20-12-2023, verslag politieke woensdag 15.30 uur - Politiek vragenuur.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 20 DECEMBER 2023 15.30 UUR Voorzitter: H. Sietsma (GL) Namens de raad: B. Leemhuis (GL), F. Folkerts (GL), R. Gierkink (PvdA), M. Martinez Doubiani (D66), T. van Zoelen (PvdD), M. Sloot (Stadspartij), M. Goodijk (S&S), R. Heiner (VVD), J. de Haan (CDA), E. Armut (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN) Namens het college: K. Schuiling (burgemeester), P. Broeksma (wethouder), K. de Wrede (wethouder) Namens de griffie: P. Kommerij

Politiek vragenuur 00:17:35

Voorzitter: Goedemiddag, welkom bij het vragenuur van 20 december 2023. Er zijn drie sets vragen aangeleverd en geen mededelingen van het college, dus we kunnen meteen naar de vragen. Als eerste de vragen van de VVD en GroenLinks over busuitval. Het woord is aan de heer Heiner. 00:17:57

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. We hebben vragen gesteld over de busuitval door de accu's van de bussen. Volgens mij zijn de vragen helder en we zijn erg benieuwd naar de antwoorden van het college. 00:18:10

Voorzitter: Het college. 00:18:12

De heer Broeksma: Dank u wel, Voorzitter. Dank ook voor de vragen van de indieners, VVD en GroenLinks. Het college kent die vertragingen en kent de busuitval soms ook. Vertragingen komen altijd voor, helaas met name door verkeersdrukte, maar ook zeker bij slechte weersomstandigheden. Bij donker, regen en natte sneeuw zijn rijtijden over het algemeen minder goed haalbaar en is er ook sneller sprake van vertragingen. Dat hebben we afgelopen tijd ook ervaren. U refereert daar ook aan. Koude weersomstandigheden zorgen voor een extra risico op vertraging en uitval. Batterijbussen hebben dan minder capaciteit dan bij warmer weer. Dat is een technisch feit. Normaal gesproken is de dienstregeling na de herfstvakantie voorzien van langere laadtijden aan het einde van de rit, zodat de koudere weersomstandigheden geen invloed hebben op de uitvoering van de rit. Dit jaar heeft Qbuzz echter vanwege personeelstekort moeten besluiten in de zomerdienstregeling door te rijden tot en met tien december. 00:19:11

De heer Broeksma: Op tien december is de nieuwe dienstregeling ingegaan, dus we hadden nog te maken met de nazomerdienstregeling, dus iets minder ritten maar ook minder laadtijd per rit. Dan weet je dat bij kouder weer af en toe een bus moet worden omgewisseld, omdat de batterij dan onvoldoende is bijgeladen. Het preventief omwisselen van de bus is in de periode van het koude winterweer begin december een aantal keren opgetreden, waarbij overigens ook extra personeel is ingezet. Per tien december, vorige week zondag, is de winterdienstregeling gaan rijden met meer ritten en meer laadtijd, waarmee het probleem met het laden van de accu van de bussen voorlopig voorbij zou moeten zijn. 1

00:19:56

De heer Broeksma: Met de winterdienstregeling sinds vorige week zou het dus minder moeten voorkomen. Het is met de nieuwe dienstregeling soms wat passen en meten, omdat twee bussen op hetzelfde moment menen te moeten laden op dezelfde plek. Dat zijn relatief kleine problemen, gezien de omvang en de complexiteit van de dienstregeling. Daar wordt meteen op gehandeld en er wordt geprobeerd dat op te lossen. Tot zover, Voorzitter. 00:20:23

Voorzitter: Zijn er aanvullende vragen? De heer Heiner en de heer Leemhuis. De heer Heiner. 00:20:31

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Heeft het college al gesproken met Qbuzz over volgend jaar? Hoe gaan we dat dan doen in het najaar, zodat we niet dezelfde problematiek krijgen die zich afgelopen tijd heeft afgespeeld? 00:20:45

Voorzitter: Meneer Leemhuis. 00:20:46

De heer Leemhuis (GroenLinks): Bij die vraag sluit ik me uiteraard aan, want we doen dit samen. Ik had ook nog een aanvullende vraag, want de verklaring van voor tien december is mij wel duidelijk en dat is redelijk uit te leggen. Ik krijg echter signalen dat het ook daarna nog steeds voorgekomen is. Wijt het college dat dan aan het wennen aan een nieuwe dienstregeling? De vervolgvraag: kan het college er scherp op toezien, via het OV-bureau, dat Qbuzz zich houdt aan de afspraken die gemaakt zijn? De betrouwbaarheid van busdiensten in Groningen en in Drenthe ook uiteraard is namelijk wel heel belangrijk. 00:21:22

Voorzitter: Wethouder Broeksma. 00:21:26

De heer Broeksma: Als het gaat over het belang van het openbaar vervoer is daar geen enkele twijfel over. In onze mobiliteitsvisie en ook in het Multimodaal Netwerkkader en het Beleidsplan Verkeerslichten geven we prioriteit aan het openbaar vervoer, fietsers en voetgangers. Dat leidt bijvoorbeeld tot kortere wachttijden voor het OV ten opzichte van de auto et cetera. We nemen voldoende maatregelen, ook bij Ring Zuid voor een robuuste dienstregeling. Het is wel zo dat het aantal ritten dat uitvalt hoger is dan in de concessie is toegestaan, rond de een procent. De norm is nul komma twee procent uitval. Daarom heeft het OV-bureau, waar de gemeente Groningen lid van is, begin oktober een ingebrekestelling aan Qbuzz gestuurd, waarin hen dwingend wordt opgelegd om het probleem met het materieel, maar soms ook het gebrek aan personeel aan te pakken en daarmee de betrouwbaarheid te verbeteren. We zitten erbovenop via het OV-bureau. Dat is officieel de opdrachtgever van Qbuzz. Het openbaar vervoer is ons te belangrijk voor uitval, dus dan treden we op. Tot zover, Voorzitter. 00:22:27

Voorzitter: Kunnen we het hiermee afsluiten? Dat is het geval. 2

00:22:33

Voorzitter: Dan gaan we door naar de vragen van de fracties van D66, GroenLinks en de Partij voor de Dieren over dumping van drugsafval in Groningen en langs de A7. Mevrouw Martinez Doubiani. 00:22:46

Mevrouw Martinez Doubiani (D66): Dank u wel, Voorzitter. Afgelopen week zijn er langs de A7 vijftig jerrycans gedumpt met drugsafval. Dat is niet de eerste keer en het zal helaas ook niet de laatste keer zijn dat dit voorkomt. Afgelopen vijf jaar waren er drie illegale dumpingen en dit is nu nummer vier in de afgelopen vijf jaar. Voorzitter, deze illegale dumpingen van drugsafval zijn schadelijk voor natuur en dier en het kan ook schadelijk zijn voor de mens. Vandaar dat wij samen deze vragen hebben gesteld en wij zijn benieuwd naar de reactie van het college. 00:23:20

Voorzitter: Het college. 00:23:21

De heer De Haan (CDA): Voorzitter? 00:23:24

Voorzitter: Ik zie nog een aanvallende vraag. 00:23:25

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, ik ben echt ontzettend verbaasd over deze vragen van GroenLinks, D66 en Student en Stad. In plaats van afgelopen jaar... 00:23:36

De heer De Haan (CDA): Niet Student en Stad? Partij voor de Dieren, denk ik dan. In plaats van iets te doen aan het aanpakken van drugscriminelen en in plaats van iets te doen aan het inperken van drugsgebruik stellen ze nu voor om als overheid een inleverpunt te gaan organiseren. Mijn vraag aan deze partijen is dan ook: wat voor signaal geven we hiermee af als overheid, maar ook als politieke partij? Wat ons betreft totaal het verkeerde signaal. Het normaliseert drugs. Dit is wat het CDA betreft totaal de verkeerde kant op. Hoe naïef kun je zijn, als je echt denkt dat drugscriminelen denken: nou, dat is even handig, een afleverpunt georganiseerd door de overheid, laat ik als drugscrimineel van illegale drugs daar even mijn chemicaliën naartoe brengen. Hoe... 00:24:24

Voorzitter: Uw verontwaardiging is inmiddels wel overgekomen. Had u nog een vraag? 00:24:27

De heer De Haan (CDA): Twee vragen, Voorzitter. Hoe naïef kun je zijn? Zijn ze dat met me eens? De tweede vraag: wat voor signaal geven deze partijen met deze, wat mij betreft, absurde vragen af? 00:24:38

Voorzitter: Dank u wel. De heer Van Zoelen. 00:24:42

De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Om te beginnen de eerste vraag: hoe naïef kun je zijn? Ik vraag mij af of het CDA ook naar de realiteit 3

kijkt, dat je tegenwoordig voor de prijs van één biertje de hele avond high kan zijn van een xtc-pilletje. Dat is wat tegenwoordig in de praktijk gebeurt en dat is triest. Daar zit criminaliteit achter. Dat is illegaal en dat is één van de oorzaken dat het in het milieu terechtkomt. Ik heb hier dus een tegenvraag aan het CDA. Is het CDA ook niet ontzettend verontrust, dat al die chemicaliën in het milieu komen en dat de dieren en het grondleven doodgaan? We moeten daar toch naar kijken en de realiteit onder ogen zien? We moeten daar toch een oplossing voor vinden? 00:25:26

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, ik ben het helemaal eens met de Partij voor de Dieren. Het CDA maakt zich al superlang druk om de gevaren van drugs voor de gezondheid, maar ook zeker voor het milieu. Het maken van drugs is slecht voor het milieu. Het dumpen van drugs is slecht voor milieu, dus we zouden moeten stoppen met dit soort illegale drugs. We zouden moeten stoppen met het gebruiken van die drugs. Echter, de manier waarop u nu dit probleem benadert, is wat mij betreft echt totaal de verkeerde. 00:25:54

Voorzitter: De heer Van Zoelen. 00:25:58

De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): De benadering van het CDA voor dit probleem is de War on Drugs en dat heeft er mede toe geleid dat de productiestoffen, waarmee die pillen worden gemaakt, allemaal verboden zijn, waardoor men steeds slechtere middelen gebruikt. De War on Drugs werkt het tegen. Is het dan niet een goed moment om de realiteit onder ogen te zien en te kijken naar hoe kunnen we dat stuk van recreatief drugsgebruik misschien gedogen en hoe kunnen we dat voor de natuur en het milieu het beste inrichten? 00:26:33

Voorzitter: De heer De Haan tot slot van dit debat. 00:26:36

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, deze partijen hebben het niet over gedogen en over legaliseren. Ook daar kan ik wel duizend dingen op zeggen. Deze partijen hebben het over een inleverpunt gefaciliteerd door de overheid en dat vind ik echt een volstrekt verkeerd signaal. 00:26:50

Voorzitter: Dank u wel. De heer Leemhuis. 00:26:51

De heer Leemhuis (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Ik constateer in ieder geval dat het CDA alleen maar terugvalt in retoriek die al heel oud is. Deze drie indienende fracties zoeken naar oplossingen voor grote problemen. We hebben recent gezien in Brabant waar dit toe leidt, extreme kosten voor de samenleving. Ik heb tot nu toe, en dat is dan ook een vraag aan de heer De Haan, nog geen enkele oplossing gehoord. De War on Drugs, zoals het CDA voorstaat en jaar in jaar uit ministers voor heeft geleverd, heeft niets opgelost en heeft het alleen maar slechter gemaakt. 00:27:24

Voorzitter: Mevrouw Martinez Doubiani. 4

00:27:28

Mevrouw Martinez Doubiani (D66): Dank u wel, Voorzitter. Het verbaast ons niet dat het CDA verbaasd is over deze vragen, want bij dit onderwerp hebben wij een totaal verschillende visie op waar we de oplossingen willen zoeken. Ik had dezelfde vraag als de heer Leemhuis. Met welke oplossingen komt u dan, in plaats van jarenlang beleid dat we voeren, waardoor alles dus alles al illegaal is? We moeten niet wegkijken van de realiteit. Mensen gebruiken drugs en het is er. Ik zeg ook niet dat wij het moeten verheerlijken, maar ik zeg wel dat wij reëel moeten zijn en moeten kijken naar oplossingen, want de hele tijd blijven verbieden is geen oplossing. 00:28:11

Voorzitter: De heer De Haan. 00:28:12

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, tot slot. Het is wel lekker makkelijk om te zeggen: "CDA, kom dan maar met de oplossingen". Ik denk dat we die War on Drugs totaal moeten intensiveren en dat die criminelen nog veel harder moeten worden aangepakt. Het gaat echter nu over uw vragen en met uw vragen geeft u totaal verkeerde signalen af. De partijen gaan niet op in op wat voor signaal je afgeeft met bijvoorbeeld zo een inleverpunt en of dat niet een naïef voorstel is. Dat vind ik heel erg jammer. 00:28:39

Voorzitter: Mevrouw Bernabela. 00:28:41

Mevrouw Bernabela (Partij voor het Noorden): Ik had nog een vraag aan de partijen die deze vragen stellen. Bedoelt u met het inleveren dat het net zoiets is, als dat je af en toe een moment krijgt om wapens in te leveren? Die zijn natuurlijk ook illegaal en dat kun je dan ook straffeloos doen. Bedoelt u dat ermee? Is het zoiets? Dat je af en toe dus een moment krijgt waarop je legaal deze producten kunt inleveren zonder dat er een straf aan verbonden is net zoals bij wapens? 00:29:10

Voorzitter: Mevrouw Martinez Doubiani. 00:29:12

Mevrouw Martinez Doubiani (D66): Dank u wel, Voorzitter. Dit is dus waarom wij vragen om een onderzoek naar wat de best mogelijke vorm zou kunnen zijn. Het klopt, wapens kun je nu met bepaalde acties op bepaalde momenten inleveren. Ik denk dat wij nu ook benieuwd zijn naar de antwoorden van het college of zo een onderzoek wellicht wat meer kan vertellen in de toekomst. 00:29:37

Voorzitter: Dank u wel. Ik stel voor dat we naar de burgemeester gaan luisteren en dan zien we wel of er daarna nog reden is voor aanvullend debat. 00:29:45

De heer Schuiling: Dank u, Voorzitter. De eerste vraag is - je zou het bijna vergeten welke maatregelen is het college voornemens te nemen om de illegale dumpingen aan te pakken en terug te dringen? We hebben natuurlijk al eerder geconstateerd dat binnen de activiteiten van ondermijning met name de drugscriminaliteit heel hoog scoort. Dit is een vorm van ondermijning die ook geen gemeentegrenzen kent en ook 5

geen landsgrenzen. Dat is de reden dat we in ieder geval regionaal optrekken en ook het rapport van Tops en Van der Torre met elkaar oppakken. Wij constateren dat die ondermijning, die zich in een aantal vormen voordoet, een behoorlijk ontwrichtende werking heeft op onze samenleving. Dat is ook de reden dat we daar tegen optreden. 00:30:43

De heer Schuiling: Dat geldt ook voor de afvaldumpingen waar we uiteraard onderzoek naar doen om te kijken of we de herkomst van deze vaten kunnen traceren. Dan is de vraag, die ook een discussie is tussen u onderling, of er een anoniem inleverpunt zou kunnen komen. Ik denk dat een aantal fracties een klein beetje over het hoofd ziet, dat dit waarschijnlijk niet de oplossing is voor deze illegale dumpingen. Dat heeft ermee te maken dat veel drugs worden geëxporteerd en het mogelijk maken of faciliteren van het inleveren van deze illegale activiteit zou betekenen dat het college illegale activiteiten in feite faciliteert. Daarmee geven we dus ook een verkeerd signaal af of in ieder geval een heel verwarrend signaal in de aanpak van de drugscriminaliteit. Bovendien is het een illegale activiteit. Op het moment dat wij zoiets zouden faciliteren, heb ik niet de illusie dat degenen die zich met de illegale activiteit bezighouden zouden denken: kom, ik breng mijn handeltje maar eens naar zo een inleverpunt. Dan weten we namelijk ook gelijk wie daarachter zit. 00:32:12

De heer Schuiling: Tot slot de effecten voor het milieu. We kijken uiteraard wat de effecten zijn. Daar zijn de milieu-experts op ingeschakeld. Het saneren van de grond is vaak noodzakelijk. Daar zijn ook veel kosten mee gemoeid en als we de kans krijgen, zullen we die uiteraard gaan verhalen op de veroorzaker hiervan. Daarmee heb ik de vragen beantwoord. 00:32:46

Voorzitter: Is dat een reden voor aanvullende vragen? Dat is niet het geval. 00:32:51

Voorzitter: Dan gaan we door naar de vragen van de PvdA-fractie over de aanvraagdeadline voor de cultuurnota. Mevrouw Gierkink. 00:33:00

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank u wel, Voorzitter. In plaats van ruim twee en een halve maand zit er door het verplaatsen van de informatiebijeenkomst voor instellingen over de cultuurnota nu nog maar anderhalve maand tussen de bijeenkomst en de aanvraag. Dat is met name voor kleinere instellingen of instellingen die voor het eerst een aanvraag indienen toch vrij moeilijk. We krijgen ook signalen binnen van kleinere instellingen dat medewerkers nu in de kerstvakantie door moeten werken en dat lijkt me toch niet helemaal de bedoeling. De PvdA hoopt daarom dat de deadline, in ieder geval misschien voor de kleinere instellingen, voor de categorie twee, uitgesteld of bijvoorbeeld pro forma gedaan kan worden. Bedankt. 00:33:40

Voorzitter: Wethouder De Wrede. 00:33:44

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. Goed dat u deze vraag stelt. Dat geeft 6

ons de gelegenheid om nog het een en ander toe te lichten. Ik heb een lang antwoord en een kort antwoord. Ik zal beginnen met het korte antwoord. Het korte antwoord is nee. Het lange antwoord is de toelichting op het korte antwoord. U vraagt, u heeft niet besloten om de deadline uit te stellen, maar heeft u daarvoor ook een rondgang gemaakt langs de instellingen? Nee, dat hebben wij niet gedaan en de reden hiervoor is deels het feit dat veel instellingen ook een aanvraag doen voor landelijke meerjarige subsidies, hetzij via de BIS de basisinfrastructuur hetzij via één van de zes rijkscultuurfondsen. De deadline voor die subsidiënten is ook en blijft ook één februari. 00:34:41

Mevrouw De Wrede: Wij hebben dat ook niet gedaan, omdat wij er waarde aan hechten om uw raad eerst te informeren over de stand van zaken en de voorgenomen besluiten en de planning. Ik wil daar wel bij aantekenen, dat uit uw vraagstelling valt op te merken dat u denkt dat zonder uitstel aan onze kant de aanvraagperiode een maand langer zou zijn geweest. Dat klopt niet. De openstelling zou in dat geval op één december hebben plaatsgevonden, dus het verschil is wat kleiner. 00:35:13

Mevrouw De Wrede: Daar wil ik verder nog aan toevoegen dat in de communicatie voorafgaand, over het hele proces, altijd is gewezen op deze deadline met de verwijzing naar de uitgangspunten, de strategieën en de criteria van de kadernota, die u kent en die ongewijzigd van kracht blijven. 00:35:35

Mevrouw De Wrede: Dan uw tweede vraag of het in het kader van die strakke planning rondom beoordeling en besluitvorming niet mogelijk zou zijn om de deadline voor alleen de categorie twee instellingen met enkele weken uit te stellen - de kleinere instellingen en niet de cultuurpijlers voor onze kijkers - of dat er een mogelijkheid zou bestaan om pro forma een aanvraag in te dienen? Ook dat is helaas niet mogelijk. Wij hebben daar wel naar gekeken, maar we hebben afgesproken om dezelfde deadlines en aanlevervoorwaarden te hanteren als andere lokale overheden. Dat gaat dan om de sluitingsdatum, de omvang van de aanvraag, het hanteren van de drie landelijke codes, de mogelijke matching van landelijk toegezegde subsidiemiddelen en dat soort zaken, maar ook omdat wij ons eigen advies- en besluitvormingstraject hebben. Daarover hebben wij heel veel overleg met de provincie en de Kunstraad om te zien welke mogelijkheden er waren om dat aanvraag- en adviestraject nog aan te passen. Dat is een hele strakke planning die sterk onder tijdsdruk staat vanwege de hoeveelheid aanvragen die we verwachten, maar ook door de zorgvuldigheid die er op iedere aanvraag gepleegd moet worden. 00:36:57

Mevrouw De Wrede: Daarnaast is er ook nog eens het integrale totaaladvies, waarbij het totaalplaatje wordt bekeken van alle aanvragen en de manier waarop daarmee wordt ingespeeld op de strategieën en de ambities die wij hebben vastgelegd in onze kadernota. Dat hele pakket moet begin jullie 2024 uiterlijk gereed zijn om tijdig vastgesteld te kunnen worden als onderdeel van de concept cultuurnota. In de planning van de Kunstraad verspreiden zij negentien februari de eerste stukken naar hun adviseurs voor de pre-advisering. Dat betekent dat wij voor die tijd alle 7

aanvragen moeten hebben gecontroleerd op volledigheid, juistheid en ontvankelijkheid. Niet inhoudelijk, maar dus wel formeel. 00:37:54

Mevrouw De Wrede: Dan volgt er een heel ingewikkeld tijdspad, dat er uiteindelijk toe leidt dat op maandag negentien februari de Kunstraad met het adviestraject kan beginnen. Als wij hier twee tot vier weken in uitstellen, dan verschuift het hele adviestraject mee. Dat zou betekenen dat de conceptnota niet meer voor de zomer gereed kan zijn, dat de besluitvorming in het college in oktober waarschijnlijk niet gehaald kan worden en dat ook het vaststellen van de besluitvorming, inclusief de subsidiebesluiten per instelling, niet eind november rond is. 00:38:33

Mevrouw De Wrede: Dat zou weer betekenen dat we in december de subsidiebesluiten niet kunnen opmaken en verzenden en dat het proces niet tijdig, voor één januari 2025, is afgerond. U begrijpt dat wij één januari 2025 met onze nieuwe cultuurnota beginnen, dus het proces moet dan echt afgerond zijn. Hoe begrijpelijk en terecht ook uw vraag, helaas zien wij die ruimte niet in het hele tijdstraject. 00:39:05

Voorzitter: Kunnen we dat hiermee afronden? Een aanvullende vraag? Mevrouw Gierkink. 00:39:09

Mevrouw Gierkink (PvdA): Ja, nog één verduidelijkende vraag. Bedankt voor deze toelichting. Ik begrijp inderdaad dat het proces heel strak gepland is. Het zou dus ook niet uitmaken voor dat proces en het hele proces zou opgeschoven moeten worden, als de aanvragen gefaseerd binnenkomen? Bijvoorbeeld een deel voor één februari en de rest twee weken later? 00:39:29

Voorzitter: Wethouder. 00:39:31

Mevrouw De Wrede: Het antwoord op die vraag is gedeeltelijk ja, maar het is niet mogelijk om die categorie twee instellingen wat extra tijd te geven, omdat ook voor die categorie geldt dat zij verantwoordelijk zijn voor landelijke aanvragen en matchingsvraagstukken. Ook daarin bestaat al een vast tijdspad, waarin geen ruimte is voor uitstel. 00:40:03

Voorzitter: Ik vrees dat we het met deze bureaucratie moeten doen, als ik mij die vrijheid mag veroorloven. Ik dank de wethouder voor de beantwoording en de technische toelichting en de aanwezigen voor de vragen en de belangstelling. Ik zie u straks bij de raadsvergadering.

8