden de varkenskoppen uitgestrooid, terwijl er hier voor twee plekken een voorstel lag, wat uiteindelijk conform naar de raad kon. Ook een compliment voor hoe dat proces door het college, en Peter den Oudsten destijds, is aangevlogen. Veel mensen prijzen dat onderlinge contact in de raad, zoals Peter en Gerben. Zij wil er nog eens benadrukken dat het samen moet gebeuren en dat goed onderling contact cruciaal is. We vertegenwoordigen alle inwoners van de gemeente en coalitie of oppositie moet geen dingetje zijn, maar het moet gaan om wat we bereiken voor onze inwoners en met name voor de meest kwetsbaren. Ook Geeske wil meegeven, dat je vooral dat je vooral zou moeten proberen je eigen afwegingen te maken en dat controleren van het college ook een heel belangrijk onderdeel is. Niet alleen zorgen dat een plan een meerderheid heeft, we hebben geen 45 wethouders, zeven is al best veel. Blijf werken aan het goed betrekken van inwoners.

Ja, goed betrekken van inwoners geeft me gelijk gelegenheid om sorry tegen Jurri te zeggen, want ik heb Jurri niet gevraagd om zijn laatste woorden te geven. Bij deze, sorry. Tessa wil graag bedankt zeggen, blijf positief en het goede van elkaar inzien. Raadsleden inwoners, bestuurders en ambtenaren hebben allemaal uiteindelijk het beste met de gemeente voor, dus probeer ook die verbinding te zoeken. Investeren – ja, ik kon hier echt geen bruggetje voor vinden – "Investeren in sportvoorziening is investeren in het spelplezier samenkomen en gezondheid. Laat de gemeente hier nog meer werk van maken de komende jaren". Wie anders dan

23

Jasper Boter. Dan is er ook Ton van Kesteren. Hij had me beloofd dat hij er niet zou zijn en nu is er toch. In verband met zijn vele functies is namelijk zo [onhoorbaar]. "Na een teleurstellende entree en de afwijzing die ik heb ervaren, is het uiteindelijk toch een mooie periode geworden. Ik wil daarvoor iedereen, van collega raadsleden tot griffiemedewerkers van bodes tot ambtenaren, bedanken. Voor de herkozen en voor de nieuwe raadsleden, probeer echt de moeite te doen om je te verplaatsen in wat gewone mensen bezighoudt." 02:24:18

De heer Bolle: In die laatste woorden van Ton zag ik gek genoeg opvallend veel overeenkomsten met de laatste woorden van Koosje en Petra. Het raadslidmaatschap is een taak, een opdracht, veel lezen en vergaderen en dan snel iets op Twitter claimen als een succes, maar dat komt niet verder dan je eigen bubbel. Ik heb veel tijd gestoken in ontmoeting met inwoners en dat zijn tenslotte onze opdrachtgevers. Ga op pad, bezoek organisaties en mensen uit de wijk. In coronatijd werd het door velen gemist, maar het is juist dat contact, wat het raadslidmaatschap leuk maakt en wat ook nog eens veel oplevert. Dat er nu zo veel vrouwen in de raad komen, is een wens die in vervulling gaat. 02:25:03

De heer Bolle: Voor het volgende stukje moet ik echt even goed gaan staan, want ik kreeg mee dat het echt op timing en delivery aankomt. Iemand die ook afscheid neemt van de raad klaagde in een interview over het voorzitterschap van de burgemeester en dat het raadslidmaatschap een eervolle, maar ook erg zware verantwoordelijkheid betrof. Daarnaast vond hij het best wel veel werk, helemaal als je een 'gewone' baan ook serieus wil nemen en nog iets van een privéleven wil hebben. Toen kreeg hij een kind, nooit meer wat van Nick gehoord. Kinderen, daarvan zijn er ook flink wat geboren in de afgelopen raadsperiode. Gerben vroeg zich af of dit een record was en hij daagt de nieuwe raad uit om het te overtreffen. Van kinderen is het een klein bruggetje naar opa's en gelukkig zei de burgemeester, dat het punt van de heer Koks was overgekomen, dan kan ik weer een stukje schrappen. Dan ga ik naar de nieuwe tekst van de heer Koks: de nieuwe raad wil ik een uitspraak van Jan Pieter Loopstra meegeven. Hang deze in fractiekamers en begin de raadsvergaderingen er mee: de retorische vraag – hij zou retorisch moeten zijn – wie is hier eigenlijk de baas in Groningen? Ja, en wat Koks natuurlijk normaal gesproken doet, is het simpel houden.

Nu, dat simpel houden, dat is voor mijzelf ook nog een verbeterpunt, want ik kreeg als laatste woorden van Jan Visser door: "Kunnen we bellen vanavond of morgenochtend, want ik snap het niet." Gelukkig snapte hij het uiteindelijk wel en kreeg ik deze tekst door: "Vanochtend drong het tot mij door. Mijn beste raadslid die altijd de kern van een politiek debat weet te raken, mag dertig seconden mijn tekst uitspreken, nu dus nog 20. Natuurlijk vind ik het jammer dat ik, na niet eens een volle periode, niet rechtstreeks door kan in deze collegiale raad. Zelfs mijn outfit met mooie rode strik mocht niet baten. Nog tien seconden. Ga door met het goede gesprek onderling en vooral met onze inwoners. Dan kom ik jullie vast weer tegen en houd het een beetje links!" Deze periode was natuurlijk ook de eerste periode na de herindeling en René zegt daar het volgende over: "In Ten Boer was ik de buurman die namens hen in de raad zat. Ik maakte daar echt deel uit van het volk dat ik vertegenwoordigde. Ik ontmoette hun iedere dag en we kenden elkaar. In Groningen is door het tijdsbeslag van het raadswerk en het grote aantal inwoners het dagelijks contact vrijwel onmogelijk. Je kent elkaar minder en je maakt als raadslid niet meer direct deel uit 24

van het volk, dat je vertegenwoordigt. Ik weet niet hoe, maar ik hoop dat de raad ooit een oplossing vindt voor dit probleem, dat met die samenvoeging groter is geworden en wat ook sterk bijdraagt aan de verwijdering tussen burger en politiek". Ja, nu was ik hem bijna gewoon vergeten, want wie 'gewoon' zegt, die zegt: Jan Pieter Loopstra. Of nee, Jan Pieter Loopstra zegt vaak, dat vindt de Partij van de Arbeid 'gewoon'. Loopstra wil graag de aandacht vragen voor de pers en voor het belang daarvan en daarbij nog eens benadrukken dat aangenomen moties worden uitgevoerd. Nu was de motie, die de burgemeester net noemde, mij ook al opgevallen. Die is aangenomen, maar mijn vraag aan de heer Loopstra is: hoeveel geld is er uiteindelijk al gespaard sinds 2016, want ik heb het nog niet gezien in de begroting. Ja, en dan diversiteit. Dat is echt het punt waar Herman Pieter zich druk om maakt. Hij hoopt van harte dat er ook in de nieuwe raad weer wat mensen komen die het eigenlijk helemaal niet zo leuk vinden om te doen. Dat kan de boel namelijk een beetje in evenwicht houden. Voorzitter, het is tijd om af te ronden. Politiek is per definitie tijdelijk. Laat het een motivatie zijn om in de tijd die je gegund is, keuzen te maken met meer dan enkel rationele overwegingen. Luister naar je gevoel, stel vragen vanuit oprechte nieuwsgierigheid in de ander, luister en vraag door.

Niet met de wens om alles te willen weten, maar met de intrinsieke motivatie om het te willen begrijpen. Laat je niet afleiden door het politieke spel, maar vertrouw op je gevoel, zoals ook de kiezers hun vertrouwen aan jou hebben gegeven. Prachtige woorden van Sander, en dan noemen ze mij de dominee. Ik snap het niet. Na al die mooie woorden van mijn collega's rest mijzelf nog maar één ding om daaraan toe te voegen en dat is: moi. 02:30:03

Zaal: [applaus] 02:30:14

Voorzitter: Dank je wel, René. Dan blijkt toch maar weer dat het eerste deel van de speech die jij wijdde aan het afscheid van Paul de Rook toch best eigenlijk wel over jouzelf ging.

-

Bijdrage van nestor Amrut Sijbolts

Voorzitter: Dan komen we bij de nestor, Amrut. 02:30:30

De heer Sijbolts: Dank, Voorzitter. Dank René ook voor het wegmaaien van het gras voor mijn voeten. Voor de volgende keer moet ik dan maar, voor degenen die afscheid nemen, gaan spreken. Edelachtbare dames en heren, het is uw taak van de nestor om u tijdens een vergadering zoals deze toe te spreken. Echter, stelt de nestor zich elke keer bij dit soort bijeenkomsten en vergaderingen steeds weer dezelfde vraag: hoe lang wilt u na de voorgaande sprekers nog naar een verstrooide, grijze, oude en bovenal wijze man luisteren? Ik stel u gerust: omwille van de tijd en uw beperkte spanningsboog heb ik de helft van mijn verhaal al geschrapt. We schrijven twee januari 2019. Toen werd de eerste gemeenteraad van de nieuwe fusiegemeente geïnstalleerd. Daarmee zijn wij, inclusief de tussentijds vertrokken raadsleden, de eerste raadsleden van de nieuwe gemeente Groningen. We begonnen voortvarend. Zo zochten we naar een nieuwe burgemeester – hier zit hij – en voerden we tot grote vreugde van de SP-fractie een nieuwe werkwijze in. De uitbraak van de coronapandemie gooide echter op verschillende manieren roet in het eten. Het werd lastiger om invulling te geven aan onze rol als volksvertegenwoordiger. Het werkte 25

vertragend voor de ambities die we als raad hebben met de nieuwe werkwijze; het verkleinen van de afstand tussen onze inwoners en de politiek. In gesprek met onze inwoners in de wijken en dorpen werd minder in plaats van meer. Ook voor de onderlinge verhoudingen had de pandemie gevolgen. We troffen elkaar nog maar weinig in de wandelgangen of bij de koffiemachine of in de horeca van Groningen. Voor de persoonlijke ontmoeting was minder gelegenheid. Het is juist die persoonlijke ontmoeting die van grote waarde is voor de onderlinge verhoudingen binnen deze gemeenteraad. Toch is het ons veelal wel gelukt om ons kroonjuweel, hart op de inhoud zacht in de relatie, hoog in het vaandel te houden. Wie eenmaal begint aan het ambt van gemeenteraadslid weet dat er ooit een moment zal komen van stoppen en afscheid nemen. Vandaag nemen we afscheid van maar liefst 22 raadsleden en daarmee verdwijnt opnieuw een deel van de ervaring en het collectieve geheugen van deze gemeenteraad. Voor enkelen van u een zelfgekozen vertrek. Voor anderen was het de keuze van uw partij om u niet hoger op de kandidatenlijst te plaatsen. Dertien dagen geleden sprak de kiezer zich middels directe democratie uit en die heeft, zoals we allen weten, altijd gelijk. Met waardering hebben wij mogen genieten van de verschillende manieren waarop eenieder van u invulling gaf aan uw rol als volksvertegenwoordiger.

Soms voorspelbaar, soms verrassend, soms op het scherpst van de snede en een enkele keer net over het randje. Ieder met zijn of haar eigen bevlogenheid, al dan niet binnen de spreektijd met soms een strenge blik of vermanend woord van de voorzitter. Soms op hoofdlijnen, maar als het even kon tot in het allerkleinste detail. Ja, zelfs ook een enkele keer over de stoeptegels en bij tijd en wijle weerspiegelingen en vergezichten over het links-liberale, progressieve, sociale, christelijke, democratische, lokale en vrije gedachtegoed. Dat alles vaak vanaf de zijlijn ondertiteld door het gemopper van de heer Bolle en Ubbens. U heeft allen op een respectvolle en tomeloze wijze invulling gegeven aan het ambt van gemeenteraadslid. Dat was niet altijd makkelijk, zeker niet met het vergrootglas waar volksvertegenwoordigers soms onder liggen. Dit alles kan en kon niet zonder steun van het thuisfront, familie, vrienden en natuurlijk uw eigen fractiegenoten en partij en achterban. Uw passie en inzet werd niet altijd beloond. Toch ging u passioneel en onverstoorbaar door, onder het mom van nooit opgeven, altijd doorgaan. Niet voor uzelf, maar voor onze democratie, waarbij inhoudelijke verschillen niet ten koste zijn gegaan van de persoonlijke onderlinge verhoudingen. Voor 22 leden van deze gemeenteraad geldt na vandaag dat het 'gewone' leven weer aanbreekt.

Hoewel je een politicus wel uit de politiek kunt halen, haal je de politiek nooit uit een politicus. Dank jullie wel voor jullie inzet. Het ga jullie goed.

2. Afronding 02:35:20

Voorzitter: Dames en heren, daarmee zijn we bijna aan het einde van deze afscheidsbijeenkomst en gaan we zo een vorkje prikken. Niet, nadat ik memoreer dat deze periode zich ook heeft gekenmerkt door aanvankelijk de komst van een nieuwe gemeentesecretaris en daarna een nieuwe griffier. Ik wil ook hun enorm bedanken voor het vele werk wat zij – en daarmee dank ik natuurlijk ook onze organisatie en de griffie – doen om ons werk mogelijk te maken. 02:36:02

Zaal: [applaus] 26

02:36:11

Voorzitter: Om deze dag goed voor te bereiden, wil ik in het bijzonder heel hartelijk danken van de griffie: Roelf Reinders. Hij zit daar. Ik had – en daarmee wil ik ook afsluiten – nog beloofd dat ik het traditionele paardje van Museumtechnische Werken, dat we gelukkig in stand weten te houden, nog zou overhandigen aan de heer Staijen. Met die handeling sluit ik deze bijeenkomst en wens ik u allen goed eten en een fijne avond. Dank u zeer.

27