07-12-2022, verslag politieke woensdag 15.30 uur - Politiek vragenuur.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 7 DECEMBER 2022 15.30 UUR Voorzitter: E. van der Weele (PvdA) Namens de raad: E. Hillekens (GroenLinks), J. Jones (GroenLinks), R. Gierkink (PvdA), J. Lo-ANjoe (D66), A. Poelstra (D66), J. Dijk (SP), I. Jacobs (VVD), J. de Haan (CDA), E. Bernabela (PvhN) Namens het college: M. Molema (wethouder), I. Jongman (wethouder), E. Eikenaar (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder), C. Bloemhoff (wethouder) Namens de griffie: P. Kommerij

Politiek vragenuur en mededelingen college 00:23:52

Mevrouw Jongman: Bij die opening, dus ik kende het probleem. Ik vraag toch even om tijd en om me niet klem te zetten. Dan moet ik bij u terugkomen met het is niet gelukt. Wij zijn in gesprek. Ik wil u best wel – misschien is dat een mooie uitkomst – op het moment dat ik meer weet, informeren over de uitkomst. Volgens mij is dat het beste om nu af te spreken. 00:24:15

Voorzitter: Ik kijk even rond en volgens mij is daarmee-00:24:17

De heer De Haan (CDA): Dank daarvoor. Inderdaad wel de oproep, maar dat zie ik bij de wethouder ook, om echt zo snel mogelijk met een oplossing te komen. 00:24:25

Voorzitter: Mooi, ik kijk even rond of er andere fracties nog vragen over hebben. Dan dank ik u beiden. Daar gaan we door naar de volgende set vragen. Die gaat over een mogelijk schurftuitbraak. Het is van de fractie van GroenLinks. Ik geef mevrouw Hillekens het woord. 00:24:40

Mevrouw Hillekens (GroenLinks): Dank u wel, voorzitter. Mijn fractie maakt zich zorgen over de enorme toename van schurft onder studenten. Ook vooral over het gebrek aan een goed behandelplan, waar het heel vaak fout gaat bij studenten en waardoor het rond blijft gaan. Vandaar de vraag hoe het college zich gaat inspannen de aankomende tijd om die schurftuitbraken te beperken. 00:25:03

Voorzitter: Prachtig, een korte en bondige vraag. Dan kan ik alleen maar het woord geven aan wethouder Molema. 00:25:09

Mevrouw Molema: Dank u wel. Op dit moment wordt er via de GGD gecommuniceerd over wat je kunt doen en hoe dat eruitziet, maar we zien ook dat we daar aanvullend wat proactiever in zouden kunnen zijn. Wat wij gaan doen, is samen met de GGD kijken hoe we aanvullend op de communicatie die er al is, toch kunnen zorgen dat er meer bekend wordt over schurft en hoe je dat zou kunnen behandelen. We zullen ons inspannen om daar net iets meer actie op te ondernemen. 00:25:40

Voorzitter: U heeft nog een aanvullende vraag? 1

00:25:42

Mevrouw Hillekens (GroenLinks): Aan wat voor vorm kan ik denken? Wat is het plan? Wordt het een communicatiecampagne? Gaan jullie actief bij studentenverenigingen langs of ligt het allemaal nog op tafel? 00:25:50

Mevrouw Molema: Dat ligt allemaal op tafel. 00:25:54

Voorzitter: Is daarmee uw vraag voor nu beantwoord? Ik neem aan – want dat zegt het college heel regelmatig toe – als er ontwikkelingen zijn, dan worden wij als raad bijgepraat. Dank u wel. Daar gaan wij over naar de derde set vragen. Er is een kleine wisseling van de wacht achter mij. Dat zijn vragen van de SP-fractie over het verhogen van het leefbedrag voor mensen met schulden. Daar kan ik de heer Dijk het woord voor geven. 00:26:25

De heer Dijk (SP): Dank u wel, voorzitter. Ik lees niet iedere dag het Nederlands Dagblad. Ik lees wel geregeld De Telegraaf of de Volkskrant, maar daar stond dit bericht helemaal niet in en dat verbaasde mij eerlijk gezegd wel een beetje. Er zijn meerdere partijen in de gemeenteraad van Groningen geweest die wel vaker bij het college gevraagd hebben, is het mogelijk om het leefgeld van mensen met schulden wat uit te breiden. Dat maandbedrag dat ze krijgen, wat gezien de enorm stijgende kosten van bijvoorbeeld boodschappen in de supermarkt minder waard geworden is. Mensen kunnen dus ook minder van het leefgeld doen. Nu zag ik een berichtje in het Nederlands Dagblad dat D66 en de SP samen de minister hadden gevraagd om het mogelijk te maken om dat leefgeld wat ruimer in te schatten. Mijn vraag is vrij snel en duidelijk aan het college: is het mogelijk dat het college dit ook gaat doen en op welke termijn? Kan dit nog per één januari is de vraag. 00:27:22

Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond naar de andere fracties of daar nog aanvullingen op zijn. Volgens mij niet. Dan geef ik het woord aan wethouder Eikenaar. 00:27:30

De heer Eikenaar: Dank u, voorzitter. Het antwoord is kort: ja. Ik zal er nog een toelichting op geven. Het wettelijk minimumloon gaat met 10 procent omhoog en daarmee gaan ook de uitkeringen met 10 procent omhoog. Wat de minister heeft gezegd is: "Ik wil niet dat dit geld terechtkomt bij de schuldeisers, maar bij degenen waarvan het inkomen met 10 procent omhooggaat". Dat lijkt me volkomen terecht. Dat gaat ook in de praktijk gebracht worden en dat betekent dat het per één maart gaat gebeuren, maar met terugwerkende kracht. Per één januari dus, zoals u vroeg. Dat is overigens niet een beslissing van de gemeente, want de gemeente kan zelf dat leefgeld niet op die manier vaststellen, dus ik ben blij dat dit gebeurt. Daarmee gebeurt het ook bij ons in de gemeente, maar het is een besluit van de minister. 00:28:27

De heer Eikenaar: Wat wij wel daarop aanvullend doen, is maatwerkbudget. Op het moment dat mensen uit de schuldsanering dreigen te vallen, omdat ze onvoldoende middelen hebben, een tegenvaller hebben of een enorm hoge energierekening, dan zorgen we met maatwerkbudget dat mensen niet uit hun schuldsanering vallen en daarmee geven we ze extra geld. Dat is echter een tijdelijke overbrugging, want een structurele maatregel mag 2

niet. Hierop aanvullend is ook de beslagvrije voet geldt en daar geldt hetzelfde voor. Wat ik net zei over het leefgeld gaat ook op voor de beslagvrije voet. Ik denk dat dit ook goed nieuws is. Mocht dit toch onvoldoende blijken, in die zin dat wij zien dat het aantal mensen dat zich meldt voor een maatwerkoplossing gaat stijgen; ergo, mensen komen meer in de problemen dan ze nu doen, dan is dat voor ons reden om richting het kabinet aan te geven dat er nog meer zou moeten gebeuren. Dat zullen we ook in de gaten houden. Tot zover. 00:29:30

Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of daarmee de vraag beantwoord is. De heer Dijk? Ja, ik zie ook geen aanvullende vragen. Dank aan de heer Eikenaar. Dan gaan we door met de volgende set vragen over gestutte balkons en achterstallig onderhoud aan de flats in Paddepoel-Zuid. Deze vragen zijn ook van de SP-fractie en ik geef wederom de heer Dijk het woord. 00:29:56

De heer Dijk (SP): Voorzitter, ik heb even teruggekeken, maar het probleem van de onveilige balkons speelt echt al jaren. Als je kijkt in de berichten, dan kun je tot 2018 berichten terugvinden. Ik weet, toen wij actievoerden met huurders aan de West-Indische Kade, dat het toen ook al een jaar of vier speelde. De reactie van Lefier bevreemdt mij, zoals de reactie van woningbouwcorporaties mij wel vaker bevreemden. Als huurders aan de bel trekken, dat er dan twee tot twee en een half twee jaar lang wordt gezegd: "We zijn onderzoek aan het doen". Dit probleem van de balkons speelt al jaren en is op andere plekken ook opgelost. Nu weet ik dat het college en deze wethouder geen balkons bouwen, maar natuurlijk wel contact hebben met woningbouwcorporaties. Soms komt er een quote van mij op RTV Noord of in de krant, waarin ik word geciteerd dat ik er flauw van ben en dat huurders er flauw van zijn. Dat is ook echt zo. Ik begin het echt een beetje beu te worden dat woningbouwcorporaties mensen aan het lijntje houden. We gaan binnenkort ook de prestatieafspraken weer met elkaar bespreken, dan moeten we het hier ook echt over hebben. Ik zou heel graag een reactie willen van het college hoe zij ertegen aankijkt dat de woningbouwcorporatie dit probleem niet aanpakt en hoe er op die manier ook met huurders wordt omgegaan.

Heel specifiek over deze woningblokken: het is daar erg verloederd en je ziet zo een buurt afglijden. Dat heeft niet alleen maar het stutten van balkons te maken, maar wel met een woningbouwcorporatie die te lang wacht. 00:31:37

Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er aanvullende vragen zijn, maar volgens mij niet. Dan geef ik het woord aan wethouder Van Niejenhuis. 00:31:46

De heer Van Niejenhuis: Dank, voorzitter. Allereerst even over die prestatieafspraken, die hebben we gisteravond getekend voor komend jaar. Over drie weken begint de werkgroep alweer met het maken van plannen voor het jaar daarop, dus dan moeten we dit soort zaken misschien daar eens in meenemen. Ik heb gisteravond, toen ik de vragen zag meteen contact opgenomen met de bestuurder van Lefier en richting haar benadrukt dat wij ook graag willen dat dit snel gaat gebeuren. Zij heeft aangegeven dat het inderdaad tijd heeft gekost om te onderzoeken wat er aan de hand is en dat het ook tijd heeft gekost om het te verbinden aan de vraag: gaan we deze woningen slopen en nieuw bouwen of gaan we het 3

complex renoveren? Het kost ook tijd om dat gesprek met de bewoners te voeren. Tot zover heb ik daar best wel begrip voor, maar ik ben het met de heer Dijk eens dat als we terugkijken hoelang dit loopt, dat het voor dit project wel heel lang duurt. De bestuurder van Lefier heeft aangegeven dat komende maandag het eerste balkon er afgezaagd zal gaan worden. Dat is nodig om te kijken wat er aan de hand is, omdat er geen duidelijke bestektekeningen, technische bouwtekeningen, van de balkons zijn. Zij weten niet goed hoe het constructief in elkaar zit. Ze moeten er echt één of twee afzagen om dat in de praktijk te bekijken en dan gaan ze ermee aan de slag. Maandag rijden echt de busjes daarnaartoe is mij toegezegd. Vanochtend stond al in de krant, in het Dagblad van het Noorden, dat ook het besluit is genomen om het complex niet te slopen en opnieuw te bouwen. Keukens, badkamers en toiletten wordt gerenoveerd en er zal ook naar de duurzaamheid van de woningen worden gekeken. Dat zijn zaken die we toejuichen, maar ik zal met u in de gaten houden dat dit ook iets is wat heel snel gaat volgen nadat de balkons worden aangepakt. Als dat besluit genomen is, dan moet het ook snel gaan volgen.

Ik moet hier wel nog even bij zeggen, voorzitter, als ik mag, de corporaties hebben de afgelopen jaren wel echt in een hele lastige situatie gezeten, waarin ze met heel weinig middelen hele grote vraagstukken hebben moeten oplossen. Ze hebben dus continu de keuze moeten maken, waar zetten we het weinige geld wat we hebben op in; gaan we nieuw bouwen, gaan we verduurzamen, gaan we renoveren et cetera. Dat zijn ook best lastige afwegingen geweest. Nogmaals, ik ben het met u eens dat in deze specifieke situatie het echt te lang heeft geduurd. Het is niet onveilig geweest en de schroefstempels hebben de balkons gestut. Echter, als ik daar woonde, had ik ook gedacht: daar wil ik wel een keer van af en nu wil ik wel een keer gewoon op het balkon zitten. 00:34:24

Voorzitter: Dank u wel voor uw uitgebreide antwoord. Ik kijk even rond. Volgens mij is daarmee de vraag beantwoord. De heer Dijk? Prima, dan gaan we naar de laatste set vragen. U blijft aan het woord, meneer Dijk. De vragen over het actief werven van internationale studenten door de Rijksuniversiteit Groningen. Ik geef u het woord. 00:34:45

De heer Dijk (SP): Voorzitter, ik was deze maand nog niet geweest met het vragenuur, dus ik dacht: ik doe er gelijk drie achterelkaar. Het speelde op in één week. Dit probleem speelt al jaren; het actief werven van internationale studenten. Keer op keer heeft deze gemeenteraad ook aangegeven, dat er meer regulering nodig is bij het aantrekken van internationale studenten en dat gecombineerd met het bouwen van beschikbare woningen. Er wordt zelfs door de gemeente geadverteerd met 'kom niet naar Groningen, als je geen woning hebt'. Dan wordt er in de Tweede Kamer een besluit genomen over dat het actief werven van studenten moet stoppen en dan nog krijgen wij berichten dat de RUG alsnog aan het werven is in Turkije bij internationale studenten en niet voor sectoren waar een tekort in is. Als het gaat over personeelstekorten in de zorg, dan gaat het voornamelijk over handen aan het bed, dus mbo-studenten. Dat soort tekorten. U weet wel, die 70.000 mensen die de afgelopen tien jaar ontslagen zijn in de zorg. Ik wil niet vandaag iedereen en alles buiten de gemeente de schuld gaan geven, maar het begint wel een beetje vermoeiend te worden dat je dan ziet dat de RUG toch actief aan het werven is en met allerlei smoesjes nu ook met de minister in gesprek wil gaan om toch internationale studenten te mogen werven in het 4

buitenland. Het is een ontzettend probleem, als het gaat om volkshuisvesting. Er is enorme twijfel over of de internationalisering van ons onderwijs, met name de verengelsing van ons onderwijs, überhaupt de kwaliteit ten goede komt. Het doet nogal wat met onze stad, als wij heel veel mensen naar Groningen toe halen waartegen wij zeggen: je hoeft de taal niet te leren en als je hier dan toch een baan vindt, dan kun je wel blijven. Het doet ontzettend veel met onze samenleving. Ik wil heel graag van het college weten hoe zij aankijkt tegen de reactie de afgelopen tijd van de RUG en de Hanzehogeschool, met name in de context van meerdere gemeenteraadsfracties die hier ook vaak kritische vragen over gesteld hebben gesteld. Ze hebben geuit dat ze willen dat het actief werven stopt en dan krijg je toch iedere keer weer die berichten van de RUG en de Hanzehogeschool dat ze ermee doorgaan. Ik zou wel eens van het college willen weten wat hun reactie daarop is. 00:37:01

Voorzitter: Dank voor uw vraag. Ik kijk even rond. Er zijn aanvullende vragen. Laten we die behandelen, dan kunnen we straks de wethouder vragen alles in één keer te beantwoorden. Mevrouw Jones. 00:37:13

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel, voorzitter. Ik wil de heer Dijk vragen of hij het met mij eens is dat studenten die hier komen studeren niet zoveel weten van de lokale context? Ze zien hier een studie zien, zijn zich van geen kwaad bewust en willen hier graag studeren en willen ook een bijdrage leveren aan deze gemeente met allerlei bijbaantjes. Eventueel willen ze ook de Nederlandse taal leren. We moeten in dit geval niet de internationale studenten die hierheen komen, vermengen met het systeem – ik ben het eens met de heer Dijk, dat het wat perverse kanten heeft – zodat we wel een gastvrije stad zijn voor studenten, ongeacht hun afkomst en of ze uit een andere Nederlandse gemeente komen of uit het buitenland. 00:37:59

De heer Dijk (SP): Voorzitter, dit is een beetje een gekke vraag. Alsof de SP-fractie ooit arbeidsmigranten de schuld heeft gegeven van de huisvestingssituatie? Alsof de SP-fractie bij welke discussie over migratie dan ook, ook als het over internationale studenten gaat, ooit heeft gezegd dat buitenlandse studenten per definitie niet welkom zijn of dat we ze anders zouden behandelen. Sterker nog, wij zijn altijd die partij geweest die opkwam voor de belangen van mensen die hierheen gehaald worden of gevraagd worden om hierheen te komen, maar we hebben er altijd bij gezegd dat het wel betekent dat wij de knappe koppen uit andere landen weghalen. Ik vind dat een belangrijk detail en ik ben ook bezig met een initiatiefvoorstel over migratie in Groningen. Wat ik belangrijk vind om erbij te zeggen, is dat het wel betekent dat wij ook vaak de knappe koppen uit landen weghalen. Als ik aan het begin van het studiejaar op de Hanzehogeschool wordt uitgenodigd om met die knappe koppen in gesprek te gaan, dan hoor ik allemaal landen uit het Midden-Oosten. Ik vind dat het ook echt internationale solidariteit is, dat wij die knappe koppen niet hierheen halen, want we weten dat vervolgens een heel groot deel hier ook blijven wonen. Ik vind het internationale solidariteit, als je het onderwijs daar gaat verbeteren.

Dat zou een RUG en Hanzehogeschool moeten doen, in plaats van mensen van heinde en verre hierheen halen en ze niet de taal te leren. 5

00:39:16

De heer Dijk (SP): Ja, ik ben vrij stellig over dit punt. Ik vind dat het naïef is om te denken, dat als je zomaar alles opengooit dat het goed komt. Dat is wat we de afgelopen tien, twintig, dertig of veertig jaar hebben gehad, als het over migratie gaat, ook van internationale studenten. Wij zullen altijd de huisvestingsbelangen dienen van internationale studenten, zodat ze niet uitgebuit worden. Echter, je moet niet gek opkijken dat als wij actief blijven werven in het buitenland en de grenzen opengooien op dit gebied, dat er dan grote problemen ontstaan. Het is koren op de molen van huisjesmelkers, maar ook van werkgevers die daardoor de lonen kunnen drukken. Natuurlijk zullen wij altijd internationale studenten en welke vorm van migranten ook, die uitgebuit worden, altijd beschermen. 00:39:57

Voorzitter: Er is nog een opmerking of een vraag van de heer Lo-A-Njoe. 00:40:02

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel. Het is een vraag aan de SP, aan de heer Dijk. We delen de analyse over het steeds maar niet leveren van de Hanzehogeschool en de RUG als het gaat om terughoudend zijn met werven dan wel te focussen, zoals ook met de minister is afgesproken, op opleidingen met een tekort. Dat is de instroom, maar aan de andere kant gaat het natuurlijk ook over huisvesting. Wij hebben, onder andere samen met de SP, vaker vragen gesteld over woningbouw op Zernike. In 2021 liet toenmalig wethouder Van der Schaaf weten dat er een paar duizend – 1.800 of 2.000, dat soort getallen vielen – studentenwoningen zouden komen op de campus. Ook daar zien we dat het uiteindelijk niet gerealiseerd wordt en de plannen die er nu zijn, gaan over een paar honderd. Dat is ook een deel van het probleem, dat wij niet zorgen voor voldoende huisvesting. Mijn vraag aan de heer Dijk is, hoe hij kijkt naar hoe het college levert als het gaat over voldoende huisvesting voor internationale studenten? 00:41:04

De heer Dijk (SP): Voorzitter, dat focussen klopt dus niet. Er is een uitspraak, zowel in deze gemeenteraad als in de Tweede Kamer, dat het niet gaat om een focus, maar om een stop op het werven van studenten. Dan kom ik ook weer terug bij het punt wat ik net maakte in mijn reactie op GroenLinks. Wij moeten stoppen met knappe koppen uit andere landen halen om hier onze economie te dienen. We moeten vooral zorgen dat mensen daar een bestaan kunnen opbouwen en ook hun maatschappij en samenleving daar verder kunnen opbouwen. Dat is in ieder geval hoe de SP ertegenaan kijkt. 00:41:33

De heer Dijk (SP): Over woningbouw heeft u natuurlijk een punt. Dat is ook precies altijd het punt van kritiek geweest van de SP-fractie. Als internationale studenten geworven worden, moet er huisvesting aan gekoppeld worden. Die koppeling zo één op één direct maken, mag niet van het Rijk. Wij hebben gezien dat het een worsteling is voor zowel dit college als het vorige college – ik denk zelfs het college daarvoor en daarvoor – om woningbouw op Zernike te kunnen realiseren voor met name internationale studenten. Daar zijn we inderdaad vaker samen opgetrokken. Dan zie je dus dat de moeilijkheid hiervan is, dat als wij een tekort aan woningen hebben, in de breedste zin van het woord, maar we hebben tegelijkertijd onderwijsinstellingen die werven in het buitenland, dan creëren we zowel voor 6

internationale studenten als voor welke groep dan ook in onze samenleving een enorm probleem. Nogmaals, dat is kool op de molen van commerciële lui die het liefst de flat Nido met 50 graden laten staan en daar studenten, uit welk land dan ook, bijna €1.000 per 30 vierkante meter laten betalen. Daar moeten we mee ophouden, dus daarom moet die koppeling worden gemaakt. Natuurlijk moeten we veel meer bouwen in deze gemeente, dus ieder initiatief daarvoor zullen wij goed naar kijken en het liefst steunen als het financieel kan. 00:42:47

Voorzitter: Dank u wel, meneer Dijk. Voordat we echt een huisvestingsdiscussie beginnen, denk ik dat het een goede aanvulling is. Hier zijn ook nog vragen. Mevrouw Jones. 00:42:59

Mevrouw Jones (GroenLinks): Dank u wel. Ten eerste hoop ik dat de heer Dijk ingaat op mijn uitnodiging om ook met wat mensen te spreken die zich bezighouden met internationalisering in het hoger onderwijs. Ik weet ook dat zijn zorg over het weghalen van knappe koppen en de zogeheten 'braindrain' ook bij instellingen en bij mensen die daar werken een zorg is. Dat is niet iets, waar mensen zich niet van bewustzijn zijn of niets mee doen. Ten tweede – dat vind ik dus ook zorgelijk en staat ook in de inleiding bij de vragen – heeft de heer Dijk het over een stop. Ik ben het eens dat naar actieve werving en naar de perverse kanten van het systeem gekeken moet worden, alleen een stop is zeker ook voor Europese studenten gewoonweg niet mogelijk. Dat is ook een regeling waar onze eigen studenten ook gebruik van maken. Het zou toch jammer zijn, als we naar een stop zouden gaan. Het gevolg van dit soort discussies is ook – dat is misschien niet de insteek van de heer Dijk, maar dat merk je wel – dat studenten, die daar zelf niets aan kunnen doen, zich niet welkom voelen in de stad. 00:44:15

Voorzitter: Dank u wel, helder. Wilt u daar nog op reageren of kunnen we naar de vraag van mevrouw-00:44:19

De heer Dijk (SP): Toch kort, omdat ik merk dat hier onduidelijkheid over bestaat. Ook over het standpunt van de SP en dat is al jaren zo, dus ik vind dat ik dat moet weerspreken of beter moet uitleggen. Kijk, dat een stop niet mogelijk zou zijn, is hoe de situatie nu is. Daar kun je je politiek altijd voor inzetten. Als Europa gaat bepalen wat we wel of niet mogen doen, dan kent u de SP en wij vinden dat dit niet zou moeten. Dit is een goed voorbeeld van waar je dat inderdaad zou moeten veranderen. Het is idioot dat dit niet kan. Het tweede punt is, sinds wanneer moet de maatschappij het onderwijs dienen in plaats van andersom? Dat is namelijk wat er nu aan de hand is. Wij zien nu dat internationale studenten met name een verdienmodel zijn geworden van onderwijsinstellingen. Dat ontkennen ze ook helemaal niet. Dat zorgt er dus wel voor dat het werven doorgaat, want anders dan voldoen de RUG en de Hanzehogeschool niet aan hun verdienmodel en gaat dat stuk. 00:45:24

De heer Dijk (SP): Aan de andere kant zie je dat de samenleving wel de problemen heeft, bijvoorbeeld van huisvesting, waar we het net over hadden. Tegenstellingen ontstaan ook absoluut, ik zie ze ook. Dat zijn wel de gevolgen voor de samenleving, dus we moeten dat 7

een keer omdraaien. We moeten onze onderwijsinstellingen meer een onderdeel maken van onze samenleving, zodat ze zich daar ook verantwoordelijk voor voelen. Ik zie te vaak, bijvoorbeeld in de krantenberichten van de afgelopen tijd, dat ze toch doorgaan met werven, terwijl er uitspraken zijn van de Tweede Kamer en de gemeenteraad dat we willen dat daar een rem op komt. Wat mij betreft een stop, maar een rem is ook prima. Je ziet dat het toch niet nageleefd wordt, dus vandaar deze vraag. 00:46:02

Voorzitter: Helder, ik kijk rond. Ik zie dat u een vraag heeft, maar mevrouw Gierkink van de PvdA had eerder een vraag. 00:46:09

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank u wel, voorzitter. In de vragen van de SP gaat het niet alleen over werving van internationale studenten, maar ook een strenge regulering van het aantal internationale studenten in Groningen. Ik ben benieuwd of de SP dit wat verder toe zou kunnen lichten of u dan ook onafhankelijk van het Rijk wil opereren hierin? Ik ben ook wel benieuwd wat het college daarvan zou vinden. 00:46:33

Voorzitter: Mag ik daar heel even iets over zeggen? Ik snap uw vraag en ik denk dat het goed is om het kort te beantwoorden. Ik wil echter ook voorkomen dat we naar aanleiding van een aantal vragen een hele discussie krijgen over huisvesting en internationalisering, want dan betekent het dat we dit onderwerp wat uitgebreider zouden moeten agenderen. Het is gehoord en het is goed om het bij deze ook zo kort te houden, zodat het college straks ook nog kan reageren. 00:47:03

De heer Dijk (SP): Regulering zou inderdaad betekenen dat we afspraken moeten maken die misschien op de grens liggen van wat wel en niet mag van het Rijk. Wat ons betreft gaan we er ver in, omdat wij anders ook internationale studenten – dat heb ik een paar keer geprobeerd duidelijk te maken – hierheen halen die vervolgens in de problemen komen en dan is dat ook mede onze verantwoordelijkheid en ook onze schuld. Reguleren betekent niet nul, maar dat betekent wel dat we beter moet kunnen aanvoelen wat we aankunnen en ook wat nodig is en wat goed zou zijn. Ik zei net al, ik ben bezig met een initiatiefvoorstel, ik wil daar heel graag met deze gemeenteraad een discussie over voeren. Dat hebben we in het verleden ook wel vaker gedaan, dus ik hoop dat we dan die discussie iets uitgebreider kunnen voeren. Reguleren is iets anders dan verbieden. 00:47:46

Voorzitter: Helder, dank u wel. Dan ga ik voor de laatste opmerking of vraag naar de heer LoA-Njoe. 00:47:52

De heer Lo-A-Njoe (D66): Dank u wel, voorzitter. Goed om te horen dat 'de stop', zoals het in de vraag staat, niet zo letterlijk genomen moet worden, maar dat het om reguleren gaat. Landelijk zijn wij ook voor een streefgetal voor het maximale aantal internationale studenten, wat past bij de capaciteit van huisvesting en voorzieningen. De vraag aan het college is ook of zij ook bereid zijn om in overleg met de kennisinstellingen ook zo een 8

streefgetal vast te stellen? Daarbij ontstaat er ook een prikkel voor de kennisinstellingen om ook mee te werken aan meer huisvesting, als ze meer studenten willen hebben, want dat ontbreekt nu. 00:48:23

Voorzitter: Helder, dank u wel. Ik ga zo het college vragen de vraag te beantwoorden. Er zijn volgens mij wat nieuwe opmerkingen en vragen bijgekomen, dus dat vraagt flexibiliteit van het college of een latere beantwoording van een aantal vragen. Ik geef heel graag het woord aan wethouder Bloemhoff. 00:48:42

Mevrouw Bloemhoff: Dank u wel, voorzitter. Ik merk dat de raad zeer betrokken is bij dit onderwerp. Het leidde tot een levendig debat in elk geval. Daarbij wil ik ook aangegeven dat het onderwerp wat het college betreft wat nuance behoeft en u ook een wat uitgebreider antwoord zult krijgen, dan u wellicht van ons gewend bent. Allereerst de gemeente Groningen en de kennisinstellingen wachten nog op een antwoord van het kabinet over de motie die in de Kamer is aangenomen. Het kabinet kan deze motie uitvoeren, maar ook naast zich neerleggen. Er is op dit moment dus effectief nog geen stop op de werving van internationale studenten en daarnaast kunnen de kennisinstellingen natuurlijk hun eigen afweging daarin maken. Wij zijn als gemeente voortdurend in gesprek met de RUG en de Hanzehogeschool over internationalisering. Het is ook een belangrijk onderwerp, want Groningen is nu eenmaal een internationale kennisstad. In die gesprekken hebben we het natuurlijk ook met de hogeschool en de universiteit over dat er meer instrumenten nodig zijn om de instroom van internationale studenten te reguleren. Nogmaals: reguleren. Niet stoppen, maar wel reguleren. 00:49:51

Mevrouw Bloemhoff: Toch wil ik ook wel wat nuance aanbrengen bij de problematiek die speelt rondom de instroom van internationale studenten, want er zitten nogal wat verschillen in de groei van het aantal studenten en het type instelling. Je ziet dat de hogescholen krimpen, maar de universiteiten groeien. Je ziet dat er verschil zit in land van herkomst. Ik vind het dan het voorbeeld van de heer Dijk een beetje ongelukkig, want je ziet juist dat de EU-landen groeien. Het aantal studenten uit EU-landen groeit hard, terwijl uit niet EU-landen het veel minder hard groeit. Het is toch ook wel een groot goed dat wij in Duitsland kunnen studeren en Duitsers bij ons, dus tussen EU-landen. Wij vinden het belangrijk dat onze studenten ook een master kunnen volgen in het buitenland. Dat hoort daarbij. Je ziet ook verschillen tussen de sectoren. De geesteswetenschappen en de economische opleidingen groeien, maar de techniek en natuurwetenschappen krimpen juist. Je ziet een verschil in opleidingsniveau. Je ziet dat de bachelor groeit, maar de master niet. Het aantal bachelors groeit internationaal, maar de master niet. Je ziet een verschil tussen de regio's in Nederland. Je ziet dat de Randstad groeit, terwijl het regionaal krimpt.

De Hanzehogeschool heeft op dit moment een internationale studentenpopulatie van rond de tien procent van het totale aantal studenten en dat is een stuk minder dan de 25 procent van andere hogescholen en universiteiten in het land. Daarnaast bevindt de Hanzehogeschool zich op dit moment in een krimpregio en heeft al jaren te kampen met de scheefgroei tussen de vraag op de arbeidsmarkt naar meer afgestudeerden in de tekortsectoren en de krimpende instroom in een aantal van deze sectoren, bijvoorbeeld 9

techniek en ICT. Kortom, het is ook belangrijk om het aantal studenten in elk geval op peil te houden voor de Hanzehogeschool om ook opleidingen in de benen te kunnen houden, als je in een krimpregio zit. Internationale studenten spelen, doordat wij in die krimpregio zitten, een steeds belangrijkere rol in de regionale economie en ook voor de opleidingen. Een harde stop zou ons in deze regio, als het gaat om onze opleidingen aan onze onderwijsinstituten, dus ook heel hard kunnen schaden. Kortom, zijn er instrumenten nodig om de instroom van internationale studenten te reguleren is de vraag van de SP. Ja. Moeten we daarbij richten op kwaliteit en niet op kwantiteit? Ja. Moeten we inzetten op een harde stop? Nee, dat vindt het college niet. We blijven als college in gesprek met de kennisinstellingen in het Akkoord van Groningen om gezamenlijk op te trekken richting het Rijk, om de nuance in de discussie te brengen, maar ook om te kijken welke middelen wij nodig hebben om de stroom van internationale studenten wel te kunnen reguleren. Tot zover, voorzitter. 00:52:35

Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of daar een reactie op is of vragen over zijn. De heer Dijk. 00:52:40

De heer Dijk (SP): Ik denk wel een stuk of honderd vragen of opmerkingen, maar voor nu dank voor het antwoord. Hier kan ik voorlopig wel iets mee. Ik zou toch het college in ieder geval willen meegeven of ook misschien -00:52:53

De heer Dijk (SP): Laat ik dan één vervolgvraag stellen in ieder geval. Vindt u ook niet dat de manier waarop de RUG en de Hanzehogeschool de afgelopen jaren met name in de pers en media reageren, onduidelijk is? Dat zij de nuance, die u nu net aangeeft, daarin ook vaak achterwege laten en dat het toch de indruk wekt – niet de indruk wekt, het is helaas het systeem – dat het meer om een verdienmodel gaat dan om echt de kwaliteit van het onderwijs? 00:53:21

Voorzitter: Wethouder Bloemhoff. 00:53:22

Mevrouw Bloemhoff: Waar dingen niet goed gaan, heeft het vaak met de C van communicatie te maken, dus ik denk dat we beter kunnen uitleggen waarom dingen nodig zijn. Als het gaat om de opstelling van de Hanzehogeschool en de RUG, dan zie ik ook wel degelijk een kentering daarin. We zagen natuurlijk jarenlang ook heel veel studenten hiernaartoe komen zonder kamer. Daar is echt afgelopen jaar flink op ingezet; kom hier niet naartoe, als je geen kamer hebt. Dat was eerder echt anders, dus daar zien we een andere houding in en daar trekken we ook echt samen op. Ik zie daar een veranderde houding in. Ik denk dat we soms ook nog beter en meer moeten uitleggen wat het belang is van internationale studenten voor onze economie, voor onze stad en ook voor het overeind houden van de opleidingen. Ik denk dat dit zeker beter kan. 00:54:15

Voorzitter: Dank u wel. U heeft nog een vervolgvraag van de heer Lo-A-Njoe.

10

00:54:20

De heer Lo-A-Njoe (D66): Ik had de vraag gesteld of het mogelijk is om samen met de kennisinstellingen tot een streefgetal te komen wat past bij de capaciteit aan huisvesting en voorzieningen, zodat de kennisinstellingen dan ook in het promotiebeleid daar rekening mee kunnen houden. Ja, het klopt dat afgelopen jaar de boodschap is gegeven aan studenten 'kom niet, als je geen kamer hebt'. Echter, als je daarvoor eerst promotiebeleid doet, dan is dat wel een beetje dubbel. Voor alle helderheid en dat heb ik ook de SP horen zeggen en de andere partijen, wij zijn een internationale studentenstad en wij vinden ook dat alle studenten welkom moeten zijn, maar ze moeten wel een fijne en prettige studententijd kunnen hebben en daar hoort ook een woning bij. De vraag of het college bereid is om dat streefgetal ook af te spreken met de kennisinstellingen? 00:55:04

Voorzitter: Wethouder Bloemhoff. 00:55:05

Mevrouw Bloemhoff: Voor streefgetallen heb je bevoegdheid nodig en heb je de wettelijke mogelijkheid nodig. Volgens mij is dat wat er in elk geval nu nog ontbreekt, dus dat is ingewikkeld. Daar werd net in het debatje ook al even aan gerefereerd. Het lijkt mij vooral van belang dat we dit punt gehoord hebben. Ik ga het bespreken met de kennisinstellingen in het Akkoord van Groningen. Het is wel zo, dat wij daarom natuurlijk ook landelijk in gesprek zijn, omdat het probleem is dat je niet een student kan weigeren, omdat hij geen kamer heeft. Er is iets in de regelgeving wat daar nog niet goed zit, dus dan kun je dat ook nog niet afspreken. Kortom, het is iets wat we verder zouden moeten bespreken. 00:55:43

Voorzitter: Dank u wel voor uw uitgebreide beantwoording. Ik kijk even rond. Volgens mij zijn daarmee de vragen beantwoord. Ik check nog even goed. Dan zijn we daarmee ook aan het einde gekomen van dit politiek vragenuur. Ik wens u hier op het stadhuis nog een goede dag of anders thuis een fijne avond.

11