19-03-2025, verslag politieke woensdag 15.30 uur - Politiek vragenuur.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 19 MAART 2025 15.30 UUR Voorzitter: T. van Zoelen (PvdD) Namens de raad: C. Nieuwenhout (GL), E. Hillekens (GL), J. van Hoorn (GL), B. Leemhuis (GL), P. Swart (GL), J. Lo-A-Njoe (D66), J. Bosma (PvdD), H. de Waard (SP), Y. Menger (Stadspartij), R. Heiner (VVD), E. Armut (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN), K. Blauw (PVV) Namens het college: M. Wijnja (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder), M. Molema (wethouder) Namens de griffie: P. Kommerij

Politiek vragenuur 00:14:58

Voorzitter: Welkom bij het vragenuur van 19 maart 2025. Ik vraag eerst aan het college of er nog mededelingen zijn. 00:15:05

Voorzitter: Dat is niet het geval, dus we kunnen direct door naar de vragen. Er zijn vier sets vragen aangeleverd. Het is ongeveer 10 minuten per vragenset, dus dat moet denk ik makkelijk lukken. We beginnen met de vragen over de tegemoetkoming aan inwoners van de Lichtboei. Het woord is aan mevrouw Armut. 00:15:22

Mevrouw Armut (CDA): Dank u wel, Voorzitter. Samen met de SP en de Partij van de Arbeid stellen wij vragen over de situatie van de bewoners van de Lichtboeiflat. Bewoners hebben recht op een tegemoetkoming vanuit de TTB-regeling en normaal gesproken zorgt de pandeigenaar ervoor dat het bedrag wordt uitgekeerd aan de huurders. We lazen op Sikkom en hoorden van de huurders dat het bedrag van ruim € 91.000 niet zal worden uitgekeerd. Dat niet alleen, ze krijgen ook geen contact met de verhuurder, terwijl het geld dus alleen via hem kan worden uitgekeerd. Dit is niet het enige incident. We lazen in het artikel een reeks aan dingen die, op zijn zachtst gezegd, niet netjes genoemd kunnen worden. Onze fracties hebben hier vragen over gesteld en wij zijn benieuwd naar de antwoorden van de wethouder. 00:16:16

Voorzitter: Zijn er nog aanvullende vragen of opmerkingen over deze vragen? Dat is niet het geval. Dan kunnen we nu, geloof ik, voor de beantwoording naar wethouder Van Niejenhuis. 00:16:28

De heer Van Niejenhuis: Dat klopt, Voorzitter. Dank u wel. Ik begrijp de vragen van de fracties en van de inwoners heel goed. Zeker als je dat ziet in combinatie met de beelden van de eigenaar met een grote Ferrari. Dan denk je: dit voelt niet goed. Dat gevoel heeft het college daar zeker ook bij. Wij kunnen en mogen echter in deze situatie niet handhavend optreden, want dit is niet een van de negen punten die opgesomd staan in de Wet goed verhuurderschap. 00:16:59

De heer Van Niejenhuis: Het Rijk heeft de Wet goed verhuurderschap geïntroduceerd en daarmee krijgen gemeenten bevoegdheden, maar vrij strikt. Op negen punten mogen wij optreden, maar dit hoort daar niet bij. Dat is op zich niet erg, want het kan natuurlijk wel op een andere plek. Mensen kunnen zich wenden tot de 1

Huurcommissie. Bij het Steunpunt Huren kunnen mensen ook terecht met vragen die niet op het pad van de gemeente liggen. Mensen kunnen zich wenden tot Steunpunt Huren en zij helpen ook met het inzetten van een traject richting bijvoorbeeld de Huurcommissie. Ik zou graag willen optreden in deze situatie, maar als wethouder of als college kunnen wij dat in deze situatie helaas niet. Ik wil mensen oproepen om contact op te nemen met Steunpunt Huren en om dit ongewenst verhuurgedrag te melden bij Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag. 00:17:52

Voorzitter: Oké, dat was de beantwoording door de wethouder. Zijn er nog vragen? 00:17:57

Voorzitter: Dat is niet het geval. Dan kunnen we door naar de volgende vragenset. Dat zijn vragen van de PVV-fractie over een iftar in het stadhuis. Ik geef het woord aan de PVV, mevrouw Blauw. 00:18:09

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. Wij hebben onze vragen gebaseerd op hele relevante vragen elders in het land, waar iftars worden gehouden bij overheidsinstanties en universiteiten. Het gaat over de feiten, wat er daadwerkelijk aan de hand is en wat mag. We stellen dat de trias politica heeft bepaald dat er een scheiding tussen kerk en staat dient plaats te vinden. Het betekent dat de staat niet zegt wat de kerk moet geloven en de kerk probeert geen wetten te veranderen. Nu, dat is een stukje wetgeving. 00:18:50

Mevrouw Blauw (PVV): Wat geldt voor het christendom, geldt ook voor andere religies zoals de islam. Wij hebben vernomen dat medewerkers binnen onze gemeentelijke organisatie, die meedoen aan de ramadan, dit idee zelf naar voren hebben gebracht. Dat hebben wij gehoord. Het is niet dat wij vinden dat dit niet mag. Wij hebben onze vragen puur gebaseerd op dat we nu aan wetgeving komen. Je hebt je als gemeente te houden aan de scheiding van kerk en staat. Het is prima om een borrel te doen op de werkvloer, net als een kerstborrel, want dan ben je een goede werkgever. Ramadan en iftar hebben echter een sterk religieuze lading en de achtergrond van de ramadan is strijdig met de vereiste neutraliteit van de overheid. Dit is heel religieus ingekleed, ook omdat er gebedsruimtes zijn ingericht. 00:19:45

Mevrouw Blauw (PVV): Je komt dan aan die wetgeving, omdat je het in een politiek huis doet. Dit is landelijk nagevraagd, want er speelde ook iets dergelijks binnen een universiteit en ook bij andere overheidsinstanties. Wij zijn benieuwd wat het college als antwoord heeft op onze vragen. 00:20:07

Voorzitter: Dank voor de toelichting van de vragen. Ik zag wat vingers. Ik neem aan dat u vragen heeft aan de indiener, dus ik ga even kijken. Eerst de VVD. 00:20:19

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. De VVD vraagt zich af of de PVV van mening is dat er geen kerstfeest gevierd mag worden op plekken binnen de gemeente. Als dat wel zo is, zijn dan bijvoorbeeld kerststallen en andere religieuze uitingen volgens de PVV niet welkom? 2

00:20:37

Voorzitter: Mevrouw Blauw. 00:20:40

Mevrouw Blauw (PVV): Daar gaat het hier niet om. We houden namelijk op eerste of tweede kerstdag of met Pasen geen kerkdiensten in onze overheidsorganisatie. Dit is best religieus ingekleed en dan kom je aan die wetgeving. De VVD Rotterdam heeft overigens deze vragen ook gesteld, omdat het binnen het stadhuis in Rotterdam aan de hand was. 00:21:04

Voorzitter: U heeft nog een vervolgvraag van de heer Heiner. 00:21:07

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, het staat de VVD in Rotterdam natuurlijk vrij om alles te vragen wat zij willen. Zo staat het mij ook vrij om aan u te vragen wat ik wil. 00:21:16

Voorzitter: Duidelijk. Dat was geen vraag. Ik ga door naar de Partij voor de Dieren, mevrouw Bosma. 00:21:22

Mevrouw Bosma (Partij voor de Dieren): Ik ben ook benieuwd naar het antwoord van mevrouw Blauw op de vraag van de VVD. Volgens mij heeft de PVV daar nog geen antwoord op gegeven. Is de PVV tegen iedere vorm van gemeentelijke betrokkenheid bij religieuze evenementen? Bijvoorbeeld ook tegen de kerstlunches die de gemeente nu organiseert? 00:21:46

Voorzitter: Mevrouw Blauw. 00:21:48

Mevrouw Blauw (PVV): Allereerst, zijn we een christelijk land. Wat ik hier ook duidelijk wil maken, als we zo inclusief zijn, waarom worden bijvoorbeeld moslims dan nooit uitgenodigd voor christelijke bijeenkomsten? Dat is één. Dat is een vervolg. Ik heb net al antwoord gegeven op de vraag van de heer Heiner. Om uw vraag nogmaals te beantwoorden: nee, daar zijn we niet tegen. Dit heeft echter een sterk religieus karakter, waarbij gebedsruimtes zijn ingericht en dat is in strijd met de wetgeving van scheiding van kerk en staat. Je dient je aan de wetgeving over scheiding van kerk en staat te houden. Volgens mij is dat voldoende antwoord. 00:22:37

Voorzitter: U heeft nog een vervolgvraag van mevrouw Bosma. 00:22:40

Mevrouw Bosma (Partij voor de Dieren): Ik vind het ongelooflijk dat de PVV zo geobsedeerd is om een evenement dat mensen verbindt, te saboteren. Ik kan uit de beantwoording van mijn vraag alleen maar concluderen dat de PVV liever heeft dat mensen tegenover elkaar staan dan dat mensen met elkaar aan tafel zitten. 00:22:57

Voorzitter: Wil de PVV daar nog op reageren?

3

00:23:00

Mevrouw Blauw (PVV): Ja, ik ben een beetje klaar met dat stomme frame. Als volksvertegenwoordiger moeten wij kritisch zijn als wetten niet worden nageleefd. Elders in het land zijn precies dezelfde vragen gesteld over iftar. Ook hier is dat aan de hand. Het heeft een sterk religieus karakter en de gemeente houdt zich niet aan een neutrale overheid die de scheiding van kerk en staat dient te hanteren. Als u liever de PVV weer lekker in het verdomhoekje zet, omdat zij weer vragen stellen... 00:23:29

Mevrouw Blauw (PVV): Nee, ik polariseer niet, dat bent u aan het doen. 00:23:33

Voorzitter: Oké, via de voorzitter graag. Ik ga naar de heer Van Hoorn van GroenLinks. 00:23:37

Mevrouw Blauw (PVV): Zeg ik via de voorzitter. 00:23:40

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Er zijn een aantal dingen waar ik benieuwd naar ben. Ik ben benieuwd hoe mevrouw Blauw trias politica of de scheiding tussen kerk en staat zou willen uitleggen. Ik heb het idee dat staatskundigen, ik en mevrouw Blauw er een andere definitie op nahouden. Daarnaast, pleit mevrouw Blauw voor een scheiding tussen kerk en staat vanwege het sterke religieuze karakter en zegt ook, we zijn een christelijk land. Dat is volgens mij een vrij religieuze uitspraak om te doen over de staat Nederland. Hoe rijmt mevrouw Blauw dat exact voor zichzelf? 00:24:15

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Als we de scheiding tussen kerk en staat dan toch naar het belachelijke doortrekken, hoe gaat ze er dan mee om, dat er partijen met een religieuze oorsprong in dit huis zitten? 00:24:26

Voorzitter: Mevrouw Blauw. 00:24:29

Mevrouw Blauw (PVV): Feitelijk zijn we een christelijk land. Dan kom ik weer op wat ik net heb gezegd, als we zo inclusief zijn, waarom worden moslims dan nooit uitgenodigd voor een christelijke bijeenkomst? Andersom is dat wel zo. De trias politica is de wetgevende, de uitvoerende en de rechtsprekende macht en die hebben bepaald dat er een scheiding is tussen kerk en staat. Dat is staatsrechtelijk en dat zou u ook moeten weten. Ik vraag via de voorzitter of de heer Van Hoorn nog een vraag heeft. Of zijn de vragen zo voldoende beantwoord? 00:25:00

Voorzitter: Er zijn nog andere vragen, misschien dat we die langs moeten gaan. Ik zie de SP. 00:25:08

De heer De Waard (SP): Dank u, Voorzitter. Ik heb de PVV-fractie vaak gehoord over dat ze prioriteiten moet stellen, want het is natuurlijk niet de grootste fractie in deze raad. Als ik kijk naar de staat van de samenleving, dat mensen hun energierekening 4

en de boodschappen niet kunnen betalen en geen huis kunnen vinden, is dit dan de prioriteit van de PVV-fractie? 00:25:30

Voorzitter: Mevrouw Blauw. 00:25:33

Mevrouw Blauw (PVV): Dit gaat niet om prioriteiten stellen, maar om dat we ons met zijn allen aan de wet dienen te houden. Dat zou de SP ook moeten weten, zeg ik via de voorzitter. 00:25:42

Voorzitter: Dank. De heer De Haan van het CDA. 00:25:48

De heer De Haan (CDA): Dit land en deze gemeente heeft meer verbinding nodig in plaats van polarisatie. Door dit soort vragen hier in deze raad te stellen, zorgen we juist voor meer polarisatie. Volgens mij moeten we gaan zoeken naar verbinding. Ik zie kerken in het hele land die bijvoorbeeld samen een iftar organiseren waarbij christenen en moslims, ondanks dit christelijke land, de verbinding met elkaar aangaan. Volgens mij is het heel mooi, dat we dit soort feesten samen en met elkaar kunnen vieren, van welke religie je ook bent. 00:26:16

De heer De Haan (CDA): We hebben hier vorige week een presentatie over gehad van degene binnen de gemeente die gaat over diversiteit. Hij gaf aan dat aan veel religieuze feesten binnen onze gemeente aandacht wordt besteed, dus niet alleen aan iftar, maar ook aan christelijke feesten en joodse tradities. Volgens mij is dat juist heel erg mooi. Is mevrouw Blauw het niet met mij eens dat het heel mooi zou zijn als we meer werken aan die verbinding in onze gemeente dan aan deze polarisatie? 00:26:44

Voorzitter: Mevrouw Blauw van de PVV. 00:26:46

Mevrouw Blauw (PVV): Het is bijzonder dat het CDA, Voorzitter, hetzelfde doet als de Partij voor de Dieren. Dit is weer een frame, we doen lekker de PVV in het verdomhoekje, want dan hoeven we ons niet druk te maken over waar het werkelijk om gaat. Het is trouwens bijzonder, als de heer De Haan zich er een beetje in heeft verdiept, dat de SGP - het CDA zit in een veel linksere hoek in ons land - veel moeite heeft met dat er islamitische religieuze bijeenkomsten in kerken worden gehouden. De christelijke tak in Nederland is hier niet blij mee, dus daar zou u zich beter in verdiept moeten hebben. Ik ga weer herhalen, als we zo aan verbinding werken: waarom gaat het dan één kant op en worden moslims niet uitgenodigd voor christelijke bijeenkomsten? 00:27:49

Voorzitter: Een korte vervolgvraag, nog één vraag en dan gaan we door. 00:27:53

Mevrouw Blauw (PVV): Volgens mij gaat dit debat een beetje uit de hand lopen, want ik val in herhaling. Ik heb een aantal vragen over wetgeving opgesteld, maar volgens mij gaan we hier door met een frame, waar ik niet zo heel veel zin in heb. 5

00:28:05

Voorzitter: Volgens mij was de vraag van het CDA over hoe u tegen verbinding aankijkt heel helder. Misschien heeft de heer De Haan daar nog een vervolgvraag op. 00:28:17

De heer De Haan (CDA): Moslims of welk geloof je ook hebt, dus ook mevrouw Blauw, zijn elke zondag van harte welkom om met mij mee naar de kerk te gaan. Misschien dat ze daar nog iets van zou leren. Misschien is het ook heel mooi als we juist met de PVV samen dat soort bijeenkomsten gaan organiseren, waarin we met mensen van verschillende achtergronden en verschillende geloven in gesprek gaan en op zoek gaan naar elkaar en naar wat ons bindt. 00:28:42

Voorzitter: Het is de vraag aan de wethouder om dit mee te nemen in de beantwoording. Dan kan ik namelijk doorgaan naar andere vragen... 00:28:49

Mevrouw Blauw (PVV): Kan ik daarop reageren? Wat wij heel opmerkelijk vinden, is dat er in overheidsgebouwen helemaal geen joodse bijeenkomsten, christelijke bijeenkomsten of andere religieuze bijeenkomsten zijn. Molukkers hebben ook bepaalde Hindoestaanse... Er vindt niets plaats in overheidsinstanties, behalve de sterk religieuze bijeenkomsten van de islam. 00:29:10

Voorzitter: U heeft nog een vraag van de heer Van Hoorn van GroenLinks. 00:29:16

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Voorzitter, dank u wel. Eerst vrij kort, want wellicht dat de wethouder zo dadelijk terugkomt op de vieringen van andere religieuze dagen op het stadhuis. Ik kan me voorstellen dat het wellicht te maken heeft met dat we op die christelijk religieuze dagen veelal vrij zijn. Dat is nu eenmaal de traditie in Nederland. Ik kan er echter naast zitten. Mijn vraag aan mevrouw Blauw is of het niet - ik bedoel het niet eens als frame, want in alle eerlijkheid de PVV zet dat frame in de vraagstelling zelf - gaat om de deelname van islamitische feestdagen versus nietislamitische feestdagen. Is dat niet het punt dat mevrouw Blauw had willen maken? 00:29:59

Voorzitter: Mevrouw Blauw. 00:30:03

Mevrouw Blauw (PVV): Nee, wat ik een beetje de hypocrisie hierin vind, is dat er bijvoorbeeld in wijken en rondom de islamitische gemeenschap veel segregatie plaatsvindt in ons land, maar ook in onze gemeente. Waar hier iedereen prat gaat op verbinding, is dit namelijk geen verbinding, want er worden helemaal geen religies verbonden. Nogmaals, als het om de islam gaat en om moslims, die verbinden zich niet met joodse of christelijke religieuze bijeenkomsten, want zij worden niet gevraagd. Dat is dus niet waar. 00:30:48

Voorzitter: Oké, dit zijn de woorden van de PVV. Zijn er verder nog vragen aan de indiener of aan de wethouder? Nee? Dan gaan we voor de beantwoording naar wethouder Molema. 6

00:31:06

Mevrouw Molema: Dank u wel. Laat ik beginnen met zeggen, dat dit initiatief van medewerkers komt. Wij verlenen daar als gemeentelijke organisatie medewerking aan, omdat wij graag aandacht geven aan medewerkers. Het gaat om een inclusieve organisatie zijn en daar bent u vorige week over bijgepraat. Dit doen we ook op het moment dat er andere initiatieven komen, waarbij medewerkers vragen om aandacht te geven aan voor hen belangrijke momenten. De bijeenkomst voor iftar, waar de vragen over gaan, gaat om andere medewerkers in de gelegenheid te stellen om hier kennis van te nemen. Er zit geen restrictie op. Iedereen is welkom en kan zich daarvoor opgeven. Mensen eten met elkaar en vieren met elkaar het einde van de ramadan en hebben inderdaad een gesprek over verschillen en overeenkomsten. Het is een hele waardevolle en respectvolle bijeenkomst hier in het stadhuis. Het antwoord op uw eerste vraag, welke overweging hieronder ligt, is dat wij graag stilstaan bij belangrijke momenten van medewerkers, omdat wij een goede werkgever willen zijn en aandacht willen hebben voor onze mensen. 00:32:16

Mevrouw Molema: De tweede vraag is of het college deelt dat het in strijd is met het principe van een neutrale overheid. Wij sluiten met heel veel bijeenkomsten aan bij de behoefte van medewerkers om stil te staan bij een belangrijke feestdag, bijvoorbeeld sinterklaas, kerst en ook het einde van de ramadan. We zien samen eten met Kerst of ramadan niet als een schending van onze neutraliteit, we nemen immers geen standpunt in, maar we zien het juist als een versterking ervan. We zijn er voor al onze medewerkers en alle medewerkers hebben zelf de keuze of ze hier wel of niet aan mee willen doen. Wij willen als college de gelegenheid geven om het te kunnen doen. Wat is er mooier dan dat we dit doen in het stadhuis, de huiskamer van de stad? 00:32:56

Mevrouw Molema: Er werd net aangegeven dat we verschillende andere dingen niet doen in het stadhuis. Volgens mij doen we dat wel. Rondom het slavernijverleden hebben we hier meerdere keren plengoffers gehad, omdat daar behoefte aan was vanuit inwoners. Volgens mij hebben we hier rondom de joodse gemeenschap ook activiteiten. Op het moment dat er vanuit de christelijke kant aandacht gevraagd wordt, dan is daar alle ruimte voor in het stadhuis en dat doen we ook met bijeenkomsten rondom de kerst. 00:33:29

Mevrouw Molema: Als laatste de vraag of het een breed gedragen besluit binnen het college is geweest. Nu, dat is niet zo. Het komt vooral voort uit de wens vanuit verschillende plekken in onze organisatie en de waardering ervoor. Dit is dus binnen de gemeentelijke organisatie zelf gedaan. 00:33:44

Mevrouw Molema: Dan heb ik nog een aanvulling, want er was net een discussie over de trias politica. Ik heb bestuurskunde gestudeerd en dit is een van de eerste dingen die je leert in je studie. We mogen ontzettend dankbaar zijn, dat we in Nederland een verschil hebben tussen degene die de wetten maakt, degene die de wetten uitvoert en degene die daar recht over spreekt. Volgens mij komt dat op geen enkele manier in het gedrang, als wij een iftar hebben voor medewerkers waar 7

iedereen welkom is. Er wordt op dat moment geen enkele wet in die zaal gemaakt en we hebben die scheiding met elkaar. Het gaat om mensen die een religie hebben als mens en het hoort bij de religie om op dat moment te bidden. Dat faciliteren we als gemeente en dat wil op geen enkele manier zeggen dat je een religieuze dienst in het stadhuis hebt. Dat wil alleen zeggen, dat je als gemeente je realiseert dat we een heel diverse populatie hebben qua medewerkers en dat we zo inclusief mogelijk proberen te zijn door daar ruimte voor te geven. 00:34:50

Mevrouw Molema: Ik was hoopvol dat de PVV begint over de scheiding en trias politica, omdat we tegenwoordig steeds vaker in de krant lezen dat mensen die bezig moeten zijn met het maken van wetten zich ook bemoeien met de rechtspraak of met de uitvoering daarvan. Volgens mij is hetgeen wat Nederland en onze democratie zo speciaal maakt, dat we dit goed georganiseerd hebben in dit land. 00:35:15

Voorzitter: Dank voor de beantwoording. Ik zie dat de PVV daar nog een reactie op wil geven. Ga uw gang. 00:35:23

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. Bedankt ook aan de wethouder voor de uitgebreide beantwoording. Het is niet zo dat de PVV hier iets van vindt of niet nodig vindt of het medewerkers niet gunt. Ik gaf al aan, dat wij weten dat het een verzoek van de werknemers is en ook dat de gemeente een inclusieve werkgever wil zijn. Daar willen wij allemaal niets aan afdoen. Het gaat ons om, en wij hebben dit ook van mensen die bestuurskunde gestudeerd hebben, dat kerk en staat elkaar met rust dienen te laten. Dat is de wetgeving, waardoor je dus als overheidsinstantie geen enkele religieuze bijeenkomst toestaat, dus ook niet vanuit het christendom met een kerkdienst of iets religieus. Dat is wetgeving en daar kunnen we met zijn allen heel moeilijk over doen, maar dat is wel een feit. Dat is het laatste wat ik nog wilde toevoegen. 00:36:25

Voorzitter: Daar wil de wethouder nog kort op reageren. Ga uw gang. 00:36:28

Mevrouw Molema: Volgens mij heb ik geprobeerd u net duidelijk te maken dat wij hier geen religieuze bijeenkomst hebben, maar dat we een bijeenkomst hebben voor medewerkers en dat we daar aandacht voor hebben. Er werd net een paar keer trias politica genoemd en ik heb u geprobeerd uit te leggen dat dit wat anders is dan de scheiding van kerk en staat. Volgens mij is de opmerking van de Partij voor de Dieren volledig terecht, dit gaat over verbinding in de organisatie, over aandacht hebben voor medewerkers en het willen zijn van een inclusieve organisatie. Het gaat niet om een religieuze bijeenkomst in het stadhuis. Volgens mij verschillen we van mening en is dat de eindconclusie. 00:37:10

Voorzitter: Dank. Ik wil verder naar de volgende vragenset. We lopen aardig uit op deze drie vragen. Als u een heel korte opmerking heeft? 00:37:18

Mevrouw Blauw (PVV): Er staat dat er gebedsruimtes worden ingericht en dat 8

mensen religieuze uitingen in het stadhuis hangen. We kunnen daar heel moeilijk over doen, maar dat staat letterlijk in het programma en dat is religieus. 00:37:33

Voorzitter: Ik denk dat de beantwoording van de wethouder afdoende was bij de beantwoording van de vragen. Dank daarvoor. 00:37:38

Voorzitter: We gaan door naar de volgende vragenset. Dit zijn vragen van de CDAfractie over de afgelaste wielerraces op de wielerbaan Corpus den Hoorn. Het bestaat uit één vraag, kort en bondig. Ga uw gang. 00:37:50

De heer De Haan (CDA): Ik ga mijn best doen, Voorzitter. Het gaat over de wielerbaan bij Corpus den Hoorn. Deze keer gaat het niet over de problematiek daar rond de velden, dus dat is in ieder geval fijn voor het college. Het gaat over een teleurstellende dag, namelijk afgelopen donderdag. Er stonden honderd enthousiaste renners uit Friesland, Hoogeveen en overal vandaan klaar voor een wedstrijd. Het was helaas niet de eerste keer dat deze wedstrijd niet door kon gaan en het was vanwege rijplaten die op de baan lagen. Deze baan is van de gemeente. Die rijplaten lagen daar vanwege werkzaamheden aan het clubhuis van hockeyclub GBS. Ook in de zomer moeten er werkzaamheden op het terrein plaatsvinden, waardoor er waarschijnlijk weer tien weken overlast zal zijn. Een vereniging als Tandje Hoger, maar ook de Noordelijke Wielervereniging Groningen, hebben hier veel last van. Zoveel last dus dat afgelopen donderdag die wedstrijd niet door kon gaan. 00:38:46

De heer De Haan (CDA): Wat me van het hart moet, is dat deze vereniging contact heeft gezocht met de gemeente. Er werd niet opgenomen. Er is vaak gebeld, maar er werd niet gereageerd, totdat de vragen werden ingediend en er een artikel in de media kwam. Toen werd de vereniging wat geïrriteerd opgebeld waarom de politiek gezocht werd. Ik vind dat een omgekeerde gang van zaken. Ik vind dat hier excuses op zijn plaats waren geweest en niet een boos belletje richting de vereniging. 00:39:18

Voorzitter: Dank. Zijn er nog aanvullende opmerkingen bij deze vragen aan het college? Dat is niet het geval. Wethouder Van Niejenhuis. 00:39:33

De heer Van Niejenhuis: Wethouder Jongman is verhinderd, dus iemand anders van het college geeft het antwoord. Ik heb wel eens op een wielerbaan gefietst en ik kan me er alles bij voorstellen dat het ontzettend vervelend is als die wedstrijd niet doorgaat voor de club en voor de deelnemers. Misschien heb je het op dat moment wel nodig in het trainingsschema. Er zijn allerlei redenen waarom dit verschrikkelijk vervelend is voor iedereen die hierbij betrokken is. Als er nog geen excuses zijn gemaakt, dan bij deze, want wij begrijpen heel goed hoe vervelend dit is. 00:40:02

De heer Van Niejenhuis: Ik heb vanuit de ambtelijke organisatie een behoorlijk lang antwoord wat ik u zal besparen. De korte versie is, dat dit niet had moeten gebeuren. De afstemming had veel beter moeten zijn. Er is die avond wel degelijk contact geweest tussen mensen van Sport050 en de club en ook de aannemer is mij verteld. 9

Blijkbaar verschillen onze verhalen een klein beetje, dus misschien moeten we daar nog goed naar kijken. Er is wel degelijk contact geweest. 00:40:28

De heer Van Niejenhuis: Er zal inderdaad de komende tijd vaker overlast zijn. U heeft de helft van het antwoord zelf al gegeven, maar ook in 2026 zal er nog overlast zijn door het vervangen van velden. Die overlast is natuurlijk hartstikke vervelend, maar als er goed afgestemd wordt, dan kan de wielerclub zich daarop richten en hoeft het verder geen probleem te zijn. Het is voor ons een belangrijk punt van aandacht om dit met de club, de aannemer en alle andere betrokkenen goed af te stemmen en te communiceren als er iets verandert in de planning of iets dergelijks. Daar houden we de komende tijd veel aandacht voor en ik hoop dat dit niet nog een keer gebeurt. 00:41:05

Voorzitter: Dank. Ik zie de heer Lo-A-Njoe van D66 met een vraag. 00:41:13

De heer Lo-A-Njoe (D66): Kunnen de wielrenners met deze excuses er de komende tijd op rekenen dat de wedstrijd morgen, maar ook andere evenementen die eraan komen, wel gewoon door kunnen gaan? Volgens mij is dat namelijk een zorg die de heer De Haan ook heeft geuit. Is het opgelost voor nu en de komende tijd? 00:41:30

Voorzitter: Wethouder. 00:41:32

De heer Van Niejenhuis: Voorzitter, het gaat om de afstemming tussen wanneer de werkzaamheden en de evenementen plaatsvinden. Daar mag geen verrassing in zitten en dat is wat ik zojuist heb geantwoord. Dit is een miscommunicatie met hele grote gevolgen en dat kan niet. Dat mag niet gebeuren, want die baan wordt intensief gebruikt en er zijn ook altijd heel veel mensen bij betrokken. Die wedstrijden zijn belangrijk voor de club, dus dit soort miscommunicatie mag niet optreden. Dat is duidelijk en dat hebben we als gemeente nog een keer heel duidelijk gemaakt aan alle betrokkenen. Hier is extra aandacht voor. Als er wijzigingen in de planning zijn, die botsen met de evenementen, dan moet dat heel tijdig gesignaleerd worden zodat daarop geanticipeerd kan worden. 00:42:12

Voorzitter: Is dat voldoende antwoord op de vraag? 00:42:15

Voorzitter: Dank, dan gaan we door naar de volgende vragen. Dat zijn vragen van de fractie van GroenLinks over het opslaan van radioactief kernafval. Daarvoor geef ik het woord aan Ceciel Nieuwenhout. 00:42:26

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Hartelijk dank. U heeft waarschijnlijk allemaal dit weekend in de media kunnen lezen dat er sprake is van een vernieuwde interesse in de besluitvorming voor de eindberging van kernafval en dat het mogelijk ook in onze regio zou kunnen gebeuren, namelijk in zoutkoepels. Ten eerste zijn de lokale en regionale overheden, volgens het nieuwsartikel in ieder geval, niet echt 10

geïnformeerd hierover. Hoe beoordeelt het college deze procedure in het licht van interbestuurlijk vertrouwen? 00:43:03

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Ten tweede, is het college voornemens een zienswijze in te dienen, bijvoorbeeld uit solidariteit met andere gemeenten in de regio, in de context van Nij Begun? Ook vanwege mogelijke zorgen rondom toekomstige grondwatervervuiling in Drenthe, aangezien we een groot gedeelte van ons drinkwater uit het grondwater halen en zoutkoepels mogelijk zouden kunnen lekken. Ten slotte wordt er een evacuatiezone van 2,5 vierkante kilometer aangehouden en zouden hele dorpskernen permanent moeten worden verlaten. 00:43:37

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Het gaat dus om aanzienlijke risico's voor zo een eindberging en we kunnen niet zo goed inschatten hoe die risico's zich in de toekomst ontwikkelen. Is het college bereid om dit in te brengen in de veiligheidsregio en zich zo in te zetten voor een gezamenlijke inspraakreactie vanuit de veiligheidsregio op het stuk dat vanuit het Rijk nu voorbereid wordt in de inspraakprocedure? 00:43:59

Voorzitter: Dank. Zijn daar nog aanvullende opmerkingen of vragen over? Ik zie de heer Heiner van de VVD. 00:44:05

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Ik vind dat GroenLinks hiermee mensen bang maakt. GroenLinks doet hier voorkomen, als wij kernafval zouden opslaan, dat dit lekt en daarmee onze drinkwatervoorziening gevaar loopt. Wereldwijd wordt op heel veel plekken kernenergie opgeslagen. Dat lekt echt niet zomaar, dus volgens mij moeten we daar realistisch naar kijken. U kent overigens onze mening over kleine kerncentrales. We kunnen ook megazonneparken aanleggen en moet je eens kijken hoeveel ruimte dat in beslag neemt. Volgens mij moeten we dat ook niet willen. 00:44:39

De heer Heiner (VVD): Ik heb nog een vraag aan GroenLinks. De nucleaire geneeskunde maakt heel veel stappen. Dat betekent dat daarbij langer radioactief afval is en dat moet ook ergens opgeslagen worden. Wilt u dat we dat gewoon op het terrein van het UMCG gaan opslaan? Wat moeten we daarmee? Of bent u tegen nucleaire geneeskunde? 00:44:57

Voorzitter: Wil GroenLinks daarop reageren? 00:45:01

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): In eerste instantie een wedervraag die misschien niet beantwoord hoeft te worden. Een retorische wedervraag: denkt de VVD niet dat ze zelf mensen bang maakt door te pleiten voor meer kerncentrales, die vervolgens misschien landen in onze eigen provincie? Als reactie op dat dingen echt veilig zijn, uit onderzoek is gebleken dat de dichtstbijzijnde kernopslag in Duitsland in zoutkoepels twaalf kuub pekelwater per dag lekt. Dat is water dat langs die vaten gaat en vervolgens ergens in het milieu terechtkomt onder de grond en wat met pompwagens er weer uitgezogen moet worden. Het lijkt me niet dat dit een heel fijn 11

vooruitzicht is. In Duitsland worden er miljarden tegenaan gegooid om dat vervolgens weer op te lossen. 00:45:52

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): We snappen het belang van nucleaire geneeskunde. Dat is inderdaad een belangrijk onderdeel van onze medische sector. Dat gaat echter om totaal andere volumes van kernafval dan wat we gebruiken voor mogelijke energievoorziening nu en zeker als er nog meer kerncentrales en SMR's bijkomen. Het is geen verrassing dat GroenLinks daar in ieder geval niet voor is. 00:46:18

Voorzitter: U heeft nog een vraag van de VVD. 00:46:21

De heer Heiner (VVD): Voorzitter, er werd een wedervraag gesteld. Volgens mij zou het heel goed zijn als we juist hier in de omgeving bijvoorbeeld zo een SMR, een kleine kerncentrale, krijgen, zodat we op heel weinig grondgebied heel veel stroom kunnen opwekken. Daarnaast deed u voorkomen alsof er kernafval zou lekken. Nu, dat heeft u inmiddels gelukkig ontkracht. Volgens mij moeten we mensen niet onnodig bang maken en kernenergie juist omarmen. Het helpt niets om nu mensen angst aan te jagen. 00:46:52

Voorzitter: Oké, we hebben hier nu een debat over kernenergie en niet een vraag over kernafval. Ga uw gang, mevrouw Nieuwenhout. 00:47:04

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Dat ging nog over het laatste, want het gaat om iets concreets. We zijn allebei geen geologen of kerndeskundigen. Het gaat echter om zout water met cesium en tritium, beide radioactieve materialen, wat in Duitsland, een paar honderd kilometer hier vandaan, lekt. 00:47:26

Voorzitter: Helder. Zijn er nog andere opmerkingen, aanmerkingen of vragen richting het college, voordat we naar de beantwoording overgaan? Dan ga ik naar wethouder Wijnja. 00:47:37

Mevrouw Wijnja: Dank u wel, Voorzitter. Ik begin bovenaan, logisch misschien, over het informeren van lokale en regionale overheden. Een belangrijk woordje daarbij is 'actief'. Overheden zijn niet actief geïnformeerd, maar zijn wel geïnformeerd. We zijn het met de fractie van GroenLinks eens dat we als overheden voortdurend moeten blijven werken aan dat interbestuurlijk vertrouwen. Het proces, waar het nu over gaat, is aangekondigd in de Staatscourant. Op zichzelf is dat een gangbare werkwijze. Een keuze is nu niet aan de orde, daarom is ervoor gekozen om overheden niet specifiek en actief te informeren. 00:48:20

Mevrouw Wijnja: De reden dat er nu aandacht voor is, heeft te maken met de tienjaarlijkse cyclus van het Nationaal Programma Radioactief Afval. Elke tien jaar moeten alle lidstaten van de Europese Unie een nationaal programma maken voor de opslag en het beheer van radioactief afval en verbruikte splijtstoffen. Kortom, er is 12

wel geïnformeerd en het is ook een gebruikelijke werkwijze. Misschien was het handig geweest om een signaal te sturen, maar dat kan ik niet goed beoordelen. Dit is hoe we dit in het hier-en-nu beoordelen. 00:48:50

Mevrouw Wijnja: Dan wordt de vraag gesteld met een aantal verschillende argumenten of het college voornemens is een zienswijze in te dienen. We hebben gekeken wat er in onze regio gebeurt, maar ook bijvoorbeeld in Drenthe en of wij denken dat het meerwaarde heeft om in deze fase, nog heel vroeg, ook als gemeente Groningen een zienswijze in te dienen. Er zijn een aantal dingen van belang. De provincie Groningen gaat een zienswijze indienen en je zou kunnen zeggen, dat doet ze namens al haar inwoners, dus ook namens de onze. Gemeente Het Hogeland gaat een zienswijze indienen en die zienswijze steunen wij als college ook publiekelijk. Dat is belangrijk om te zeggen. 00:49:33

Mevrouw Wijnja: Als je vervolgens kijkt naar de provinciale omgevingsvisie van onze provincie, maar ook naar de Nota Ondergrond, dan is het heel duidelijk. Daarin is namelijk opgenomen dat de provincie geen medewerking verleent aan de opslag of berging van radioactief afval in de ondergrond. In de omgevingsvisie van de provincie Drenthe staat iets soortgelijks. Die dingen bij elkaar opgeteld, maakt dat wij de bezwaren en de negatieve reactie van de lokale overheden ondersteunen, maar niet apart nog een zienswijze indienen. We denken dat het signaal uit de regio heel goed, heel duidelijk en heel hard wordt overgebracht. 00:50:15

Mevrouw Wijnja: Net in de discussie ging het er ook over, een van de redenen, dat provincies dit niet willen, heeft te maken met de risico's voor de drinkwatervoorziening. Dat is een belangrijke verantwoordelijkheid voor de overheid, dus dat is een van de redenen waarom we dat niet in de provincie willen hebben. 00:50:32

Mevrouw Wijnja: Dan nog de vraag over de veiligheidsregio. Wij hebben inmiddels contact gehad met de veiligheidsregio. De sluitingsdatum voor de zienswijze is snel en optimistisch, de 24e. Er wordt op dit moment gekeken of het in deze fase van het proces een goed moment is voor de veiligheidsregio om een zienswijze in te dienen. Als ze besluiten dat te doen, zullen wij het ondersteunen. Dat wordt momenteel uitgezocht. We hebben die vraag daar neergelegd. 00:51:02

Voorzitter: Dank. Dat roept reactie op bij de VVD. 00:51:07

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Voorzitter, ik kan niet helemaal uit de beantwoording van de wethouder opmaken of de wethouder van mening is dat het college goed of niet goed is geïnformeerd. Aan de ene kant geeft de wethouder aan, het is gecommuniceerd in de Staatscourant, maar misschien had er een seintje moeten komen. Is het dan wel goed of niet goed? Volgens mij is die vraag met ja of nee te beantwoorden. 00:51:27

De heer Heiner (VVD): De opslagmethode staat nog helemaal niet vast, dus dat wil 13

niet zeggen dat, zoals GroenLinks net liet blijken, op een bepaalde manier gekoeld wordt, waar bepaalde stoffen bij vrijkomen. Daarnaast gaat het niet over of dat morgen of vandaag gebeurt. Het gaat om wat we ermee gaan doen, als in Zeeland de Covra vol zit, rond 2100. Dit is dus niet een besluit voor vandaag of morgen en het wordt wel op die manier gepresenteerd. Dat wilde ik nog even zeggen. 00:52:00

Voorzitter: Dan neem ik gelijk even de reactie van GroenLinks mee. 00:52:05

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Wat GroenLinks betreft, dat is meer een algemene opmerking, is duurzaamheid het niet inperken van de rechten van toekomstige generaties om hun leven te leiden op de manier die dan fijn is. Een belangrijke levensbehoefte is water. Als de besluiten die wij nu nemen - en met wij bedoel ik ook de nationale regering - ertoe leiden dat dit in de toekomst wordt ingeperkt, dan is dat niet duurzaam. Dat is iets waar we met zijn allen verantwoordelijkheid voor hebben te nemen. Daarom vraag ik aan het college om alle middelen in te zetten, hetzij als onderdeel van de veiligheidsregio, hetzij bijvoorbeeld als aandeelhouder van het waterbedrijf, en vanuit verschillende hoeken duidelijk te maken dat opslag in een zoutkoepel in deze regio wat ons betreft niet een stabiele eindberging voor kernafval is. Ook als dat pas in 2050 gebeurt, want dat gaat over mijn kinderen, die dan dat water drinken. 00:52:58

Voorzitter: De wethouder voor een reactie. 00:53:04

Mevrouw Wijnja: Eerst over het laatste wat door de VVD werd gezegd. Volgens mij is de kernvraag hier, dat er nu een periode ligt, waarin je een zienswijze kunt indienen, dus moeten alle overheden die het betreft afwegen of ze wel of niet een zienswijze gaan indienen. Daar heb ik antwoord op gegeven. Dat wordt in de omgeving gedaan en wij ondersteunen die zienswijzen ook, maar gezien alles wat er nu gebeurt en de fase waarin dit zich bevindt, denken we niet dat het nu meerwaarde heeft om dat nog apart te doen. We steunen die afwijzing, maar we doen dat niet alsnog apart. 00:53:40

Mevrouw Wijnja: Ik verwees naar de omgevingsvisie, omdat de provincie daar een besluit over heeft genomen. Als de provincie daar iets anders over wil zeggen, dan zal de provincie daar een ander besluit over moeten nemen. Ik constateer alleen maar dat we kijken naar de omgevingsvisie van de provincie Groningen en ook naar die van Drenthe en daarin wordt gezegd, we willen die opslag niet in onze provincie. Dat is een gegeven waar wij mee te maken hebben en waar wij op dit moment blij mee zijn en de VVD misschien niet. 00:54:09

Mevrouw Wijnja: Dan de vraag over die communicatie. U gaat over de vraag, ik over het antwoord. Ik vind namelijk niet dat je kunt zeggen, goede of niet goede communicatie. Ik constateer dat de manier van communiceren gebruikelijk is, dus in die zin zou je kunnen zeggen dat het een prima manier van communiceren is. Er is niets nagelaten, laat ik het zo zeggen. Gezien de context en de reacties was het achteraf gezien misschien handig geweest om een signaal te geven. De evaluatie 14

van de communicatiestrategie is uiteraard niet aan het college van de gemeente Groningen. 00:54:48

Voorzitter: Dank. Ik neem aan dat de vraag voldoende beantwoord is. 00:54:54

Voorzitter: Dat is het geval. Ik dank u voor uw aanwezigheid. Dit was het vragenuur.

15