26-03-2025, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

Raadsvergadering.....................................................................................................................2 1. Opening en mededelingen................................................................................................2 2. Vaststellen agenda............................................................................................................3 3. Benoeming........................................................................................................................3 Installatie van raadslid René Staijen..............................................................................3 4. Initiatiefvoorstellen...........................................................................................................4 5. Conform stukken...............................................................................................................4 a. Vervangingsinvestering elektronisch toegangssysteem gymlokalen en sportzalen......4 b. Geheimhoudingsprotocol gemeente Groningen 2025..................................................4 c. Kredietaanvraag buitenfitness Oosterpark....................................................................4 d.

Vaststelling inrichtingsplan en uitvoeringskrediet, herinrichting Kwinkenplein, Kreupelstraat, Sint Walburgstraat en Kattenhage.............................................................5 e. Kredietaanvraag centrumplan Hoogkerk......................................................................5 f. Kredietaanvraag Insnijding Emmaviaduct......................................................................5 g. Kredietaanvraag Selwerd 2025.....................................................................................5 h. Regulering dag- en bezorghoreca binnenstad...............................................................5 i. Benoeming leden in audit committee en aanpassing verordening................................6 j. Voorbereidingskrediet Museum aan de A......................................................................6 k. Ontwikkelstrategie en vervolgfinancieringsaanvraag Zonne- en Batterijpark MeerstadNoord................................................................................................................................7 6. Bespreekstukken...............................................................................................................9 a.

Toepassing KoopGarant................................................................................................9 M05: Lokale binding......................................................................................................9 b. Voortgang Eerlijke Energietransitie per Q4 2024........................................................18 M06: ‘Het is koud zonder jou’ (Verduurzaming particuliere verhuur)........................18 M07: ‘Ik voel je energie’ (Energiecoaches)..................................................................18 c. Kader preventie en transformatie jeugdzorg...............................................................30 A01: Noem het bij zijn naam.......................................................................................30 A02: De raad wil grip op WIJ.......................................................................................30 M03: Bij voorkeur samen optrekken in preventie jeugdzorg......................................30 M08: Passend naschools opvangaanbod voor alle kinderen.......................................30 d. Beheerstrategie Sturen op Waarden IN Groningen (SWING)......................................46 M04: Maai de bij niet!.................................................................................................46 7.

Motie bij collegebrief......................................................................................................53 1

Motie n.a.v. Toekomstbeeld Oosterhamrikzone.........................................................53 M01: Geen busbaan door de Vinkenstraat en de E. Thomassen à Thuessinklaan......53 8. Motie vreemd aan de orde van de dag...........................................................................64 M02: Bezuinigingen op het hoger onderwijs? DOE-HET-NIET!....................................64 9. Sluiting............................................................................................................................69

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 26 MAART 2025 16.30 UUR Voorzitter: M. van ’t Veld (burgemeester) Namens de raad: J. van Hoorn (GroenLinks), F. Folkerts (GroenLinks), E. Hillekens (GroenLinks), J. Jones (GroenLinks), B. Leemhuis (GroenLinks), S. Middelhuis (GroenLinks), C. Nieuwenhout (GroenLinks), P. Swart (GroenLinks), T. van de Vendel (GroenLinks), J. van Veen (PvdA), I. Huitema (PvdA), R. Gierkink (PvdA), R. Pestman (PvdA), J. Scoop (PvdA), R. Tjepkema (PvdA), J. Lo-A-Njoe (D66), M. Gietema (D66), M. Martinez Doubiani (D66), A. Poelstra-Bos (D66), T. Rustebiel (D66), J. Bosma (PvdD), B. Hekkema (PvdD), W. Pechler (PvdD), T. van Zoelen (PvdD), Y. Menger (Stadspartij 100%), N. Hilboesen (Stadspartij 100%), H. Moerkerk (Stadspartij 100%), H. de Waard (SP), D. Brandenbarg (SP), J. Huisman (SP), I. Jacobs-Setz (VVD), E. Akkerman (VVD), R. Heiner (VVD), O. van Schagen (Student&Stad), D. Swets (Student&Stad), P. Vermerris (Student&Stad), P. Rebergen (ChristenUnie), L. Dwarshuis (ChristenUnie), J. de Haan (CDA), E. Armut (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN), K. Blauw (PVV) Namens het college: C. Bloemhoff (wethouder), K. de Wrede (wethouder), E. Eikenaar (wethouder), I. Jongman (wethouder), P. Broeksma (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder), M. Molema (wethouder) Namens de griffie: J. Spier

Raadsvergadering 1. Opening en mededelingen 00:11:41

Voorzitter: Lieve mensen, wij gaan beginnen. Goedemiddag allemaal, ook iedereen aanwezig op de publieke tribune en de mensen die meeluisteren en kijken. 00:12:01

Voorzitter: We horen het nu in stereo. 00:12:06

Voorzitter: Wij gaan beginnen. Ik heb berichten van verhindering van de heer Tjepkema en van onze wethouder Financiën. Onze Mirjam is naar Den Haag getrokken, want daar is een belangrijk overleg van de commissie Binnenlandse Zaken met de VNG over onze financiën. Uiteraard is de raad altijd het belangrijkste, maar als we moeten strijden voor onze middelen, dan moeten we daar zijn, dus wethouder Wijnja is daar. 00:12:35

Voorzitter: De heer Scoop sluit later aan heb ik begrepen. 00:12:39

Voorzitter: We hebben een jarige in ons midden. Onze Pablo, dat mag ik toch wel zeggen in plaats van je achternaam, is vandaag 23 geworden. Van harte 2

gefeliciteerd met je verjaardag. Als het goed is, krijg je zo door de bode een aardigheidje uitgereikt namens de raad. Jij krijgt maar één keer de kans om je verjaardag met de raad te vieren. Je trakteert ook nog, dat staat klaar. Fijn dat je er bent en we hopen op een mooie verjaardag. Ik begreep dat je gelukkig al verwend bent door je ouders. 00:13:27

Voorzitter: Ik zie nu op rechts... 00:13:30

Voorzitter: Ik zei aardigheidje, want ik wist niet dat het bloemen waren. 00:13:37

Spreker: Biologisch? 00:13:43

Voorzitter: Dan kom ik op nog een jarige, daar hebben we geen bloemen voor. De Partij voor de Dieren is vijftien jaar onderdeel van de gemeenteraad en dat vieren jullie ook met een traktatie. Ook aan jullie gefeliciteerd. 00:14:05

Voorzitter: Dan komen we bij het vaststellen van de agenda. Kunnen wij deze vaststellen, zoals deze nu voorligt? Ja? Wie zwijgt, stemt toe.

2. Vaststellen agenda 3. Benoeming -

Installatie van raadslid René Staijen

00:14:15

Voorzitter: We beginnen eerst met een benoeming. De heer Staijen, ik zie hem daar zitten. Wij hebben net kennisgemaakt, maar voor u is hij een bekende. Hij zal zitting nemen in de raad als Groep Staijen. Als je 'groep' heet, dan ben je opeens pluriform geworden. Zo is het officieel: Groep Staijen. Ik geef graag eerst het woord aan de voorzitter van de commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven, mevrouw Middelhuis. 00:14:44

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Dank, Voorzitter. De commissie uit de gemeenteraad van Groningen heeft de benodigde stukken ontvangen van de heer R.F. René Staijen, wonende in de gemeente Groningen. René Staijen is bij besluit van 6 maart 2025 benoemd tot lid van de gemeenteraad van Groningen en heeft deze benoeming aanvaard. De commissie rapporteert de raad dat zij de documenten heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat benoemde aan de in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert daarom tot toelating van René Staijen als lid van de gemeenteraad. De commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven; voorzitter Sophie Middelhuis, leden Elisabeth Akkerman en Jurrie Huisman. Dank. 00:15:31

Voorzitter: Dank, voorzitter. Dan kunnen wij overgaan tot de benoeming van de heer Staijen. Ik wil vragen of iedereen gaat staan bij dit formele moment en of u naar voren wilt komen. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, 3

rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen. Ik verzoek u mij na te zeggen, dat verklaar en beloof ik. 00:16:32

De heer Staijen (Groep Staijen): Dat verklaar en beloof ik. 00:16:33

Voorzitter: Dan wil ik u van harte feliciteren en heel veel succes en plezier wensen in deze raad. 00:16:57

Voorzitter: Ik stel voor dat wij u feliciteren, als we straks pauze hebben, en dat we nu de agenda vervolgen. Even kijken.

4. Initiatiefvoorstellen 5. Conform stukken Voorzitter: Ik kom nu bij de conform stukken.

a. Vervangingsinvestering elektronisch toegangssysteem gymlokalen en sportzalen Voorzitter: Eerst 5a en ik heb begrepen dat daar geen stemverklaringen zijn. Akkoord?

b. Geheimhoudingsprotocol gemeente Groningen 2025 Voorzitter: Dan 5b en daar is een stemverklaring van de Partij voor het Noorden. 00:17:29

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Dank, Voorzitter. Wij zullen voorstemmen, maar wel met het verzoek om de geheime bijeenkomsten vanuit het college tot een minimum te beperken. 00:17:43

Voorzitter: Stadspartij. 00:17:44

Mevrouw Menger (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Wij zullen ons aansluiten bij de stemverklaring van de Partij voor het Noorden. Dank u wel. 00:17:50

Voorzitter: Dat waren de stemverklaringen? Dan is dat voorstel vastgesteld.

c. Kredietaanvraag buitenfitness Oosterpark Voorzitter: Dan kom ik bij 5c Kredietaanvraag buitenfitness Oosterpark. De Partij van de Arbeid heeft een stemverklaring.

4

00:18:00

Mevrouw Gierkink (PvdA): Wij zullen natuurlijk voorstemmen, maar ik wilde nog benoemen, dat we het mooi vinden dat uit parkgesprekken zo een mooi initiatief komt en dat meer mensen lekker buiten kunnen sporten. 00:18:11

Voorzitter: Dank u. Geen andere stemverklaringen heb ik begrepen? Klopt, dan is dat ook vastgesteld.

d. Vaststelling inrichtingsplan en uitvoeringskrediet, herinrichting Kwinkenplein, Kreupelstraat, Sint Walburgstraat en Kattenhage Voorzitter: Daar kom ik bij 5d Vaststelling inrichtingsplan en uitvoeringskrediet. Geen stemverklaringen. Akkoord? Ja.

e. Kredietaanvraag centrumplan Hoogkerk 00:18:23

Voorzitter: Dan kom ik bij 5e Kredietaanvraag centrumplan Hoogkerk. Ook geen stemverklaringen heb ik begrepen. Klopt dat? Partij van de Arbeid. 00:18:32

Mevrouw Gierkink (PvdA): Excuses, dat is niet helemaal goed doorgegeven. We wilden toch niet onopgemerkt voorbij laten gaan, dat we door de enorme inspanning van inwoners van Hoogkerk bijna een half miljoen gaan uitgeven aan het centrum. Een prachtige samenwerking tussen ondernemers, inwoners, bedrijven en de gemeente die in een gezamenlijk proces daar iets heel moois van gemaakt hebben. Dat wilden we toch benoemen. Dank u wel. 00:18:57

Voorzitter: GroenLinks. 00:18:59

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): In aanvulling op de stemverklaring van PvdA willen wij benoemen hoe belangrijk het is dat hiermee veel geld wordt geïnvesteerd in klimaatadaptatie en vergroening op een plek waar de hittestress heel erg is. 00:19:15

Voorzitter: Dat waren ze? Daarmee is dat vastgesteld.

f. Kredietaanvraag Insnijding Emmaviaduct 00:19:17

Voorzitter: Dan kom ik bij 5f Kredietaanvraag Insnijding Emmaviaduct. Ik heb geen stemverklaringen. Akkoord? Ja.

g. Kredietaanvraag Selwerd 2025 00:19:24

Voorzitter: Dan kom ik bij 5g Kredietaanvraag Selwerd. Geen stemverklaringen? Nee, ook akkoord.

h. Regulering dag- en bezorghoreca binnenstad 00:19:31

Voorzitter: Dan kom ik bij 5h Regulering dag- en bezorghoreca binnenstad. Geen stemverklaringen, dus is dit ook vastgesteld. 5

i.

Benoeming leden in audit committee en aanpassing verordening

00:19:38

Voorzitter: Dan kom ik bij 5i Benoeming leden in audit committee en aanpassing verordening. Geen stemverklaringen? Dan is dit ook vastgesteld.

j.

Voorbereidingskrediet Museum aan de A

00:19:45

Voorzitter: Dan kom ik bij 5j Voorbereidingskrediet Museum aan de A. Een stemverklaring van Student en Stad. 00:19:52

De heer Swets (Student en Stad): Dank, Voorzitter. Wij zullen instemmen met dit voorbereidingskrediet, omdat het voor een deel al gedane werkzaamheden betreft die nu nog gefactureerd worden. We blijven wel kritisch op de businesscase, waarbij we als gemeente € 18 per kaartje moeten bijleggen en zullen dat proces kritisch blijven volgen. 00:20:09

Voorzitter: Dank u wel. D66. 00:20:14

De heer Rustebiel (D66): Helaas staat het Museum aan de A al een aantal jaar leeg, maar wij zijn ontzettend blij dat het college nu de ontwikkelingen vlot gaat trekken en dat het museum straks geopend wordt, zodat Groningen niet alleen een cultuurstad is, maar ook weer een museumstad kan worden met een prachtig historiserend museum. Wij zien daar erg naar uit. 00:20:30

Voorzitter: GroenLinks. 00:20:33

Mevrouw Middelhuis (GroenLinks): Dank. Wij gaan voor stemmen, want de GroenLinks-fractie is enorm blij met het Museum aan de A en de grote investeringen in erfgoed, cultuur en de aantrekkelijkheid van Groningen. Wij juichen heel erg toe dat deze unieke historische panden worden verduurzaamd en gerestaureerd en dat de gemeente dit project verder oppakt. 00:20:51

Voorzitter: Dat waren de stemverklaringen? Partij voor het Noorden. 00:20:55

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Voorzitter, ook wij zullen voorstemmen, maar we hebben de verwachting dat het project sneller gaat dan het nu gaat. Dat het niet verder vertraagt en dat we ook blijven merken dat er activiteiten zijn, ondanks dat het museum dicht is. Meer activiteiten dan enkel pop-up tentoonstellingen die vaak niet goed gecommuniceerd worden. We zijn wel voor het museum, Voorzitter. 00:21:21

Voorzitter: Stadspartij.

6

00:21:23

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank, Voorzitter. Wij sluiten ons aan bij deze stemverklaring van de Partij voor het Noorden. 00:21:30

Voorzitter: Dat waren ze? Dan is dit ook vastgesteld.

k. Ontwikkelstrategie en vervolgfinancieringsaanvraag Zonne- en Batterijpark Meerstad-Noord 00:21:33

Voorzitter: Dan kom ik tot slot bij 5k Ontwikkelstrategie en vervolg financiering Zonne- en Batterijpark. VVD. 00:21:41

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Wat de VVD betreft horen zonnepanelen op daken en niet in de natuur. Er zijn nog genoeg daken vrij om zonnepanelen op te leggen. Daarnaast vinden we dit geen kerntaak van de overheid en dat we onnodig risico lopen als overheid. Daarom is de VVD tegen dit voorstel. 00:21:58

Voorzitter: PVV. 00:22:00

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. Wij zijn ook tegen dit plan. Met al die extra stortingen maakt de gemeente zich kwetsbaar voor financiële risico's en dat vergroot ook het probleem van netcongestie. De gemeente Groningen wil een zonnepark en megabatterijpark bouwen, zo groot als Meerstad zelf, midden in een gebied waar mensen bewust kozen voor ruimte, rust en natuur. 00:22:18

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 00:22:20

De heer Van Veen (PvdA): De Partij van de Arbeid is blij dat we dit gaan doen, vooral omdat we dit zonnepark op zijn Gronings doen. Oftewel de winsten gaan naar Groningers die weinig geld hebben om hun huis te verduurzamen en er komt een grote groenstrook omheen wat goed is voor de biodiversiteit. Wij stemmen voor. 00:22:33

Voorzitter: GroenLinks. 00:22:36

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Wij stemmen ook voor met dezelfde reden als de PvdA. Daarbij is het belangrijk dat het landschap en de Fivel worden hersteld, dat netcongestie wordt tegengegaan door batterij-opslag en gefaseerd werken en dat er op allerlei mogelijke manieren wordt gekeken hoe de omwonenden hierin ondersteund kunnen worden, dus ook 10% participatie van hun energiecoöperatie. Dat zijn extra redenen om voor dit plan te zijn. 00:23:03

Voorzitter: ChristenUnie. 00:23:05

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Dank u, Voorzitter. Er zijn zonnepanelen op 7

daken nodig en ook dit soort zonneparken. Het is goed dat we dat in gemeentelijk beheer doen, zodat we de opbrengst kunnen verdelen onder alle Groningers en niet alleen onder de Groningers die geld hebben om zonnepanelen te kopen. Verder sluit ik me aan bij de woorden van de PvdA. 00:23:28

Voorzitter: De Partij voor het Noorden. 00:23:30

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Dank, Voorzitter. Ook wij zullen voorstemmen. We maken ons wel zorgen over de toekomstige businesscase. Als je ziet dat door de afschaffing van de salderingsregeling particulieren nog maar een kwart cent per kilowattuur krijgen in 2027, zou het daardoor kunnen dat de waarde van zonne-energie nog verder gaat dalen. We geven dit het voordeel van de twijfel. 00:23:53

Voorzitter: Stadspartij. 00:23:56

De heer Hilboesen (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Wij zullen voor dit voorstel stemmen, maar wel met een hele kritische noot over het hoe, wat en waarom. Daarom kondigen wij bij deze een initiatiefvoorstel aan met betrekking tot waterstof. Dank u wel. 00:24:11

Voorzitter: D66. 00:24:12

Voorzitter: Ik geloof dat we het hele rijtje afgaan. Dat was in het presidium niet het geval. D66. 00:24:17

Mevrouw Poelstra-Bos (D66): Dank u wel, Voorzitter. Net als eerder al genoemd, zijn er naast zonnedaken ook zeker zonneparken nodig. Zonnedaken alleen zijn niet genoeg om in onze vraag naar elektriciteit te voorzien. We moeten wel temporiseren. Vanwege de netcongestie moeten we heel goed kijken naar wat wel en niet mogelijk is en daarom is de combinatie met de batterij zo belangrijk. Ook zijn we blij met de uitvoering van de motie van D66 van een paar jaar geleden om de lokale omgeving niet alleen mee te laten delen in de lasten van zo een park, maar ook in de lusten. Ik denk dat dit mede ervoor heeft gezorgd dat er geen gang naar de Raad van State is geweest. Het is een lang proces geweest voor de inwoners, maar het heeft tot mooie resultaten geleid. 00:25:01

Mevrouw Poelstra-Bos (D66): Daarnaast zijn wij geen voorstander van het energiebedrijf, omdat wij denken dat het een groot risico is. Wij zien meer mogelijkheden voor samenwerking en decentrale opwekking van energie met omwonenden. Daar zijn meer mogelijkheden voor. We stemmen voor het voorstel. 00:25:17

Voorzitter: Het worden inmiddels eerste termijnen in plaats van stemverklaringen. Daar moeten we het de volgende keer in het presidium even over hebben. Kijk, ik dacht al. Ga uw gang. 8

00:25:27

De heer Hekkema (Partij voor de Dieren): Dank u, Voorzitter. Ook vanuit de Partij voor de Dieren instemming met het voorstel. Dit laat heel goed zien dat duurzame energieopwekking samen kan gaan met het versterken van de natuur. 00:25:39

Voorzitter: Heb ik iedereen gehad? Dan is dit voorstel akkoord.

6. Bespreekstukken a. Toepassing KoopGarant -

M05: Lokale binding

00:25:42

Voorzitter: Ik kom bij de bespreekstukken en begin bij bespreekstuk 6a Toepassing KoopGarant. Ik ga iets toelichten, want we hebben het gehad over de vele verschillende type moties die we met elkaar bespreken en hoe we dat gaan doen. Daarover hebben we een ei gelegd wat met u is besproken, maar ik lees nog even voor wat we hebben afgesproken, als het om moties en amendementen bij bespreekstukken gaat. 00:26:11

Voorzitter: De hoofdindiener licht het amendement of de motie toe en het dictum wordt uitgesproken. Dat doen we voortaan, zodat ook voor de publieke tribune of meekijkers of luisteraars duidelijk is waar we het over gaan hebben. Daarna is de eerste termijn woordvoering bij handopsteken, dus ik vraag wie het woord wil hebben. In deze woordvoeringen per fractie wordt ingegaan op het amendement of de motie en daar zijn interrupties mogelijk. Na de eerste termijn komt een reactie van het college. Daar zijn in principe geen interrupties toegestaan. 00:26:42

Voorzitter: Daarna is een mogelijkheid voor de tweede termijn van de raad. Daaropvolgend eventueel een tweede termijn van het college en dan stemmen we over de moties of amendementen. Een stemverklaring is mogelijk, behalve door de mede-indieners. Zo hebben we het met elkaar afgesproken. Het is misschien even oefenen, maar het komt vast goed. 00:27:03

Voorzitter: Ik begin dus bij 6a Toepassing KoopGarant. Daarbij is motie vijf, M 05, 'Lokale binding' van CDA en VVD. Wie geef ik als eerste het woord? CDA. 00:27:15

Mevrouw Armut (CDA): Dank u, Voorzitter. Dat dictum luidt als volgt: 00:27:19

Mevrouw Armut (CDA): Lokale binding toe te passen bij de toewijzing van KoopGarant en uit te werken of en hoe lokale binding kan worden gedefinieerd in de geest van ten minste zes van de afgelopen tien kalenderjaren ingeschreven te hebben gestaan op een adres binnen onze gemeentegrenzen en hiernaast andere schetsen voor lokale binding uit te werken en voor te leggen aan de gemeenteraad. 00:27:43

Voorzitter: Dank u wel. Wie wil in eerste termijn het woord? Het CDA. 9

00:27:52

Mevrouw Armut (CDA): Dank, Voorzitter. Je zette hier je eerste stappen en fietste talloze keren van school naar huis. Je leerde hier je vrienden kennen en zag de zon opkomen in de Poelestraat. Hier ontdekte je de liefde. Hier worden je ouders, opa en oma. Je wil hier kopen, wonen en oud worden. Je wil nooit meer weg uit Groningen. Helaas ontwaak je door de werkelijkheid ruw uit deze droom, omdat de woningnood duizenden Groningers... 00:28:20

Voorzitter: Heel even, want u krijgt nu al veel interrupties. Het wordt druk. Ik begin met de Partij van de Arbeid. 00:28:28

Mevrouw Huitema (PvdA): Het is een mooi romantisch beeld wat wordt neergezet van Groninger zijn. Daar zijn wij het natuurlijk mee eens en het is hartstikke mooi, maar wat als die Groninger vier jaar is weggeweest om een studie af te ronden en om wat voor reden dan ook terug naar Groningen komt. Zou het dan niet mogen? 00:28:43

Voorzitter: CDA. 00:28:44

Mevrouw Armut (CDA): Voorzitter, dat werkt volgens mij perfect. Er staat namelijk zes van de tien jaar, dus die vier jaar kunnen. 00:28:51

Voorzitter: Dan heb ik nog twee interrupties. 00:28:55

Mevrouw Huitema (PvdA): Als iemand tien jaar weg is geweest? 00:28:57

Voorzitter: De SP eerst en dan GroenLinks. SP. 00:29:00

De heer De Waard (SP): Dank, Voorzitter. Inderdaad een hele mooie opsomming van wat het betekent om Groninger te zijn. Daar kan ik me natuurlijk helemaal in vinden. Tegelijkertijd, als je hier zes jaar woont, dan hoeft dat toch helemaal niet te betekenen, dat je hier inderdaad je eerste stappen zet, de eerste liefde vindt en oud wordt. Ik bedoel, kan dat in zes jaar? 00:29:21

Voorzitter: Dan moet je een beetje opschieten. Het CDA. 00:29:25

Mevrouw Armut (CDA): Het was een inleiding, dus ik vind het niet relevant om nu een hypothetische discussie te hebben over een mogelijke Groninger. Ik ga zo verder met mijn woordvoering en misschien dat de vragen dan ook iets meer op de inhoud zullen zijn. 00:29:40

Voorzitter: Tot slot, GroenLinks. 00:29:42

Mevrouw Hillekens (GroenLinks): Voorzitter, het is maar een inleiding, maar het is 10

ook de geest van de motie natuurlijk. Om in Groningen te mogen wonen via KoopGarant moet je echt een Groninger zijn. Dan vraag ik me iets af. Gaan we hier met zijn allen stellen dat dit is waar je opgegroeid bent of waar je de laatste paar jaar hebt gewoond? Of vind je dat iedereen in Groningen mag komen wonen en een kans moet hebben om hier te wonen, omdat wij een stad zijn waar gelukkig heel veel mensen naartoe willen, misschien uit de omgeving of misschien heel ergens anders vandaan. Waarom is het nodig om een Groninger te zijn om in Groningen te mogen wonen in een KoopGarant huis volgens het CDA? 00:30:20

Voorzitter: Het CDA. U kunt gelijk uw betoog vervolgen. O, er komt nog meer. Eerst antwoord op deze interruptie en dan volgt er nog één. 00:30:30

Mevrouw Armut (CDA): Dank, Voorzitter. Dat laatste in de zin van GroenLinks was inderdaad belangrijk, want niemand van het CDA, en ik denk ook niet van de VVD, zegt dat je niet in Groningen mag komen wonen. We gaan hier als overheid ingrijpen op een markt. Als je gaat ingrijpen op de markt, doe het dan goed en zorg dat je ook kijkt... 00:30:58

Mevrouw Armut (CDA): Lokale binding is een instrument wat we hebben gekregen en je kunt het alleen inzetten bij schaarste. Er is ontzettend veel schaarste. Als je dan zo een voordeel gaat geven - je creëert namelijk een enorm voordeel en dat is niet negatief - dan vinden wij het logisch om in eerste instantie te kiezen om het voor Groningers te doen. 00:31:18

Voorzitter: Ik zie D66 en GroenLinks nog. Als u het goed vindt, bundel ik deze twee, want anders komt u nooit aan het einde van uw eerste termijn. 00:31:25

Voorzitter: D66. 00:31:27

De heer Lo-A-Njoe (D66): GroenLinks gaf al aan, de geest achter het dictum is toch ben je een 'echte Groninger'. Beseft het CDA, als het gaat om onze studenten die na studie vaak die starter zijn waar dit voor bedoeld is, dat een deel daarvan zijn roots in Groningen heeft, maar een deel daarvan helemaal niet? We willen juist graag dat mensen die naar Groningen komen om te studeren hier vaker blijven hangen. Beseft het CDA dat ze daarmee een scheiding maakt tussen echte Groningse studenten en een soort gast Groningse student of zo? 00:31:59

Voorzitter: GroenLinks tot slot. 00:32:01

Mevrouw Hillekens (GroenLinks): Voorzitter, ik wilde iets vragen in de lijn van D66. Het maakt mij echt niet uit of je hier komt studeren, omdat je verliefd bent geworden op de stad toen je hier een keer op bezoek kwam. Volgens mij is echt een hele fundamentele vraag, vindt het CDA mensen die lang... 11

00:32:17

Mevrouw Hillekens (GroenLinks): Wanneer ben je een echte Groninger volgens het CDA? Is dat inderdaad die zes van de tien jaar of is dat een raar instrument? Wat hebben ze gekozen om te meten? Zeggen we hier niet constant met zijn allen, iedereen is welkom in Groningen? 00:32:29

Voorzitter: CDA. 00:32:32

Mevrouw Armut (CDA): Iedereen is welkom in Groningen. Ik ga afstand nemen van het frame wat deze partijen hier willen maken. Niemand heeft het over de discussie ben je een Groninger of niet. We hebben het hier over het toepassen van KoopGarant en dat is een enorm voordeel voor een selecte en kleine groep mensen. Het gaat om dertig woningen. Als ik de stellingen van deze partijen door zou trekken, dan zou ik ook kunnen zeggen, het kan zijn dat je niet... 00:33:08

Mevrouw Armut (CDA): Nee, dat is zo. Je mag niet boven een bepaalde inkomensgrens zijn. Wanneer stopt het dan? Niemand heeft hier het Groninger zijn ter discussie gesteld. Het gaat hier over of je de afgelopen zes van de tien jaar ingeschreven bent geweest binnen de gemeentegrenzen, want dan kun je in aanmerking komen voor die lokale binding en dus voor KoopGarant. Daarnaast vraagt D66 over studenten. Nu, ik vraag me af hoeveel studenten er zijn die ten eerste helemaal nominaal afstuderen en vervolgens ook nog direct kunnen kopen. Ik ben net afgestudeerd en in my dreams, dus dat is niet zo. Ook voor studenten is die zes van de tien jaar juist perfect. Volgens mij is dat voor veel studenten haalbaar en dan vind ik het nog knap als je meteen kunt kopen. 00:34:02

Voorzitter: Ik zie nog meer interrupties. Student en Stad. 00:34:07

De heer Swets (Student en Stad): Dank, Voorzitter. De discussie beperkt zich nu tot, wat in het dictum staat, die zes van de tien jaar. Zouden voor het CDA ook andere van die varianten te overwegen zijn voor lokale binding? Zoals bijvoorbeeld economische binding, dat je hier een baan moet hebben en dat je dan in aanmerking kunt komen voor KoopGarant. 00:34:24

Voorzitter: Het CDA. Ik denk dat de VVD de hand opstak, omdat u ook in de eerste termijn een reactie wil geven. Ik zie u nu voor de derde keer, maar ik stel voor dat het CDA de eerste termijn afmaakt. In uw tweede termijn kunt u nog alles zeggen en vragen. Het CDA. 00:34:41

Mevrouw Armut (CDA): Dank u, Voorzitter. Wij hebben daar natuurlijk wel over nagedacht. Ik heb met Student en Stad gesproken, omdat wij juist denken dat die zes jaar ook voor starters mogelijk is. Geen economische binding, want dat kan inderdaad ook, zit voor ons met name in dat je voor deze kleine groep niet en lokaal en sociaal en economisch kunt doen. Daarvoor is die groep te klein. Wij sluiten niet uit dat we met een gedekt voorstel komen en dat we het uitbreiden. Stel, dat het om 12

300 gaat, dan zou je misschien meer van die criteria kunnen toevoegen. Voor deze dertig niet, dus dat is het antwoord op die economische binding. 00:35:26

Voorzitter: Was dat uw eerste termijn? 00:35:28

Mevrouw Armut (CDA): O ja, die was ik vergeten, want het waren zoveel vragen. Ik was nog niet klaar. Ik moet even nadenken waar ik ook alweer was. Volgens mij was ik hier. 00:35:41

Mevrouw Armut (CDA): Als je niet anders kunt dan huren, omdat koopwoningen voor jou onbetaalbaar zijn geworden. Wanneer je niet kunt doorgroeien uit een sociale huurwoning of duizenden euro's betaald aan een private verhuurder. Als je één van die vele Groningers bent, dan wil je niets anders dan een betaalbare koopwoning in je eigen gemeente. Juist door het feit dat het voor middeninkomens zo moeilijk is om een betaalbaar huis te kopen, zijn wij zo positief over het bieden van een koperskorting. Je biedt namelijk, ook al zijn het slechts dertig woningen per jaar, de kans aan woningzoekenden om met een enorm financieel voordeel een huis te kopen. 00:36:15

Mevrouw Armut (CDA): Logischerwijs gaat dat een grote aantrekkingskracht hebben binnen en buiten onze gemeentegrenzen. Juist voor die Groningers, die al jarenlang op een zolderkamer van hun ouders wonen en staan te springen om eruit te gaan, of na een geweldige studententijd - zeg ik tegen D66 - in Groningen hun toekomst willen opbouwen of voor het jonge gezin dat niet aan een huis komt met die extra kamer... 00:36:37

Mevrouw Armut (CDA): Voor die Groningers die hun thuis al hebben opgebouwd in Groningen zou het toepassen van lokale binding bij toewijzing van KoopGarant een geweldige oplossing zijn. 00:36:45

Voorzitter: Ik kom bij de VVD en bij GroenLinks en dan kijk ik weer verder naar anderen. VVD. 00:36:50

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Mijn verhaal zal zich beperken tot de motie. Wij vinden deze motie voor lokale binding zo belangrijk, omdat je de doorstroom op gang wilt brengen. Je wilt dat iemand een woning uitgaat, omdat hij naar de KoopGarant woning gaat, dus die woning weer vrijkomt. Doorstroom staat op de woningmarkt centraal voor ons en dat is de reden waarom wij die lokale binding zo belangrijk vinden. 00:37:11

Voorzitter: GroenLinks. 00:37:13

Mevrouw Hillekens (GroenLinks): Voorzitter, het was misschien al duidelijk uit de interruptie die ik net had op het CDA. Ik snap het argument van doorstroming, maar 13

volgens mij is het doel van KoopGarant niet alleen doorstroming. Het is ook het toegankelijk maken van betaalbare woningen voor mensen en wat GroenLinks betreft zijn dat echt alle mensen die uit zichzelf in Groningen willen wonen. Je hoeft echt niet je eerste stapjes hier te hebben gezet of de zon op hebben zien komen in de Poelestraat. Je mag zelf kiezen dat je Groningen een fantastische gemeente en stad vindt om te wonen en daarom kun je wat GroenLinks betreft aanspraak maken op KoopGarant. 00:37:50

Voorzitter: Dank u wel. Nog anderen in de eerste termijn? Student en Stad. 00:37:54

De heer Swets (Student en Stad): Dank u, Voorzitter. Als we er al voorwaarden aan gaan verbinden, dan is de zon zien opkomen in de Poelestraat volgens mij absoluut nummer één. Wij zijn in de basis ontzettend positief over KoopGarant. Er werd vorige week door partijen en ook nu in deze raad soms een beetje schamper gedaan over het gaat maar om dertig woningen per jaar. Echter, als we naar het totaalplaatje kijken dan gaat het om 700 woningen. Dat is een flinke druppel op een gloeiende plaat die de woningmarkt nog steeds is, dus van harte onze steun voor de toepassing van KoopGarant. 00:38:27

De heer Swets (Student en Stad): Over de motie van lokale binding zijn er bij ons wat twijfels. We snappen dat het CDA kiest voor zes van de tien jaar, want dat is nu eenmaal de wettelijke grond die daaraan verbonden ligt. Je kunt echter ook nog andere voorwaarden stellen, zoals economische binding. Het lijkt ons vrij logisch dat je een baan moet hebben, voordat je überhaupt in aanmerking komt voor een hypotheek. Op die manier zou je starters of net afgestudeerden niet categorisch uitsluiten. Met de uitleg van het CDA, zoals we net hebben gehoord, dat die focus echt ligt op die zes van de tien jaar, kunnen wij niet anders dan niet instemmen met dat voorstel. Wij zullen tegenstemmen. 00:39:04

Voorzitter: Dank u wel. Partij van de Arbeid en daarna Stadspartij. 00:39:08

Mevrouw Huitema (PvdA): Zoals we Rico Tjepkema hier altijd horen zeggen, de overheid moet zich durven mengen in de woningmarkt en er moet publieke regie worden gepakt. Dat doen we met deze KoopGarant regeling, dus wij zijn als Partij van de Arbeid blij met deze KoopGarant. We kunnen echter deze motie niet steunen. Wij vinden doorstroming natuurlijk belangrijk. Alleen, zien wij met deze motie, dat we toch de mantelzorger, die hier een tijdje niet heeft gewoond, de toegang tot Groningen ontnemen en dat vinden wij geen goed idee. 00:39:40

Voorzitter: Dank u wel. Stadspartij. 00:39:42

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u, Voorzitter. Als gemeente investeren we in een nieuw plan. Het kost ons geld, we moeten voorzieningen treffen en misschien weerstandsvermogen activeren. We mogen verlangen dat dit middel, KoopGarant, serieus effect gaat krijgen. We willen als 14

Stadspartij graag dat het zo effectief mogelijk zal zijn en een wezenlijk onderdeel daarin vinden we dat het doorstroming veroorzaakt. We willen graag dat iedereen in Groningen komt wonen, maar we mogen ook verlangen dat we zoveel mogelijk waar voor onze beperkte financiële middelen krijgen. We stemmen in met deze motie, omdat het op zijn minst ervoor zal zorgen dat er behalve dertig huishoudens die zich betaalbaar kunnen vestigen, wat we belangrijk vinden, doorstroming in de slipstream ontstaat. Dank u wel. 00:40:28

Voorzitter: Dank u wel. Dat was het in eerste termijn? D66, ChristenUnie en SP. 00:40:35

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel, Voorzitter. Wij hebben uit de meningsvormende sessie gehaald dat deze regeling KoopGarant op termijn waarde toevoegt aan Groningen. We zullen het voorstel steunen. Het is een goed instrument. Wel maken we ons zorgen dat we nu juichend over straat gaan, dat we dit voorstel nu aannemen en denken dat daarmee de wooncrisis is opgelost. Zoals bekend, zien wij graag dat alle opties om de wooncrisis op te lossen, worden benut. We zien dat dit nog niet het geval is. Ik zal het rijtje niet herhalen, want dat is wat sleets, heb ik begrepen van de wethouder. Het instrument is een goed instrument en het helpt ons op langere termijn, maar we zien graag op korte termijn meer oplossingen om de wooncrisis op te lossen. Dank u wel. 00:41:20

Voorzitter: ChristenUnie. 00:41:22

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Dank u, Voorzitter. Ik heb het de wethouder nog niet horen zeggen, maar ik wil het wel zeggen. Ik vind het rijtje van D66 een beetje sleets worden, want volgens mij zet dit college ontzettend hard in op woningbouw. Zoals meneer Swets ook al zei, dit gaat niet om maar dertig woningen, maar dit gaat op termijn oplopen richting de 700 woningen. Dat brengt een koophuis voor heel veel mensen dichterbij. 00:41:45

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Mijn partij wil niet die KoopGarant regeling begrenzen, want er zijn bijvoorbeeld ook economische redenen. Er zijn misschien mbo-studenten die bijvoorbeeld in Hoogezand hebben gewoond, hier een baan vinden, hier naartoe gaan en dan met deze motie in de hand, als die het haalt, uitgesloten worden. Terwijl misschien een hbo'er of universitair student, die hier op kamers is geweest, voorrang krijgt. Wat ons betreft, maken we het te ingewikkeld met het opleggen van lokale binding bij deze regeling. Dat vinden we geen goed idee, omdat de mensen die in Groningen komen wonen en hier werken zich inzetten voor de samenleving of op de sportclub actief zijn. Dat zijn allemaal mensen die Groningers zijn, omdat ze zich voor deze samenleving inzetten en omzien naar hun buren in de buurt en naar elkaar. Wij zullen deze motie niet steunen. 00:42:57

Voorzitter: SP. 00:42:59

De heer De Waard (SP): Dank, Voorzitter. Laat ik beginnen met benoemen dat de 15

liefde voor KoopGarant in deze zaal nog niet bekoeld is sinds de sessie. Dat is heel fijn. Men is enthousiast erover. De motie vinden we ingewikkeld. Die zes van de tien jaar is behoorlijk arbitrair en om aan de gemeentegrens te gaan staan en jij niet en jij wel te zeggen op basis daarvan is een beetje apart. Ik mocht volgens mij nog niet zeggen of we voor of tegen waren, maar dit is dus lastig. 00:43:31

Voorzitter: U heeft een interruptie van het CDA. Een moment. 00:43:35

Mevrouw Armut (CDA): Dank, Voorzitter. In ons verzoekpunt aan het college staat naast die zes van de tien jaar andere schetsen voor lokale binding uit te werken en voor te leggen aan de gemeenteraad. Zou de heer De Waard daar niet in geïnteresseerd zijn? 00:43:52

Voorzitter: De SP. 00:43:54

De heer De Waard (SP): Dank, Voorzitter. Om te kijken naar bij wie komen die woningen terecht en hoe kunnen we daarnaar kijken, daar zijn we op zich niet op tegen. Daar willen we wel naar kijken. Die zes van de tien jaar kan ik niet negeren, want dit staat vrij duidelijk in het dictum, dus dat is ingewikkeld. Ik ben benieuwd wat het college daar verder nog voor zinnigs over te zeggen heeft. Als uiteindelijk de onderliggende gevoelens bij deze motie zijn, dat we meer KoopGarant moeten hebben, dan staan we daar als SP helemaal achter en kijken we graag hoe we dat geregeld kunnen krijgen. 00:44:34

Voorzitter: PVV. 00:44:36

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. Wij hebben ons hier ook over gebogen. Wij zijn niet per se tegen het idee van een korting en dit slim financieren, maar wij zien niet welk probleem er nu precies opgelost wordt. Waarom 1.800 sociale huurwoningen en waarom 700 koopwoningen? Als er starters zijn die gezin willen vormen en anders geen kans krijgen, kunnen we ons hier iets bij voorstellen. Waarom dan niet 2.500 koopwoningen voor starters? De motie zullen wij steunen, maar wij vinden dertig woningen een beetje symbolisch. Wat schiet je hiermee op? 00:45:17

Voorzitter: Heeft u een interruptie? Student en Stad. 00:45:21

De heer Swets (Student en Stad): Dank u, Voorzitter. Dit is precies waar ik het in mijn termijn over had, die dertig woningen per jaar. Ik vraag me af of de PVV zich ervan bewust is dat het om een dertigjarig plan gaat en om ruim 700 woningen gaat. De wethouder heeft aangegeven dat dit het absolute minimum is en dat het een uitwerking is van het initiatiefvoorstel, waarin wordt opgeroepen tot 700 betaalbare koopwoningen. 00:45:44

Voorzitter: De PVV. 16

00:45:46

Mevrouw Blauw (PVV): Ja, dat gaf ik net ook aan in mijn betoog. Het hele plan moet zich nog uitwijzen, dus het is voor ons nog een beetje zoeken. Wij vinden het wat symbolisch. Wat u zegt, daar heeft u gelijk in, maar het moet zich nog uitwijzen. 00:46:02

Voorzitter: Dank u wel. Kan ik na deze eerste termijn naar de wethouder gaan? Dan ga ik naar de wethouder, de heer Van Niejenhuis. 00:46:09

De heer Van Niejenhuis: Dank u wel, Voorzitter. Ik ben heel blij met de brede steun die ik hoor vanuit de raad voor de uitwerking van het voorstel wat uw raad zelf heeft gedaan. In eerste instantie onder aanvoering van de PvdA-fractie, maar vrij snel met bijval van vrijwel de gehele raad. Wij hebben het als college op uw verzoek uitgewerkt en ik ben blij dat u nu zegt, laten we hiermee verder gaan. 00:46:32

De heer Van Niejenhuis: Dit betekent veel meer dan dertig woningen per jaar. Ik heb dit in de meningsvormende sessie ook benadrukt en ben blij dat een aantal van de raadsfracties dat herhalen. De gemeente Groningen doet hier iets uitzonderlijks. Het CDA zegt, de gemeente grijpt in op de markt, maar ik zou het willen omdraaien. De markt grijpt in op het leven van mensen. De huizen worden duurder. Ik zie het CDA knikken bij deze opmerking, dank. De huizen worden veel duurder dan nodig is. Er is een enorm prijsopdrijvend effect door de waarde die iemand kan krijgen voor de woning en niet wat de woning feitelijk waard is. Als gemeentebestuur, als raad en college, zeggen we dat dit niet oké is en dat we daarop moeten ingrijpen. Dat doen we met de middelen die we hebben en als het nodig is, maken we daar nieuwe middelen en nieuwe instrumenten voor. Dat is KoopGarant. 00:47:17

De heer Van Niejenhuis: Wij willen dertig tot misschien zestig woningen per jaar op die manier gaan aanbieden. We maken een revolverend fonds wat groeit en groeit en wat niet stopt bij 700 woningen, maar door kan als daar op dat moment steun voor is in onze gemeenteraad. Het betekent dat mensen voor € 50.000 tot € 100.000 minder een woning kunnen kopen. De gemeente schiet het als het ware voor en dat bedrag wordt afgelost als de woning wordt verkocht. Als iemand dat echt niet kan, dan hebben wij daar een risicobuffer voor. Zo doen we dat in Groningen. 00:47:47

De heer Van Niejenhuis: Ik wil reageren op de motie, Voorzitter, en daarbij ook kort vooruitkijken naar het volkshuisvestingsprogramma. Zoals u weet, maken wij dat. Het is een ander woord voor de woonvisie, maar zo moeten we dat tegenwoordig noemen volgens de Omgevingswet. In die woonvisie kijken wij al vooruit naar het instrument van lokale binding. Mede om die reden zou ik de motie nu willen ontraden. Ik zou de CDA-fractie, de andere indienende fractie VVD en de raad willen meegeven dat we naar lokale binding gaan kijken als instrument bij het toewijzen van woningen, maar dan wel in relatie tot het volkshuisvestingsprogramma. 00:48:23

De heer Van Niejenhuis: De volkshuisvestingswet schrijft voor hoe die lokale binding eruitziet, dus daar kan ik als wethouder niet zomaar op variëren. Het aantal 17

woningen wat je op die manier kunt aanbieden, is beperkt. Ik denk dat het belangrijk is om dat in een iets bredere context te schetsen en aan de raad aan te bieden op het moment dat wij hier terugkomen met het volkshuisvestingsprogramma. Tot zover. 00:48:45

Voorzitter: Dank u wel. Nog iets in tweede termijn? CDA. 00:48:50

Mevrouw Armut (CDA): Dank, Voorzitter. Dank ook aan de wethouder voor de beantwoording. Als het meegenomen wordt in de bespreking van het volkshuisvestingsprogramma, sluit de wethouder dan niet uit dat we het - uiteindelijk gaat de raad daar natuurlijk over - er weer over kunnen hebben of dit bij KoopGarant ingezet zou kunnen worden? 00:49:14

Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk of anderen nog iets voor de tweede termijn hebben. Nee, dan ga ik tot slot naar de wethouder. De heer Van Niejenhuis. 00:49:20

De heer Van Niejenhuis: Dat sluit ik zeker niet uit. We zullen KoopGarant als instrument met elkaar evalueren. Als uit het volkshuisvestingsprogramma blijkt dat lokale binding ingezet kan worden voor KoopGarant en dat het een goed idee is, dan kan de regeling worden aangepast. 00:49:35

Voorzitter: Ik kijk even naar het CDA en de VVD. Is dat een reden om de motie in te trekken? 00:49:40

Mevrouw Armut (CDA): Ja, dan trekken wij de motie in en wachten we dat af. Dank. 00:49:43

Voorzitter: Dan wil ik zo het bespreekstuk in stemming brengen. Is er nog iemand die een stemverklaring wil geven? Nee? Dan breng ik nu het voorstel in stemming. 00:50:16

Voorzitter: Iemand heeft niet gestemd. 00:50:18

Voorzitter: Met 43 stemmen voor is dit voorstel unaniem aangenomen.

b. Voortgang Eerlijke Energietransitie per Q4 2024 -

M06: ‘Het is koud zonder jou’ (Verduurzaming particuliere verhuur)

-

M07: ‘Ik voel je energie’ (Energiecoaches)

00:50:22

Voorzitter: Dan ga ik verder met het volgende bespreekpunt: Voortgang Eerlijke Energietransitie per vierde kwartaal 2024. Daar komen twee moties. Ik stel voor dat ik de hoofdindieners eerst aan het woord laat. De bedoeling is dat u uw eerste termijn doet en in uw eerste termijn ook het dictum voorleest. Ik begin met de motie 'Het is koud zonder jou' van Student en Stad. 00:50:51

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Het dictum luidt als 18

volgt: Wij verzoeken het college om te onderzoeken hoe financiële garanties of andere regelingen geboden kunnen worden aan huurders bij het aangaan van procedures bij de kantonrechter tegen hun verhuurder. Hierbij vragen we, net zoals dat gaat in Den Haag, om in eerste instantie als voorwaarde te stellen dat de huurder al gelijk gekregen heeft van de Huurcommissie en de verhuurder binnen acht weken hierna nog steeds niets gedaan heeft. 00:51:21

De heer Van Schagen (Student en Stad): Ook vragen we om te onderzoeken hoe de dekking van de financiële risico's, die erbij komen kijken, het beste gewaarborgd kunnen worden en hierbij de mogelijkheid van een proceskostenfonds mee te nemen. Daarnaast vragen we om dit te onderzoeken in samenwerking met Steunpunt Huren en andere relevante partijen en terug te komen met de uitkomsten van het onderzoek in Q4 2025. 00:51:43

Voorzitter: Van de tweede motie bent u ook hoofdindiener? Ja. 00:51:51

De heer Van Schagen (Student en Stad): In tweede motie verzoeken we het college om in 2025 opnieuw een campagne over energiecoaches gericht op internationale en Nederlandse studenten te organiseren. Hierbij verzoeken we het college om de organisatie van deze campagne zoveel mogelijk door studenten van relevante verenigingen, organisaties of opleidingen zelf te laten doen en te verkennen of dit eens in het jaar of iedere twee jaar herhaald kan worden op een vast moment. Dank u wel. 00:52:21

Voorzitter: Dank u. Anderen in eerste termijn? Ik zie D66, GroenLinks en ik zag een handje van de VVD. Of niet? Nee, heb ik geen handje gemist? Nu, eerst D66. 00:52:36

Mevrouw Poelstra-Bos (D66): Dank u wel, Voorzitter. Dank ook voor deze twee moties. Ik denk dat deze een aanvulling op het raadsvoorstel vormen om meer aandacht te hebben, met name voor studenten. Wat betreft de eerste motie ben ik op zoek geweest naar zijn er niet al mogelijkheden waar studenten of inwoners kunnen aankloppen bij hulp voor proceskosten. We konden dat niet vinden, dus we zijn benieuwd of het college weet of zoiets er al is. We steunen sowieso de motie, maar we willen graag zeker weten dat er eerst andere stichtingen of mogelijkheden onderzocht zijn. De tweede motie, het is heel goed om dat met name met de studenten zelf te doen. Niet alleen de gemeente aan het woord te laten voor een campagne, maar de studenten ook daarin mee te nemen. 00:53:23

Voorzitter: Dank u wel. GroenLinks. 00:53:27

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Het voorstel gaat over eerlijke energietransitie. Eerlijk voor iedereen, dat betekent dat we juist oog hebben voor de kwetsbare mensen in onze samenleving. Er zijn al heel veel manieren waarop huurders beschermd worden. Huurders in sociale huur via bijvoorbeeld de prestatieafspraken waar ook energietransitie ondertussen onderdeel van uitmaakt. Alleen voor 19

particuliere huurders, wat voor veel studenten en andere woningzoekenden die niet zo lang in Groningen wonen het begin is, is te weinig geregeld. Daar merk je dat de instrumenten tekortschieten, zoals ook in het vorige debat naar voren kwam. 00:54:07

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Er komt een norm in 2029, maar mensen hebben nu een hoge energierekening. We zijn blij dat Student en Stad dit probleem ter harte heeft genomen en heeft gekeken naar hoe we studenten verder kunnen ondersteunen, zodat ook voor hen de energietransitie eerlijk kan verlopen. 00:54:25

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Wat ons betreft, zijn die energiecoaches heel belangrijk, omdat ze niet alleen kijken wat de huisbaas kan doen, maar ook wat kun je zelf doen en daardoor handelingsperspectief geven. We vinden het belangrijk dat zo een campagne regelmatig herhaald wordt, omdat de studentenpopulatie zich ongeveer eens in de vier jaar ververst en er dus telkens nieuwe mensen zijn die die het kunnen bekijken. Wat we belangrijk vinden, dat zit ook in de motie, is dat het niet gaat om de gemeente die komt vertellen hoe het moet, maar dat juist studentenorganisaties zelf daarbij betrokken worden. We denken dat dit ook helpt om het bereik te vergroten. We hopen dat dit op een positieve manier veel impact kan hebben. 00:55:08

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Wat betreft de proceskosten, vinden we het belangrijk dat studenten in hun macht gezet worden. Wat we moeilijk vinden, is hoe dat met de financiering zit. Om hoeveel gaat het? Hoe duur wordt dat? We zijn voor kijken naar hoe we dit kunnen versterken, maar we hebben nog een aantal vragen waarvan we hopen dat de wethouder misschien in tweede termijn daar verder op in kan gaan. 00:55:34

Voorzitter: Dank u wel. De SP. 00:55:37

De heer Brandenbarg (SP): Dank, Voorzitter. Veel mensen die een woning huren, hebben te maken met de slechte staat van die woningen; enkelglas en lekke woningen. Sommige mensen noemen het gekscherend 'doorwaaiwoningen', omdat de kou er doorheen trekt. Dat komt heel vaak niet, doordat zij zelf niet iets willen doen aan verbetering van hun binnenklimaat of hun energierekening, maar omdat zij te maken hebben met een particuliere verhuurder die de energierekening niet betaalt. De verhuurder heeft niet de drive om die woning te verduurzamen, omdat hij zelf Chardonnay drinkend op Ibiza zit. 00:56:19

De heer Brandenbarg (SP): Elk voorstel dat de positie van huurders tegenover dit soort lieden verstevigt, is mijn fractie warm voorstander van. Daarom zullen wij de motie van Student en Stad steunen. Wij vinden dat dit de route is en dat je dit probleem moet aanpakken. Individuele huurders doen al een heleboel en willen al een heleboel. Ik heb begrepen dat er in het verleden al veel is gedaan om te proberen om studenten bijvoorbeeld via energiecoaches te bereiken. Mijn fractie heeft altijd gezegd, radiatorfolie en tochtstrips gaan niet zorgen voor een lagere 20

energierekening. Misschien marginaal, maar je moet die verhuurders aanpakken. Wij zijn iets minder enthousiast over de tweede motie. Hoe we daar gaan stemmen, laat ik nog een beetje afhangen van de rest van het debat. 00:57:07

Voorzitter: VVD. 00:57:09

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Ik heb een vraag aan de SP. De motie 'Het is koud zonder jou' heeft geen dekking. Ik vraag me af of de SP bedacht heeft hoe dat betaald gaat worden en hoe hoog ze verwachten dat de kosten zijn. 00:57:20

Voorzitter: De SP. 00:57:21

De heer Brandenbarg (SP): Daarom staat er in die motie ook om het te onderzoeken. 00:57:29

Voorzitter: Partij voor de Dieren. 00:57:30

De heer Hekkema (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. De Partij voor de Dieren kan zich in grote lijnen aansluiten bij de SP, los van het laatste feit wat de heer Brandenburg net noemde. Wij vinden het namelijk wel goed om energiecoaches in te zetten, als het gaat om tochtstrips en radiatorfolie, want deze energiecoaches bespreken vervolgens natuurlijk ook hoe mensen hun huis kunnen verduurzamen. Complimenten voor Student en Stad om op te komen voor huurders in deze gemeente en dan met name studenten, die in een soort ongelijke machtspositie zitten. Natuurlijk tegenover hun verhuurder, die het vaak, zoals de heer Brandenburg net ook aangaf, geen zier interesseert of het huis verduurzaamd wordt, behalve als hij daar meer geld aan kan verdienen. Die motie over de energiecoaches dienen we mede in en die van de campagne voor studenten ook. 00:58:27

Voorzitter: Dank u wel. 00:58:30

Voorzitter: Heeft u een interruptie? Nee, oké. U heeft een eerste termijn en in uw eerste termijn dient u uw moties en of amendementen in. Goed, we zijn aan het oefenen. U heeft eigenlijk uw eerste termijn al gehad. Heel kort nog, omdat we aan het oefenen zijn. 00:58:46

De heer Van Schagen (Student en Stad): Als het goed is, had ik eerst mijn motie ingediend met het dictum en nog geen eerste termijn. Als het klopt? 00:58:53

Voorzitter: Ga uw gang. 00:58:54

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dan voor de eerste termijn. Dank u wel, Voorzitter. Als jongerenpartij zijn we blij met alle stappen die we zetten richting een eerlijke energietransitie. Wij kunnen dit raadsvoorstel van harte steunen. Een goed 21

voorbeeld is dat al onze inwoners gratis een energiecoach kunnen aanvragen. De wethouder gaf vorige week aan dat er al ongeveer 15.000 aanvragen zijn ingediend. Ook is er in 2023 een studentenactie geweest waarmee 130 studentenhuizen zijn bereikt. Dat is goed, want elk huis is er eentje. 00:59:26

Voorzitter: Er is een interruptie van de VVD. 00:59:34

De heer Heiner (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Student en Stad gaf aan dat er gratis energiecoaches aangevraagd kunnen worden. Alleen gratis bestaat natuurlijk niet. Op uw motie staat geen dekking voor een nieuwe campagne. Hoe wilt u dat gaan betalen? Ook bij de andere motie, hoe wilt u dat gaan betalen? 00:59:51

Voorzitter: Student en Stad. 00:59:52

De heer Van Schagen (Student en Stad): Ik kom eerst op de eerste motie, want daar ben ik nu. Op de dekking van die andere zal ik zo meteen terugkomen. Er is nog ruimte over. Er zijn 130 studentenhuizen bereikt. Dat zijn er niet zoveel als er ruimte was, zoals de wethouder vorige week aangegeven heeft. Wij denken dat er nog veel meer te halen valt. Zeker, als je 131 studentenhuizen vergelijkt met 15.000 aanvragen, terwijl één op de vier inwoners student is. Wij merken dat er veel studenten zijn in onze achterban, die nog niet weten dat ze hier gebruik van kunnen maken. Momenteel loopt er geen actie, waarbij studenten actief benaderd worden. Daarom roepen wij met onze eerste motie op om vanaf 2025 een terugkerende studentencampagne te organiseren en te verkennen of de organisatie hiervan zoveel mogelijk door studenten gedaan kan worden. Studenten bereiken kun je immers het beste aan studenten overlaten. 01:00:46

De heer Van Schagen (Student en Stad): Voorzitter, daarnaast denken wij dat een van de grootste opgaven bij het verduurzamen van onze gemeente ligt bij de verduurzaming van particuliere huurwoningen. Wat wij lastig vinden, is dat we nog steeds, zoals GroenLinks net al aangaf, geen effectieve stok achter de deur hebben voor particuliere verhuurders. Contact met verhuurders is vaak lastig en we zien er helaas nog te veel die simpelweg geen zin hebben om maatregelen te treffen, terwijl huurders opdraaien voor de energiekosten. Voorzitter, ik zei het vorige week al, ik lieg niet als ik zeg dat ik studentenhuizen ken waar ze kiezen om de verwarming helemaal niet meer aan te zetten, omdat ze het niet meer kunnen betalen en omdat het bijna geen zin heeft in een huis waar de wind door het enkel glas heen waait. 01:01:31

De heer Van Schagen (Student en Stad): Voorzitter, we blijven ons hier voor inzetten, want het moet toch anders kunnen. Huurders kunnen vaak niet op tegen de machtspositie van verhuurders en juridische procedures brengen veel risico's met zich mee. Gelukkig kunnen huurders in onze gemeente zonder financiële drempel naar Steunpunt Huren en hierna met Steunpunt Huren ook naar de Huurcommissie. Wanneer inwoners gelijk krijgen bij de Huurcommissie, maar de verhuurder besluit alsnog niets te doen, moet de huurder naar de kantonrechter. Dit kan zomaar € 22

1.000 kosten en dat is een flinke drempel voor de gemiddelde huurder. Daarom dienen wij de tweede motie in, waarin we het college vragen om samen met Steunpunt Huren en andere relevante partijen te onderzoeken hoe we huurders hierbij financieel kunnen ondersteunen via een garantstelling of een andere regeling die de risico's dekt. 01:02:19

De heer Van Schagen (Student en Stad): Het is natuurlijk... 01:02:22

De heer Van Schagen (Student en Stad): O, ik heb mijn zin hier niet afgemaakt. Dat is gek. 01:02:25

De heer Van Schagen (Student en Stad): Onze motie roept het college op om te onderzoeken of er een financiële garantie geboden kan worden of een andere regeling bij het aangaan van procedures tegen een verhuurder bij de kantonrechter. 01:02:39

Voorzitter: U heeft weer een interruptie van de Partij van de Arbeid. 01:02:42

De heer Van Veen (PvdA): Dank u wel. In de basis vinden we het een goed idee, want huurders hebben ten opzichte van verhuurders een ongelijke machtspositie. Om welke aantallen gaat dit ongeveer? Heeft Student en Stad daar inzicht in? 01:02:59

De heer Van Schagen (Student en Stad): We roepen op tot een onderzoek, maar we weten dat dit in Amsterdam zeker om tientallen zaken per jaar gaat. Ik hoop dat dit uw vraag goed beantwoord. Het is hierbij natuurlijk, zoals VVD net al zei, van belang om te verkennen hoe we de financiële risico's, die hierbij komen kijken, het beste kunnen afdekken. Daarom roepen we op om dit goed te onderzoeken. We geven aan dat het interessant kan zijn om te kijken naar de structuur van een proceskostenfonds, zoals ze dat in Den Haag, Haarlem en Amsterdam hebben. 01:03:34

De heer Van Schagen (Student en Stad): Als laatste over het frame, wat hier een paar keer opkomt, dat deze motie alleen maar over studenten gaat. Dat is niet zo. Studenten wonen in een huurwoning van een particuliere verhuurder of van een corporatie, maar alle andere inwoners kunnen daar ook in wonen. Dit gaat dus zeker ook gewoon over Peter en Tineke in een sociale huurwoning. Dat wil ik er nog bij zeggen. Dank u wel. 01:03:58

Voorzitter: Dank u wel. De ChristenUnie. 01:04:01

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Dank u, Voorzitter. Energietransitie moet eerlijk gebeuren en zo heet ook ons programma, waar we over zijn bijgepraat, waar dit raadsvoorstel uit is voortgekomen. Uit de ervaringen die we opdoen met energietransitie, zien we dat de energietransitie op dit moment - en in de jaren hiervoor zeker niet - eerlijk is verlopen. Rijkere huishoudens en rijkere mensen in onze gemeente en in heel Nederland hebben kunnen profiteren van de 23

verduurzaming. Mensen die het geld niet hadden om zonnepanelen te kopen of hun huis te isoleren, omdat hun huis niet van hen was, konden heel vaak niet mee. 01:04:40

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Voorzitter, er zijn heel veel landelijke subsidieregelingen en gemeentelijke subsidieregelingen achter gezet om hen daarbij te helpen. Dat is goed, maar we zien steeds vaker dat mensen dat niet aandurven, omdat zij bang zijn dat de subsidie niet doorkomt. Of dat later blijkt dat ze misschien de verkeerde isolatiemaatregelen hebben genomen, triple glas hebben besteld in plaats van dubbelglas, en zo een deel van de subsidie niet krijgen. Dan voor kosten komen te staan die ze niet kunnen betalen en denken, dan doen we het maar niet. 01:05:17

De heer Dwarshuis (ChristenUnie): Voorzitter, deze gemeente lost dat deels op door garantstellingen en dat is een van de dingen waar onze coalitie voor staat, zodat iedereen mee kan doen. Daarom steunen wij dit raadsvoorstel. We zijn blij met de extra aandacht die we door de moties ervoor hebben en die het geheel sterker maken. We willen Student en Stad bedanken. Zoals ze terecht zeiden, de motie over ondersteuning is breder dan alleen maar voor studenten. Studenten huren vaak particulier, maar er zijn heel veel Groningers die particulier huren. Die kunnen naar de Huurcommissie, als ze al weten dat dit kan, maar soms staan ze vervolgens met lege handen, omdat hun verhuurder denkt iemand heeft wel zijn recht gekregen, maar gelijk hebben en gelijk krijgen zijn niet hetzelfde. Daarom vinden wij het een goed idee om dit te gaan onderzoeken. 01:06:13