23-06-2021 verslag politieke woensdag 16.30 uur - Conformstukken NBK en VRG en gemeenterekening (veiligheid en financiën).pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 23 JUNI 2021 16.30 UUR Voorzitter: R. van Neijenhout (PvdA) Namens de raad: J. Been (GroenLinks), M. Wijnja (GroenLinks), D. van der Meide (PvdA), M. van der Laan (PvdA), T. Rustebiel (D66), B. de Greef (SP), I. Jacobs (VVD), E. Heemstra (CU), T. van Zoelen (PvdD), R. Bolle (CDA), D. Mellies (100%Groningen), L. van der Laan (Stadspartij), M. Duit (Student&Stad), K. Blauw (PVV) Namens het college: P. de Rook (wethouder), K. Schuiling (burgemeester) Namens de griffie: W. Meijer

Conformstukken NBK en VRG en gemeenterekening (veiligheid en financiën) 00:17:09

Voorzitter: Goedemiddag allemaal. We gaan beginnen met deze meningsvormende vergadering. We gaan zometeen aan de slag met de behandeling van de gemeenterekening 2020, maar eerst hebben we nog een tweetal conformstukken. Dat is de ontwerpbegroting 2022 van het Noordelijk Belastingkantoor en ook de financiële stukken van de Veiligheidsregio. In beide gevallen gaat het om wensen en bedenkingen. Voor een woordmelding heeft niemand zich gemeld. Ik ben benieuwd of dat nu misschien alsnog zo is. Ik zie hier in de zaal niet iemand en op het scherm geloof ik ook niet. Dan denk ik dat die brieven daarmee zijn afgehandeld bij deze. Dan gaan we verder met de gemeenterekening van 2020. Vanmiddag zijn al de sociale en ruimtelijke programma's aan de orde geweest. In deze sessie gaan we ons eerst concentreren op programma tien, dat is veiligheid. Dat valt onder de verantwoordelijkheid van de burgemeester en daarna kijken we naar de financiële programma's en daarvoor is wethouder De Rook alvast in ons midden. We hebben een meningsvormende sessie. Dat betekent politieke vragen stellen en het uitwisselen van meningen. 00:18:15

Voorzitter: De technische vragen liggen waarschijnlijk allemaal al achter ons. En anders weten wij inmiddels uit ervaring dat wethouder De Rook zich daar ook prima mee redt. We gaan uit van acht minuten per fractie. We maken onderscheid tussen veiligheid - waar we ongeveer drie minuten voor hebben - en financiën, waar we iets meer tijd voor nodig hebben. Het is aan jullie zelf hoe jullie dat willen indelen. Ik sluit mijn pagina. Er zijn geen insprekers. Dan is het woord aan de raad en vraag ik aan u wie als eerste het woord wil over het programma veiligheid. Ga uw gang. Meneer Heemstra van de ChristenUnie. 00:19:01

De heer Heemstra: Dank u wel, Voorzitter. Het loopt een beetje door elkaar heen, net zoals vorige keer. Maar ik probeer het een beetje op veiligheid te houden. Het kan zijn dat er wat tussendoor glipt. COVID-19 heeft afgelopen jaar een grotere rol gespeeld in de maatschappij en daarmee ook in onze gemeente. Begrijpelijk dat we dat ook terugzien in de jaarrekening die voorligt en terug kunnen lezen in de programma's veiligheid, dienstverlening, organisatie en straks ook in de financiële resultaten van onze gemeente. Maar over de onderwerp veiligheid het volgende: we zien dat in 2020 de overlast en criminaliteit van jongeren en de problematische jeugdgroepen, ondanks de extra inzet en middelen, nauwelijks is 1

teruggedrongen ten opzichte van voorgaande jaren en van wat we beoogden. Opnieuw zien we dat er sprake is van een hardnekkig probleem met verschillende oorzaken. Het college schrijft in de jaarrekening dat de huidige aanpak de onderliggende problematiek niet oplost. Wat ons betreft zijn de sociale omgeving, de thuissituatie en het ontbreken van bijvoorbeeld positieve voorbeeldrollen, belangrijke sociale factoren die een rol spelen. 00:20:11

De heer Heemstra: Verder wordt er gesproken over verharding, verjonging - het gaat om twaalf-, dertien- en veertienjarigen - en toename van wapenbezit en gebruik. Met name deze toename, baart onze fractie grote zorgen. We zien deze toename van wapenbezit al langer en we zien ook dat het recent weer tot geweldsincidenten binnen onze gemeente heeft geleid. Ondermijning en georganiseerde criminaliteit heeft een centrale plek gekregen in het vastgestelde beleidskader veiligheid. De jaarrekening spreekt over een steeds groter wordende opgave. Het is een zeer complex thema en de aanpak vraagt om maatwerk en aandacht. Helaas zien we die aandacht en aanpak nog niet terug in het verloop van de indicatoren. Ik noem een paar - in onze ogen - opmerkelijke cijfers waarvan de neerwaartse trend al in eerdere jaren - ook voor corona - is ingezet. Er zijn in de afgelopen twee jaar geen adviesaanvragen gedaan bij het landelijk bureau BIBOB. 00:21:06

De heer Heemstra: Hiermee scoren we fors lager dan andere grote steden in Nederland. Er is slechts één vergunning geweigerd op basis van de BIBOB-criteria. In de afgelopen twee jaar is ook geen enkele bestuurlijke maatregel genomen in de vergunde prostitutie. De extra inzet als gevolg van de coronacrisis op de niet-vergunde illegale prostitutie, heeft niet geleid tot extra genomen bestuurlijke maatregelen. Ook het aantal gesloten drugspanden blijft al jaren achter op de beoogde aantallen en is dalend, terwijl er landelijk sprake lijkt van een stijging. Als je dan afgaat op deze cijfers, rijst bij onze fractie de vraag of deze onderwerpen wel voldoende aandacht en focus krijgen. Ook zal van deze cijfers nauwelijks preventieve werking uitgaan. Dat baart onze fractie ook zorgen. Kan het college aangeven hoe zij deze cijfers duidt en of er voldoende focus is op het bestrijden van de ondermijning. Wij willen, net als de gemeente, graag een afname van de niet-vergunde en illegale prostitutie zien. Een concreet antwoord in resultaten zijn niet terug te vinden in de jaarrekening. Is er voldoende toezicht op de illegale prostitutie in bijvoorbeeld woonbuurten, hotels en verhuur via Airbnb? 00:22:11

De heer Heemstra: Landelijk is er ook sprake van een toename van illegale prostitutie. Op basis van de cijfers zijn we benieuwd of we als gemeente voldoende gebruikmaken van de mogelijkheden van de wet BIBOB. We vinden het merkwaardig dat er in de afgelopen twee jaar nul adviezen zijn gevraagd bij het landelijk bureau en slechts één vergunning door de gemeente is geweigerd. Wij zien de instrumenten van de BIBOB als cruciaal om aan de voorkant toekomstige potentiële problemen te voorkomen. 00:22:38

De heer Heemstra: Daar is een vraag over van de heer Bolle. 00:22:40

De heer Bolle: Nog even terug want ik zat er nog even over na te denken, voorzitter. De 2

ChristenUnie stelt de vraag aan het college: is er voldoende focus op? Maar wat is dan de analyse van de ChristenUnie? Ik kan me voorstellen wat ongeveer het antwoord zal zijn, maar hoe kijkt de ChristenUnie ertegenaan? Is er voldoende focus op of zou daar meer focus op moeten zijn? 00:23:01

De heer Heemstra: Je zou een antwoord verwachten in de jaarrekening op basis van de indicatoren die wij stellen, maar die missen wij en daarom rijst bij ons die vraag op. Ik gaf aan dat het een heel complex verhaal is. De vraag is: hoeveel inzet moet je hierop verrichten. Ik denk dat op basis van wat wij lezen, er wat extra focus nodig is. Bij de bespreking van het beleidskader, hebben we gezien dat daar veel aandacht voor is en ook veel extra aandacht voor komt. Maar ik ben wel benieuwd hoe het college dat ook ziet ten opzichte van de cijfers van de afgelopen jaren. De BIBOB heb ik gehad. Mensenhandel: wij willen dat deze hardnekkige lucratieve en mensonterende praktijken constant aan het licht worden gebracht. Als gemeente moeten we dan ook onze verantwoordelijkheid nemen door onze stem te blijven geven aan deze slachtoffers, die zo vaak niet gehoord en gezien worden. Omdat waarschijnlijk slechts het topje van ijsberg aan het licht komt, blijft aandacht nodig. Ook weer in het licht van bijvoorbeeld het dalende aantal in de door de ketenregisseur in behandeling genomen potentiële casus. Opvallend is verder de toename van het aantal meldingen overlast: meer dan vijftig procent. We beseffen dat overlast heel divers en een hardnekkig probleem is. In de jaarrekening alleen al wordt het woord overlast zesenzestig keer gebruikt. 00:24:18

De heer Heemstra: De vraag die dit oproept, is: is er in 2020 ook sprake van een toename van overlast? Niet alleen van meldingen, maar ook van toename. Aangezien we juist als doelstelling hebben de overlast te verminderen. De tekst in de jaarrekening doet namelijk suggereren dat de stijging wordt veroorzaakt doordat de meldingen steeds laagdrempeliger worden. Wellicht dat de oorzaak meer gezocht kan worden in de coronatijd. Graag een reactie van het college. Als we dan kijken naar de drugsgerelateerde paragrafen, missen we de informatie met betrekking tot de lachgasproblematiek? We zijn dan ook wel benieuwd of het per één januari 2021 ingestelde lachgasverbod gaat helpen. Gezondheid staat bij ons voorop, maar wordt direct gevolgd door het voorkomen van overlast. 00:24:59

Voorzitter: Meneer Heemstra, u heeft daar een vraag over van mevrouw Blauw. 00:25:02

Mevrouw Blauw: Dank u, Voorzitter. We zien dat de samenleving steeds grilliger wordt. Landelijk was daar ook aandacht voor en stond het op de agenda. Hoe denkt de ChristenUnie erover om boa's meer uit te rusten en te bewapenen? 00:25:20

De heer Heemstra: Daar heb ik niet direct een antwoord op. Daar heb ik niet over nagedacht in dit geval. Dan het laatste met betrekking tot het onderwerp veiligheid. Afgelopen jaar zijn belangrijke stappen gezet op het aardbevingsdossiers met betrekking tot het toekomstperspectief voor onze inwoners. Maar helaas zien we op het gebied van schadeherstel en versterking nog te weinig voortgang en lopen we nog steeds achter op de 3

planning. Juist het bieden van sociale veiligheid en herstel van vertrouwen in de overheid, is cruciaal voor deze getroffen inwoners. Ook nu w weer recent hebben kunnen zien dat er nog steeds sprake is van nieuwe bevingen. Later vanavond wordt hier verder over doorgesproken. Qua veiligheid wou ik het hierbij laten. Dank u wel, Voorzitter. 00:26:05

Voorzitter: Dank u wel. Knap ontvlochten, zou ik zeggen. Wie mag ik dan het woord geven? Meneer Bolle. 00:26:15

De heer Bolle: Dank u wel, Voorzitter. Heel veel wat ik wilde zeggen, komt overeen met wat de heer Heemstra net gedaan heeft. Die onveiligheidsgevoelens gaan omhoog van zeventien naar negentien procent. De overlastmeldingen gaan fiks omhoog, zoals de heer Heemstra net ook zei. Maar het overlastcijfer daarentegen, gaat weer naar beneden. Het lijkt een beetje in tegenspraak met elkaar, of misschien zijn het kleine meldingen of ligt het aan de laagdrempeligheid. Op zich is het wel goed dat mensen blijven melden en dat er dan ook iets mee gedaan wordt. Die problematische jeugdgroepen is volgens mij echt het punt wat hier bij de veiligheid - samen met de aardbevingen - voorop staat en wat ons in ieder geval zorgen baart. Wij vroegen ons af: wordt het niet tijd om daar een langjarig plan voor te maken? Want het is niet zomaar op te lossen. Als wij daar op inzetten, is dat ook niet over twee of drie jaar opgelost, zeker niet omdat het om die onderliggende problematiek gaat. Dus mijn fractie vraagt zich af of we voor die problematische jeugdgroepen niet ook een programmatische langjarige aanpak zouden moeten inzetten, die al die onderwerpen die genoemd worden in de jaarrekening meenemen zodat we dat op een goede manier kunnen monitoren. Dat waren mijn punten. 00:27:47

Voorzitter: Dank u wel. Wie dan? Meneer van Zoelen van de Partij voor de Dieren, gaat uw gang. 00:28:03

De heer Van Zoelen: Ik lees in programma tien dat het door coronamaatregelen moeilijker is om zicht te krijgen op ondermijnende criminaliteit en dat dat nog leidt tot een extra grotere opgave in de aanpak van ondermijning. Als straks de maatregelen versoepelen zal dus een extra investeringen gedaan moeten worden om onze informatiepositie te verbeteren en de criminaliteit terug te dringen. De vraag die dit oproept bij ons is: hadden we hier al niet een goede informatiepositie moeten hebben? Waarom is daar niet gelijk op ingezet om te kijken hoe die financiële stromen lopen met ondernemers die bijvoorbeeld nu in de moeilijkheden zitten? Ook hier is al het één en ander over gezegd. Het onveiligheidsgevoel is van twee procent gestegen naar negentien procent, maar er zijn wel voor de helft minder aangiften. Dat is deels verklaarbaar vanwege de lockdown en doordat de horeca platlag. Maar aan de andere kant zie je wel weer andere vormen van overlast, zoals huiselijk geweld of andere vormen van criminaliteit. Dus de vraag is: hebben wel de digitale middelen optimaal benut? Je ziet dat er minder aangiften zijn gedaan. Werd de toegankelijkheid naar de politie of dat loket wel optimaal benut of opengesteld? 00:29:18

De heer Van Zoelen: Wij zijn bezorgd dat de gemeente veel capaciteit inzet bij 4

voetbalevenementen alsook grote evenementen. We hebben dit al vaker gezegd en onze vraag is: is hier niet meer afstemming nodig met de organisatoren? Binnen de beschikbare capaciteit investeren we in doorontwikkeling van risico- en datagestuurd handhaven. Onze vraag is: wordt monitoring op social media wel optimaal benut? Wij krijgen de indruk dat signalen vaak daar niet goed worden opgepikt waardoor je demonstraties voortijdig kan signaleren. We hebben gezien dat boerenprotesten of andere demonstraties toch ongemeld hebben plaatsgevonden. Veilig en schoon ondernemen. Wij zien in de binnenstad steeds meer obstakels wat niet bevorderlijk is voor de toegankelijkheid. Daarnaast zien we ook steeds meer afval op straat. We vragen ons af of er voor een veilige en schone omgeving in de winkelgebieden niet nog meer afstemming moet komen met de ondernemers. Kunnen zij daar ook iets mee doen? 00:30:17

De heer Van Zoelen: Er is ook het één en ander gezegd over de sekswerkers en de onvergunde prostitutie die via Airbnb plaatsvindt. We vragen ons of er met het platform van Airbnb-verhuurder afspraken worden gemaakt. Kan daar meer monitoring op plaatsvinden? Tot slot - in het vragenuur hebben we daar ook al wat aan besteed - zouden we graag willen zien dat intimidatie wat breder op de agenda komt en we dit - zoals we voorheen deden wat vaker in de Commissie bespreken. Tot zover. 00:30:49

Voorzitter: Mevrouw Jacobs van de VVD. 00:30:52

Mevrouw Jacobs: Dank u wel, Voorzitter. Er zijn al een hoop dingen gezegd waar mijn fractie zich bij aan kan sluiten, maar toch nog een aantal andere punten. Er zijn een aantal positieve effecten te zien in de rekening, die wat ons betreft een vertekend beeld geven. Dat is zo net ook al genoemd. Veel mensen waren thuis, het aantal inbraken was dus enorm laag. Het uitgaansleven lag het grootste deel van het jaar op zijn gat, om het even zo uit te drukken, dus er was weinig geweld in het uitgaansleven. Het zijn dus geen reële cijfers, maar het zou mijn fractie een lief ding zijn als we ook in 2021 en 2022 weer een daling zien ten opzichte van 2019. 00:31:32

Voorzitter: Mevrouw Jacobs, u heeft een vraag van de heer Bolle. 00:31:35

De heer Bolle: Dank u wel, Voorzitter. Maar dit zijn toch de cijfers van 2020. Het is toch geen vertekend beeld. 00:31:45

Mevrouw Jacobs: Nee, de cijfers geven geen vertekend beeld, maar wel de conclusie dat het veiliger is geworden. Mijn excuus. Ik zou me willen aansluiten bij wat de heer Bolle zei over de problematische jeugdgroepen. Ik zou graag een nadere duiding van het college willen hebben. Dit is een groot probleem wat mijn fractie ook erkent, maar ik lees in de rekening dat de aanpak van problematische jeugdgroepen grotendeels werkt. Dat verbaast ons. We zijn goed in staat om ze in kaart te brengen en uit elkaar te laten vallen. Er komt toch weer aanwas bij en de harde kern blijft zitten. Wat wordt er dan bedoeld met 'het werkt 5

grotendeels'? Daar zou ik graag een nadere duiding op willen hebben. Wij denken als de jeugdgroepen blijven bestaan de aanpak misschien niet helemaal werkt. 00:32:35

Voorzitter: Ik was even op zoek naar een punt, maar we hebben hem. Meneer Duit van Student en Stad heeft een vraag aan u. 00:32:41

De heer Duit: Dank u, Voorzitter. Het gaat over tien of twaalf zinnen terug, denk ik. Over het geweld in het uitgangsleven. De horeca is grofweg driekwart jaar dicht geweest en toch is er maar een halvering te zien. In die zin is er volgens mij juist een gigantische toename van geweld geweest in het uitgangsleven. Ziet de VVD dat ook? 00:33:04

Mevrouw Jacobs: Dat is net de vraag: is het driekwart jaar dicht geweest? Als je het optelt, dachten wij dat het ongeveer een half jaar was. Het is wel zo dat ze driekwart jaar niet volledig open zijn geweest, maar dan zouden we daarover van gedachten moeten wisselen en dat lijkt me niet verstandig. Dan zouden we het graag willen hebben over het aantal overlastmeldingen die exponentieel gestegen zijn. Dat wordt toegeschreven aan de laagdrempelige melding. Mijn fractie is benieuwd of er ook een indicatie is over wat er met die melding is gedaan. Is daar ook een stijging in de tevredenheid en is de overlast opgelost? Daarnaast baart het geweld tegen de hulpverleners ons enorm veel zorgen. Erkent het college deze zorgen? Hoe kunnen we dat daadwerkelijk terugzien en welke acties zijn daarop genomen? Tot zover. 00:34:03

Voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik dan het woord geven? Ik zie meneer Duit van Student en Stad. Ik zie nu ineens drie digitale handjes, maar we gaan eerst naar meneer Duit. 00:34:22

De heer Duit: Dank u, Voorzitter. Zoals net in mijn interruptie al gemeld, is de horeca driekwart jaar gesloten en heeft het uitgangsleven stilgestaan. Maar er is slechts een halvering geweest in het aantal geweldincidenten in het uitgangsgebied. Dat vinden wij vrij hoog, zeker gezien de omstandigheden van 2020. Onze vraag is: heeft het college genoeg gedaan om hier aandacht aan te besteden in 2020? Is de huidige aanpak afdoende om de cijfers in de toekomst niet verder te laten oplopen? Wat ons betreft laat dit zien wat het belang is van een veilige haven in het Groningse nachtleven. En dan doel ik uiteraard, Voorzitter, op het nachtstadhuis. Dus we zijn benieuwd of het college bereid is om de plannen voor een nachtstadhuis serieus onder de loep te gaan nemen als middelpunt van het in brede zin verhogen van de veiligheid van het nachtelijke Groningen. Zeker nu alle maatregelen flink afgeschaft gaan worden en men het nachtleven weer in kan. Onzes inziens moet er hier flink werk van gemaakt worden. Dan heb ik nog twee side notes die met de Veiligheidsregio en andere onderdelen te maken hebben. Ik weet niet wanneer u die in de vergadering zou willen. 00:35:38

Voorzitter: Die horen hier bij, dus gaat uw gang.

6

00:35:42

De heer Duit: Het aantal gecontroleerde kamer- en verhuurpanden is drastisch lager dan beoogd. Er zijn namelijk slechts tweehonderdnegentig controles geweest in plaats van de achthonderd verwachte controles. Terwijl dit soort controles juist heel goed op anderhalve meter uitgevoerd konden worden. Uit meerdere incidenten van de afgelopen tijd, bleek dat de kwaliteit en de veiligheid van veel verhuurpanden nog steeds ondermaats is. Neem het recente voorbeeld van appartementen die net zo goed als sauna hadden verhuurd kunnen worden en huisjesmelkers vervolgens de ramen van die sauna's dichtspijkeren. Dat had voorkomen kunnen worden als er afdoende controles waren geweest. Is het college zich bewust van deze noodzaak en de urgentie dat dit zo snel mogelijk moet worden ingehaald? Met betrekking tot digitale informatievoorziening, stelt het college dat ze de inwoners meer wil laten zien en op de hoogte wil houden van projecten, ook digitaal. Hiervoor zijn onder andere informatiefilmpjes gemaakt voor eigen online kanalen, maar het YouTube kanaal en de Instagrampagina van de gemeente worden verre van effectief benut, terwijl deze media juist heel goed aansluiten bij de jongere doelgroep. 00:36:50

De heer Duit: Is het college met ons van mening dat dit een gemiste kans en hier vooral nog heel veel kansen liggen? Als laatste: het aantal overlastmeldingen zijn toegenomen. In tegenstelling tot de ChristenUnie zien wij wel een oorzaak voor deze toename. Als je een jaar thuis bent, hoor je gemiddeld zo'n zes uur of langer per dag je buren, de kinderen en de huisdieren van je buren. Dan is het onzes inziens niet zo heel gek dat je meer last hebt van overlast in een stad waar de meeste woningen dateren van twee eeuwen geleden. Dank u wel, Voorzitter. 00:37:27

Voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat één van uw vragen onder programma elf dienstverlening valt en dat deze straks door wethouder de Rook zal worden beantwoord, zoals de aanwezigheid van YouTube en andere kanalen. Ik kijk of die wordt doorgespeeld of niet. Goed. Ik zag op mijn scherm nog een aantal handen. De heer Mellies. Daarna gaan we naar meneer van der Laan van de PvdA. 00:37:48

De heer Mellies: Dank u wel, Voorzitter. Ik wil voor mijn woordvoering gaan, maar ik wilde ook nog een vraag stellen aan de heer Duit. Hij zegt dat je ongetwijfeld meer last zal hebben van de baby's en de huiselijke geluiden in de coronatijd. Maar ziet de heer Duit in zijn achterban dat er ook heel veel studenten zijn die thuis een feestje willen geven en daarbij toch gebruik maken van versterkte muziek? Ziet hij dat ook als een problematische verstoring in de gemeente? 00:38:21

Voorzitter: Meneer Duit, ga uw gang. 00:38:24

De heer Duit: Dank u wel, Voorzitter. Ik noem buren, maar dit zijn ook buren en mensen die veel meer thuis zijn geweest en ook graag eens een drankje doen. Dus ik kan me heel goed voorstellen dat daar ook meer overlast is uit voortgekomen, net zo goed als dat zij om zes of

7

zeven uur 's ochtends de kinderen van de bovenburen door de kamer hoorden hollen. Ook dat kan overlast zijn. Er zijn heel veel verschillende vormen van overlast. 00:38:48

De heer Mellies: Dank u wel. 00:38:51

Voorzitter: Is dat voldoende voor u, meneer Mellies? Ga uw gang. 00:38:53

De heer Mellies: Ja, wij hebben daar een mening over maar dat is niet zozeer een politieke inhoud, denk ik. Qua woordvoering. Ik wou hetzelfde als de heer Bolle zeggen. Dit was wel te verwachten van de gemeenterekening en gelukkig komen we tot dezelfde constateringen. Meestal begin ik mijn woordvoering met een overzicht over wat er in het nieuws is geweest aan ernstige delicten en zaken die niet in Groningen gewenst zijn, maar nog wel steeds verergeren. Eén daarvan - en dat werd door de heer Bolle ook heel goed aangegeven - heeft zeker te maken met de jeugdgroepen. Dat heeft ook te maken met een toenemende druk op de jeugdzorg. We horen ook steeds vaker dat mensen wel in beeld waren maar dat er niet op tijd ingegrepen kon worden. Dat heeft geleid tot een steekincident in 2020. We zien daar echt wel een verslechterende trend in. We weten dat er hard bezig wordt gegaan met de gecombineerde aanpak tussen veiligheid en zorg. Maar als ik de heer Bolle goed interpreteer, zijn ook wij benieuwd naar de stand van zaken. De aanpak van de jeugdigen in de begroting toont niet hetzelfde beeld als wat er in het nieuws gaande is. Ik denk dat daar nog meer aandacht aanbesteed kan worden. 00:40:20

De heer Mellies: Het is een coronajaar geweest en sommige cijfers lijken elkaar tegen te spreken, maar heel veel is te herleiden naar het feit dat het coronatijd is. In die zin is het ook heel lastig om daar conclusies uit te trekken. Wat ons betreft, kunnen we daar dit jaar niet al te veel over zeggen. Dank u wel. 00:40:40

Voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar meneer van der Laan van de PvdA. 00:40:44

De heer Van der Laan: Dank u wel, Voorzitter. Namens de Partij van de Arbeid-fractie, dank aan de burgemeester en vooral de politie en boa's voor het veilig en leefbaar houden van Groningen in het jaar 2020. Het was voor heel veel mensen ook een heel rustig jaar waarin we heel veel binnen hebben gezeten, maar ik denk voor de politie en de gemeentelijke handhaving juist een heel druk jaar met allerlei extra regels en manifestaties. Dus dank en hulde daarvoor. Ik ga door met mijn inhoudelijke punten. We lezen dat de burgemeester meer wil inzetten op ondermijning omdat dit een tijdje buiten beeld is geweest. In aansluiting daarop wil ik de burgemeester ook oproepen om vooral het veilig uitgaan in de gaten te houden. Ik hoorde mevrouw Jacobs van de VVD daar al over en dan hebben we het over geweld in het uitgaan. Maar voor de Partij van de Arbeid-fractie heb je het dan ook over seksueel geweld en verkrachting van vooral meisjes, maar het komt ook voor bij jongens. Er is een recent rapport uitgekomen dat dit bij tien procent van de studenten is gebeurd. We zien dat studentenverenigingen dat al oppakken, maar volgens mij ligt er voor 8

de gemeente ook zeker een rol. Ten aanzien van de ondermijning wordt hierbij ook vermeld dat00:41:59

Voorzitter: Meneer van der Laan, u heeft een vraag van de heer Duit. 00:42:01

De heer Duit: Dank u wel, Voorzitter. Ik was benieuwd wat dan de visie van de Partij van de Arbeid en de heer van der Laan is op het voorstel van onze burgemeester over het prachtige nachtstadhuis. 00:42:17

De heer Van der Laan: Het klinkt als een goed voorstel. Ik weet niet of we daar nu de middelen voor hebben, maar ik denk dat het wel belangrijk op dit moment. Het uitgaan ligt nu nog een beetje op z'n gat, zoals er al gezegd werd. Straks gaan we weer, en we kijken daar dus met belangstelling naar maar ik kan daar nu nog niet direct een definitief antwoord op geven. Dan ga ik verder. Er werd ook het één en andere gezegd over de problematische jeugdgroepen. We lezen in het nieuws dat het wapenbezit onder de jongeren nog steeds stijgt. Dit zijn vooral landelijke cijfers. Wij vinden dat zorgelijk. Het Rijk en de gemeentelijke overheden zijn nog zoekende in wat nu een goede aanpak is. Wat de Partij van de Arbeidfractie betreft moeten we vooral inzetten op preventie. We horen dat de deelnemers van deze groep ook steeds jonger zijn en het bij twaalf, dertien en veertien jaar begint. Wat ons betreft, betekent dat dus ook dat je de jongere kinderen op de basisschoolleeftijd moet aanspreken hoe hiermee om te gaan en vooral moet kijken naar de oorzaken. Hoe komt het dat mensen dit doen? Hoe kunnen we het voorkomen? Dank u wel. Dat was hem. 00:43:30

Voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog anderen die het woord willen voeren? Mevrouw Blauw, ga uw gang. 00:43:36

Mevrouw Blauw: Dank u, Voorzitter. Allereerst ook dank en respect uitspreken naar alle partijen die onze stad veilig houden. Er is al veel gezegd door de vorige sprekers. Ik wil er graag nog een aantal dingetjes uithalen. Op bladzijde tweehonderdennegen staat er een zorgelijke conclusie: "Sommige uitgebuite personen voelen zich geen slachtoffer. Zij prefereren onder de meer de uitbuitingssituatie boven de slechte economische omstandigheden in het land van herkomst". We vonden het goed te zien dat er bij het kopje radicalisering de risicogroep jihadisme staat. Uit onderzoek komt naar voren dat dit zo is en dat mag ook benoemd worden. Huiselijk geweld is gestegen in coronatijd en is ook een pijnlijk effect van de lockdown. Wij denken ook wel dat het hoger ligt. Het gaat ook omhoog. Het was elfhonderd en nu twaalfhonderd. Het is zorgelijk en wij blijven hier aandacht voor vragen. Ik wil me ook aansluiten bij de heer Bolle over de problematische jeugdgroepen. Dit houdt ook wel verband met de bezuinigingen in de jeugdzorg. De steekpartij in Hoogkerk was zeer ernstig en zorgelijk. De dader stond ook onder behandeling. Dat was het volgens mij. Bedankt, Voorzitter. 00:45:15

Voorzitter: Zijn er nog anderen die het woord willen voeren? Nee. Dan gaan we voor de beantwoording naar de burgemeester. 9

00:45:27

De heer Schuiling: Dank Voorzitter. De situatie van het afgelopen jaar is wel heel atypisch. Het manifesteert zich in een aantal opzichten. Zoals gemeld, veel klachten van overlast. Daar hebben we ook geprobeerd heel laagdrempelig op te reageren, heel snel en adequaat. Dat leidde niet overal tot enthousiasme, zeker niet bij die huizen waar we ook aanbelden om mensen te verzoeken om de geluidssterkte wat te verminderen. En al helemaal niet als we de geluidsapparatuur in beslag namen. Maar we moeten wel constateren dat afgelopen jaar het aantal klachten van overlast - en ik denk ook wel een beetje te maken hebbend met het feit dat veel mensen thuis werkten en ook langer thuis moeten blijven - is toegenomen. Maar zoals gezegd, hebben we er ook vrij adequaat tegen opgetreden en op het moment dat we veel klachten kregen uit bepaalde delen van onze gemeente, hebben we daar ook heel geconcentreerd op ingegrepen door de inzet van zowel toezichthouders als door politie. 00:46:50

De heer Schuiling: Tweede punt wat veel aandacht vergt nu - niet voor het eerst - is de jeugd. We hebben daar een goede aanpak voor met een aantal instanties zoals bureau HALT. We hebben een aantal boa's specifiek daarvoor lopen en ook de jongerenwerkers. Dat is ook wel een succesvolle aanpak. Maar ik moet wel opmerken dat de groepen nog wel eens willen wisselen in de gemeente. Dat betekent dus dat het geen statische groep is waarbij we zeggen: "We laten deze aanpak hierop los en dan gaat het die oplossen". Maar wat we zien is dat die groep nog wel eens een keer qua samenstelling weer verandert of opeens in andere delen van de stad actief wordt, en dan zijn het weer andere individuen. Wat we dan doen is dat we ook verder kijken - ook in die gezinnen - of er niet in potentie weer andere nieuwe groepjes zich zouden kunnen vormen, dan wel dat er in zo een gezin andere ingrepen nodig zijn waardoor we wat meer aan de preventieve kant komen te werken. 00:48:06

De heer Schuiling: U kent die aanpak, de PlusMinMee methode. We zijn dus volop mee bezig om daarop te acteren. We kunnen nu ook - omdat we daar al wat langer bij betrokken zijn wat langer de individuen die deel uitmaken of hebben deel uitgemaakt van zo'n groepje volgen. Dan zien we soms ook wel eens een keer dat zich weer wat nieuwe vormen van criminaliteit ontwikkelen. Dus sommigen nemen dan de goede afslag in het leven. Dat helpt. Er zijn ook wel wat mensen die we later weer tegenkomen omdat we ze al een tijdje volgen. Dan zien we ze opeens betrokken bij nieuwe vormen van criminaliteit. Daarbij moet u dan bijvoorbeeld denken aan cybercriminaliteit. Dat is niet voor niets dat we dat onderwerp dus ook op de agenda hebben geplaatst. Ten aanzien van BIBO kan ik melden dat we vorig jaar weinig aanvragen hebben gedaan. Dat hangt ook samen met het aantal vergunningen. We hadden ook een BIBOB-onderzoek lopen, maar de vergunningsaanvraag werd weer teruggenomen, dus dan hoefde we ook dat onderzoek niet voort te zetten. Inmiddels is het wel zo dat we een aantal BIBOB-onderzoeken weer in gang hebben gezet. 00:49:42

De heer Schuiling: Dan zijn er een aantal vragen gesteld over mensenhandel. Ik denk dat de mensenhandel twee kanten heeft, twee gezichten. De eerste kant is de prostitutie. Daar blijven we onverminderd actief, waarbij ik wel opmerk dat het beeld het afgelopen jaar ook anders was dan de jaren ervoor omdat ook de prostitutie gesloten was in verband met 10

COVID. Althans wat echt waarneembaar was voor ons. Ten aanzien van de andere vormen van mensenhandel, de arbeidsmigranten zullen we kijken in welke vorm we - hetzij in september, hetzij in oktober - nog bij u terugkomen om daar verder aandacht aan te schenken. Dat zijn we nu aan het voorbereiden. Daar waren ook wat eerder al vragen over van de kant van de ChristenUnie en meerdere fracties in deze raad. Daar zijn we dus nu mee bezig en aan het voorbereiden. Daar wordt u over geïnformeerd, nog net voor of kort na het reces. 00:51:02

De heer Schuiling: Ten aanzien van het lachgasverbod moet ik u zeggen dat ik ernstig teleurgesteld ben in datgene wat het Kabinet daarin presteert. Langs alle wegen wordt erop gewezen dat het goed is dat er ook een verbod komt op de verkoop van lachgas. Gelukkig is in onze APV het wel voorhanden: het hebben en gebruik van lachgas wordt aangepakt. Dat betekent dat het ook niet zo heel erg verstandig is om nog met lachgas te gaan werken of om dat te verkopen. Maar ik moet wel zeggen dat het een aandachtspunt is nu het komend weekend ook de horeca weer opengaat. Dus wij zullen dat gaan monitoren en mocht blijken dat het weer een omvang aanneemt zoals we dat voor de lockdown kende, zullen we daar dus ook de gepaste maatregelen op treffen omdat het dus niet meer in Groningen is toegestaan om het bij je te hebben en te gebruiken. Er zijn een aantal vragen gesteld over de toename van het huiselijk geweld. Dat is een trend die wij zien, waarvan we ook een klein beetje hopen dat het weer zal afnemen. Ook daar zien we toch wel een relatie met de lockdown. Als mensen iets te lang en te dicht op elkaars lip zitten, is het leuk als je heel erg verliefd bent op elkaar - is mij wel eens verteld - maar na verloop van tijd, neemt de ambitie daar, laat ik zeggen, krijgt het toch een weg die je eigenlijk niet wenst. Dat hebben we wel waargenomen in het afgelopen jaar. 00:52:54

De heer Schuiling: Ten aanzien van evenementen klopt de waarneming dat daar wel een grote inzet wordt gepleegd door de politie. Er is ook afstemming met organisatoren om hen ook een wat grotere verantwoordelijkheid te laten nemen op het evenemententerrein, op en bij het evenement en in de directe omgeving. Maar het is wel zo dat door de COVIDmaatregelen en de overbelasting zowel van onze toezichthouders, boa's, als van de politie er deze zomer niet al te veel verwacht kan worden op dat vlak. Doodgewoon omdat we de capaciteit niet meer hebben of in willen zetten op andere delen van de stad, waar de behoefte ook heel groot is. Dan kom ik weer even terug op 'is men tevreden over de aanpak van overlast'? In sommige delen wel. Daar hebben we dan ook heel veel capaciteit voor nodig en moeten we er ook op inzetten, ook langdurig. Ik noem dan het Noorderplantsoen en het Stadsstrand. We ontkomen er niet aan. 00:54:12

De heer Schuiling: Het was wel heel leuk om vanochtend in alle vroegte een aap doorgezonden te krijgen van een inwoner die zegt: "Ik kan eindelijk weer sinds lange tijd met de ramen open slapen. Dank aan de gemeente en de politie voor de inzet". Het is ook leuk om eens een keer te horen dat iemand heel blij is met de inzet die vanuit die kant wordt gepleegd. Maar tegelijkertijd eerder deze week ook wel klachten uit de Schildersbuurt bijvoorbeeld. Daar hebben we ook gesprekken mee gevoerd om te kijken of we daar toch nog weer een tandje bij moeten doen. Maar de capaciteit, zoals gezegd, is beperkt. Dan is er 11

nog gesproken over de relatie met de horeca. Er wordt op dit moment gesproken en gewerkt aan een nieuw convenant met de horeca, de politie en de gemeente om de inzet verder te bepalen. Het gesprek verloopt zoals altijd met onze horeca goed en positief. Dus ik heb ook hoop dat we dat convenant kunnen gaan sluiten. Dan is er nog een vraag gesteld over drugspanden. Dat verloopt via het Damocles-beleid. Het aantal sluitingen dat ik wekelijk teken, wisselt. Er zit wel enige daling in. 00:55:45

De heer Schuiling: Wat is daar precies de oorzaak van? Sporen we nu echt minder dingen op of is er werkelijk wat minder, dat is nog in onderzoek. Daar durf ik nu nog geen uitspraak over te doen. Tot slot heeft meneer Duit in navolging van mijn nachtcollega - was hij af en toe ook maar eens overdag actief zou ik soms bijna denken - nog een vraag gesteld over het nachtstadhuis. Dat is afgelopen jaar door de omstandigheden van de lockdown niet echt een dossier geweest waar we nu topprioriteit aan hebben gegeven. Ik ga daar deze zomer weer eens omheen lopen en dan zullen we daar ook weer een aanvullend gesprek over hebben. Dus ik weet niet precies, zeg ik tegen meneer Duit via u Voorzitter, welke voortgang we daarin gaan krijgen, maar het is nog wel een onderwerp dat we niet vergeten zijn. Ik heb de indruk dat ik daarmee op hoofdlijnen de vragen beantwoord. 00:57:05

Voorzitter: Ik kijk even rond of dat inderdaad het geval is. Zijn er nog vragen blijven liggen? Meneer van Zoelen. 00:57:13

De heer Van Zoelen: Ja, ik had een vraag gesteld of sociale media wel goed genoeg gemonitord werd; 00:57:25

De heer Schuiling: Omdat de wethouder van Organisatie die vraag niet kan beantwoorden, zal ik die ook weer voor mijn rekening nemen. Het wordt een leuke afscheidsspeech straks en daar moet ik wel even echt voor gaan zitten, denk ik. Nee, wij hebben verschillende informatiekanalen en daar hoort de sociale media ook zeer intensief bij. Dus die volgen we wel zeer nadrukkelijk. 00:57:57

Voorzitter: Goed, dan heb ik in ieder geval een heel concrete toezegging gehoord dat er na de zomer - misschien zelfs nog wel voor de zomer - een beschouwing van de kant van het college komt over de positie van de arbeidsmigranten. Dan denk ik dat we hierbij dit onderdeel kunnen afronden. Is er behoefte aan een korte schorsing of gaan we meteen door? Goed zo. Dank, burgemeester. Dan komen we nu bij het laatste bespreekpunt van de dag, zou ik bijna zeggen. Nog niet helemaal, want er zijn nog een paar vergaderingen hierna. Maar ieder geval de laatste bespreking - voorafgaand aan de raadsvergadering - van een aantal onderwerpen. Ik ga ze niet allemaal opnoemen, maar het zijn een aantal programma's, een aantal paragrafen die te maken hebben met onze jaarrekening. Daar zijn ook geen insprekers, dus we kunnen meteen door naar de raad. Wethouder de Rook, heeft u behoefte om daar te blijven zitten? Prima. Wie van de raad mag ik het woord geven? Ik kijk deze keer ook heel goed naar het scherm. Het is de laatste keer voor wethouder de Rook dat hij dit mag doen. Dus ik zou zeggen: "Grijp uw kans". Ja, meneer de Greef. 12

00:59:29

De heer de Greef: Ja, laat ik maar van wal steken. De rest van de partijen in deze gemeenteraad halen al jaren de mantra dat het weerstandsvermogen omhoog moet. Onder het bewind van D66 gaat er een pot geld waar we niks mee doen, naar een ongekende hoogte. Honderdenvijf procent van de ingeschatte risico's. GroenLinks, PvdA en ChristenUnie gingen eerder helemaal niet prat op het weerstandsvermogen. Bijna tien jaar geleden was het rond de tachtig procent of lager. Ondertussen is het weerstandsvermogen van de stad torenhoog maar hebben grote groepen in de stad helemaal geen potje waarop ze kunnen teren. Waarom is dat? Vraagt de SP zich af. Welke risico's worden er aangegaan door de gemeente. Als voorbeeld lezen wij dat het risicovol project van de aanbesteding van de gemeentelijke ICT jaar na jaar extra miljoenen kost. 01:00:18

Voorzitter: U zag hem ook al, meneer de Greef. Meneer Bolle. 01:00:21

De heer Bolle: Voorzitter, maar de SP weet toch ook dat ongeveer tachtig procent van de risico's in de Grex van Meerstand zit. 01:00:31

De heer de Greef: Ja. 01:00:34

De heer Bolle: Maar de SP stelt de vraag waar die risico's dan zitten? Ja, die risico's zitten in Meerstad. Dus als Meerstad klaar is, gaat het risico omlaag en hoeven we minder weerstandsvermogen aan te houden. 01:00:46

De heer de Greef: Hartstikke mooi, maar wij zien het nut niet dat we het nu op honderdenvijf procent houden, zeker niet gezien de nieuwe risico's die het college aangaat, zoals bijvoorbeeld in deze collegeperiode de gemeentelijke ICT. 01:01:02

Voorzitter: De heer Bolle. 01:01:05

De heer Bolle: Dat is toch met elkaar in tegenspraak. De SP zegt: "We gaan meer risico's nemen. De ICT bijvoorbeeld". Dat ben ik met de heer de Greef eens. Vervolgens zegt die: "We gaan meer risico's nemen, dus we hoeven daar minder voor te reserveren". Dat klopt dan toch niet. Dan moet je toch juist zeggen: "Het is maar goed dat al die risico's komen. Het is maar goed dat we een klein potje hebben, want anders zijn we helemaal de sjaak". 01:01:29

De heer de Greef: Maar de heer Bolle weet ook dat de kans dat al die risico's plaatsvinden, heel klein is. Wij hoeven niet zo een groot bedrag aan een pot te hebben wat de SP betreft. Dat is geld waar we een veel zinnigere betekenis aan kunnen geven, en ik zal straks een aantal voorbeelden noemen daarvan. 01:01:51

Voorzitter: Voor u dat doet, heeft u ook een vraag van de heer Rustebiel. 13

01:01:55

De heer Rustebiel: De SP zegt dat er niet helemaal niet zoveel risico's zijn, maar wij zien dat er de afgelopen periode een eigen ontwikkelbedrijf is opgezet. Een eigen energie- en een warmtebedrijf waarmee we in Nederland vooroplopen en de risico's toch wel enorm zijn. Is het dan ook niet verstandig om voor al die extra risico's die de gemeente bewust neemt, ook een weerstandsvermogen in de benen te hebben? 01:02:16

De heer de Greef: Natuurlijk moet je een beetje geld achter de hand hebben, maar wat de SP betreft, nemen we op de verkeerde vlakken risico's. De pot geld waar de mensen in de stad direct wat aan hebben is werk, armoedebestrijding, zorg en onderwijs. Daar zouden we juist wat meer risico's moeten nemen. Daar wordt twintig miljoen per jaar niet uitgegeven. 01:02:55

De heer Rustebiel: Dus u bent van mening dat het helemaal niet zo'n goed idee is om een eigen energie-, warmte-, en een ontwikkelbedrijf te hebben als gemeente. 01:03:04

De heer de Greef: Nee, daar zijn wij groot voorstander van. Waar wij geen voorstander van zijn, is het op afstand plaatsen. Dat brengt wat de SP betreft veel risico met zich mee. Neem het Noordelijk Belastingkantoor. Ik begon al over de ICT, busvervoer en andere regionale samenwerkingsverbanden. Daar ontstaan risico's waar we zelf vervolgens voor voldongen feiten worden geplaatst en in de portemonnee moeten trekken. Daar is de SP geen voorstander van en wij vinden juist dat er risico's genomen moeten worden om mensen in staat te stellen een fatsoenlijk leven te kunnen leiden in onze stad. 01:03:46

Voorzitter: Meneer Bolle wil daar graag op reageren. 01:03:48

De heer Bolle: Voorzitter, prima dat de SP een bepaalde visie op de maatschappij heeft. Maar het is toch onzin dat als je als gemeente dingen allemaal zelf gaat doen, je geen risico's zou lopen. Dan loop je alleen zelf risico's en heb je het niet bij een andere partij neergelegd. Je hebt dan zelf al die ondernemingsrisico's. Ik kan niet anders concluderen dan dat de SP ervoor pleit dat de gemeente Groningen een durfkapitalist zou moeten zijn met het geld van de belastingbetaler. 01:04:22

De heer de Greef: Dat is grote onzin, want we zien bij de ICT dat de argumenten waren: het moet beter, sneller, efficiënter en goedkoper. Het college constateert zelf in deze gemeenterekening als antwoord op de accountants dat het hier slechter gaat. Dat het langzamer gaat, vertraging oplevert en steeds duurder wordt. De SP wilde - jaren geleden het lekker zelf moeten doen bij de start van dit project. Ervoor zorgen dat we die kennis en kunde in huis halen zodat de gemeente controle houdt over haar eigen ICT-voorzieningen. Dan had je ook niet dat gedoe zoals je steeds met die contracten met grote bedrijven hebt. En dat je net niet helemaal goed via aanbestedingen hebt opgeschreven wat ze voor dat geld moeten doen. En dat ze dan weer met meer werk komen. Dat zijn de grote financiële risico's die we daarmee lopen en heb je dus juist niet zelf in de hand. Dat is de andere kant van de medaille. Daar waar zij zouden willen dat het college meer risico neemt, geven wij het geld 14

niet uit. Mijn collega Wim Koks heeft daar vanochtend ook al een rijtje van opgenoemd. Op de WSW is er twee miljoen niet uitgegeven. Op Werk in Zicht drie komma zes miljoen. Op beschut werken tweeënhalve ton. OP onderwijs vijf miljoen. Als op die manier dat bedrag niet wordt uitgegeven, kunnen wij de tweedeling in de stad niet tegengaan. Deze tweedeling is door corona juist verscherpt. Wij willen dat we daar juist het risico op gaan nemen en niet door het op afstand plaatsen van allerlei diensten die we zelf zouden moeten doen. 01:06:19

Voorzitter: Meneer Been wil daar ook graag op reageren. 01:06:22

De heer Been: Ik vind dat de SP best een goed punt maakt: als we in de begroting allemaal prachtige beleidswensen opnemen - vooral ook op het sociale vlak - we dat geld daar dan ook daadwerkelijk aan moeten uitgeven. Deze gemeente heeft daar best wel moeite mee. Jaar op jaar blijft er geld over. U komt net zelf met het voorstel om meer risico's te nemen bij het uitgeven. Ik zie nog niet helemaal voor me hoe we dat moeten doen. Hoe kunnen we volgens de SP het oplossen dat deze gemeente overschotten houdt op de meerjarenplannen? 01:06:52

De heer de Greef: Volgens mij hebben we nu een overschot. Ik snap niet helemaal het laatste deel van uw vraag. 01:06:58

De heer Been: Mijn vraag is hoe we dat oplossen? De gemeente heeft dat jaar na jaar en dat is een niet zo makkelijk op te lossen probleem. Hoe wilt u dat gaan doen? 01:07:09

De heer de Greef: Door niet op elke cijfer achter de komma te kijken. We weten dat mensen erbij inschieten als ze zorg nodig hebben. Er was drie ton over - meen ik - voor de meerkostenregeling. Geef dat geld aan die mensen. Die zeventig euro kan veel betekenen voor die vierduizend vijfhonderd langdurig zieken. De SP vindt dat we daar veel te streng beoordelen. De noden van de mensen zijn hoog. Met name de mensen in de Noordelijke wijken gaan gemiddeld zes jaar eerder dood en leven zestien jaar minder in goede gezondheid. Daarom vind ik dat wij dat geld kwistiger uit moeten geven. 01:08:01

Voorzitter: Dank u wel. Dat was uw woordvoering? Goed. Wie van de partijen mag ik het woord geven? Mevrouw Blauw. 01:08:16

Mevrouw Blauw: Dank u, Voorzitter. Bedankt voor het opstellen van deze jaarrekening. Het is altijd weer een klus om dit door te nemen. Als aandacht- en verbeterpunten kreeg de gemeente ook weer van de accountant mee dat het beter leesbaar en compacter maken van de jaarrekening echt belangrijk is. We hebben een paar dingetjes eruit gehaald. De financiële positie van de gemeente blijft kwetsbaar. Wat opvalt is dat de gemeente zichzelf goed aan het werk gehouden heeft in 2020 met wat hobbyprojectjes. Hiervoor is veel geld uitgegeven. Het geld dat in eerste instantie bedacht was voor samenwerking met kennisinstellingen, is hieraan juist minder uitgegeven en vooral aan het faciliteren van innovatieprojecten is er 15

meer uitgegeven. Binnen de verschillende posten valt dit weer weg. Wij vinden het een beetje een raar verhaal dat er twee keer zoveel uitgegeven wordt voor iets wat niet op de begroting staat en ook niet te herleiden is naar extra geld voor uitgaven met betrekking tot de coronapandemie. Dit betreft het faciliteren van wat innovatieprojecten. Kan het college deze forse overschrijding ook verantwoorden? De exploitatie van het Forum. Mogelijk moet de termijn voor het inregelen van de bedrijfsvoering verlengd worden. Wij als PVV houden dit goed in de gaten. Het Forum blijft een zorgenkindje. Dit was het wat ons betreft wel. Bedankt, Voorzitter. 01:09:45

Voorzitter: Dank u. Wie dan? De heer van der Meide, ga uw gang. 01:09:54

De heer Van der Meide: Ja, het is een co-productie met de fractievoorzitter van onze partij en de heer Bushoff. Die moet even ergens anders zijn, vandaag dat ik even zijn woordvoering overneem. Ik heb er zelf ook nog wel dingen aan toegevoegd. Zonder dat die het weet. Ik hoop niet dat het opgenomen wordt. Afgelopen jaar is een bijzonder jaar geweest met corona. We hebben geconstateerd dat dit voor een groot gedeelte van onze bevolking meer problemen opgeleverd heeft dan we zouden willen. Een aantal problemen zijn zichtbaar gemaakt. De scheiding tussen arm en rijk is groter geworden en wensen. We denken en hopen dat we straks weer naar normaal gaan. Maar we hopen dat we volgend jaar naar een beter jaar toe kunnen dan afgelopen periode voor corona. Het is best bijzonder dat we ondanks de crisis een positief rekeningresultaat hebben. De reserve wordt met miljoenen vastgesteld en we komen op meer dan een acceptabel weerstandsratio van één punt nul vijf. Ook het aandeel uit de reserves loopt op naar vijfenvijftig procent. Dat is voor de PvdA niet per definitie verkeerd, maar het is geen doel op zich. 01:11:16

De heer Van der Meide : Sterker nog, de financiën zijn wat de PvdA betreft dienend aan de inhoud. Vorig jaar heeft de PvdA bij het voorjaarsdebat het voorstel gedaan om in een crisis als deze en de gelet op de inhoudelijke uitdagingen waar we als gemeente voor staan, niet verder te bezuinigen. Groningen had - dat zeg ik en hij - en heeft genoeg van bezuinigingen en we moeten nu zeker een anticyclisch beleid durven voeren. Juist om te herstellen van deze crisis, moeten we blijven investeren. Kortom, prima om nu de reserves te versterken, maar als deze bij de begroting nodig zijn om onze inhoudelijke agenda te realiseren moeten we niet schromen deze in te zetten. Voorzitter, in de jaarrekening zien we dat een aantal instellingen een positief resultaat behalen. Wij vragen aan het college dat zij wil kijken dat instellingen die een positief resultaat hebben maar dat niet echt nodig hebben door de coronasteun, dat niet kan terugvloeien naar onze eigen gemeente. We zien ook een positief resultaat bij de wijkbudgetten. In die zin dat we geld overhouden. Natuurlijk is dat vanwege corona niet gek, maar ook buiten corona is dat al meerdere jaren op rij het geval. 01:12:37

De heer Van der Meide: Dit zou juist voor het klassieke opbouwwerk en buurtinitiatieven in wijken en buurten cruciaal zijn. Wijkbudgetten zijn bij uitstek geschikt voor het opbouwwerk, iets wat juist niet in mindere mate maar veel meer moet gebeuren. Daarom de vraag van de PvdA: nu er telkens meer ruimte in wijkbudgetten overblijft, wat kan en gaat 16

het college doen om ervoor te zorgen dat dit geld wel wordt uitgegeven aan bijvoorbeeld opbouwwerk in wijken? Voorzitter, aansluitend op het vorige punt, blijven we bij elke jaarrekening maar weer hameren op het feit dat het belangrijk is dat het verschil tussen de begroting, voortgangsrapportage en jaarrekening zo klein mogelijk is. Wat betreft de PvdA is het zonde dat we ons elk jaar opnieuw armer rekenen dan nodig is. Een terugkerend punt wat niet onbenoemd kan blijven, is het feit dat we structureel te weinig geld krijgen uit Den Haag. We varen bij elke begroting scherp aan de wind, wellicht soms scherper dan nodig wat betreft de PvdA. 01:13:43

De heer Van der Meide: Maar als een paal boven water staat, dat hier de tekortschietende budgetten van het Rijk groot en deels debet aan zijn. Bovendien moet het ons van het hart dat de financiële getallen - die er vaak niet erg goed uitzien voor onze gemeente - vrij weinig zeggend zijn. Elke gemeente die wat sociaaldemocratisch is ingesteld en actief grondbeleid voert, komt in een deel van die kerngetallen - zoals de schuldquota en de solvabiliteitsratio slecht uit de verf. 01:14:12

Voorzitter: De heer van der Meide, u heeft een vraag van de heer van Zoelen. 01:14:16

De heer Van Zoelen: Dank Voorzitter. Misschien heb ik het verkeerd begrepen, maar vindt de heer van der Meide dat wij in 2020 scherp aan de wind hebben gezeild? Bijna in elk potje is er geld over. Er is meer begroot dan uitgegeven. 01:14:34

De heer Van der Meide: Dat je scherp aan de wind zeilt, begint bij de begroting. Ik zei het net ook al: je ziet dat er de komende jaren geld over is. Dat is jammer. Dat moet niet gebeuren. Het geld is ergens voor bestemd. Dat moet je ook uitgeven. Aan de andere kant, corona speelt hier een belangrijke rol. Verder is het ook zo dat je niet het geld wil uitgeven om het te moeten uitgeven. Als het niet uitgegeven kan worden, moet je het niet uitgeven. 01:14:56

Voorzitter: De heer Bolle. 01:14:58

De heer Bolle: Dank u wel, Voorzitter. Klopt het dan dat de heer van der Meide van de Partij van de Arbeid zegt dat de lastige financiële situatie waar we inzitten, voor een groot deel komt door het Kabinet en voor een ander deel komt doordat we hier al jarenlang een sociale democratie hebben? Dus dat dat een beetje twee punten zijn, waardoor we nu zo01:15:20

De heer Van der Meide: Door die sociale impressie hebben we in ieder geval een geweldig mooie stad, waar u ook met plezier in woont. We zijn daar zeer trots op. Maar bij de jeugdhulp - en het Kabinet heeft dat ook wel een beetje erkend - zijn er toch wel een aantal tekorten die niet terecht zijn. Het is goed dat we jeugdhulp hebben verleend de afgelopen jaren. We het tekort hebben bijgepast. Bij elkaar gaat het in het sociaal domein over dertig miljoen. Dat kunnen we niet vol blijven houden. Dat beroep op Den Haag is terecht en ik denk dat dat ingelost gaat worden. Nog één vraag over het inkoopbeleid. Er wordt erg 17

oppervlakkige ingaan op het gemeentelijk inkoopbeleid, terwijl hier al vele jaren miljoenen euro's uitgaan. We hebben niet voor niets een belangrijk nieuw inkoop- en aanbestedingsbeleid vastgesteld. Bij de vaststelling hiervan heeft het college toegezegd om begin 2021 met een evaluatie te komen. Tot nu toe hebben we dat niet gezien. De vraag aan het college is: wanneer kunnen we die toegezegde evaluatie ontvangen? Dat was onze woordvoering. 01:16:33

Voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik dan het woord geven? De heer Bolle. 01:16:39

De heer Bolle: Dank u wel, Voorzitter. Ik ga ook nog even wat over de programma's elf en veertien zeggen, want het lijkt me goed om de complimenten voor de algehele dienstverlening te maken. Die is omhooggegaan en sowieso zien we in dat programma hoge cijfers bij de prestatie indicatoren voor de dienstverlening. Dus het lijkt me goed om dat compliment over te brengen. Over het punt van het gebiedsgericht werken, sluit ik me aan bij de heer van der Meide. We geven dat al jaren niet uit. Onze vraag zou dan zijn: werkt die aanpak van het wijkwethouderschap wel goed genoeg? Het budget is er wel, maar wordt niet uitgegeven. Voor programma veertien hebben we nu een ICT voordeel van één komma negen miljoen. Alle voor- en nadelen gaan mee naar 2021. Ik vroeg me af of het college kan aangeven wat de verwachting is van deze businesscase van ICT. Wat betreft de financiën, zijn de kernboodschappen van de accountant overwegend positief. Ook hier weer complimenten aan de organisatie. 01:17:58

De heer Bolle: Maar dan blijft er nog wel een heel hardnekkig punt over en dat is het voorspellend vermogen van de organisatie. Ik weet dat dat lastig en moeilijk is om goed te doen, zeker als het om grote bedragen gaat. Tegelijkertijd waren deze afwijkingen volgens mij wel te begroten geweest en niet allemaal onvoorzien. Deze zijn ook niet allemaal in november op komen zetten. Ik vond de reactie die in de collegebrief stond wel erg vlak, want daar staat niet meer dan: "We nemen dit punt mee in de planning- en control cyclus". Ik ben dan ook wel erg benieuwd hoe het college kijkt naar de zin van de accountant, want die zegt dat cultuur mogelijk een oorzaak is op het voorspellende vermogen. Ik zou willen weten wat deze wethouder Financiën in zijn overdrachtsdossier aan de nieuwe wethouder Financiën gaat meegeven over dit punt. De gemeente begroot consistent een negatief resultaat, maar sluit vervolgens af met een positief resultaat. De heer van der Meide had het daarnet ook over. We zijn heel erg negatief als het gaat om het begroten, maar we halen tot en met 2012 meer dan zevenentwintig miljoen rekenresultaat jaarlijks gemiddeld. 01:19:32

De heer Van der Meide: Het klinkt bijna alsof u het andersom had willen zien, Voorzitter. 01:19:38

De heer Bolle: Ja, ik had het heel graag andersom gezien. Ik had gewild dat we al dat geld hadden uitgegeven en nog beter onze doelen hadden bereikt, zoals de Partij van de Arbeid dat ook vindt. Geld is slechts een middel om de doelen te bereiken die we hebben gesteld in onze begroting. Dit over dit punt van de financiën. Had ik nog een punt? Nee, die laat ik zitten. 18

01:20:05

Voorzitter: Dank u. Wie mag ik het woord geven? Zijn er nog anderen die het woord willen voeren? Ja, meneer Heemstra, ga uw gang. 01:20:20

De heer Heemstra: Dank u wel, Voorzitter. Allereerst over de dienstverlening, sluit ik me graag aan bij de heer Bolle van het CDA. Corona heeft een grote impact gehad op de dienstverlening van de gemeente. Met succes heeft deze dienstverlening in die getallen een vlucht genomen en zien wij dat dit nauwelijks negatief effect heeft gehad op bereikbaarheid, maar ook op de klanttevredenheid. Complimenten aan alle ambtenaren voor het beschikbaar houden van deze dienstverlening onder deze lastige en onvoorziene omstandigheden. Ook zien we een daling van het aantal klachten en ontving de ombudsman minder vragen en verzoeken. Wellicht vanwege omstandigheden van corona maar laten we hopen dat deze lijn zich doorzet en deze daling niet uitzonderlijk is. Vanavond wordt daar ook nog verder over doorgesproken. Tot slot nog een aantal opmerkingen over de financiële paragrafen. 2020 was een financieel lastig jaar. Nog los van corona lagen er grote financiële uitdagingen. Ondanks de dreigende wolken en zorgen ten tijde van de begroting, boeken we onderaan de streep een positief resultaat, terwijl een negatief resultaat was begroot. We hebben onze verantwoordelijkheid voor de zorg van onze kwetsbare inwoners genomen door extra middelen bij te passen en ook de leefbaarheid in onze gemeente hebben we in stand kunnen houden. 01:21:26

De heer Heemstra: Ook hebben wij uitvoering kunnen geven aan een groot gedeelte van onze ambities en zelfs de financiële reserve een beetje kunnen verstevigen door het positieve resultaat aan te wenden voor het verstevigen van ons weerstandsvermogen. Wel zien we dat we opnieuw een aantal projecten en doelstellingen in 2020 niet hebben kunnen afronden of realiseren, voornamelijk ook wel vanwege corona. Helaas zien we ook dat we een aantal hervormingen, bijvoorbeeld binnen de eigen organisatie, opnieuw of nog niet hebben kunnen realiseren. Samengevat blijft de financiële situatie in de positie van onze gemeente zorgelijk, waarbij we ook voor de komende jaren sterk afhankelijk blijven van extra coronacompensatie en ook extra structurele middelen vanuit de landelijke overheid. De financiële kengetallen in het meerjarenbeeld bevestigen deze zorg. De lange termijn gevolgen van de coronacrisis blijven dan ook als een donkere wolk boven de financiële situatie van onze gemeente hangen. Elke inwoner is of wordt wel op één of andere manier geraakt. Om die reden moeten we de jaarrekening dan ook in dat perspectief plaatsen. We hebben het komend jaar grote vraagstukken met bijbehorende financiële uitdagingen.

Tenslotte gaat onze dank dan ook uit naar de ambtelijke organisatie en de accountant voor het opstellen en controleren van de jaarrekening, het accountantsverslag met daarin heldere en nuttige bevindingen. Dank u wel, voorzitter. 01:22:43

Voorzitter: Wie kan ik het woord gegeven? Geen acties meer? Meneer Been van GroenLinks, ga uw gang. 01:22:55

De heer Been: Dank u wel, Voorzitter. De gemeente Groningen bezuinigt nu al vanaf 2010. Toen was er een pakket van drieënvijftig miljoen structureel. In 2014 nog een keer 19

achtentwintig, en de structurele bezuinigingsopgave van de gemeente in de begroting van 2020 was dertig miljoen. Het college gaf daarbij aan dat het vet echt van de botten is. Misschien dat het daarom best opvallend is dat zoveel van de ingeboekte bezuinigingen zijn behaald. Sterker nog, het valt op dat van de begrote twee miljoen aan frictiekosten om deze bezuinigingen mogelijk te maken niet één euro is uitgegeven. Onze vraag aan de wethouder: hoe kan dit? Wat betekent dit voor de frictiekosten van ingeboekte bezuinigingen 2020, voor de jaren '21 '22 en '23? Dat is nog eens drie miljoen extra. Gaan we die dan ook niet gebruiken en moet dat niet terugkomen in een voortgangsrapportage of iets dergelijks? 01:23:54

De heer Been: Ook is bij de begroting van vorig jaar besloten tot het instellen van het Innovatiefonds Slimmer en Beter. Medewerkers van de gemeente kunnen voorstellen doen, betaalt uit de reserve, die zichzelf structureel terugverdienen omdat we dingen slimmer en beter kunnen doen. Daarover hebben we vorig jaar best een debat over gehad met elkaar, maar nu blijkt dat er nog niet één voorstel is uitgevoerd. Wij hadden echt op meer gehoopt. Misschien dat de wethouder hierop kan reflecteren en kan toezeggen dat deze mogelijkheid nog altijd breed uitgedragen wordt binnen de organisatie. En wij hopen op projecten in 2021. Dan nog een aantal punten uit het accountantsverslag. Ten eerste valt op dat in een corona jaar waarin zoveel anders ging, medewerkers vanuit huis moesten werken en de gemeente meer taken gekregen als bijvoorbeeld de TOZO, de rechtmatigheidsfouten en onzekerheden lager zijn dan vorig jaar. Dus de complimenten die net aangegeven zijn, zijn er ook van onze kant. Wel maakt de accountant het terechte punt dat het voorspellend vermogen van de gemeentelijke organisatie tekortschiet. 01:24:49