21-04-2021 verslag Politieke woensdag 18.00 uur - Gebiedsvisie Meerstad-Noord.pdf

mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. Het zonnepark, de plannen. Er schijnt vrij veel groen bij te komen, er wordt nagedacht over de landschappelijke winst op langere termijn en terecht wordt opgemerkt dat het maar de vraag is wat beter is voor de biodiversiteit: de agrarische activiteiten die er op dit moment in het gebied plaatsvinden of het zonnepark. Vierverlaten wordt aangehaald wat een positieve uitwerking heeft op de biodiversiteit en mooi dat er wordt nagedacht over de ecologische verbindingszones richting bijvoorbeeld het Roegwold. Het is wat kleiner geworden voor de omwonenden die nu 150 meter tussen hun huis en het park zouden krijgen. Ik wou dat ik dat had en met mij veel stadjes vermoed ik. Maar goed, ik heb dan ook niet mijn hele leven hard gewerkt voor een mooi huisje op het platteland. 03:58:15

mevrouw De Wrede: Maar het zonnepark is nog steeds heel erg groot. Alhoewel het nog niet helemaal duidelijk is hoe het er precies uit gaat zien en wat de gevolgen zullen zijn voor hazen en dassen, het is duidelijk dat er geen grote groep ganzen zal landen op het zonnepark of tussen de zonnepanelen en die ganzen moeten dus weer ergens anders naartoe. Het is geen ganzenfoerageergebied, dit stelt u in de beantwoording van de zienswijze en op zorgen van omwonenden over de toekomst voor de heikikkers, de weiden en de akkervogels en de das, een zeldzaam dier. Een beschermd natuurgebied hier schijnt te foerageren antwoordt u: "Het is een pauzelandschap, mooie term hoor, het betreft hier geen beschermingsgebied voor vogels of natuurwaarden." Dat illustreert zorgen die wij wel eens vaker hebben uitgesproken: beschermingsinstrumentaria worden misbruikt om zoveel mogelijk activiteiten te kunnen doen.

22

03:59:11

mevrouw De Wrede: Of de ecologische gevolgen van het zonnepark nu wel of niet positief zijn, wij vinden het te groot. De helft is nog steeds groot, groot genoeg vinden wij. De energietransitie heeft zich los gezogen van de beweging waaruit ze is voortgekomen, namelijk natuurbehoud en heeft daar misschien ook wel helemaal niets meer mee te maken. Moeten we die panelen en die windmolens zien als bijdragend aan onze energievoorziening of zijn ze een onderdeel van technotopia? Is het exploitatie van de aarde en haar hulpbronnen in een nieuwe gedaante die al heel lang geleden is begonnen en waarvan bijvoorbeeld de ruilverkaveling in dit land, die enorme landschappelijke gevolgen heeft gehad, een heel goed voorbeeld is? 03:59:54

mevrouw De Wrede: Voor de Partij voor de Dieren staat het als een paal boven water dat we eerst moeten kijken naar hoe we minder energie kunnen gebruiken. Goed kijken naar ons bedrijfsleven en de industrie die zo'n 80 procent van het energieverbruik op zich nemen en hoe we het verbruik daarvan kunnen terugbrengen? Een Hyperloop is alleen maar weer een voorbeeld van onzinnige groei. Wat is er mis met de trein? 04:00:14

Voorzitter: U heeft nog minder dan een halve minuut. 04:00:16

mevrouw De Wrede: Dat red ik makkelijk. Wat is er mis met de trein? Alles moet altijd maar sneller. In het kader van de vooruitgang moeten we schijnbaar altijd maar doorgaan met ontwikkelen, ontwikkelingen die heel veel energie kosten. Dank u wel, Voorzitter. 04:00:32

Voorzitter: Dank u, mevrouw de Wrede. Dan kijk ik even rond, volgens mij de PvdA en GroenLinks nog. Of de heer Sietsma, gaat uw gang. 04:00:42

De heer Sietsma: Voorzitter, ik ga het ultrakort houden. 04:00:44

Voorzitter: Dank u. 04:00:44

De heer Sietsma: Ik had mij verheugd op interrupties maar die gaan dan waarschijnlijk niet komen. Voorzitter, onze generatie en die van onze ouders heeft onze planeet beschadigd, bijna onherstelbaar beschadigd. Dat gaat over twee onderwerpen in hoofdzaak: te snel afnemende biodiversiteit en het klimaat. Die twee hangen samen, dat weten we al ruim veertig jaar en we doen er bijna niks aan. Dat besef is de basis van onze opvatting over het Collegevoorstel dat wij steunen. Ik denk dat wij nog komen te spreken over de participatie, dus dat sla ik over. In het project Meerstad-Noord en overigens ook bij de windverkenning en in de discussies over zonneparken in Haren blijkt dat het pijn gaat doen om nu eindelijk wel in beweging te komen. 04:01:29

De heer Sietsma: De energietransitie zal niet pijnloos verlopen, voor niemand niet. Als we dat blijven proberen, dan zullen we over dertig jaar constateren dat we het doel 2050 niet 23

hebben gehaald en dat is voor mijn fractie geen begaanbare weg. Ik hoor de heer Dijk klagen dat er geen discussie mogelijk is zo en dat ben ik met hem eens, maar ik heb de tijd niet in de gaten hoeven houden. Er zit ook altijd, ik noem dat maar even, buitenplanse pijn aan een plan. Zo ook hier en ik noem een paar zaken die aan de orde komen als we dit plan niet zouden vaststellen. Er is beperkt gemeentelijke grond beschikbaar en wij willen niet door meer spreiding van parken toch overgeleverd worden aan particuliere ontwikkelaars. Er zijn talloze inwoners die nooit gecompenseerd zullen worden voor het naast een zon- of windparken wonen maar we willen hen wel helpen hun woning te isoleren. 04:02:22

De heer Sietsma: Dat kan binnen de huidige wetgeving het beste met een gemeentelijk eigen zonnepark. Als we dit park de helft kleiner maken zullen we elders 100 megawattpiek moeten realiseren, naast de vijftig megawattpiek die we al van plan waren. Waar gaan we dat doen? Die 50 zorgt al voor hoofdbrekens en ook in de zee, leven planten en dieren die last van ons hebben, ook al zien we ze niet. Voorzitter, het wordt tijd dat de Raad een besluit neemt, dan ontstaat er hoop ik ruimte om wonden te likken, te rouwen om wat verloren ging en samen te onderzoeken hoe je elkaar weer kunt vinden. We horen graag harde toezeggingen van het College over de ruimte die er is bij de uitwerking van het plan om samen met inwoners te kijken naar te gebruiken techniek, herkomst van panelen, inpassing, maatregelen rond geluid en ecologie en diverse vormen van compensatie voor omwonenden. Dank u wel. 04:03:14

Voorzitter: Dank. Ik merk dat er vragen zijn aan u en ik geloof dat er ook wel behoefte is om de discussie voort te zetten, dus het voorstel is misschien om dit naar de Raad door te laten gaan als een discussiepunt want ik merk dat er nog veel behoefte is om hierover door te praten met elkaar. Maar omwille van de tijd in de planning wil ik doorgaan. 04:03:34

Raadslid: Voorzitter, even als ordevoorstel. De volgende sessie begint om half acht. Ik weet niet hoe erg het is als we een kwartiertje uitlopen of doen we dat sowieso al? De wethouders kunnen hele korte antwoorden geven, weet ik. 04:03:50

Voorzitter: Ik wil eigenlijk het liefst zo snel mogelijk afronden, om zeven uur of misschien tien over zeven afronden, zodat mensen nog wat kunnen eten voor de volgende sessie want om half acht is de volgende sessie. Ik moet nog naar Topweer, dus ik stel voor dat u nog snel uw woordvoering doet. Gaat uw gang. 04:04:07

Raadslid: Dank u wel, Voorzitter. Ik ga een paar dingen eruit gooien, dus als het even niet helemaal samenhangend is, dan ligt het daaraan. De omslag naar duurzame energie is volgens de PvdA niet alleen een technologisch maar ook echt een maatschappelijk vraagstuk, daar moeten politiek en samenleving samen stappen in zetten. Dat hebben we nu in Polder Lageland wel gedaan. Daar hebben we echt ervaring mee opgedaan, dat zeg ik eufemistisch. Het is een heel moeilijk gesprek over conflicterende waarde. Het gaat over leef kwaliteit voor mens en dier, het gaat over ecologie, het gaat over agrarische grond, het gaat over biodiversiteit maar bovenal -en dat heb ik ook van de bewoners van de Polder Lageland 24

gehoord- over de wens om onze aarde beter achter te laten voor de generatie die na ons komt, onze kinderen. 04:04:47

Raadslid: Wij zijn ontzettend onder de indruk van alle aandacht die de groep bewoners op hun oproep in de politiek op hun belang heeft kunnen vestigen en ik vind het ook, dat wil ik hier ook zeggen, goed en belangrijk dat ik als raadslid zo indringend kennis heb genomen van de impact die een deel van de bewoners vreest van het zonnepark. Dat maakt ook dat wij binnen onze fractie dit onderwerp heel erg zorgvuldig hebben besproken en dat we openlijk hebben getwijfeld aan wat hier wijsheid is. Wij bedanken het College voor het voorstel voor de gebiedsvisie, het past gewoon in onze duurzaamheidsambities en wij vinden, ondanks dat de impact groot is, dat de Polder Lageland een geschikte plek is voor een dergelijk groot zonnepark. Dat oordeel baseren wij mede op ook te stemmen uit de natuur en landschappelijke organisaties: als het moet, en het moet volgens ons, doe het dan hier, hoe cru dat ook is voor de bewoners die hun omgeving zo zien veranderen. 04:05:40

Raadslid: Maar Voorzitter, het college moet nog hard aan de slag voordat ze de Raad vraagt om in te stemmen met de omgevingsvergunning. Wat ons betreft moet er nog veel gebeuren wat betreft zon op dak en wij hebben begrepen dat we binnenkort van het College een actualisatie daarover krijgen. Deze vraag of oproep hebben we van omwonenden ook veel gehoord: alles wat in de bebouwde omgeving gerealiseerd kan worden aan zonopwekking moet ook daar worden gerealiseerd. Het streven moet altijd zijn om de open ruimte zo min mogelijk te belasten. Wij hopen en gaan ervan uit dat dit het uitgangspunt van het College blijft. 04:06:12

Raadslid: Nog twee punten, Voorzitter en dan rond ik af. Wij willen heel graag van het College de toezegging dat als deze gebiedsvisie zo wordt vastgesteld, dat er met de bewoners in gesprek wordt gegaan over deelname aan en zeggenschap over de invulling van dit grote project en dat er aandacht is voor biodiversiteit en ecologie want de impact is groot. De zonnepanelen zullen er pas over een paar jaar staan, de techniek schrijdt voort, dus College, benut deze tijd over deelname, passief of actief door de inwoners, over de invulling van het gebiedsfonds en geef de bewoners de ruimte om mee te denken in het ontwerp. 04:06:45

Raadslid: Tot slot zou ik het College willen oproepen om met provincie en andere gemeenten in het kader van de RES 2.0 of 3.0 die er allemaal nog aankomen, die we allemaal nog nodig hebben, om een stevige onderlegger te maken. Breng bij natuur- en landschapspartijen in beeld waar op basis van landschap en natuur: waar kan nog wel en waar kan geen energieopwekking plaatsvinden? Stel dus een begrenzing en stuur daarop en vind voor de rest een andere oplossing, hetzij wind op zee of op een andere manier. Graag ook een reactie daarop van het College. 04:07:16

Voorzitter: Dank de heer Van Niejenhuis. Iedereen heeft nu de woordvoering gevoerd en dan wil ik nu heel graag snel naar het College gaan voor de beantwoording. Het liefst zo kort 25

mogelijk, als het kan binnen vijftien minuten. Ik neem aan dat deze discussie nog wordt voortgezet in de Raad, dus misschien dat daar ook vragen naartoe gebracht kunnen worden. Ik geef ik nu het woord aan de heer Van der Schaaf. 04:07:39

De heer Van der Schaaf: Dank u wel, Voorzitter. Ik zal starten en collega Broeksma zal zo nodig aanvullen. Gezien de tijd en ook het feit dat we, denk ik, in de Raad hier opnieuw en terecht bij stilstaan, zal ik inderdaad proberen wat uitvoeriger in te gaan op een aantal thema's die u heeft gezegd, om dat te bewaren voor de Raad en hier wat specifieker op een aantal dingen in te gaan. Laat ik wel beginnen dat het College van mening is dat dit een buitengewoon terechte discussie is, dat wij deze uiteraard hier voeren en dat die ook een veel maatschappelijke en publicitaire aandacht heeft gekregen. Natuurlijk is dat ook de verdienste geweest van een aantal omwonenden die zich buitengewoon actief hebben opgesteld en inderdaad, dan sluit ik me aan bij de woorden van de heer Van Niejenhuis maar ook van de heer Dijk, los van opvattingen een grote bewondering en waardering voor verdienen. 04:08:30

De heer Van der Schaaf: Tegelijkertijd is dit ook de reden waarom deze discussie zo belangrijk is, omdat het natuurlijk aan een aantal thema's raakt: de ruimtelijke impact van de energietransitie in zijn algemeenheid, echt een buitengewoon actueel thema de komende jaren, maar ook het thema van de overheid versus burger, daar zijn ook zaken over gezegd door een aantal van u. Inderdaad ook nog het thema 'stad versus platteland' wat hier heel hard binnenkomt en wat wel degelijk op de achtergrond meespeelt, zowel in de emoties maar ook in de inhoudelijke discussie die we met elkaar voeren. Uiteindelijk is het wel een gebiedsvisie die wij hier uiteindelijk aan u voorleggen als Raad, die u al dan niet geamendeerd moet vaststellen. Het vormt de basis voor het verdere verloop en in het verdere verloop heeft u ook, daar kom ik zo meteen op terug, een aantal vragen gesteld of toezeggingen gevraagd van het College over hoe daarmee verder te gaan. 04:09:16

De heer Van der Schaaf: De gebiedsvisie is in die zin wel belangrijk, het is wel een belangrijke stap omdat het natuurlijk wel de ruimtelijke en ook contouren maar ook voor een groot deel de inhoud van het verdere proces bepaalt opdat we op een heldere manier verder kunnen met elkaar, de gemeente en bewoners. De gebiedsvisie is een vertaling van een aantal programma's, een aantal doelstellingen die we voor alle duidelijkheid niet als college zelf hebben vastgesteld maar die we ook met u als Raad hebben gedeeld. Die zitten op het thema van energie maar ook op het thema van economie maar ook op het gebied van gebiedsontwikkeling Meerstad en op het gebied van ruimtelijke ordening: hoe komen we tot een goede ruimtelijke ordening? Ik kom ook terug op het thema van participatie. 04:09:56

De heer Van der Schaaf: Als ik dan bijvoorbeeld langs het thema energie ga, daar is al heel veel over gezegd. Wij hebben natuurlijk, dat wil ik echt nadrukkelijk zeggen, het idee om hier zo'n groot zonnepark te plannen is niet geboren uit een soort ambitie van dit College of een drang van het College om een heel groot zonnepark te maken. Nee, het komt uit de dringende noodzaak die we met z'n allen hebben om aan die energietransitie te voldoen en 26

daar ook een bijdrage aan te leveren. En ja, eerst op dak, natuurlijk. Maar ook al zouden we alle geschikte daken daarvoor beleggen, dan nog zijn er grote parken nodig, het is niet anders. Natuurlijk kunnen we er andere keuzes in maken en kunt u daar straks ook andere keuzes in maken, die mogelijkheid is er maar dat is wel de reden waarom we op een begeven moment een afweging hebben gemaakt. Dat geldt ook bijvoorbeeld voor zo'n trafostation, dat is echt nodig, niet alleen voor dit park maar ook voor een park daarnaast zoals het Vledderbos, om dat goed aan te sluiten en om die hele energiedistributie ook mogelijk te maken. 04:10:54

De heer Van der Schaaf: Ook als het gaat om de gebiedsontwikkeling, moet je dit gebied Lageland noemen of Meerstad-Noord, alle namen kloppen natuurlijk, het is wel waar dat al in 2005 dit gebied onderdeel is geworden van een totale gebiedsontwikkeling van Meerstad. Dat er aanvankelijk hele andere plannen mee waren maar dat we op een begeven moment wel met elkaar, ook u als Raad en voorgangers van u hebben gezegd in 2012: "We moeten onderzoeken of daar een energielandschap in welke vorm dan ook gerealiseerd kan worden vanwege doelstellingen vanuit de energietransitie", ook al waren die toen niet eens zo concreet als ze nu zijn, om allerlei redenen. We moeten ons dat wel realiseren, dat is niet van de ene op de andere dag bedacht. De suggestie alsof het een keuze zou zijn tussen aan de ene kant zonnepanelen met een Hyperloop er tussendoor of landbouw of natuur, zo eenvoudig is het niet. Als we niet kiezen voor een zonnepark of een kleiner zonnepark, dan blijven er nog een aantal prangende vraagstukken rond de gebiedsontwikkeling van Meerstad staan. 04:11:52

De heer Van der Schaaf: Maar uiteindelijk, en dat zeg ik dan ook als wethouder van ruimtelijke ordening, is het allerbelangrijkste dat op het moment dat zo'n voorstel er ligt, dit voldoet. Ik kom natuurlijk op het punt van participatie maar als het om de inhoud gaat, dan voldoet dit aan een goede ruimtelijke ordening. Dan zien wij dat er een aantal ambities bij elkaar worden gebracht en dat er wel degelijk heel veel goede punten zitten als het bijvoorbeeld gaat om groen, als het gaat om ecologie. Het is niet zo dat er nu zonnepanelen in de natuur worden gezet. Nee, de zonnepanelen komen op een agrarisch landschap terecht met een behoorlijk lage ecologische waarde en de manier waarop wij het hier willen inrichten, het voorstel en ook op basis van eerdere ervaringen, betekent dat de biodiversiteit gaat toenemen. 04:12:36

De heer Van der Schaaf: Natuurlijk is de impact is enorm, ik kom daar zo op terug, op de kwaliteit en de beleving van het landschap. Maar we hebben ervoor gekozen om enorme buffers te maken. Niet overal 150 meter, een paar hebben 150 meter minimaal, de meeste huizen eromheen hebben een veel grotere buffer die we ook nog eens samen met de omwonenden zo willen vormgeven dat een eventuele visuele impact van het zonnepark, in ieder geval vanaf de erven van de bewoners, echt zo minimaal mogelijk is. We hebben volgens mij aan al die voorwaarden voldaan maar dat neemt niet weg dat de kern van het bezwaar, namelijk dat deze ingreep inderdaad die combinatie van Hyperloop, trafostation en vooral dat park natuurlijk een enorme verandering teweegbrengt van het landschap. Dat 27

kunnen we ook niet wegnemen en iedereen die zegt dat dat niet het geval is, ook al zijn de panelen maar twee meter hoog, dat is niet waar. 04:13:25

De heer Van der Schaaf: De impact is enorm en zeker als je daar in de buurt woont, dan gaat je dat aan en ik kan het me levensgroot voorstellen, het is volkomen terecht dat mensen daar grote problemen mee hebben. Maar aan de andere kant, de vraag die we dan moeten beantwoorden: als het hier dan niet kan of het hier minder moet, waar dan wel? Dat is natuurlijk een hele flauwe en dat kan inderdaad, zoals de heer Ubbens denk ik terecht zegt, ook naar bewoners toe enorm naar overkomen omdat je dan eigenlijk zegt: maar als het bij u nu niet kan, dan moet ik andere mensen nog ongelukkiger maken. Dat is heel lastig in de discussie en ook eigenlijk misschien wel oneerlijk om dat inderdaad richting omwonenden te stellen. Maar het is uiteindelijk wel de afweging die wij met elkaar moeten maken. Dan moet je wel, en dan sluit ik aan bij de woorden van de heer Van Niejenhuis, als je dan kijkt naar de totale omgeving van de stad, dan is dit wel één van de plekken waar je met relatief weinig impact op omwonenden, relatief zeg ik, een groot park kan realiseren. Dan is inderdaad niet het aantal omwonenden relevant, helemaal niet, maar wel de afstand tot de panelen die we kunnen realiseren. 04:14:26

De heer Van der Schaaf: Punt van de participatie. Wat wij natuurlijk gedaan hebben in dit proces, en dat hebben we ook wel herhaald bij de behandeling vorig jaar in juni, is dat wij vrij duidelijk zijn geweest over één punt in het begin. We hebben inderdaad wel, dat kwam volgens mij ook in het debat net wel naar voren, wij zijn inderdaad over een aantal punten heel duidelijk geweest: hier valt niet over te praten of beperkt over te praten en over een aantal dingen valt wel te praten. Dat heeft tot aan de dag van vandaag bij een groot deel van de mensen een buitengewoon slecht gevoel gegeven en dan druk ik me voorzichtig uit, denk ik. Ze zijn inderdaad voor een voldongen feit geplaatst. Niet omdat we dat vorig jaar besloten hebben, het is ook wel een consequentie van eerder genomen besluiten, maar we zijn in die zin eerlijk geweest. Ik wil niet zeggen dat u zo meteen niet een andere gebiedsvisie kan vaststellen maar het is wel het uitgangspunt waarmee wij hebben gewerkt en dat heeft inderdaad wel een behoorlijke hypotheek gelegd op de participatie. 04:15:21

De heer Van der Schaaf: Het beeld dat mensen uit de pers allerlei dingen hebben moeten vernemen klopt voor een deel als het ging om de Hyperloop maar juist als het gaat om het zonnepark hebben we juist heel veel, ondanks corona, energie gestoken om mensen te informeren. Ook daar zat spanning in. Sommige mensen wilden heel veel informatie, anderen voelden zich daardoor weer overladen met informatie. Wethouder Broeksma en ik zijn ook een middag en een avond met een groot deel van de mensen in gesprek gegaan, het was een buitengewoon heftig gesprek waarin wij ook ervoeren hoe groot het wantrouwen was richting de gemeente. Dus ik geef de heer Dijk helemaal gelijk als hij zegt dat dit soort projecten niet alleen maar, als ze doorgaan, een bijdrage leveren aan de energietransitie op zich maar ook het vertrouwen tussen de overheid en burgers niet vergroten. 04:16:09

De heer Van der Schaaf: Eerlijk gezegd, wij zijn er niet uit hoe het dan wel moet. De 28

duidelijkheid aan de voorkant hebben we gegeven en tegelijkertijd hebben we gemerkt dat dat ook een hypotheek legt op de rest van het proces. Wij denken wel dat het verdere participatieproces juist het wint bij duidelijkheid geven over de ruimtelijke kaders en dat is eigenlijk wat deze gebiedsvisie doet. Op de vragen die daarop zijn gesteld: wat betekent dat voor de ruimte die er nog is? We kunnen in ieder geval een aantal dingen volstrekt helder maken. Wethouder Broeksma gaat zo meteen nog meer in op het compensatieverhaal. 04:16:46

De heer Van der Schaaf: Maar natuurlijk, als de ruimtelijke kaders helder zijn, wij gaan inderdaad met de omwonenden in gesprek en daar hebben ze enorm veel invloed op. We gaan hun kennis ook gebruiken over hoe het park exact eruit komt te zien. De kaders zijn dan misschien wel helder en inderdaad, als blijkt dat er door allerlei omstandigheden ruimte is om het park kleiner te maken, dan gaan wij natuurlijk op zoek op die plekken waar dat het beste kan. Maar op voorhand kunnen wij die garantie niet geven, ook bijvoorbeeld door te zeggen dat we de panelen dichter bij elkaar zetten, dat kan maar dat heeft weer nadelen voor de biodiversiteit. Maar dat gesprek gaan we voeren, die invloed van bewoners is er en we hopen ook dat gesprek met hen aan te kunnen blijven gaan. 04:17:26

De heer Van der Schaaf: Dan nog een paar meer wat specifieke punten voordat ik het woord geef aan collega Broeksma. Dus ja, inpassing en ja, ook monitoring is gevraagd. Dat was eigenlijk wat de heer Rebergen vroeg: we gaan uit van een aantal uitgangspunten op het gebied van geluid en biodiversiteit maar hoe zorgen we ervoor dat als het anders is tijdens de rit, kunnen we dan ingrijpen? Ja, we gaan dat minutieus volgen en we gaan daar ook met bewoners afspraken over maken. Of dat leidt tot een gefaseerde uitvoering, het is de vraag of dat heel veel toevoegt. Wat we wel gaan doen is dat we natuurlijk ervaringen elders van zonneparken ook in onze gemeente kunnen gebruiken om te kijken, voordat we het park daadwerkelijk gaan aanleggen, of we dat kunnen gebruiken. 04:18:10

De heer Van der Schaaf: De PVV vroeg, die stelde: kunnen we daar niet gelijk al een woonwijk maken? We hebben niet voor niks in 2011 geloof ik, besloten dat het voorlopig niet aan de orde is. Dat we meer dan genoeg ruimte in Meerstad hebben en ook op andere locaties om daar prioriteit aan te geven. Of hier ooit gebouwd gaat worden is de vraag, dat durf ik nu niet te zeggen. Het zonnepark, als het aangelegd wordt, is tijdelijk en daarna moeten we weer verder kijken met elkaar. Overigens denk ik niet dat wanneer we hier grootschalige woningbouw zullen plegen, dat dat per se op een groter enthousiasme zal rekenen van de mensen die er nu wonen, maar dat terzijde. Dus deze optie is voorlopig wat het College betreft niet aan de orde. 04:18:49

De heer Van der Schaaf: Dan vroeg Student en Stad naar de Hyperloop: kunnen er ook meer partijen bij betrokken worden? Juist ja, ik denk dat de vraag of het een succes wordt echt afhangt van hoeveel partijen anders dan degenen die al genoemd worden, zowel vanuit de markt als vanuit kennisinstellingen, betrokken worden. D66, het proces en de participatie in financiële zin en als het gaat om het gebiedsfonds, daar komt wethouder Broeksma zo meteen op terug. En dan tenslotte de vragen van de heer Van Niejenhuis. Een aantal ben ik 29

al op ingegaan over de participatie en ongetwijfeld zullen we daar volgende week nog verder over spreken. Laatste opmerking van de heer Van Niejenhuis over of het een goed idee zou zijn om samen met andere gemeentes en provincie die ruimtelijke discussie stevig te verbinden aan de energietransitie. Dat lijkt me een hele goede. 04:19:40

De heer Van der Schaaf: Eerlijk gezegd hebben we hem voor de gemeente, proberen we hem al scherp te krijgen, ook omdat de ruimte daarvoor binnen onze gemeente ook niet optimaal meer is. Ik kan me voorstellen dat we dat zeker in dat regionale verband moeten oppakken, het lijkt mij een onvermijdelijke discussie. Tot slot, volgende week spreken we er zeker verder over. Het heeft grote impact, dat zijn we ons heel goed bewust voor de mensen die in Lageland wonen. Het participatieproces, we hebben echt ons best gedaan en ik ben het ook niet ermee eens als iedereen zegt dat het allemaal verkeerd is gegaan. Maar het is zonneklaar, dat is niet zo'n heel handige term nu, het is duidelijk dat de omwonenden dit niet als een prettig proces hebben ervaren. We zullen daar volgende week uitgebreider op reflecteren, we moeten daarvan leren, ook voor andere gebiedsontwikkelingen en we zullen daar ook bij het verdere vervolgproces om te komen tot die omgevingsvergunning die we ongetwijfeld ook weer met uw Raad zullen delen, dat besluit erover en het daar met u over zullen hebben, zullen we dat op een andere en nog betere manier moeten doen. 04:20:42

Voorzitter: Dank, wethouder voor deze bondige beantwoording. Volgende week in de Raad zal er nog wel verdere beantwoording komen. Dan geef ik nu het woord aan de heer Broeksma voor het vervolg. 04:20:53

de heer Broeksma: Dank u wel, Voorzitter. Nog een paar opmerkingen en met inachtneming van wat collega Van der Schaaf zei over het participatieproces en de leerpunten die we daaruit kunnen nemen. Het is niet zo dat we helemaal niets hebben gedaan met de inbreng van de bewoners. Om een paar dingen te noemen: het oorspronkelijke plan was een park van 250 hectare, dat hebben we teruggebracht tot 175. Dat is toch 30 procent minder. Die bufferzone van 150 meter, collega Van der Schaaf zei het al, ons uitgangspunten is bijna overal 300 meter geworden. De maximale hoogte van de zonnepanelen was niet hoger dan tweeënhalve meter, dat is twee meter dertig. Gebruik de watergangen die er zijn als afscheiding in plaats van hekken hebben we zoveel mogelijk gedaan en geef ook de bewoners de regie per polderzijde over hoe die bufferzone er precies uit komt te zien. Dat zijn zaken die in dat gesprek in het participatieproces aan de orde zijn gekomen en die ook echt invloed hebben gehad op het uiteindelijke plan dat nu bij u voorligt. 04:21:50

de heer Broeksma: In het vervolgproces, ik zal ook een paar andere dingen noemen, er is naar het vervolgproces gevraagd: hoe ziet die participatie eruit? Uiteindelijk, om met het eind te beginnen, het hele verhaal komt bij u terug. Uiteindelijk willen we de participatie, nadat het basisbesluit genomen is, er komt nog een MER, er is een omgevingsvergunningen en dan gaan we participeren. Vervolgens de participatie over de inpassing, over mitigatie, over compensatie, over het gebiedsfonds, over de te gebruiken techniek, over de impact op de ecologie et cetera. Dat gaan we met de bewoners en de omwonenden doen en dat willen 30

we in een zorgvuldig proces doen, geleerd hebbende van hoe het nu gegaan is of hoe dat ervaren is. 04:22:35

de heer Broeksma: Eén element daarvan is, de heer Staijen riep het: 10 procent voor de omgeving. Wat bedoeld is, dat is iets in de orde van 15 hectare. Er is een collectief duurzaam Lageland, een collectief van een aantal energiecorporaties daar uit de buurt, Lewenborg, Noorddijk, Ten Boer en een aantal anderen en die zeggen: kunnen wij ook mee participeren in dat park als dat er komt om voor ons als eigen energiecorporaties en dan gecombineerd in het collectief onder begeleiding van Grunneger Power, kunnen we daar zelf ons eigen deel van het energiepark gebruiken zodat wij onze eigen energietransitie vorm kunnen geven? 04:23:16

de heer Broeksma: Om een ordebeeld te geven, het gaat om een park van tien miljoen kosten. De bank gaat vaak niet verder dan een lening van 80 procent, dus dat betekent dat er ook van particulieren twee miljoen opgebracht moet worden. Dat zal een opgave op zich zijn maar er is in ieder geval de ruimte voor actieve participatie, actieve financiële participatie in dat park. Dat hebben we expliciet gemaakt en u ziet het in het voorstel staan. Er is ook passieve compensatie, het gebiedsfonds enzovoort. In de eerdere discussie van vandaag hadden we het er ook over. Het is een onderdeel van de businesscase, die mitigatie en compensatie hoort bij die businesscase en vervolgens is er een rendement en dat rendement verdelen we tussen het gebiedsfonds, de omwonenden en de gemeente. Het gemeentelijk deel, u weet dat het bijzonder is dat we als gemeente deze gronden vrijwel geheel in bezit hebben, kan ten goede komen van het energietransitiefonds waarbij dan de hele gemeente, de 230 duizend anderen kunnen profiteren. 04:24:21

de heer Broeksma: Passieve financiële participatie, de heer Staijen zei het ook al in de vorige sessie, dat zal hier maatwerk zijn. Dat toetsingskader voor die participatie, de basis daarvan zit in het beleidskader zoals dat nu in de inspraak is. Voor dit soort grote parken is dat maatwerk omdat er een aantal omwonenden, ten opzichte van de grootte van het park, ten opzichte van een aantal factoren. Zoveel van deze parken hebben we niet, deze is het en er komt er misschien bij Westpoort nog één en dan heb je het zo'n beetje wel gehad voor de komende jaren. Dus om hier algemene leidende principes te formuleren, dat zal maatwerk moeten zijn en ik heb hier een aantal thema's genoemd waarover de participatie gaat plaatsvinden. Het uiteindelijke verhaal, dat is natuurlijk ook bijzonder, komt hier bij u terug want als gemeente zijn we hier aan zet en gemeente, dat bent uiteindelijk u als Raad. 04:25:15

de heer Broeksma: Er is verder nog gevraagd naar de actualisatie van zon op dak. Dat doen we en zoals eerder afgesproken komt dat samen met ons beleidskader. Het zijn in die zin communicerende vaten: wat op dak komt, hoeft niet meer op land. U kent onze voorkeur, zoveel mogelijk op dak, maar we weten dat van de 810 megawatt die we moeten realiseren als vermogen, denken wij niet meer dan 310 op daken te kunnen realiseren, dus 500 zou dan op land moeten. Als die 310 dan 320 wordt, dan kan die 500 weer 490 worden. Wij zijn bezig met die actualisatie van zon op dak. Het is wel zo dat het loopt, particuliere daken gemeente

31

Groningen is de derde gemeente in Nederland als het gaat over zon op dak bij particulieren. Tot zover nu, Voorzitter. Volgende week zullen we elkaar verder spreken over het voorstel. 04:26:10

Voorzitter: Dank, de heer Broeksma. We zijn hier nog niet over uitgediscussieerd en volgende week gaat het naar de Raad. Tenminste, daar gaat iedereen mee akkoord. Dan wil ik hiermee deze sessie afsluiten en dan kan iedereen nog snel wat eten voor de volgende sessie. Dank.

32