24-06-2026, verslag gemeenteraad 15.00 uur - Raadsvergadering

Juist in een studentenstad moet je begrijpen dat problemen ontstaan bij prestatiedruk, eenzaamheid, uitval, internationale studenten die hun weg niet kunnen vinden. Daarvoor zal je verantwoordelijkheid moeten nemen. 01:30:00 Mevrouw Van Heteren - Student en Stad: Het donker zit ook in de nacht. Een miljoen extra voor de cultuurnota is goed nieuws, maar cultuur stopt niet om tien uur 's avonds. Groningen is ook nachtcultuur, kleine makers en subculturen. 01:30:13 Voorzitter: Er is een interruptie van de ChristenUnie. 01:30:15 De heer Rebergen - ChristenUnie: Dank u wel, Voorzitter. Een stukje terug in uw woordvoering ging het over de mentale gezondheid onder jongeren. U geeft aan dat het niet apart wordt genoemd. We hebben nog niet zo lang geleden een beleidsplan vastgesteld over mentale gezondheid waarin veel actiepunten zitten. Volgens mij ook die u noemde. Dat beleid zetten we door. Hoe kijkt u daarnaar? 01:30:38 Mevrouw Van Heteren - Student en Stad: Zoals ik in de vorige woordvoering hoorde van andere coalitiepartijen, zet u met het coalitieakkoord een koers. We zetten daar vaak in waar we mee doorgaan en waar we extra aandacht aan geven. Dat zie ik nu niet terug in dit akkoord. Vandaar dat ik hier aandacht voor vroeg. Ik ga terug naar de nacht. Groningen is ook nachtcultuur, kleine makers, poppodia, clubs en festivals.

Als je zegt dat Groningen levendig moet blijven, moet je ook structureel financiële ruimte geven aan de plekken waar dat gebeurt. Zonder nacht is Groningen geen Groningen. Tot slot zit het donker ook in het geld. De financiële jaren worden zwaarder. Dan is eerlijkheid belangrijker dan mooie taal. Strakker begroten klinkt mooi, maar is niet hetzelfde als bezuinigen. Het betekent vooral minder lucht, meer risico. Bij de reclamebelasting zien we dat patroon duidelijk. 01:31:27 Mevrouw Van Heteren - Student en Stad: Een middenweg met uitzonderingen. 21 Minder opbrengst, meer uitvoeringskosten en weinig echte keuzes. Dat voelt niet als eigenzinnig bestuur, maar als eigenwijs bestuur. Dat voelt als hopen dat niemand het financieel doorrekent. Voorzitter, dat is voor ons de beweging in dit akkoord. Het begint met licht, goede intenties en punten die wij steunen. Daarna komt de schemer. Mooie woorden over verbondenheid, maar studenten die niet echt worden gezien. En uiteindelijk wordt het donker waar keuzes concreet moeten worden en daadkracht nodig is bij wonen, welzijn, de nacht en geld. Als we groene foto's plakken op vervuilend beleid, noemen we dat greenwashing. Als we, zoals in dit coalitieakkoord, studenten op de foto's zetten, maar ze vervolgens in beleid alleen als economische motor zien en nauwelijks erkennen als volwaardige inwoners, noem ik dat studentenwashing.

01:32:15 Mevrouw Van Heteren - Student en Stad: Student en Stad ziet het licht in het akkoord, maar we gaan niet doen alsof het donker er niet is. We werken graag mee aan alles wat Groningen socialer, vrijer en leefbaarder maakt. Maar dan verwachten we wel dat het college studenten niet alleen ziet als talent voor later, maar ook als inwoners van nu. Dank u wel. 01:32:31 Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk rond, maar zie geen interrupties. Dank voor uw inbreng. We gaan door naar het CDA. 01:32:51 De heer De Haan - CDA: Voorzitter, dank u wel. Voordat ik inhoudelijk inga op dit akkoord, wil ik namens het CDA mevrouw Van Gent bedanken. Ze kijkt mee vanaf de camping in Frankrijk in de hitte. Dank voor het begeleiden van het proces. Ik zie een aantal ambtenaren zitten. Dank voor de ambtelijke ondersteuning. Ook aan al die inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties die met ons mee hebben gedacht, met waardevolle inzichten, ideeën en suggesties. Het CDA is trots op het verhaal van deze nieuwe coalitie. Dat verhaal begint voor ons bij vertrouwen. Vertrouwen in de kracht van de samenleving. We geloven dat mensen tot hun recht komen wanneer zij in verbondenheid met elkaar leven, naar elkaar omzien en verantwoordelijkheid nemen voor hun omgeving.

01:33:39 De heer De Haan - CDA: Daarbij hoort een overheid die dicht bij inwoners staat, een menselijk gezicht heeft en zich tot het uiterste inspant om mensen te helpen wanneer dat nodig is. Tegelijkertijd dragen wij verantwoordelijkheid voor de generaties die na ons komen. Daarom willen we zorgvuldig omgaan met onze leefomgeving en bouwen aan een gezonde, duurzame en biodiverse gemeente. Voor het CDA stond tijdens deze onderhandelingen één ambitie bovenaan: een verbonden Groningen. In een tijd waarin tegenstellingen steeds zichtbaarder worden en mensen steeds vaker tegenover elkaar lijken te staan, laten wij in Groningen zien dat het anders kan. Tegen de stroom in. Juist daarom zijn wij trots dat dit akkoord duidelijke keuzes maakt om te investeren in dat wat mensen samenbrengt. 01:34:31 De heer De Haan - CDA: Vanuit diezelfde ambitie heeft het CDA de afgelopen twaalf jaar zichtbaar, soms kritisch en constructief, oppositie gevoerd. Een belangrijk voorbeeld van die verbondenheid ziet onze partij in sport. Sport brengt mensen 22 samen en zorgt voor ontmoeting in onze wijken en dorpen. Tijdens onze verenigingstour hebben we opnieuw gezien hoeveel kracht er schuilgaat in die duizenden vrijwilligers die onze sportverenigingen draaiende houden. Tegelijkertijd zien we dat er steeds meer op besturen afkomt.

Daarom komen er extra clubondersteuners die verenigingen helpen, bijvoorbeeld bij het aanvragen van subsidies. 01:35:09 De heer De Haan - CDA: Ook zetten we het Masterplan Sportvoorzieningen onverminderd voort. Nog te veel clubs kampen met capaciteitsproblemen. We blijven investeren in de sportieve toekomst van Groningen. We gaan vol voor het WK wielrennen. We investeren in een nieuw Kardinge met schaatsbaan. We bouwen verder aan de samenwerking tussen onze topsportclubs. 01:35:31 Voorzitter: U zag het al. U heeft een interruptie van D66. 01:35:34 De heer Lo-A-Njoe - D66: Dank u wel, Voorzitter. Het CDA gaf aan dat ze af en toe wat kritiek hadden op het college. Volgens mij was het wat meer dan af en toe. Een van de kritiekpunten was dat er van alles mis is als het gaat om sportvoorzieningen. Er moest een 50-meterzwembad komen. Dat zit niet in het Masterplan. Het aantal hallen was veel te weinig. Is dat nu helemaal verdwenen? Of gaan we nu een 50- meterbad terugzien, gaan we FC Groningen zien met eigen stadion? Worden die beloftes richting de sport alsnog toegevoegd? 01:36:06 De heer De Haan - CDA: Het zou mooi zijn als het akkoord gesloten is en opeens allemaal nieuwe hallen en velden zijn aangelegd. Zo werkt dat niet. Voor de komende jaren, dat leest u duidelijk in het akkoord, worden er miljoenen extra uitgetrokken voor sportvoorzieningen.

Dat houden wij in stand, ondanks die verschrikkelijk moeizame financiële tijden. Daar heeft de heer Loo-A-Njoe het ook over gehad. Dus ik hoop dat hij en al zijn plannen straks niet aan die sportvoorzieningen gaan zitten. 01:36:29 Voorzitter: Heel kort, want u gaat rap door de tijd. 01:36:32 De heer Lo-A-Njoe - D66: In tegenstelling tot het CDA gingen wij niet verder vragen over die sportvoorzieningen. Dat deed het CDA wel. Ik heb het over datgene wat CDA extra wilde. Dat zien we niet terug in dit coalitieakkoord. Dat hadden ze misschien niet moeten beloven. Is dat nu definitief verdwenen? 01:36:49 De heer De Haan - CDA: Voorzitter, u mag ervan uitgaan dat het CDA de komende vier jaar er alles aan doet om te zorgen dat sportverenigingen voldoende capaciteit hebben. We moeten kijken wat er financieel mogelijk is. We zullen extra kijken naar bijvoorbeeld Koppelkansen. U noemde FC Groningen. Daarover staan een paar hele mooie en terechte zinnen in het akkoord. Voorzitter, de verbinding ontstaat niet alleen op het sportveld. Die ontstaat ook in de manier waarop we onze openbare ruimte inrichten en ons door de gemeente verplaatsen. Dat heeft grote invloed op 23 hoe mensen elkaar ontmoeten. Een van de punten, vaker genoemd vandaag, is het betaald parkeren. Deze coalitie kiest voor een andere benadering.

Geen grootschalige uitbreidingen van bovenaf, maar samen met inwoners kijken naar wensen en behoeften in een buurt of gebied. 01:37:36 De heer De Haan - CDA: Het uitbreiden van betaald parkeren kan een van de instrumenten zijn, maar zeker niet het enige. Er zijn straten en bedrijventerreinen waar inwoners of ondernemers vragen om de invoering van betaald parkeren. Ik vond dat mevrouw Folkerts van PRO het laatst mooi liet zien in een voorbeeldje van de Kerklaan. Daar zijn minder auto's op straat, waardoor er meer ruimte is voor ondernemers, voor terrassen, voor ontmoeting en groen. Dat laat zien dat als je dat samen met inwoners doet, er een mooie openbare ruimte kan ontstaan met extra leefbaarheid in een wijk. Ook zetten we de maatschappelijke parkeervergunning voort. Zo kunnen verenigingen, scholen en zorginstellingen hun belangrijke werk blijven doen. 01:38:18 De heer De Haan - CDA: Een derde punt voor het CDA is ondernemend Groningen. Onze lokale ondernemers zijn onmisbaar voor de levendigheid van wijken en dorpen. Ze zorgen voor werkgelegenheid en maken onze gemeente aantrekkelijk om in te wonen. Of het nu gaat om de ondernemers aan het Koopmansplein in Ten Boer of aan de Rijksstraatweg in Haren, of in de Folkingestraat in onze binnenstad, ze zijn allemaal van cruciaal belang. Daarom zijn we blij dat de uitbreiding van de reclamebelasting van tafel is.

Reclame-uitingen tot twee vierkante meter blijven structureel vrijgesteld. Hierdoor blijven ruim 2.000 Groningse ondernemers buiten deze belastingplicht. Een sterk ondernemingsklimaat vraagt om meer. 01:39:01 Voorzitter: Voor u uw verhaal vervolgt, heeft u een interruptie van Student en Stad. Ik zag ook D66 en de VVD opveren. Jullie zitten al over de 1 minuut. Ik ben coulant geweest. Ik had de vorige keer al een waarschuwing gegeven. Student en Stad krijgt het woord. 01:39:13 Mevrouw Van Heteren - Student en Stad: Dank u, Voorzitter. Is het CDA het met mij eens dat 'de reclamebelasting is van tafel' een grote uitspraak is voor het feit dat u een middenweg heeft gekozen? 01:39:23 De heer De Haan - CDA: Voorzitter, misschien heb ik het verkeerd gezegd. Als het goed is, zei ik dat de uitbreiding van de reclamebelasting van tafel is. Volgens mij is dat precies wat het is. 01:39:35 Voorzitter: Ik zie allemaal mensen met een vinger. We hebben afgesproken dat ik coulant was. Dat ben ik geweest door 1 minuut bovenop de 7 te geven. Ik heb u allemaal gewaarschuwd. Het mooie aan de systematiek die we hier in de gemeente hebben, is dat u zelf uw tijd kunt indelen. U had kunnen voorzien dat het CDA nog kwam. Daar had u rekening mee kunnen houden. Helaas. 24 01:39:49 De heer De Haan - CDA: Ik baalde al toen ik de heer Heiner door zijn tijd heen zag.

Er zullen vast nog genoeg debatten volgen, denk ik. Een sterk ondernemersklimaat vraagt om meer. Het vraagt om veilige, schone en aantrekkelijke winkelgebieden en dorpscentra. Daarom investeren we de komende jaren flink in de openbare ruimte en verbeteren we het onderhoudsniveau. In het hart van onze wijken en dorpen breiden we de boa-capaciteit uit. We maken tijdelijk cameratoezicht mogelijk als onderdeel van een breder pakket aan veiligheidsmaatregelen. Daarnaast werken we aan een levendig Groningen door stappen te zetten richting de Culturele Hoofdstad. Bakkers krijgen de mogelijkheid om hun winkel op zondag eerder te openen. Zo zorgen we ervoor dat Groningen ook de komende jaren een aantrekkelijke plek blijft om te ondernemen. Voorzitter, voordat ik afrond, wil ik nog één punt benadrukken. 01:40:40 Voorzitter: Voor uw afronding heeft u nog een interruptie van Student en Stad. 01:40:46 Mevrouw Van Heteren - Student en Stad: Ik was benieuwd hoe het CDA daarnaar kijkt. Er is inderdaad meer ruimte gekomen voor ondernemers, onder andere de zondagsopening voor bakkers. Had het CDA niet meer uitbreiding voor ondernemers gewild? Dus ook iemand die niet alleen een broodje wil halen, maar ook een stuk kaas? 01:41:05 De heer De Haan - CDA: Nee, dat hadden wij niet. Juist bij die bakkers schuurt het nu. Als ik op zondagochtend terugfiets van de kerk, fiets ik langs bakker Bart.

Bakker Bart is op zondagochtend wel open. Daar kan je een broodje halen of eten. De lokale bakkers, zoals 'Broodje van Eigen Deeg', kunnen dat niet. Daar zie je een discrepantie in het beleid. En dat zien we niet op het gebied van kaas. 01:41:27 Voorzitter: Een vervolgvraag. 01:41:34 Mevrouw Van Heteren - Student en Stad: U zegt dat bakkers de enigen zijn waar schuring ontstaat. De kaasboer ziet die schuring wel. Luistert u naar de ondernemer, of vult u dit zelf in? 01:41:48 De heer De Haan - CDA: Volgens mij luisteren we naar de lokale ondernemers. We luisteren ook naar u. U heeft de afgelopen jaren een vurig pleidooi gehouden voor 'Broodje van Eigen Deeg'. Er ligt nu een sterke, goede maatregel waar het CDA blij mee is. Voorzitter, ik rond af. Naast de inhoud van dit akkoord is ook de manier waarop we de komende jaren politiek bedrijven van groot belang. Wat het CDA betreft, doen we dat samen met de gehele raad. Wij weten als geen ander hoe het is om in de oppositie te zitten. Zoals wij de afgelopen jaren constructief en kritisch oppositie hebben gevoerd, willen wij ook de komende jaren constructief verantwoordelijkheid dragen vanuit de coalitie. We zitten hier allemaal vanuit dezelfde overtuiging: het beste willen doen voor ons geliefde Groningen. Juist wanneer we verschillen overbruggen en samenwerken aan wat ons bindt, kunnen we 25 het meeste bereiken voor onze inwoners.

Geen Haagse toestanden, maar op zijn Gronings. Eigenzinnig en verbonden, samen voor Groningen. 01:42:47 Voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Dan is het woord nu aan de Stadspartij 100% voor Groningen. 01:43:10 Mevrouw Menger - Stadspartij 100% voor Groningen: Voorzitter, dank u wel. Laat ik helder beginnen. Dit coalitieakkoord leest als een ambitieus verhaal, maar het bestuurt nog niet. Het staat vol goede bedoelingen, sympathieke formuleringen en grote woorden over brede welvaart, leefbaarheid, duurzaamheid en bestaanszekerheid. Maar hoe langer je leest, hoe duidelijker het wordt dat de coalitie vooral heeft gekozen voor een akkoord dat prettig klinkt. En veel minder voor een akkoord dat hard maakt wat inwoners hier de komende jaren concreet van gaan merken. Precies dat is ons fundamentele bezwaar. Politiek gaat niet over het opschrijven van alles wat wenselijk is. Politiek gaat over kiezen en prioriteren. Over eerlijk zijn tegen inwoners over wat je wel doet, wat je niet doet en wie uiteindelijk de rekening betaalt. Juist op die punten blijft het akkoord te vaag, te vrijblijvend en te comfortabel. Voorzitter, als alles prioriteit is, dan is uiteindelijk niets prioriteit.

01:44:19 Mevrouw Menger - Stadspartij 100% voor Groningen: Deze coalitie wil meer woningen, meer bestaanszekerheid, sterkere wijken, leefbare dorpen, meer ruimte voor ondernemers, meer duurzaamheid, meer participatie en meer sociale samenhang. Rupsje-nooit-genoeg. Het klinkt prachtig, maar waar zijn de harde keuzes en waar staan de concrete garanties? Waar staat wat een inwoner in Beijum, Hoogkerk, Ten Boer, Haren of Selwerd hier volgend jaar daadwerkelijk van terugziet in zijn straat, buurt of portemonnee? Want daar draait het uiteindelijk om. Niet om de toon van een akkoord, maar om de tastbare uitkomst ervan. 01:45:02 Voorzitter: U heeft een interruptie van de ChristenUnie. 01:45:06 De heer Rebergen - ChristenUnie: Dank u wel, Voorzitter. Mevrouw Menger heeft gelijk dat wij een paar hele goede schrijvers aangesloten hadden bij de coalitieonderhandelingen. Daarvoor nog dank. In het coalitieakkoord staan ook veel heel concrete punten, juist waar inwoners direct wat van kunnen merken. Denk aan loonkostensubsidies die we gaan uitbreiden. Denk aan de taalhuizen en taalambassadeurs voor inwoners die daar moeite mee hebben. Denk aan het wijkvervoer. Allemaal heel concrete punten waar inwoners direct iets van merken. Volgens mij staan er veel punten in, want ik kan nog een heel rijtje door.

Heeft u die punten misschien niet gelezen? 01:45:50 Mevrouw Menger - Stadspartij 100% voor Groningen: Ik heb die punten zeker gelezen, maar mijn partij vindt dat niet concreet genoeg. Daarin verschillen we van mening en opvatting. Dat heb ik al eens eerder aan u doorgegeven. Voorzitter, ik vervolg mijn betoog. Het draait niet om de toon van een akkoord, maar om de tastbare uitkomst ervan. We moeten vaststellen dat dit akkoord opnieuw te veel 26 geschreven is vanuit het stadhuis en te weinig vanuit het dagelijks leven van Groningers. Voor inwoners zijn problemen niet abstract. Mensen zoeken een betaalbare woning en vinden die niet. Ondernemers lopen vast in regels en vergunningen. Bewoners zien voorzieningen verdwijnen of onder druk staan. Wijken willen veiligheid, onderhoud en bereikbaarheid. Dorpen willen niet alleen meegenomen worden, maar serieus invloed hebben op besluiten die hun leefomgeving raken. 01:46:46 Mevrouw Menger - Stadspartij 100% voor Groningen: De Stadspartij zegt al jaren: begin bij de basis. Eerst wonen, eerst veiligheid en eerst voorzieningen. Eerst de gemeente die meedenkt in plaats van tegenwerkt. Eerst een bestuur dat inwoners niet pas aan het einde laat meepraten, maar vooraf werkelijk invloed geeft. Voorzitter, ook dat is de zwakte van dit akkoord. Het spreekt veel over samenwerking, maar te weinig over macht delen.

Het heeft het over participatie, maar laat onvoldoende zien dat inwoners daadwerkelijk iets te zeggen krijgen voordat de koers is bepaald. Voorzitter, dan de financiële kant. Ook daar kiest deze coalitie voor de comfortabele route. Er wordt veel beloofd, maar weinig afgebakend. Dat is niet eerlijk. Groningen staat voor grote financiële opgaven de komende jaren. Dan moet je niet alleen ambitieus formuleren, maar ook laten zien wat voorrang krijgt, wat niet doorgaat en waar de grens ligt. 01:47:46 Mevrouw Menger - Stadspartij 100% voor Groningen: Doe je dat niet, dan schuif je de moeilijke keuzes door. Uiteindelijk komt die rekening bijna altijd terecht bij inwoners, ondernemers, verenigingen en voorzieningen. Afsluitend, Voorzitter, onze conclusie is helder. Dit akkoord klinkt warm en sociaal, maar is op cruciale punten te vaag om op te kunnen sturen en te vrijblijvend om vertrouwen te verdienen. Het biedt vooral richting zonder rekenschap, ambitie zonder afbakening, bestuurlijke taal zonder voldoende bestuurlijke moed. Groningen verdient beter dan dat. Groningen verdient een bestuur dat keuzes durft te maken, eerlijk is over geld, de basis op orde brengt en inwoners niet opzadelt met mooie woorden, maar met merkbare en meetbare resultaten.

Geen politiek van beloften, geen politiek van uitstel, maar een gemeentebestuur dat eerst laat zien dat het het vertrouwen van Groningers waard is. Dank u wel. 01:48:48 Voorzitter: Dank u wel voor uw inbreng. Dan nodig ik de SP uit. 01:49:15 De heer De Waard - SP: Dank, Voorzitter. Tot nu toe hebben we het veel gehad over Groningen. Dat is logisch, omdat het gaat om een akkoord dat onze gemeente richting moet geven voor de komende vier jaar. Maar de wereld is groter. Daarom neem ik u graag mee naar het verre zuiden. Naar Maastricht om precies te zijn. Ik wil het graag met u hebben over een specifieke buurt in die stad, het Stokstraatkwartier. Dit was ooit een wijk van de elite. Maar met de industriële revolutie veranderde het in een van de armste buurten van Nederland. Statige panden werden opgekocht door huisjesmelkers. Die deelden ze op in kamers waar gezinnen met zes tot tien kinderen moesten wonen. Mensen maakten lange dagen in fabrieken voor een 27 hongerloon. Armoede, ziekte, kinderarbeid en verslaving bepaalden het dagelijks leven. 01:50:05 De heer De Waard - SP: Waarom vertel ik u dit? Omdat de keuze waar Maastricht toen voor stond, dezelfde vraag is die vandaag in Groningen voor ons ligt. Kijken we weg van mensen die het moeilijk hebben? Of bouw je een overheid die naast hen staat? In Maastricht koos de overheid een eeuw lang om de problemen te laten bestaan.

De bewoners werden niet simpelweg vergeten; ze werden bewust nauwelijks als mens gezien. Toch waren er mensen die weigerden om weg te kijken. Een van hen was pater Castorius, een pionier op het gebied van opbouwwerk. De meeste anderen vonden dat de bewoners moesten worden heropgevoed en uit de buurt moesten worden gehaald. Hij besloot het tegenovergestelde te doen en tussen hen te gaan werken. Hij opende een buurthuis midden in het Stokstraatkwartier. Hij werd onderdeel van die gemeenschap. 01:50:56 De heer De Waard - SP: Vanuit dat denken kiest de nieuwe coalitie ervoor om dorps- en buurthuizen open te houden en te versterken. Daar vinden gemeenschappen een plek. Deze coalitie wil een overheid zijn die niet wegkijkt, maar buurten en dorpen kent en met mensen iets opbouwt. Dat is niet makkelijk, want het vertrouwen in overheden en andere instanties is nu historisch laag. Het is misschien al een tijd geleden, maar ook hier liep pater Castorius tegenaan. In het begin werd hij gewantrouwd en uitgescholden. Het laatste beetje eerbied dat mensen van het Stokstraatkwartier hadden voor geestelijken voorkwam dat hij de buurt uitgeschopt werd. Langzaam won hij het vertrouwen van de bewoners. Met activiteiten voor jongeren en persoonlijke aandacht liet hij zien dat mensen niet geholpen zijn met afwijzing, maar met kansen.

Hij schreef zelfs brieven aan schooldirecteuren, politiecommissarissen, ministers en zelfs aan de koningin om mensen vooruit te helpen of een strafblad te besparen. 01:51:59 De heer De Waard - SP: Precies daarom versterken we nu het opbouwwerk. Opbouwwerkers doen vandaag wat pater Castorius destijds deed. Aanwezig zijn, luisteren, mensen verbinden en samen zoeken naar oplossingen. Zij weten wat er speelt, omdat zij onderdeel zijn van die buurt. Ik weet niet of ze vaak contact zoeken met de koning, maar het zou me weinig verbazen. Voorzitter, de ellende in het Stokstraatkwartier was geen natuurverschijnsel. De verschillen die we vandaag in Groningen zien, zijn dat ook niet. Ze zijn het gevolg van politieke keuzes en een economisch systeem dat gebouwd is op ongelijkheid. Dat systeem veranderen we vandaag hier niet. Maar we kunnen wel kiezen wat voor overheid we daar tegenover zetten. Een overheid die toekijkt of een overheid die naast mensen gaat staan, die buurten kent, die luistert en die weet dat het terugwinnen van vertrouwen klein begint. 01:52:55 De heer De Waard - SP: Misschien is dat wel de belangrijkste les van het Stokstraatkwartier. Niet wegkijken, maar naast mensen gaan staan. Precies daarvoor kiezen wij vandaag in Groningen. Waar heb ik deze wijsheid uitgehaald? Ik heb laatst 28 een boek gelezen over deze buurt. Het heet Crapuul.

Nu het toch zomer wordt, zou ik aanraden om dat te lezen op de camping of thuis. 01:53:19 Voorzitter: Dank u wel voor deze leestip. Ik kijk rond. Ik zie geen interrupties. Dank voor uw bijdrage. We gaan door naar de ChristenUnie. 01:53:54 De heer Rebergen - ChristenUnie: Dank u wel, Voorzitter. Voordat ik begin, wil ik me graag aansluiten bij het dankwoord dat het CDA uitsprak aan Ineke van Gent, ambtenaren, maatschappelijke organisaties en inwoners die hebben meegedacht. Fijn dat we het hele traject samen konden doorlopen. Ik zou het vandaag vrij kort kunnen houden door te wijzen op het drieluik ontmoeten, verbinden en oog hebben voor elkaar. Dit drieluik heb ik in de vorige periode steeds gebruikt om ons verhaal te vertellen. Zelfs als ik probeerde het een keer anders te doen, kwam ik hier weer op uit. Ontmoeten, verbinden en oog voor elkaar. Niemand kan hebben gemist dat dat naar voren komt in dit mooie coalitieakkoord. Toch ga ik er wat meer woorden aan geven. We zijn heel blij met het coalitieakkoord. Dat licht ik graag toe. 01:54:48 De heer Rebergen - ChristenUnie: Deze coalitie kiest voor de kracht van Groningen. Niet ieder voor zich, maar samen. We zoeken actief de samenwerking met verenigingen, kennisinstellingen, ondernemers en overheden.

Ook zetten we in op een menselijke samenleving van ontmoeting en verbinding door buurthuizen, dorpshuizen en openbare ontmoetingsplekken waar mensen elkaar kennen en zich gezien voelen. Als overheid willen we dichtbij zijn in de wijken en dorpen. We werken vanuit vertrouwen en zoeken de samenwerking met bewoners en organisaties. Keuzes maken we niet alleen voor vandaag. We denken ook aan de toekomst. We verkleinen onze bijdrage aan de klimaatverandering en vangen de gevolgen van klimaatverandering op. Zo dragen we zorg voor deze schepping. De ChristenUnie gelooft dat dit onze verantwoordelijkheid is vanuit Micha 6:8. Recht doen aan inwoners, trouw zijn in de samenwerking met bewoners en maatschappelijke organisaties en verantwoordelijkheid nemen voor toekomstige generaties. 01:55:58 De heer Rebergen - ChristenUnie: In ons verkiezingsprogramma stonden drie lijnen centraal. Een huis en een thuis. Versterken van sociale verbindingen. Verantwoordelijk en duurzaam omgaan met de aarde. Vanuit die drie lijnen wil ik graag een aantal concrete punten uit het coalitieakkoord benoemen en toelichten. Misschien is het goed dat de Stadspartij goed oplet. We bieden mensen een huis en een thuis. Iedereen verdient een thuis. Daarom moeten we woningen bouwen voor gezinnen, ouderen en kwetsbare groepen.

In het coalitieakkoord hebben we opgenomen dat we 6.000 woningen bouwen in grote gebiedsontwikkelingen, en ook in kleinschalige programma's in dorpen. We nemen maatregelen om de woningbouw te versnellen. We blijven inzetten op 30% sociale huur en breiden het aantal huurwoningen aan de zuidkant van de gemeente uit. Ook zetten we in op doorstroming door in te zetten op bouw van seniorenwoningen, minimaal 10%. 01:56:59 De heer Rebergen - ChristenUnie: Een huis is meer dan een stapel stenen. Daarom 29 investeren we in maatschappelijke voorzieningen, ontmoetingsplekken in de dorpen en wijken en behoud van kleine basisscholen in de dorpen. 01:57:10 Voorzitter: Voor u vervolgt, heeft u een interruptie van de Stadspartij. 01:57:12 Mevrouw Menger - Stadspartij 100% voor Groningen: Dank u wel, Voorzitter. U sprak mij zo direct aan, dat ik u wat ga vragen. Als eerste zegt u dat de Stadspartij moet opletten. Dat doe ik. Ik hoorde u in uw betoog vaak willen, willen, willen zeggen. Dat hebben we ook gelezen in het coalitieakkoord. Wat gaat u concreet doen? Hoe gaat u het doen? Dat was namelijk wat ik naar voren bracht. 01:57:46 De heer Rebergen - ChristenUnie: Dank u wel, Voorzitter. Hoe gaat u het doen? Het coalitieakkoord geeft richting aan wat we gaan doen. Hoe we het gaan doen, moet nog uitgewerkt worden. Wat we gaan doen is heel concreet 6.000 woningen bouwen.

Wat we gaan doen is de precariobelasting van woningcorporaties naar beneden brengen, zodat zij meer kunnen investeren in de sociale huurwoningen. Wat we gaan doen is woningen bouwen in de dorpen. Dat zijn concrete dingen die we gaan doen. Ik ga verder, Voorzitter, met het tweede punt. Wij versterken de sociale verbindingen. We houden van mensen die hun kracht en energie in een zorgzame samenleving willen steken. Of het nu mantelzorgers, vrijwilligers, maatschappelijke initiatieven of netwerken zijn die omkijken naar andere mensen. We blijven hen volop steunen. 01:58:33 De heer Rebergen - ChristenUnie: In het akkoord staat hier veel over beschreven. Ik noem graag het ondersteunen van wijk- en dorpsevenementen en de waardering en ondersteuning van vrijwilligers, vrijwilligersbesturen en mantelzorgers. Voor een zorgzame samenleving is het van belang dat mensen elkaar ontmoeten, zich aan elkaar verbinden en omzien naar elkaar. Daarom zetten we in op passende ontmoetingsplekken in alle wijken en dorpen. Of het nu gaat om een wijkbedrijf, het Huis van Ten Post of voorzieningen in nieuwe wijken. Redzaamheid zien we als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Dat doen we samen. De samenleving als Groningers. Het is belangrijk extra aandacht te hebben voor mensen die zich in een kwetsbare positie bevinden, zoals jongeren, ouderen en mensen met een beperking.

We zijn daarom blij met de aandacht die het coalitieakkoord hiervoor heeft. 01:59:24 De heer Rebergen - ChristenUnie: Concreet bijvoorbeeld het Volwassenfonds Sport & Cultuur, waardoor meer mensen mee kunnen doen. De Route Arbeid+ waarin we heel kwetsbare jongeren blijvend begeleiden in de groei naar een goede plek in onze samenleving. De inzet op mentale gezondheid van jongeren en suïcidepreventie. Student en Stad, het staat er echt in. Ook menselijke opvang van vluchtelingen, het voortzetten van de LVV, de menselijke aandacht en ondersteuning bij dakloosheid en ook het ondersteunen van inwoners in het aardbevingsgebied. Het derde punt: we gaan verantwoordelijk om met de aarde. 02:00:04 Voorzitter: Komt u tot een afronding. 30 02:00:06 De heer Rebergen - ChristenUnie: We zijn geroepen om goed voor de schepping te zorgen en de aarde leefbaar door te geven aan onze kinderen. Ook daarover zijn in dit coalitieakkoord diverse punten opgenomen. Denk aan de repaircafés. Met al deze plannen zijn we heel blij en we zijn blij met het coalitieakkoord. We willen het college dat straks wordt geïnstalleerd Gods zegen toewensen. 02:00:32 Voorzitter: Dank u wel voor uw inbreng. Dan is het woord nu aan Partij voor het Noorden. 02:00:46 De heer Van der Laan - Partij voor het Noorden: Dank, Voorzitter. Hoeveel partijen hebben nog spreektijd? 02:00:52 Voorzitter: Steeds minder.

02:00:54 De heer Van der Laan - Partij voor het Noorden: Allereerst wil de fractie van de Partij voor het Noorden de coalitie feliciteren met het behaalde coalitieakkoord. Veel zaken herkennen wij uit ons eigen verkiezingsprogramma. Er zijn natuurlijk ook verschillen. Bij het duidingsdebat heb ik vanaf deze plek geroepen dat de bakkers op zondagochtend dichtbleven. Maar niets is minder waar. Dat is een mooi begin om uiteindelijk alle levensmiddelenwinkels de mogelijkheid te gunnen om de keuze te maken om ook op zondagochtend open te gaan. We zien dat de gemeente zelf ook de financiële pijn wil dragen, door het aantal ambtenaren te laten verminderen met 10%, en na pensionering niet iedereen automatisch te vervangen. Op 13 november 2024 dienen wij een motie in met die strekking. Hoewel we er geen percentage aan wilden verbinden en eerst een onderzoek wilden, doet de coalitie dat wel. Dat vinden wij dapper en ambitieus. Immers, er komen alleen maar taken bij voor het ambtenarenapparaat en de gemeente groeit fors. 02:02:03 De heer Van der Laan - Partij voor het Noorden: Wij zijn benieuwd hoe het college deze taakstelling of formatiereductie denkt te gaan halen en te monitoren. Temeer omdat veel bezuinigingsambities de afgelopen jaren niet zijn behaald door diverse colleges en er structureel sprake is van onderbesteding.

Wij zouden graag jaarlijks op de hoogte worden gebracht van deze eigen taakstelling. Temeer omdat de coalitie bezuinigingsmogelijkheden gaat wegen ten opzichte van een extra verhoging op de ozb. Ik zie dat alleen nog ChristenUnie en SP kunnen reageren. 02:02:46 Voorzitter: Interrupties werken niet op die manier. Die werken niet vanaf het spreekgestoelte. Vervolgt u uw betoog. 02:02:52 De heer Van der Laan - Partij voor het Noorden: Goed. Er ligt dus wat huiswerk, met name voor PRO. En anders doen we volgende week nog een poging om extra duidelijkheid te krijgen over die bezuinigingsambitie van 24 miljoen. Nogmaals, we vinden 10% bezuinigen op ambtenaren een enorme taakstelling. Dat is een forse ambitie. Amsterdam wil het ook. Meestal volgt Groningen dan. Dan de 31 woningbouwambities. Met het nieuwe Volkshuisvestingsplan denken wij een gedragen plan te hebben vanuit oppositie- en coalitiepartijen. Toch houden wij ons hart vast om de gewenste aantallen woningen werkelijk te gaan realiseren. Woningen worden duurder, evenals het bouwen van woningen. De huurvoorraad neemt steeds verder af en de wachttijden voor een sociale woning nemen toe. We hopen dat deze uitdaging de komende coalitieperiode ons gaat verrassen. Dat er na jaren van investeren in grond en plannen eindelijk kan worden geoogst.

02:03:56 De heer Van der Laan - Partij voor het Noorden: Verder zijn en blijven wij kritisch op reclamebelasting en inwonersparticipatie. Die mag niet leiden tot witwasparticipatie, oftewel schijnparticipatie. Ook het gasdossier blijft onze aandacht houden. Ook zijn wij voor een optimale lobby met Den Haag, Brussel en de provincie Groningen. Ook al is Friesland afgehaakt, pleiten wij voor een sterke noordelijke lobby. Uiteindelijk komen veel mensen, met name in deze stad, van buiten de gemeente Groningen. Wij hebben een geweldige centrumfunctie en ook behoefte aan meer mensen. Dan nog iets over samenwerking. In beginsel willen wij graag met iedere partij samenwerken om tot mooie of kritische zaken te komen. Coalitie- of oppositiepartij maakt ons niet zoveel uit, Voorzitter. We zijn met 45 raadsleden die zich willen inzetten voor deze mooie gemeente. Daarom vond ik het verhaal van het CDA positief. 02:04:59 De heer Van der Laan - Partij voor het Noorden: Wij beginnen komend jaar ook positief. We gaan netjes al onze moties doorsturen naar alle partijen. Maar als blijkt dat er geen respons komt, zullen we dat achterwege laten, Voorzitter. Dan moeten de partijen die niet reageren dat zelf maar uit het RIS halen. Ook moties of amendementen die het niet halen, hebben politieke waarde en politieke betekenis. Dat is onze stellige overtuiging. We hebben dat eerder gezien.

Vroeg of laat krijgen we toch gelijk, Voorzitter. Voor straks feliciteren wij de wethouders en nieuwe raadsleden met hun nieuwe aanstelling. Daar wou ik het bij laten, Voorzitter. 02:05:43 Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk rond, maar zie geen interrupties. We gaan door naar de Partij voor de Vrijheid, de PVV. 02:06:08 Mevrouw Blauw - PVV: Voorzitter, eerst wil de PVV de nieuwe coalitie feliciteren met het bereikte akkoord. Wij wensen het nieuwe college veel succes toe in de komende periode. We werken hier allemaal vanuit dezelfde bedoeling. Dat zei ik ook bij het afscheid van wethouder Broeksma. Het beste bereiken voor de inwoners van Groningen. Ook al verschillen we soms fundamenteel van mening over de weg ernaartoe, de inzet voor onze stad en dorpen delen we. In het akkoord zien wij positieve punten. De aandacht voor veiligheid, de aanpak voor ondermijnende criminaliteit, de inzet voor Groningers in het aardbevingsgebied, een toegankelijker overheid, meer handhaving op straat en het behoud van voorzieningen in wijken en dorpen zijn zaken die wij kunnen steunen. Waar voorstellen goed zijn voor onze inwoners, zal de PVV zich constructief opstellen en meedenken. 02:07:10 Mevrouw Blauw - PVV: Wij hebben ook kritiek op het nieuwe coalitieakkoord. Het laat 32 namelijk een duidelijke keuze zien.

Een keuze voor meer klimaatbeleid, meer opvang, meer inclusiebeleid en hogere lasten voor onze inwoners. Dat is al vaak genoemd. De PVV zou duidelijk een andere keuze hebben gemaakt. Wij kijken niet naar Groningen vanuit ideologische wensbeelden, maar vanuit de dagelijkse werkelijkheid van inwoners. Van de starter die geen woning kan vinden. Van de ondernemer die steeds meer regels en kosten krijgt opgelegd. Van de inwoner die zich zorgen maakt over veiligheid in de wijk. Van gezinnen die iedere maand opnieuw moeten kijken of de rekening betaald kan worden. Wij vinden dat dit akkoord op de verkeerde prioriteiten is gebaseerd. Op een aantal delen is zeer selectief en eenzijdig ingestoken. 02:08:04 Mevrouw Blauw - PVV: Op pagina 33 van het coalitieakkoord staat letterlijk: "Wij spreken ons uit tegen extreemrechtse uitingen en groeperingen." Nee, dit college moet zich uitspreken tegen alle extremistische uitspraken. Neem het diepgewortelde antisemitisme dat door de straten van Groningen galmt door pro-Palestina-activisten en Antifa. Wij horen niet een bepaalde groep te ontzien en een andere groep die ons niet past aan te spreken op uitlatingen. Want dan is het coalitieakkoord toch politiek gekleurd en niet voor alle inwoners van Groningen. Een overheid hoort geen politieke voorkeur te laten doorschemeren in haar afkeer voor extremisme. Onze vraag is waarom we dit doen.

Datzelfde geldt op het gebied van discriminatie en racisme. Racisme en discriminatie zijn walgelijk. Maar om dit te pas en te onpas uit de kast te trekken om mensen de mond te snoeren, schiet compleet het doel voorbij. 02:09:03 Mevrouw Blauw - PVV: Dan wordt het echte racisme niet meer aangepakt. We kijken naar gedrag, niet naar huidskleur of andere uiterlijke kenmerken. Als dit met elkaar vermengd gaat worden, om bijvoorbeeld criminele gedragingen van allochtone jeugdgroepen met racisme te vermengen en het debat hierover te killen, zijn we niet goed bezig. Dan zijn we niet bezig om samen te werken aan oplossingen, maar om elkaar de mond te snoeren op onderwerpen die je niet passen. De coalitie verhoogt de ozb, maakt parkeren duurder en accepteert tekorten op de begroting. Tegelijkertijd blijven miljoenen gaan naar klimaatambities, participatieprojecten en andere politieke keuzes die voor veel inwoners geen oplossing bieden voor hun directe problemen. 02:09:52 Mevrouw Blauw - PVV: Voorzitter, ook op wonen zien we een fundamenteel verschil. Ons grootste bezwaar betreft het migratiebeleid. Deze coalitie kiest er expliciet voor om statushouders versneld te blijven huisvesten. Dat terwijl duizenden Groningers jarenlang wachten op een betaalbare woning. Jongeren kunnen niet uit huis en worden gedwongen tot op latere leeftijd bij hun ouders te wonen.

De coalitie zegt 6.000 woningen te willen bouwen, maar zegt nergens dat Groningers voorrang krijgen op nieuwkomers. Dat vinden wij een fundamenteel verkeerde keuze. Voorzitter, hetzelfde zien we bij veiligheid. De coalitie erkent de problemen van overlast, geweld en ondermijning, maar zoekt oplossingen vooral in zorg, begeleiding en spreiding. 02:10:45 Mevrouw Blauw - PVV: De PVV kiest voor handhaving, zichtbaarheid en het 33 beschermen van bewoners. Veiligheid begint niet met het verplaatsen van problemen, maar met het aanpakken ervan. Misschien wel de grootste tegenstelling zit in het klimaatbeleid. 02:11:00 Voorzitter: Ik kijk even. Ik heb een maximum tot -1. Ik weet niet uit mijn hoofd waar u zit. We gaan kijken bij de SP of die al 1 minuut over de tijd zit. Nee, kijk eens aan, u heeft nog 2 minuten. Zet hem op. 02:11:13 De heer De Waard - SP: Ik kan er de tijd voor nemen. Het moet toch op. Ik hoorde de PVV over veiligheid. Ik vraag mij af of mevrouw Blauw over het stukje uit het akkoord heeft heengelezen dat er wordt geïnvesteerd in boa's. Er komen veel boa's bij in die buurten waar u het over heeft. Heeft u dat niet gezien? 02:11:37 Mevrouw Blauw - PVV: We hebben dat zeker gezien. Daar zou ik vanavond, maar dat gaat nu naar volgende week, op terugkomen. Er is een gigantische onderbesteding. We zien het niet terug in de veiligheid op straat.

Wij willen meer hardere keuzes maken, zoals zero tolerance, cameratoezicht uitbreiden. Voorzitter, dat is iets waar de SP tegen is. 02:11:56 Voorzitter: Een vervolgvraag. 02:12:00 De heer De Waard - SP: Waar de SP voor of tegen is, bepaalt de SP zelf. U wil liever niet dat er staat dat boa's worden uitgebreid? Dat vindt u een slecht idee, haal ik eruit. 02:12:14 Mevrouw Blauw - PVV: Voorzitter, ik weet niet of de SP het begin van mijn betoog heeft gehoord. Dat valt me wel vaker op. Ik heb aangegeven dat in het coalitieakkoord wel goede dingen op veiligheid staan, ook de boa-uitbreiding. Ik ga verder. De coalitie zet onverminderd in op WarmteStad, energietransitie, warmtenetten en CO -doelen. De PVV vraagt zich af of dit Groningen werkelijk helpt.₂ Voor veel inwoners betekenen deze plannen hogere kosten en meer onzekerheid. Wij vinden dat betaalbaarheid en leveringszekerheid altijd voor ideologische klimaatdoelen moeten gaan. Ook op bereikbaarheid kiest deze coalitie vooral voor de fiets en het openbaar vervoer. Veel inwoners en ondernemers zijn afhankelijk van de auto. Voor de PVV is bereikbaarheid geen ideologisch project, maar een praktische voorwaarde om te kunnen wonen, werken en ondernemen. En voor het aantrekkelijk houden van de stad. 02:13:08 Mevrouw Blauw - PVV: Voorzitter, ik sluit af. Dit akkoord is in onze ogen geen antwoord op de grootste zorgen van de Groningers.

Het is vooral een akkoord waarin politieke overtuigingen leidend zijn geworden. De coalitie kiest voor vergroening, spreiding en inclusie. De PVV kiest voor veiligheid, betaalbaarheid, bereikbaarheid en woningen voor onze eigen inwoners. Daarom kunnen wij dit akkoord niet steunen. Dank u wel. 34 02:13:31 Voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we tot slot naar Volt. 02:14:04 Mevrouw Twickler - Volt: Voorzitter, namens Volt Groningen, Volt Nederland en Volt Europa onze felicitaties aan PRO, Partij voor de Dieren, CDA, SP en ChristenUnie voor dit akkoord. Volt ziet veel overeenkomsten tussen onze visie en wat nu voor ons ligt. We kijken daarom uit naar de samenwerking. Bedankt voor het uitvoeren van ons verzoek om de kinderburgemeester en de nachtburgemeester een plek aan tafel te geven bij de onderhandelingen. Volt vond het fijn om te lezen dat door de inbreng van onze kinderburgemeester het college nu speciale aandacht heeft voor inclusieve speelplekken. Daarnaast vond Volt het ook fijn om te lezen dat, door de inbreng van de nachtburgemeester, de Nachtvisie budget krijgt en dat de Nachtraad een vaste partner wordt voor het college op dit gebied. Zo ziet Volt het graag. Niet over mensen praten, maar met mensen praten. 02:14:52 Mevrouw Twickler - Volt: Ook complimenten voor het stellen van het ambitieuze doel van Groningen als CO -neutrale stad in 2035.

Dat zien wij als een essentieel plan. ₂ Door ambitieus te zijn, kan Groningen klimaatkoploper worden in Nederland en Europa. Wij verwachten van het college dat zij dit gaan waarmaken. En anders zal Volt hier zijn om ze eraan te herinneren. We vragen nog steeds aan de nieuwe coalitie om de verbinding op te zoeken met ons op het gebied van digitalisering, vrouwenrechten en Europese samenwerking. Voorzitter, bij het lezen van het collegeakkoord viel het Volt op dat er dingen vaag of onuitgesproken bleven. Dus constructief en verbindend als wij zijn, zal ik de nieuwe coalitie helpen en een viertal van onze favoriete passages wat concretiseren. 02:15:40 Mevrouw Twickler - Volt: Groningen in 2030. Broedplaatsen. Ik citeer: "We onderzoeken hoe we culturele broedplaatsen zoals Biotoop, TRAV12 en het Suikerunie-terrein zo veel als mogelijk kunnen behouden." Dus Groningen in 2030. Volt verwacht dat er een rijk scala aan structurele broedplaatsen te vinden zal zijn in Groningen. Dat ze niet meer onder een vorm van leegstandsbeheer vallen. Dat deze essentiële plaatsen voor kunst, cultuur en ontmoetingen zullen blijven bestaan zonder angst voor de toekomst. Onderwijs en leraren. Ik citeer: "Samen met scholen werken we aan het aantrekken en behouden van goede leraren." Dus Groningen in 2030. Volt verwacht dat er geen school in onze gemeente meer met lerarentekort zit.

Dat de toekomstige generatie de persoonlijke aandacht krijgt in het onderwijs die ze verdient. Zo kunnen kinderen worden waar ze van dromen. En zodat je toekomst- en opleidingsrichting in onze gemeente niet afhankelijk zijn van of je ouders wel of niet privé-bijles kunnen betalen. 02:16:43 Mevrouw Twickler - Volt: Zorg en de GGD. "Wij zorgen ervoor dat de GGD de personele bezetting weer op peil kan brengen." Dus Groningen in 2030. Volt verwacht dat de wachtlijsten bij de GGD door dit college geminimaliseerd zijn, zodat iedereen de hulp heeft die ze nodig hebben en snel hulp kan krijgen. Dan als laatste digitale veiligheid. Ik citeer: "We investeren in digitale veiligheid met een meerjarig programma. Het gaat om beleid, bewustwording en daderpreventie. We kijken met 35 bibliotheken naar de mogelijkheid om hiermee met scholen aan de slag te gaan." Dus Groningen in 2030. Volt verwacht dat er een uitgebreid en toekomstgericht plan ligt, met daarin een plan voor de digitale vaardigheid voor jong en oud en een veiligheidsplan voor onze inwoners. Hopelijk met specifieke aandacht voor kwetsbare groepen bij onze inwoners, zoals deepfakes die vooral van vrouwen worden gemaakt. Ik zal het allemaal verbinden. 02:17:42 Mevrouw Twickler - Volt: Groningen in 2030. Een gemeente vol eigenzinnigheid. Met overal creatieve broedplaatsen voor kunst en cultuur.

Met scholen met kleine klassen en leraren die op de fiets naar het werk kunnen. Een Groningen waar alle inwoners fijn in hun vel zitten en weten waar ze terecht kunnen als het even iets minder gaat. Een Groningen waar iedereen zich digitaal kan redden met een digitaal plan dat geen afstand creëert, maar zorgt dat iedereen verbonden is. Volt is een nieuwe partij in de raad. Het zal dus niet verbazen dat we een paar dingen in het coalitieakkoord misten. Daar kunnen we hopelijk de komende vier jaar samen mee aan de slag. Zo hopen wij bijvoorbeeld dat er in het Groningen van 2030 een plek voor de Lelylijn is gereserveerd op het station. 02:18:27 Mevrouw Twickler - Volt: Dat vrouwen nooit meer op een feestdag € 4 bij een studentenhuis hoeven te betalen om te kunnen plassen. Dat sekswerkers niet meer hoeven te slapen op de plek waar ze werken. Dat chronisch zieke mensen met een Wmo-uitkering niet jaarlijks hoeven te bewijzen dat ze nog steeds chronisch ziek zijn. Afsluitend: Volt staat voor samenwerking. Soms heb je een cheerleader nodig. Je hebt soms iemand nodig die zegt dat je ambitieus mag zijn en meer kan bereiken dan je zelf denkt. Als radicaal-progressieve oppositiepartner zullen wij er in deze periode zijn om ideeën te helpen concretiseren of het college aan te moedigen om ambitieuzer te zijn.

Dus heel veel succes en ook plezier gewenst aan de burgemeester, wethouders, coalitiepartijen en oppositiepartijen. Laten we van Groningen een eigenzinnige en verbonden koploper maken waar we allemaal trots op zijn. 02:19:25 Voorzitter: Dank u wel voor uw inbreng. Daarmee hebben we alle fracties vandaag aanwezig gehad. In een regulier debat zouden we nu het college het woord geven en dan een tweede termijn doen. Maar het college is er nog niet. We hebben bijna geen spreektijd meer. U bent gewend aan een tweede termijn. Ik kijk toch even rond of er nog iets is wat gezegd moet worden of wat u opgespaard had. Anders zou ik willen doorgaan naar het volgende agendapunt. Ik zie niemand opveren. Ik stel voor om tot kwart over te schorsen en dan gaan we door met de agenda. 02:20:00 Schorsing: - 4. Benoeming en installatie wethouders 02:31:44 Voorzitter: Mag ik iedereen vragen om de plaatsen in te nemen en stilte in de zaal te hebben? Heel veel dank. We gaan nu over tot weer een bijzonder moment. Dit gaat beeldbepalend zijn voor de komende vier jaar. We hebben net de inhoud besproken, 36 maar er horen ook poppetjes bij. We gaan nu naar het agendapunt dat ziet op benoeming en installatie van de wethouders. Ik had al iedereen van harte welkom geheten. Ik zie nu nog meer vrienden en familie. Die heet ik een bijzonder, extra warm welkom. Ook voor u is dit ongetwijfeld een mooi moment.

We moeten eerst weten wie er voorgedragen worden. Ik kijk eerst naar de Jeffrey van Hoorn namens PRO. 02:32:35 De heer Van Hoorn - PRO: Dank u wel, Voorzitter. Ik heb inderdaad als eerste de eer. Het doet me veel plezier om te mogen voorstellen tot wethouder: Rik van Niejenhuis op Ruimtelijke Ordening en Wonen, Mirjam Wijnja voor Financiën, Groen en Klimaatadaptatie, Manouska Molema voor Jeugd, Zorg & Veiligheid en Energie en Carine Bloemhoff voor Onderwijs en Werk. 02:33:02 Voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we Bart Hekkema, die namens de Partij voor de Dieren een wethouder voordraagt. 02:33:08 De heer Hekkema - Partij voor de Dieren: Dank, Voorzitter. Wij zijn heel blij dat we namens de fractie van de Partij voor de Dieren mevrouw Bosma kunnen voordragen als wethouder Natuur, Biodiversiteit, Economische Zaken en Cultuur. 02:33:21 Voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik door naar Hans de Waard, die namens de SP een wethouder voordraagt. 02:33:26 De heer De Waard - SP: Dank, Voorzitter. Met veel plezier en genoegen draagt de SP-fractie Eelco Eikenaar voor als wethouder met de portefeuilles Armoede, Wijkvernieuwing en Dienstverlening. 02:33:37 Voorzitter: Dank u wel. Dan Jint Hoeksema, die namens het CDA iemand voordraagt. 02:33:44 Mevrouw Hoeksema - CDA: Dank u wel, Voorzitter. Met veel trots dragen wij vanuit het CDA Jalt de Haan voor als wethouder.

Hij gaat aan de slag met Sport, Sportevenementen, Asiel, Verkeer & Vervoer en ook als gebiedswethouder Haren. 02:33:57 Voorzitter: Dank u wel. En dan tot slot de ChristenUnie, Peter Rebergen. 02:34:02 De heer Rebergen - ChristenUnie: Dank u wel, Voorzitter. Graag en met trots dragen wij Inge Jongman voor als wethouder Zorg en Welzijn, Versterken en Vernieuwen en dorpswethouder van Ten Boer. 02:34:12 Voorzitter: Dank u wel. U moet zo dadelijk gaan stemmen over deze voordrachten. Wij dachten dat het goed was om de kandidaat-wethouders de gelegenheid te geven zich kort voor te stellen. Ik begin op alfabetische volgorde met mevrouw Bloemhoff. 37 02:34:44 Mevrouw Bloemhoff: Dank u wel, Voorzitter. Ik ben gelukkig al bekend in deze raad, Carine Bloemhoff Maak keuzes die zacht genoeg zijn om mensen niet te breken en sterk genoeg om ze te laten blijven zingen. Dat zijn de zinnen in het mooie gedicht van de stadsdichter. Die gaan exact over waarom ik zo graag wethouder Onderwijs, Werk en Participatie in oude wijken ben. Om een menswaardig bestaan te bieden aan iedereen. Dat kinderen, of ze arm of rijk zijn, gelijke kansen krijgen met goed onderwijs. We inwoners in de bijstand vanuit vertrouwen benaderen en perspectief bieden. En dat het hebben van een baan mensen sterker maakt.

De komende jaren wil ik daarom met volle kracht vooruit met de toegankelijke kinderopvang voor alle kinderen, ook van wie de ouders geen baan hebben. 02:35:32 Mevrouw Bloemhoff: De brugfunctionarissen uitrollen en verlengde schooldagen verder uitrollen. De basisscholen en de middelbare scholen toekomstbestendig maken, zodat ze weer honderd jaar meekunnen. Zodat kinderen ook in de toekomst met dit weer geen tropenrooster nodig hebben, maar goed onderwijs krijgen. Zorgen voor goed onderwijs en goed werk voor iedereen, of je al werk hebt of nog een stap moet maken op de arbeidsmarkt. Of je in de bijstand zit of nieuwkomer bent, de gemeente is er voor je. We denken vaak dat werk vooral om inkomen draait. Maar het is veel meer dan dat. Het geeft structuur, helpt mensen om zich te blijven ontwikkelen en levert sociale contacten op. Het belangrijkste is dat werk mensen zelfvertrouwen en eigenwaarde geeft. 02:36:19 Mevrouw Bloemhoff: Dat zie ik elke dag weer wanneer ik mijn fiets parkeer in de fietsenkelder en de basisbaners aan de slag zie. Dat is, Voorzitter, waar ik het voor doe. De komende jaren nog meer mensen aan het werk helpen met een basisbaan. Ik sta hier vandaag voor de derde keer. Eerst beneden in de raadzaal, toen bij Topweer en nu in deze prachtige nieuwe raadzaal. Ik wil graag zeggen dat achter een wethouder een sterk team staat.

Ik wil mijn staf op het stadhuis bedanken voor de afgelopen jaren. Ik krijg een nieuwe staf. Maar ook thuis, waar mijn man, mijn kinderen, mijn schoonouders en mijn ouders zijn. Zonder hen had ik dit werk nooit kunnen doen. Dank jullie wel daarvoor. 02:37:05 Voorzitter: Dank u wel. Goed dat u alle mensen benoemt die impact hebben en op wie zo'n ambt als wethouder ook effect heeft. De volgende is mevrouw Bosma. Ik wilde wethouder zeggen, maar dat bent u nog niet. 02:37:33 Mevrouw Bosma: Dank, Voorzitter. Het is ontzettend eervol om te worden voorgedragen als wethouder. Ik heb de afgelopen tijd mogen ervaren hoe bijzonder het is om dit namens en voor alle Groningers te mogen doen. Dat zijn niet alleen de Groningers van nu, maar ook de Groningers van de toekomst. Het gaat verder dan alleen de komende termijn. Daarom ben ik trots op het coalitieakkoord dat er ligt. We stellen de lange termijn centraal. We gaan ons vol inzetten voor al het kwetsbare in onze samenleving. We gaan de natuur herstellen. We gaan zorgen voor een groen en levendig klimaat voor ondernemers. We willen boeren helpen in transities en bij 38 hun lokale afzetmarkt. We gaan kunst en cultuur toegankelijker maken voor iedereen. We willen de makers een eerlijk loon bieden. 02:38:22 Mevrouw Bosma: Wat dat betreft is mijn beoogde portefeuille mijn droomportefeuille. Het sluit perfect op elkaar aan.

Natuur, economische zaken en cultuur versterken elkaar. Dat maakt Groningen niet alleen de mooiste plek van Nederland, maar ook de groenste en de creatiefste. Het is hier prettig wonen voor zowel mensen als dieren. Het is een hele mooie plek om te ondernemen en te recreëren. De portefeuilles sluiten niet alleen perfect op elkaar aan, maar sluiten ook aan op mijn persoonlijke interesses. Dat betekent niet dat het de komende jaren alleen maar leuk en makkelijk wordt. De opgaven van nu en van de toekomst zijn niet klein. De huidige staat van de wereld raakt iedereen. Wij zullen het de komende jaren niet altijd met elkaar eens zijn. Ik kan wel zeggen dat ik altijd in gesprek zal blijven. Dat ben ik ook gewend. 02:39:14 Mevrouw Bosma: Ik ben niet opgegroeid in een links of een Partij-voor-de- Dierengezin, integendeel. Maar ik weet daardoor wel dat we ergens anders over kunnen denken en er alsnog samen uit kunnen komen. Dat gesprek met elkaar is volgens mij de basis van de democratie. Daar hoop ik de komende jaren aan bij te dragen met jullie in de raad, maar ook met inwoners en ondernemers. 02:39:39 Voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Eikenaar. 02:39:57 De heer Eikenaar: Dank u, Voorzitter. Het is wederom een grote eer om hier te staan. Om de stad, onze gemeente en onze dorpen te dienen. Misschien moet ik daarmee beginnen. Ik word wederom wijkwethouder van West.

Dat is van Selwerd tot en met Hoogkerk. Wijkwethouder dekt niet helemaal de lading. In Hoogkerk word ik weer dorpswethouder. Daar ligt ook mijn hart. Niet specifiek in Hoogkerk, maar ook in Hoogkerk. In Hoogkerk als dorp, maar ook in de rest van die wijken. Ik hoop de komende jaren daar weer veel te zijn. Dat heb ik met veel plezier gedaan. En dat is mijn opvatting over hoe ik dit ambt moet uitoefenen. Dicht bij mensen en aanspreekbaar zijn. Niet boven mensen, maar tussen mensen staan. En dat wil ik de komende vier jaar weer gaan doen, zoals ik dat de afgelopen vier jaar heb gedaan. 02:40:50 De heer Eikenaar: Een portefeuille die ik weer mag doen, die ik ook met hart en ziel heb gedaan en zal blijven doen en waar we zelfs nog een slagje extra in kunnen doen, is de portefeuille Armoedebestrijding. Ongelijkheid in de samenleving is een van de dingen die ik het meest onverteerbaar vind. Dat gaat over inkomensverschillen. Maar het gaat ook over de manier waarop er met mensen wordt omgegaan en de manier waarop er naar mensen wordt gekeken. De ene krijgt wel respect en de andere krijgt dat niet, simpelweg omdat hij ergens anders woont en een lager inkomen heeft. We hebben er de afgelopen jaren heel hard aan gewerkt om dat te veranderen. Daar wil ik de komende jaren mee door. Er schiet mij een mevrouw te binnen die ik sprak.

Zij werd emotioneel en zei tegen mij: waarom moet ik weer aantonen dat ik arm was? Dat wisten jullie toch al lang? 39 02:41:49 De heer Eikenaar: Dat is de kern van de zaak. Werken vanuit vertrouwen, mensen niet wantrouwen, maar ze geloven. Ik mag ook nog dienstverlening en ICT doen. Op ICT is de komende jaren veel te doen. Dat is een mooie portefeuille. Het is iets nieuws om te doen. Dat geeft een nieuwe inspiratie. Ik ga met heel veel plezier aan de slag. Als laatste wil ik mijn vrouw bedanken, mijn twee lieve kinderen en mijn ouders. Tegen Melle en Jonathan zou ik willen zeggen: af en toe moet papa nog steeds de stukken op zondag lezen. Afgelopen zondag zei Melle tegen mij: ik vind het niet eerlijk dat je stukken op zondag moet lezen. Dat zouden ze moeten afschaffen. Nou Melle, hier zit de gemeenteraad. Ik zou zeggen: ga je gang. Misschien kan je ze overtuigen. Dank jullie wel. 02:42:43 Voorzitter: Dank je wel. Dan gaan we door naar de heer De Haan. Hij is de enige in het rijtje die nog nooit wethouder is geweest, waarschijnlijk een extra speciaal moment. 02:43:02 De heer De Haan: Dank u wel. Bijzonder om hier te staan. Bijzonder en fijn ook dat er zoveel familie en vrienden aanwezig zijn of meekijken. Dankbaar en gezegend waren woorden die de afgelopen weken steeds door mijn hoofd spookten.

De afgelopen weken sinds bekend werd dat ik door het CDA werd voorgedragen om wethouder te worden in de allermooiste gemeente van Nederland. De plek waar ik mijn vrouw heb ontmoet en waar mijn twee kinderen opgroeien. En hopelijk de komende twee weken ook ons derde kind. Waar ik mijn beste vrienden heb leren kennen. Tijdens het debat over het coalitieakkoord heb ik al iets gezegd over wat voor mij van belang is. Mijn drijfveer om te werken aan een Groningen waarin we investeren in de samenleving en in de verbondenheid tussen mensen. Een Groningen waarin we beseffen dat de wereld niet alleen om onszelf draait en waarin we samen sterker staan. 02:44:00 De heer De Haan - CDA: Die verbondenheid zie je terug in mijn eigen portefeuilles. In de sport, bij de vele verenigingen die onze gemeente rijk is. Ook op de tribunes van de Euroborg of bij Martiniplaza. Ook mobiliteit zie ik als een middel om mensen met elkaar te verbinden. Of dat lopend, op de fiets, met het openbaar vervoer of met de auto is, stelt het ons in staat om elkaar te bezoeken en naar ons werk te gaan. Ik ben er trots op dat Groningen een sociale gemeente is. Een gemeente die zich niet alleen verbonden voelt met inwoners die hier al jarenlang wonen, maar ook met inwoners die vluchten voor oorlog en geweld. Mensen die welkom zijn in Groningen en voor wie wij onze verantwoordelijkheid nemen.

Zodat we ook Ter Apel niet in de kou laten staan. Ik kijk ernaar uit om mij de komende jaren, met u, in volle overtuiging in te zetten voor onze gemeente en haar inwoners. Dank u wel. 02:44:59 Voorzitter: Dank u wel voor de introductie. Het woord is nu aan mevrouw Jongman- Mollema. 02:45:19 Mevrouw Jongman-Mollema: Voorzitter. Ik ben blij en dankbaar om vanuit de ChristenUnie voor een derde periode als wethouder actief te worden. Het is 40 bijzonder. Als ik mijn familie zie, moet ik huilen in deze omstandigheden. Ze zitten daar. Je hebt niet alleen support nodig van je familie; ze zijn de basis waardoor iedereen dagelijks actief kan zijn. Of je alleen bent of met je familie, het maakt niet uit. Er zijn veel inwoners hier in Groningen waar het minder mee gaat. Zij hebben extra steun nodig vanuit de samenleving. Zij hebben dat zetje nodig van de gemeente. De komende periode ga ik mij daarvoor met hart en ziel blijvend voor inzetten. Ieder mens wil gezien worden. Wie je ook bent. Of je in de goot hebt gelegen of een huis hebt van 10 miljoen. Sociale verbanden zijn ontzettend van belang. We hebben elkaar als samenleving ontzettend hard nodig. 02:46:19 Mevrouw Jongman-Mollema: Of je je tante naar het ziekenhuis brengt, vrijwilliger bent bij Humanitas of werkt bij Het Twaalfde Huis met moeilijke, ingewikkelde mensen, iedereen mag deel uitmaken van onze samenleving.

Die sociale basis is van groot belang. Dat is ook de ondertitel van het akkoord: Samen voor Groningen, samen voor Groningers. Ik zei al dat de sociale basis thuis ook van groot belang is. Ook belangrijk is wat we vandaag in het vragenuur behandeld hebben: de huiskamers van Ten Boer. Daar is veel nog niet goed in orde. Daar moet nog veel gebeuren. Als je daar in een huiskamer zit, voel je wat er nog aan de hand is. Mensen wachten al jaren. Daar wil ik me de komende periode weer keihard voor inzetten. Want daar is nog veel nodig. Ook als dorpswethouder van Ten Boer mag ik me de komende periode daarvoor inzetten. 02:47:10 Mevrouw Jongman-Mollema: Van de rust en de ruimte van Ten Boer komen we bij de reuring van evenementen, zijnde niet-sport, maar al die andere evenementen. Daar komen mensen samen en dragen bij aan een levendige gemeente met veel ruimte, en ook voor rust. Die balans willen we bewaken. Als laatste Voorzitter, want ik zie u kijken: erfgoed is hoe we het verleden in het heden kunnen vormgeven of invlechten. Ik vind het mooi om vanuit die portefeuille, een stad van bijna duizend jaar, daaraan te werken. Voorzitter, dank u wel. 02:47:41 Voorzitter: Dank u wel. Ik zag uw familie met dezelfde blik in de ogen terugkijken. Dus dat is goed nieuws. Van Mollema gaan we naar Molema. 02:48:06 Mevrouw Molema: Ik vind het wel spannend. Volgens mij heeft iedereen dat een beetje.