10-03-2021 verslag Politieke woensdag 15.30 uur - Stand van zaken basisbanen.pdf

Ik heb net aangegeven wat we eraan doen, om te kijken of we dat dus vanuit landelijk niveau kunnen doen. Omdat ik echt vind dat hier ook een stelselwijziging landelijk voor nodig is. En dat we gaan kijken hoe we die partijen toch weer meer kunnen laten betalen. U maakte een opmerking: 'Die kosten van die ambtenaren komen er ook nog eens overheen.' Maar dat is niet het geval. Die zijn gewoon meegenomen in de totale kosten van het experiment. waar dat in andere gevallen soms misschien wel niet gebeurt, zijn hier alle uitvoeringskosten voor de basisbaan in meegenomen. Die vindt u ook terug in de MKBA. Dan had de Partij van de Arbeid gezegd over wat er gebeurt in een lobby richting het Rijk. In de VNG-verband worden wij gevraagd om input te leveren en wij zijn dus met de CommissieBorstlap ook in gesprek, over hoe je dit kunt vormgeven. We worden op heel veel momenten gevraagd over dit thema te spreken. Dan leveren we mensen. Ik zit zelf heel vaak op bestuurlijk niveau aan. Dus ja, wij doen op dit moment alles om dit experiment ook een voorbeeld te laten zijn, voor hoe je het kunt aanpakken. En dan is het ook zo, dat daar verschillende designs in mogelijk zijn, van hoe ga je die basisbaan landelijk vormgeven. Maar wij delen onze ervaringen daarmee. 01:12:31

Voorzitter: U heeft nog een vraag van de heer Van der Laan. 01:12:33

De Heer Van der Laan: Ja, Voorzitter , het is misschien een beetje flauw, maar dat kost toch ook allemaal geld? Overleg met Borstlap, ambtenaren, presentatie moeten voorbereiden. 01:12:40

Mevrouw Bloemhoff: Ja, maar we hebben natuurlijk een projectleider en die is gewoon meegenomen in de uitvoeringskosten. Dus die wordt meegenomen. Dan hebben we de VVD, die had gevraagd: 'Waarom hebben mensen geen uitstroom?' Ik denk dat ik die al beantwoord heb. Er zijn natuurlijk mensen die die dat dat tempo niet aankunnen. RTVnoord, dat vandaag een mooi stukje erover van Hans Stam, maar er zijn heel veel andere basisbanen die dat ook kunnen vertellen. Misschien is het ook een zaak wanneer het corona weer wat is afgeschaald, dat we ook eens een gesprek regelen met een aantal mensen, dat ze hun persoonlijke verhaal kunnen vertellen. Het het is gewoon niet gelukt. Vaak hebben ze al heel veel geprobeerd. De vraag van de VVD was ook: "Als ze nu wel kunnen uitstromen?' Natuurlijk, dat heb ik eerder toegezegd, er zit begeleiding op de groep mensen in de basisbaan. Op het moment dat de begeleider het idee heeft: daar zit meer in, iemand kan toch volgende stappen zetten, dan gaan we dat natuurlijk doen. Maar sommige mensen zijn nog maar drie maanden werkzaam, anderen zijn al negen maanden werkzaam, dat heeft ook zijn tijd nodig. 01:13:48

Voorzitter: U heeft een vraag van mevrouw Akkerman. 01:13:54

Mevrouw Akkerman: Dank u, Voorzitter. Ter verheldering, dat was inderdaad dat laatste stuk dat toegezegd was van te voren: 'We blijven dat ondanks dat de kans wellicht heel klein is, toch in de gaten houden.' Dat was ook de vraag die samen met de ChristenUnie vooraf gesteld was, maar dat is dan bij dezen beantwoord. Dus bedankt.

20

01:14:12

Mevrouw Bloemhoff: Over de tegenprestatie. Daar geef ik dus ook aan, dat het hebben van werk en andere, dat het waardevol is. Dat dat een bepaalde positieve connotatie heeft en tegenprestatie. Mensen voor de bijstand laten prikken, dat werkt over het algemeen niet. Dus ik zou liever vanuit de redenering: 'hoe creëren we waardevol werk in Nederland?' De discussie aangaan. We hebben we ook een hele goede discussie over gehad met een aantal kamerleden waaronder de VVD-kamerlid Judith Tielen. Het was een hele interessante discussie, ook naar aanleiding van publicatie van het boek "Streng maar onrechtvaardig", over hoe de bijstand nu in elkaar zit. Dus ik zou liever dat gesprek voeren, dan een gesprek over de verplichte tegenprestatie. Dan hebben diverse fracties toch ook aandacht gevraagd voor corona en in hoeverre dat een excuus is. We hebben voor de participatiebanen gehad dat heel veel mensen thuis zaten. Want als het buurthuis dicht is, wat voor taken moet je er dan gaan vervullen? Als een sportclubs dicht is, hoe ga je dat dan doen? We hebben natuurlijk Hans Stam, die die wel in de media is, omdat hij dat wel aandurft. Heel veel mensen die op een basisbaan zitten, vinden het allemaal erg spannend.

Maar die heeft ook aangegeven: 'Ja, in die tijd was ik bijna elke dag bezig om de kleedkamers schoon te maken.' Maar wie maakt daar gebruik van? Dus voor de basisbaan hebben we gekeken van, kunnen we ook het takenpakketeen beetje veranderen, zodat het wel aansluit? Juist door die intensieve begeleiding ging dat goed. Maar er moet wel werk zijn, wat die mensen kunnen uitvoeren. Dat in de eerste plaats. In de tweede plaats, moest alles digitaal opgehaald worden, alle gesprekken met de buurt. Dus daar zit een vertraging in en datzelfde geldt voor het bedrijfsleven. Dat hadden we natuurlijk graag anders gewild. Maar ik vind het juist heel knap hoe men toch gestaag door is gegaan, om deze banen te realiseren. Want van de meeste p-banen zitten er heel veel mensen thuis. En ik kan alvast wel aangeven dat het aantal p-banen dus fors is afgenomen. Daar gaan wij met een campagne starten om dat weer op niveau te krijgen, want dat vinden wij heel belangrijk. Maar we zitten nog even te kijken: 'Goh, wat is nu het moment dat we dat kunnen doen?' Want het moet ook wel mogelijk zijn, om dan vervolgens meteen aan de slag te gaan. Dus het is de hele tijd een spanning. Dat is voor het vak van re-integratie en activering, heel ingewikkeld werken op dit moment. Onze mensen spreken ook de bewoners niet meer een op een. Het is allemaal telefonisch op dit moment.

Dat helpt natuurlijk niet als jij een goed gesprek wilt voeren over: 'Goh, wat wil je eigenlijk en waar wil je naartoe?' Het is een vervanging, maar we weten allemaal dat het geen goede vervanging is voor het fysieke gesprek. Het CDA heeft wat gezegd over de duurzaamheid en perspectief. Voor het beeld, er werd net in de discussie gezegd dat het nog twee jaar duurt. Het experiment duurt drie jaar. Dit is de eerste tussenstand. Eén maart zijn de mensen gestart en het is dus een driejarige experiment. Het gaat sowieso nog twee jaar door. Dat geeft ons de tijd om nog een tussenevaluatie te doen en ook te kijken hoe het gaat. Het geeft ons ook de tijd om te kijken: hoe loopt nu deze formatie, waar komt het Rijk mee? En dan zullen we natuurlijk ook moeten kijken van, hoe gaan we hiermee verder? Het is wel zo: voor de mensen is duidelijk dat ze deelnemen aan een experiment. Het is vanaf dag één helder aangegeven: 'Dit is een driejarig experiment en dat brengt een aantal consequenties mee. Een: het is tijdelijk, twee: je moet openstaan voor het invullen van allerlei vragenlijsten over hoe het met je gaat, je wordt gemonitord. Af en toe wordt je gevraagd om je verhaal te vertellen. Dat weten de mensen ook heel goed, op het moment dat ze hiervoor gaan. Dus daarmee proberen we ook aan de voorkant de 21

grootst mogelijke zorgvuldigheid in te bouwen, om dit op een goede manier te doen. Over de haalbaarheid: ik heb volgens mij duidelijk aangegeven waarom het de afgelopen negen maanden niet is gelukt en dat we der us de komende tijd wel flink aan gaan trekken. Dan had 100% ook een vraag over de gemeentelijke bijdrage. Die heb ik volgens mij beantwoord. Hoe we dat nu gaan doen, is dus drieledig. We gaan vragen voor partijen, om te betalen. Voor de bestaande banen gaan we dat alsnog vragen en voor de nieuwe banen gaan we het aan de voorkant vragen en dus het Rijk benaderen. 01:18:31

Voorzitter: U heeft een vraag van de heer Dijk. 01:18:34

De Heer Dijk: Ja, een beetje een politieke inschattingsvraag. U zegt: 'Ja bij woningbouwcorporaties en onderwijsinstellingen, daar moet je nu ook niet echt aankomen met: kunnen jullie een financiële bijdrage leveren?' Ik verwacht vanuit een soort logica dat het de komende twee jaar ook niet het geval zal zijn. Is er een reden waarom de wethouder verwacht dat het wel zo zal zijn? 01:18:58

Mevrouw Bloemhoff: Dat weet ik niet. Volgens mij heb ik dat niet gezegd. Het is meer dat ik bij een bedrijf, bij een ondernemersvereniging die op dit moment gesloten is, dat het daar lastig aankloppen is. Dat merk je ook bij armoedeprojecten. Aan de ene kant doen zowel dingen inkind, omdat ze kennis hebben, maar betalen in euro's, dat is een beetje lastig aankloppen. Bij het onderwijs zou dat best mogelijk zijn. Bij de zorg, ook alleen in de zorg was het door corona weer een verhaal van: 'Ja, we willen natuurlijk niet zoveel mensen binnen hebben, want we hebben corona.' Dus er zijn allerlei verschillende redenen, waarom op dat moment men ook druk was met andere dingen. Misschien niet is aangeschoven, daar kunnen we allerlei op speculeren. We gaan het gewoon proberen. Bij de woningcorporaties hoop ik zeker wel op een bijdrage, want die hebben ook bijvoorbeeld buurtconciërges dus ik zou zeggen: 'Ze doen toch een belangrijke taak voor de leefbaarheid.' Dat gaan we zien. Nogmaals, dit gaan we doen en we gaan over jaar weer kijken hoeveel er is opgehaald daarvandaan. Dan is er door de ChristenUnie nog een vraag gesteld over die doorstroom naar betaald werk. Volgens mij heb ik die al beantwoord. Diversiteit van het bestand, Partij voor de Dieren. Ik zou dat even technisch willen navragen, wat we daar precies over weten.

Wij hebben natuurlijk het onderzoek aangegeven voor deze groep mensen: waren het mannen, waren het vrouwen, de achtergrond. Maar het lijkt me handig dat u daar technisch navraag naar doet. Volgens mij ben ik er zo doorheen Voorzitter. 01:20:34

Voorzitter: Ik zie dat mevrouw Van Doesen nog een vraag heeft. 01:20:36

Mevrouw Van Doesen: Dank u wel, Voorzitter. Ik had nog een vraag gesteld over die vrijwilligersvergoeding voor gezinnen en voor eenoudergezinnen, die met dit soort banen financieel niet verder komen en dus daar ook niet aan meedoen blijkbaar, want dat zie je in de samenstelling van de groep. Ik vond eigenlijk dat deze mensen, die zeker ook altijd actief zijn, zeker recht hebben op een vrijwilligersvergoeding.

22

01:21:09

Mevrouw Bloemhoff: Voor zover het eenoudergezinnen betreft, klopt het volgens mij niet dat ze er niet op vooruitgaan, want dan geldt de gehuwden norm niet. Dus voor eenoudergezinnen wil het helemaal niet zo zijn. Als iemand alleen in de bijstand zit, gaat hij er tweehonderd tot driehonderd euro per maand op vooruit. Het kan natuurlijk zijn dat de belastbaarheid, dat iemand zegt: 'Ik ben niet zo belastbaar want ik heb kinderen en daar moet ik opvang voor regelen.' Als het gaat over de vrijwilligersvergoeding, dan wil ik daar wel even op terugkomen. Dat is voor nu te specifiek om naar te kijken, want daar moet ik ook mogelijk nog met een collega overleggen die over het vrijwilligersbeleid gaat. 01:21:49

Voorzitter: De heer Van Zoelen had ook nog een vraag. 01:21:52

De Heer Van Zoelen: Klopt, dat ik dit technisch had kunnen navragen, alleen ik werd getriggerd door een opmerking van mevrouw Van Doesen daarover. Dus mijn vraag, naast dat ik dat technisch kan vragen: 'In hoeverre is relevant dat mee te nemen in de volgende evaluatie, als daar vragen over diversiteit naar voren komen.' De wethouder gaf deels al een antwoord daarop van, bijvoorbeeld dat zeventig procent van de mensen alleenstaand zijn. Dus in hoeverre het relevant is dat dit misschien meegenomen kan worden in de volgende evaluatie. als de rest van de commissie daar ook mee akkoord is. 01:22:27

Mevrouw Bloemhoff: Ja, voor zover wij die gegevens hebben en mogen noteren, want ik weet niet of het over etniciteit gaat en of we dat allemaal noteren. Volgens mij hebben we een deel meegenomen, dus we kijken wat wij over de groep kunnen zeggen, in zijn geheel. 01:22:39

Voorzitter: Dan heeft de heer Nieuwenhuijsen nog een vraag. 01:22:45

De Heer Nieuwenhuijsen: Dank u, Voorzitter. Ik heb nog volgens mij nog geen antwoord gehad op de vraag over wat de gemeente meeneemt uit dit experiment met betrekking tot de armoedeval in andere re-integratie-trajecten. Dus inderdaad de toeslagenellende die je hebt. Dat je dat wel of niet meer krijgt boven een bepaald inkomen. Is daar iets mee te leren? 01:23:08

Mevrouw Bloemhoff: Ja, Voorzitter , daar zeker iets mee te leren. Ik heb ook gevraagd, dat heb ik hier nu niet paraat, om dat soort dingen te gaan noteren: 'Wat hebben wij hier nu uitgeleerd en wat kunnen wij daarvan in andere trajecten gebruiken, voor mensen die aan het werk gaan?' Dan is er bijvoorbeeld wat we hebben geleerd is dat we mensen in dit geval is, dat moet je natuurlijk van geval tot geval bekijken, heel intensief hebben begeleid met een checklist van: 'Heb je dit wel opgezegd?' Echt mensen bij het bij wijze van spreken bij het handje genomen om aan de voorkant de financiën goed te regelen, zodat ze niet over een halfjaar een terugvordering hebben of in de schulden komen. En dat soort elementen, die willen we ook graag op andere plekken meenemen. En we hebben hier ook geleerd over die armoedeval, waardoor we bijvoorbeeld hebben ingesteld en dat heeft u bij ingestemd in de re-integratie verordening: een premie op werk. Dat mensen net even tweehonderd, 23

driehonderd euro extra krijgen, waardoor ze ook weer net even over die armoedeval heen gaan. Het gaat om een stukje begeleiding op financiën en dat gebeuren en een stukje premie om het wel te laten lonen. 01:24:15

Mevrouw Bloemhoff: Het lijkt wel een tweede termijn, want zowel de heer Dijk als mevrouw Van Doesen heeft een vraag. Is dit direct een reactie op dit stukje? 01:24:24

Mevrouw Van Doesen: Ja, ik wil even een directe reactie gegeven. Het is al uitgezet. Ook in het armoedebeleid en ook bij de sociale dienst, dat mensen die naar werk gaan en in een andere situatie terechtkomen, dat die begeleid worden met hun inkomen en met de toeslagen en dat soort zaken. 01:24:45

Mevrouw Bloemhoff: Voorzitter , ik besef me dat ik niet helemaal een vraag had gesteld, maar meer als een mening van de SP. Dat ging over die vier organisaties die de begeleiding van de mensen doen. Ik kan me voorstellen dat bij het Wijkbedrijf Selwerd of de Wijkdeal De Wijert, dat het wel een beslag kan leggen op de organisatiekracht van die patformen. En of het college met de SP eens is, dat het naar een organisatie moet, die dat helemaal op zich neemt. 01:25:13

Mevrouw Bloemhoff: Voorzitter, is met de laatste vraag en dan de eerdere. Ik ben het niet op voorhand met de SP eens, want ik vind het ook mooi als mensen een plek krijgen in de wijk, bij bijvoorbeeld een wijkcorporatie. Dus ik vind de gedachte van het Wijkbedrijf of bijvoorbeeld Saaksumborg, die alle begeleiding doen. Die doen ook begeleiding van bijvoorbeeld de p-banen daar. Zo doet WerkPro weer de begeleiding van de p-banen basisbanen in de Oost Parkwijk. Dus ik vind het juist wel mooi dat je verschillende partijen hebt, die dat ook goed kunnen. Maar ik zie ook wel voordelen in dat je dat meer bij een onderbrengt, maar dat is iets wat wat we natuurlijk kunnen meenemen in hoe we dit uiteindelijk verder willen uitrollen. Ik zou daar op voorhand niet per definitie voorstander van zijn. En dan, mevrouw Van Doesen. Ik begrijp vanuit werk dat dat nog niet gangbaar is, dus dat het niet standaard bij elk traject gebeurt. 01:26:07

Mevrouw Van Doesen: Dan zijn we niet goed voorgelicht bij het armoedebeleid en schuldhulpverlening. 01:26:12

Mevrouw Bloemhoff: Het gebeurt niet standaard, nee. 01:26:19

Voorzitter: Misschien, omdat we in de gemeente Groningen wonen, niet meer in de stad. Ik hoorde ook nog een vraag in de commissie over de geografische verdeling. Misschien zou u daar nog iets kort over kunnen zeggen? 01:26:30

Mevrouw Bloemhoff: Ja hoor. Uiteindelijk is het idee om in elke wijk of in elk dorp mensen met een basisbaan te plaatsen. Er is nu gekeken naar waar kunnen we het snelst ook tempo 24

maken? Daarvoor zijn we gestart in Selwerd, in de Indische buurt, en in het centrum. Dat hebben we steeds meer uitgebreid en uiteindelijk komt iedereen aan bod. 01:26:52

Voorzitter: Dat lijken mij mooie woorden om de discussie mee af te sluiten. Het is geen raadsvoorstel, dus het gaat in principe niet door naar de raad. Maar als er behoefte aan is, dan zou er wel een motie vreemd over kunnen worden gemaakt. Heeft iemand daar behoefte aan? Ik vraag het maar gewoon. Dan zou ik bij dezen dus de commissie willen afsluiten. Hartelijk dank allemaal en een fijne middag verder.

25