07-07-2021 verslag Gemeenteraad 15.00 uur - Oosterpoort.pdf

de heer Dijk: Voorzitter het is de derde keer dat ik het ga doen, maar ik blijf de reactie best wel wonderbaarlijk vinden. Want als je gewoon een beschouwing geeft van de afgelopen drie jaar en dat probeer ik net ook te doen bij interruptie bij u, dan is het gewoon niet heel ingewikkeld om te zien dat u meer last heeft gehad van D66 de afgelopen jaren dan dat u er profijt van heeft gehad. U kunt gewoon niet ontkennen dat als u een SP in uw college had gehad, en dat mag dan best uw college zijn, dat een stuks linkser beleid had gevoerd. Dan hadden we die meer kostenregeling waar we aan het steggelen zijn in een motie of een paar tientallen euro's. Het is toch echt om je de ballen uit de broek te schamen als je dat proces bekijkt hoe dat moet. Dat hadden we toch gewoon hartstikke snel kunnen gaan regelen. Een aantal mensen zitten hier op de portemonnee of trekken hard aan de rem en houden volgens D66 wel een heel verhaal over dat ze de kans ongelijkheid willen opheffen, maar geeft direct in zijn eigen woordvoering aan: ja maar ja, of we er centen bij gaan leveren, daar denken we anders over. Kijk meneer Bushoff, ik weet ook dat het met de plannen van de SP niet morgen geregeld is. Maar u weet ook dat als en daarom ook de uitgestoken hand hè, dat als wij hierover gaan nadenken en als wij met elkaar een plan maken dan komen we een stuk verder dan dat u tot nu gekomen bent.

20

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR 01:06:15

Voorzitter: U schrijft nu rode cijfers, qua spreektijd bedoel ik. Wij gaan naar de VVD. 01:06:25

mevrouw Jacobs: Dank u wel voorzitter, ik kreeg zo net een herinnering voor de geschiedkundigen onder ons en de wat ouderen onder ons. Sinterklaas bestaat en hij stond hier zo net. Gisteren was ik bezig met het voorbereiden van dit debat en toen stond voor mij de wereld even stil. In ons mooie liberale land waar je moet kunnen zeggen wat je zeggen wilt, werd op klaarlichte dag iemand neergeschoten en niet zomaar iemand. Iemand waarvoor recht heel belangrijk was, die streed tegen onrecht en voor wie gerechtigheid belangrijk was. Waarom is hij neergeschoten? Waarschijnlijk omdat hij streed tegen dit onrecht. Een schrijver, een politicus, een advocaat, een journalist, vermoord omdat ze zeiden of deden wat een ander niet zinde. Mijn fractie hoopt dat we op één of andere manier kunnen strijden tegen dit onrecht en laten we hopen dat Peter de Vries binnenkort weer aanschuift bij dit desk van RTL Boulevard. Maar terug naar de realiteit van vandaag. Voor mijn fractievoorzitter is het van belang dat het goed leven in Groningen is. Dat betekent voor mijn fractie goed wonen, studeren, werken, ondernemen en recreëren. Wij willen onze inwoners, ondernemers en de maatschappelijke organisaties de vrijheid bieden om te doen wat zij denken dat goed voor ze is en te helpen en te ondersteunen daar waar het nodig is. Wat ons betreft zijn onze inwoners centraal in datgene wat we als gemeente doen.

Het viel ons op dat er in de stukken stond dat de mens centraal staat in het sociaal domein. Maar wij gaan ervan uit dat het college onze mening deelt dat de inwoners in het geheel centraal staan. Vorig jaar hebben wij een oproep gedaan om leiderschap te tonen in deze crisistijd. Wij zijn blij dat het college dit leiderschap heeft getoond. Dit leiderschap blijft noodzakelijk om onze gemeente leefbaar en betaalbaar te houden. Wat de VVD betreft, gaan wij in ieder geval ten aanzien van de begroting van volgend jaar in op een aantal punten. Ik heb het net al gezegd: werk en economie. Wat ons betreft moeten we echt iets doen met de aansluiting aan werkzoekenden op de arbeidsmarkt. We horen jaar in jaar uit dat daarop wordt ingezet, maar we vragen ons oprecht af of deze inzet effectief is? We begrijpen dat de tekorten in het onderwijs en in de zorg niet op vandaag of morgen zijn opgelost, en ook niet met een plan of motie onmiddellijk worden opgelost. 01:09:05

de heer Dijk: De heer Bushoff aan u het woord. 01:09:08

de heer Dijk: Ja Voorzitter, ik ben het voor een keer eens met de VVD dat het belangrijk is dat je de aansluiting tussen het onderwijs en werk goed kan vinden. En natuurlijk ook dat als je je baan verliest, dat je dan kijkt of je mensen weer opnieuw naar een kansrijke sector kan begeleiden. Maar nu is het recentelijk geweest dat we de 1000ste baan van het 1000 banenplan hebben gerealiseerd. Dat is toch bij uitstek wat u eigenlijk bedoeld en wat ook heel succesvol is. 01:09:33

mevrouw Jacobs: Ik kan in een heel stuk meegaan in wat u zegt, meneer Bushoff. Maar wat ik echt heel schrijnend vind, is dat de bedrijven sluiten omdat ze geen personeel kunnen vinden. En daar kom ik in het verdere van mijn betoog op terug. Maar het tekort aan arbeidskrachten speelt bijvoorbeeld ook in de horeca en bij de zwembaden. Het is voor ons 21

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

oprecht onbegrijpelijk dat de zwembaden in onze gemeente moeten sluiten, omdat er gebrek is aan personeel dat horecabedrijven moeten sluiten. Ik zei het net al in de interruptie met meneer dijk. Terwijl wij 10 duizend werkzoekenden hebben. Wat ons betreft gaat het niet alleen om welke baan de werkzoekenden hebben wil of welke baan bij hem past. Maar gaat het er ook om welke baan beschikbaar is. Daardoor hebben wij een motie gemaakt: maak een match en die dienen wij in met 100 procent Groningen en de stadspartij. We hopen op alle steun. 01:10:18

de heer Dijk: Voorzitter, even een duidelijke vraag als dat mag? Zegt de VVD nu eigenlijk: we gaan mensen die in de bijstand zitten dwingen in een baan of ze nou willen of niet? 01:10:29

mevrouw Jacobs: Dat heb ik in ieder geval niet gezegd. Die woorden heb ik niet gebruikt. Ik kan me heel goed voorstellen dat we gewoon gaan kijken welke baan er is en wat er past bij u. In plaats van wat zou ik graag willen doen als ik het wil. Dat is wat wij ook hebben gezegd. Wat ons betreft mag er gewoon een tegenprestatie gevraagd worden en dat is arbeid. Ik vind het schrijnend op rechts, schrijnend meneer Bushoff dat ik ondernemers spreek die zeggen: ik moet mijn zaak sluiten, want er is geen personeel. 01:10:53

de heer Dijk: Voorzitter, ik vind het oprecht schijnend inderdaad dat er zoveel mensen in de bijstand zitten en die geen werk hebben en juist daarom hebben we bijvoorbeeld basis banen gerealiseerd voor mensen die moeilijk aan het werk komen, maar dan vind ik u niet aan mijn zijde. 01:11:07

mevrouw Jacobs: Ik heb destijds gezegd dat wij vinden dat het werk van een basisbaan daadwerkelijk werk is dat heel belangrijk is en gedaan moet worden. En dat we daar een gewone baan van moeten maken en dat we mensen met een basis baan zoals we die gaan stickeren zo van: u kunt niks en ik heb een baan voor u. dat worden op lange tijd - dat is met de [onhoorbaar] banen gebeurt meneer Bushoff. Dat is geen duurzame en bestendige relatie. Wat ons betreft heeft de gemeente een positief signaal afgegeven door de betaaltermijn van de gemeentelijke rekening in corona tijd te verkorten. Is de gemeente van plan om deze doelstelling blijvend te verkorten? Dat zou wat ons betreft een zeer positief signaal zijn. Ten aanzien van sport. Dat riekt bij ons wel een beetje het idee op: veel woorden, geen daden. In de voorjaarsbrief wordt aangegeven dat de investering op sport en bewegen worden gedaan en dat sporten in de openbare ruimte een belangrijke inzet blijft voor de gemeente. Dat ondersteunen wij uiteraard van harte en we kunnen ook zien dat sport een belangrijk is. We hebben ook juist in deze gezondheidscrisis gezien dat een fit leven belangrijk is. Ten aanzien van de stress is het ook fijn als je dat een beetje kunt wegsporten. De ambities onderschrijven wij dus. Maar het zou ook goed zijn als we een beetje extra geld erbij doen.

Met wat handig gebruik maken van middelen vanuit sociaal domein, sportbegroting, fysiek domein en onderwijs zou er toch met iets beperktere middelen een slag geslagen moeten kunnen worden. Wij vinden het dan ook heel jammer om te merken dat bij de nieuwbouw van [onhoorbaar] school in haren er geen ruimte blijkt om onderwijs en sportbeleid te maken met een gefinancierde sporthal. Woningbouw: ook 22

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

zo een belangrijk punt in onze gemeente, maar vooral ook in in heel Nederland. We blijven in recordtempo kwalitatief hoogwaardige woningen bouwen. Dat zijn twee belangen die elkaar eventueel in de weg zouden kunnen staan. Mijn fractie krijgt het gevoel dat het college voor de focus heeft op kwalitatief hoogwaardig en architectonische woningen en minder op versnellingen. Wij zouden willen focussen op snel bouwen van goede woningen. Wij zijn ook heel erg blij dat woonduw is gelukt. Die miljoenen zorgen voor het college, dat er versneld kan worden. Geld helpt dus wel degelijk. Dat zorgt ervoor dat de gemeente capaciteit heeft om plannen klaar te hebben, zodat marktpartijen direct aan de slag kunnen. Zodat de gemeente in ieder geval niet de vertragende factor is. Vanwege de positieve vooruitzichten in de grondexploitaties en flink positief resultaat van het grondbedrijf, dienen wij een motie in samen met de partij van de arbeid, om te kijken of dat geld ingezet wordt voor versnelling van de woningbouw in Meerstad en Eemskanaalzone. Onze gemeente heeft ook de input vastgesteld voor het regionale aanbod van onze gemeente in de RES. Zon en wind is in onze gemeente en komt nog in grote hoeveelheid in onze gemeente. Om dit voor elkaar te boksen zullen we lastige participatie trajecten moeten lopen.

Wat ons betreft zou het heel interessant zijn om eens onderzoek te gaan doen wat dit allemaal kost. Dit kost heel veel tijd, geld en inzet van de organisatie en wij zullen ook zien dat er veel procedures gevoerd moeten worden om de plannen voor elkaar te krijgen. Dit zal de komende jaren een gegeven worden, wat we lastig kunnen vermijden. Wij zouden heel graag als fractie willen dat het inzichtelijk gemaakt wordt, wat de kosten van participatie zijn, zodat we dat mee kunnen nemen in de keuze en de zwaarte van een participatietraject. Ten aanzien van zonne-energie hebben wij al een aantal keren aangegeven dat wat ons betreft de zonnepanelen niet meer in kwetsbare natuurgebieden gelegd moeten worden, en zoals wij ook al eerder in een motie hebben aangegeven, zullen wij ook niet meer akkoord gaan met het leggen van zonnepanelen in kwetsbare natuurgebieden zolang de Transferia de parkeerplaatsen en de gemeentelijke gebouwen niet volgelegd zijn met zonnepanelen. 01:15:02

Voorzitter: Meneer Van Kesteren aan u het woord. 01:15:04

de heer van Kesteren: Voorzitter, ik zou dan de VVD willen vragen wat ze van de uitruil vinden van Deltaplan? 200 duizend huizen naar het noorden in ruil voor - met de afspraak met het rijk dat die dan de hele provincie en gemeente vol mogen zetten met die zonnepanelen en die windmolens. Wat vindt u daarvan? Vindt u dat een goede deal? 01:15:24

mevrouw Jacobs: Ik denk dat het prima is dat wij met elkaar werken aan de opgave van de woningbouw en de opgave dat wij met elkaar kunnen wonen. We zitten in de grootste woning crisis van de laatste decennia. De VVD is zeker niet tegen zonnepanelen en we hebben heel veel ruimte op daken en heel veel ruimte bij Transferia. Het is best handig als je auto overdekt staat op een parkeerplaats. Dus zolang we het daarover hebben en niet over zonnepanelen in kwetsbare natuurgebieden. Valt er wat de VVD betreft, prima te praten. 01:15:52

Voorzitter: De heer [Onhoorbaar] aan u het woord.

23

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR 01:15:55

De heer 1: Dank u wel, voorzitter. Geen zonnepanelen in kwetsbare natuurgebieden. Dat vinden wij ook. Daarvoor hebben we die landschap visie motie ook ingediend. Maar in welke kwetsbare natuurgebieden heeft dit college dan allemaal zonnepanelen neergelegd? 01:16:06

mevrouw Jacobs: Het gaat nog niet omdat we ze al gelegd hebben. We hebben ze in natuurgebieden gelegd. Dus natuurgebieden en kwetsbare natuurgebieden. Wij zijn tegen de enorme opgave in de lage land polder en wij zijn ook zeer kritisch op het aanwijzen van de zonneparken in de oude gemeente Haren. 01:16:27

de heer Dijk: Mevrouw De Wrede aan u het woord. 01:16:29

mevrouw de Wrede: Dank u wel Voorzitter, wij zijn heel blij dat de VVD zich bekommert om kwetsbare natuur. Is de VVD het met ons eens dat landbouwgif en diep ontwatering eigenlijk ook niet in de natuur en zeer zeker niet vlak bij kwetsbare natuur gebruikt zouden moeten worden? 01:16:53

mevrouw Jacobs: Ik kan me heel goed voorstellen dat u die vraag stelt, maar wij weten ook allebei zeker dat er heel veel regels zijn en volgens mij gaat het om of je de regel die je stelt, of je die ook uitvoert en of je die ook handhaaft. Zolang dat mag, binnen de regels, zijn wij daar geen tegenstander van. 01:17:13

mevrouw de Wrede: De VVD is uiterst kritisch geweest op de concept mobiliteit visie en kijken ook uit naar de behandeling van de visie dit najaar en we zijn benieuwd wat daar uiteindelijk van terugkomt op de kritische bewoordingen zoals wij die hebben uitgesproken. Vorige week hebben wij aangegeven dat de verkeersveiligheid wat ons betreft een heel belangrijk punt moet zijn. Die staat onder druk en die is ook naar beneden gegaan. Wij hopen dat daar ook erg op wordt ingezet. Dan denken we bijvoorbeeld ook aan de noordkant van de Helperzoom zodat de gevaarlijke fiets oversteek ook tot het verleden behoort. We hebben het in deze raad ook heel vaak gehad over fiets parkeren. we lezen dat de kosten van het beperken van de overlast ongeveer zes ton kost. Wat de VVD betreft zouden we eens een keer moeten gaan nadenken of fiets parkeren in dure garages die de gemeente financiert of daar een keer een vergoeding tegenover moet staan, zoals we dat ook voor de auto hebben gedaan. En dan hoor ik u zeggen: ja, dat kan toch niet! Dat dachten we waarschijnlijk ook in 1963, toen we voor het eerst betaald parkeren voor een auto in gingen voeren. Als uw fiets veilig staat, droog staat en bewaakt wordt, is het helemaal niet raar om daar een vergoeding tegenover te zetten. Daar spelen we dan in ieder geval ook wat geld mee vrij. 01:18:26

Voorzitter: Meneer Bushoff aan u het woord. 01:18:31

de heer Bushoff: Ja, voorzitter dat verbaast mij toch wel. Want stel dat veel mensen daar geen zin in hebben en dan die fietsen in de openbare ruimte stellen en stoepen 24

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

ontoegankelijk worden gemaakt, de hele grote markt kriskras vol blijft staan. Hoe gaat u dat dan oplossen? 01:18:44

mevrouw Jacobs: Daar wil ik net op komen. Volgens mij zouden wij ook in moeten zetten op het onderzoek welke boa capaciteit wij nodig hebben om de doelstelling die we willen hebben te handhaven. We kunnen natuurlijk met elkaar afspreken dat je daar je fiets niet neerzet en daar kunnen we dan ook op gaan handhaven. Dan verwijzen we mensen door naar de kelder. Tenslotte kom best eens in Groningen en is er plek voor mijn auto op de grote markt en zet ik hem daar ook niet meer. Dus het is ook een kwestie van omdenken dat wat we nu doen, deden we 50 jaar geleden met de auto en dat doen we nu met de fiets. We kunnen er ook voor kiezen om dat niet te doen. Dus ik hoop dat wij samen indienen om te kijken welke boa capaciteit er nodig is om de uitdaging van onze gemeente aan te gaan, samen met een hele hoop andere partijen. Daarmee hopen we dat we de handhaving in onze gemeente weer op niveau kunnen brengen zodat wij de uitdaging en de problemen van onze gemeente adequaat kunnen aanpakken. Wie weet hoeft de burgemeester ons dan minder te overtuigen dat om het daadwerkelijk te doen een absoluut verbod noodzakelijk is en kunnen we misschien ook weer leuke dingen doen in de openbare ruimte. 01:19:51

mevrouw Jacobs: Dan bepaal ik een deel van mijn tweede termijn, maar ik wil in ieder geval nog even mededelen dat wij ontzettend blij zijn dat we een historisch moment gaan beleven en uiteindelijk de hondenbelasting wordt afgeschaft. Hulp aan de fracties die eindelijk met de VVD en andere fracties van mening zijn dat onredelijke belasting afgeschaft moet worden. Dank u wel. 01:20:11

Voorzitter: Ik kom bij de ChristenUnie, de heer Brandsema aan u het woord. 01:20:47

de heer Brandsema: Dank u wel voorzitter. In een 75 jaar durend onderzoek van Harvard is het antwoord gevonden op de vraag wat ons echt gelukkig gemaakt. 75 jaar lang zijn twee groepen gevolgd. Een groep minderbedeelden uit Boston en een groep Harvard studenten. Wat blijkt? Hoe gelukkig je bent, wordt niet bepaald door je carrière, je opleidingsniveau of hoeveel geld je verdient. Maar geluk en gezondheid wordt voor het grootste deel bepaald door duurzame liefdesrelaties, goed ouderschap, vriendschappen, warme familierelaties en een veilige plek in gemeenschappen zoals je buurt, de kerk en sportverenigingen. Het gaat daarbij niet om hoeveel contacten je hebt, maar hoe kwetsbaar je kunt zijn en vooral in hoeverre je op elkaar kunt rekenen in slechte tijden. 01:21:41

Voorzitter: Meneer Bolle aan u het woord. 01:21:43

de heer Bolle: Dank u wel, voorzitter. Toch is het zo dat geluk een essentieel onderdeel is van het coalitieakkoord. Terwijl de heer Brandsema nu een heleboel dingen opnoemt waarbij we de gemeente niet nodig hebben.

25

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR 01:21:58

de heer Brandsema: Voorzitter, ik kom zo op de punten waar de ChristenUnie van vinden dat de overheid wel nodig is en waar misschien wat minder. Want voorzitter als antwoord op de heer Bolle. Wellicht geluk is liefde en eenzaamheid maakt ziek. Dat brengt mij bij twee thema’s die belangrijk zijn voor de ChristenUnie. Als overheid bouwen aan een sterke samenleving en een schild zijn voor de zwakken. Een sterke samenleving is een samenleving waar naar elkaar wordt omgezien en dat doet de overheid niet alleen. Dat zeg ik via u voorzitter, tegen de heer Bolle onder andere. Iets dat we nog eens extra zagen toen de corona pandemie vorig jaar uitbrak. Dit college werkt aan die sterke samenleving. Zo investeren we fors in wijk vernieuwing, pakken we generatie armoede aan en gaan we de stapeling van zorg tegen bij multi probleemgezinnen, kijkend naar de opgave voor de begroting. Dan zien we bijvoorbeeld de knelpunten bij de bekende pareltjes en projecten als kind aan huis, waar vrijwilliger gastgezinnen hun huis en hart openzetten voor kinderen uit kwetsbare thuissituaties. Voor een sterke samenleving kijken we ook naar preventie. Zo zetten we in op een rookvrije generatie en werken we aan een lokaal preventie akkoord. Dat is nodig want Groningen scoort slecht op drugsgebruik onder scholieren.

IJsland heeft de laatste 20 jaar een succesvolle preventie aanpak gehad die gericht is op het creëren van een positieve leefomgeving waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien, zonder middelen gebruik. Het gebruik van alcohol, tabak en drugs is daar spectaculair gedaald. Wij dienen daarom samen met de VVD, de PVV en de Partij van de Arbeid een motie in die vraagt om te bezien of dit IJslandse preventie model ook bij kan dragen aan het preventiebeleid van onze gemeente. Daarnaast dienen we mede de motie van de Partij van de Arbeid in. Die vraagt om verder te investeren in sterke buurten door het versterken van het buurtwerk, jongerenwerk en wijkbudgetten voor initiatieven van inwoners, buurtactiviteiten, kerken en welzijnsorganisaties. Voorzitter, naast het bouwen aan een sterke samenleving dient de overheid een schild te zijn voor de zwakken. Dat heeft het college onder andere gedaan door de tippelzone te sluiten en de vrouwen een goede zorg te bieden. De huiskamer in de Nieuwstraat is geopend en Het Overweeghuis, een burgerinitiatief wordt door de gemeente ondersteunt. We doen als gemeente mee met het landelijke LVV-pilot. Onze fractie heeft samen met andere de fracties aandacht gevraagd voor onze inwoners met een onbekende nationaliteit. Ook hier blijft richting de nieuwe begroting aandacht nodig.

Zo maakt onze partij zich zorgen over de toename van criminaliteit en wapenbezit onder jongeren en de problematische groepen die zij vormen. Zaken als de topics aanpak en een keten regisseur veiligheid in zorg kunnen bijdragen aan het grip krijgen op deze problematiek, ook al is het een veelkoppig monster. Voorzitter, vorige week hebben we een goede en terechte motie aangenomen over ons eigen slavernij verleden. De slavernij van toen is er niet meer. Maar we leven nog steeds in een gebroken wereld waar ook vandaag de dag uitbuiting en moderne slavernij plaatsvindt. Niet alleen ver weg in bijvoorbeeld de Kobaltmijnen in Congo, waar de heer van Kesteren vorige week ook terecht aandacht voor vroeg, maar ook onder onze eigen neus hier in Groningen. De nationaal rapporteur mensenhandel berichten recent dat er een toename van slachtoffers wordt geconstateerd in minder zichtbare sectoren zoals thuis en hotel prostitutie. Wat het grote belang onderstreept van toezicht op juist deze minder zichtbare sectoren in de aanpak van seksuele uitbuiting. Omdat slachtoffers zelf weinig om hulp vragen is het van belang dat anderen oog hebben voor signalen van seksuele uitbuiting. Zo een slachtoffer is Samena in 26

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

het nieuwsuur vertelde ze dat haar pooier een kamer boekte in een bijgebouw van een hotel, zodat ze niet langs de receptie hoefde en veel mannen ongezien in haar kamer naar binnen konden zonder dat daar argwaan over ontstond. De toename van seksuele uitbuiting in hotels bate onze en een aantal andere fracties in deze raad zorgen. Daarom dienen wij samen met 100 procent Groningen, de Stadspartij, CDA, D66 en de VVD een motie in die het college vraagt om te onderzoeken hoe er meer bewustwording bij hotelpersoneel gecreëerd kan worden in het herkennen van en kunnen acteren op signalen van mensenhandel en illegale prostitutie en hoe dit structureel geborgen kan worden. 01:26:29

Voorzitter: Meneer Dijk aan u het woord. 01:26:31

de heer Dijk: Voorzitter u heeft ook onze fractie benaderd voor die motie en wij zijn van plan om die te gaan steunen. Maar wat gebeurt er hierna? Als we dit doen? Dan wordt het niet op hotelkamers maar op een andere plek. Mijn vraag aan u is: waar komt die toename vandaan? Wat zit daarachter en wat moet er volgens de ChristenUnie gebeuren om te voorkomen dat er van die toename sprake blijft? 01:27:08

de heer Brandsema: Voorzitter, dat is wederom een veelkoppig monster. Als ik kijk naar de achtergronden van voornamelijk de vrouwen in de legale prostitutie, dan zijn dat niet alleen maar Nederlandse vrouwen, maar ook vrouwen uit Oost-Europa of Zuid-Amerika. Dus als je naar het totale plaatje kijkt, dan is het niet iets wat je eenvoudig op lokaal gemeentelijk beleid zomaar oplost, waardoor het er niet meer is. Aandacht blijft nodig. Oog ervoor blijft nodig. Maar ik pretendeer niet dat alles zomaar ideaal kan worden. 01:27:38

de heer Dijk: Meneer de Voorzitter, daar ben ik het ook mee eens. Dat heb ik in mijn woordvoering net ook gegeven. We gaan niet alle problemen komend jaar oplossen. Maar nogmaals, wij gaan die motie steunen omdat we ook wel zien wat het kan doen. U noemt het een veelkoppig monster. Dan ben ik toch benieuwd wat volgens u één van de belangrijkste oorzaken is van de toename hiervan. Want als u het wil stoppen, dan moet daar toch over nagedacht worden. Dan moeten we met ideeën komen, met plannen en dat begint dan hier in Groningen. Dus ik ben wel benieuwd naar uw oplossing voor dit probleem. U bestrijdt terecht een symptoom. Dat zullen we ook steunen, maar daar zit geen fundamentele oplossing van het probleem achter. 01:28:17

de heer Brandsema: Nou, voorzitter, volgens mij werken wij op allerlei manieren aan de fundamenten van deze problemen. Als je daarvoor kijkt naar de Nederlandse vrouwen die in de illegale prostitutie zitten of in die mensenhandel vallen, dan gaat het om gebroken gezinnen. Dan gaat het om daar oog voor te hebben en dan gaat het om armoede en dan gaat het om financiële problemen. Dat zijn allemaal zaken waar we in deze raad en in dit college hard aan werken. Dus volgens mij is het niet zo dat er niks gebeurd om het te voorkomen. Alleen hebben we ook niet de illusie dat we hier naar een heilstaat kunnen waar in het allemaal niet meer plaatsvindt.

27

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR 01:28:47

de heer Dijk: Voorzitter, tot slot nog één opmerking. Dat heb ik ook niet gezegd. Helemaal niet Zelfs. U zegt dat er sprake is van een toename en ik snap wel dat de invloed hier vanuit Groningen niet enorm oneindig is. Maar een toename betekent toch dat we in ieder geval iets moeten proberen om dat een afname te laten worden. U noemt een paar dingen, volgens mij hele terechte dingen: sociaaleconomische achtergronden, armoede, achterstelling. U heeft het steeds over zwakkeren maar volgens mij zijn het vooral mensen die heel veel klappen hebben gekregen en nog steeds overeind staan. Maar mijn vraag blijft: wat moeten doen om die toename te stoppen? Ik zeg niet dat het morgen afgelopen is, maar om het te keren. Daar hoor ik je nu over. 01:29:35

de heer Brandsema: Volgens mij, voorzitter, doen wij van alles om het tij te keren. Dat het toeneemt dat is inderdaad zorgelijk. Dat het misschien minder toeneemt en dat het anders zou toenemen als we niks zouden doen. Dat is misschien ook waar. 01:29:47

de heer Dijk: Voorzitter, ik ga door. Ik was precies op mijn volgende pagina gebleven. Wat ik tot nu toe heb gezegd, is de gemeente er uiteraard ook voor de inwoners die zorg en ondersteuning minder hard nodig hebben. Zo willen we met elkaar ook gewone, prettige woningen hebben en wonen in een mooie omgeving. Daarvoor is in deze periode een nieuwe woonvisie vastgesteld en maken we stappen in het ontwikkelen van bijvoorbeeld de Suikerzijde en Stadshavens. En zijn er afgelopen jaar wederom nul omtrekkingsvergunningen afgegeven. Maar de druk op de woningmarkt blijft onverminderd groot. Daarom dienen we mede de motie van de Partij van de Arbeid in, die oproept om de ontwikkeling van uitbreiding locaties te versnellen. Groningen bruist van cultuur, ook in het landschap, even boven Groningen ligt het Middag Humsterland, Het oudste cultuurlandschap van Nederland en één van de oudste van West-Europa. Ook de stad en het buitengebied van onze gemeente hebben belangrijke landschappelijke elementen. Daarom dienen we mede de motie van D66 in, die vraagt om versterking en borging van landschap in de omgevingsvisie. Voorzitter, zoals ik in mijn inleiding aangaf draagt het hebben van hechte relaties met familie en vrienden, een stabiel huwelijk en een plek hebben in de gemeenschap zoals je buurt of sportverenigingen sterk bij aan een goede gezondheid.

Maar ook een sporter zelf draagt bij aan een goede gezondheid. Daarom blijft het belangrijk dat we investeren in sport. Dat hebben we deze periode ook gedaan en inmiddels heeft Groningen de vijfde sportbegroting van Nederland en zitten we met 80 euro per inwoner boven het landelijk gemiddelde. Maar na de toekomst toe blijft investeren nodig. Voorzitter als laatste: onze financiën. Die houden we nog steeds niet over en daarom dienen we mede de motie in die oproept om ons als gemeente aan te sluiten bij de raden in verzet. We krijgen structureel te weinig middelen van het rijk om onze taken fatsoenlijk uit te voeren en tegelijk zegt mijn fractie daar ook bij dat we ook zelf scherp en kritisch moeten blijven op waar we ons geld aan uitgeven. 01:31:53

Voorzitter: De heer Sijbolts aan u het woord. 01:31:56

de heer Sijbolts: Ik hoorde mooie woorden van de heer Brandenbarg volgens mij over investeren in sport. Dat blijft nodig zei de heer Brandenbarg. Mag ik daaruit de conclusie 28

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

trekken dat u net als - volgens mij was het in 2016, dat er meer geld een sportman gaan moet gaan. 01:32:11

Voorzitter: Zullen we het prerogatief van af en toe even een verkeerde naam noemen bij mij laten? De heer Brandsema heeft het woord. 01:32:19

de heer Sijbolts: Excuus is goed. 01:32:22

de heer Brandsema: Dank u, voorzitter, want het was inderdaad niet de heer brandenbarg. Ik meen dat het mevrouw Jacobs was. Maar de vraag volgens mij, voorzitter van de heer Sijbolts, was of het nodig blijft om te investeren in sport. Ja voorzitter, dat blijft nodig ondanks de mooie dingen die we ook deze periode hebben gedaan. Voorzitter als laatste onze financiën. Daar was ik al mee begonnen zie ik. Ik heb het gehad over rade in verzet. Daar had ik nog een opmerking bij. We moeten zelf de koers vasthouden, om de kosten in de jeugdzorg te beheersen en het zal belangrijk worden welke keuzes een nieuw kabinet gaat maken. Als het gaat om corona steun zijn we overigens wel positief over het rijk. Dat is daadkrachtig en ruimhartig opgepakt, ook richting de gemeente. Voorzitter, onder financiën valt ook de hondenbelasting. Die heb ik al een aantal keren genoemd. Een belasting waar iedereen in deze raad wel zijn bedenkingen bij heeft. Maar gezien onze financiële situatie is het erg lastig gebleken om bij afschaffing een dekking te vinden waar een meerderheid zich in kan vinden. Verschillende oppositiepartijen in deze raad, zoals 100% Groningen waar wij in 2019 nog samen een motie mee hebben ingediend om de kwijtschelding te verruimen. Ze hebben zich ingezet voor de afschaffing ervan. Tevens heeft het actiecomité zich hier veelvuldig hard voor gemaakt.

Mijn fractie is blij dat we nu een oplossing hebben gevonden door de OZB om de fractie te verhogen. Voorzitter, tot slot valt ons op dat er een aantal opgaven voor de begroting zijn meegenomen die betrekking hebben op het niet realiseren van hervormingen binnen onze eigen organisatie. Mijn fractie begrijpt dat het vet inmiddels van de botten is en dat dit daar een uitvloeisel van is. Maar we vinden niet elke uitleg even duidelijk. Als voorbeeld het flexibele begroot en daar was 5miljoen voor begroot. We hebben de helft gerealiseerd door hogere inkomsten en voor de overige helft wordt aangegeven dat dit niet te realiseren is. Gaan we dan geen lucht in de begroting vinden daar wat deze hervorming voor bedoeld was? Graag een reactie van het college. 01:34:23

Voorzitter: Tot slot meneer dijk nog even met een vraag. 01:34:28

de heer Dijk: Dank u wel, Voorzitter. Ik geef een klein stukje terug. Want de heer Brandsema zei net: we moeten de kosten in de jeugdzorg beheersbaar maken of beteugelen. Ik weet niet meer hoe hij het precies zei. Volgens mij beheersbaar maken. Mijn vraag is hoe? 01:34:48

de heer Brandsema: Dat is een hele goeie vraag Voorzitter. Dat is wederom lastig, maar het is wel nodig. Als we kijken hoe dat stijgt, moeten we kijken hoe we die euro's goed kunnen besteden en juist aan die groep die het echt nodig heeft. Dat is ook niet makkelijk maar het moet wel. Gelukkig hebben we ook een heel ambtenarenapparaat met veel kennis en 29

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

kunnen daaromtrent die, waarschijnlijk zeg ik in alle eerlijkheid, veel beter weet hoe we dat precies zouden moeten doen. 01:35:14

de heer Brandsema: Voorzitter, nog even een laatste zin over die 5 miljoen flexibel begroten. Wat mijn fractie betreft, blijven we inzetten op het vinden van die lucht en daarmee deze taakstelling te dekken. Voorzitter, tot slot wenst mijn fractie het college en de ambtelijke organisaties wijsheid, sterkte, plezier en bovenal Gods zegen toe bij het opstellen van de begroting. Dank u wel. 01:35:41

Voorzitter: Dank u zeer, ik ga naar de Partij voor de Dieren. Mevrouw de Wrede aan u het woord. 01:36:50

mevrouw de Wrede: Dank u wel voorzitter. Het zijn verhitte tijden. In Canada was het vorige week een paar dagen lang bijna 50 graden Celsius. Het dorpje Litten 150 kilometer ten noordoosten van Vancouver werd voor 90 procent in de as gelegd door brand. Experts van de Wereldbank analyseren in het vorige week gepubliceerde rapport Economic Case for nature. Hoezeer velen economieën afhankelijk zijn van biodiversiteit en andere zogeheten ecosysteem diensten. Zoals voedselbestuiving en marine voedselbronnen. De bescherming van natuur en de instandhouding van haar diensten zijn onmisbaar voor economische groei. Aldus de Wereldbank Voorzitter. In het eerste rapport in zijn soort van de Wereldbank wordt voorspeld dat de wereldeconomie in 2030 ongeveer 2,7 biljoen dollar per jaar verliest als de huidige achteruitgang van natuurlijke bronnen niet wordt verhinderd. Sommigen die zich geroepen voelen om na te denken over oplossingen, doen het vaker op basis van dezelfde logica die het probleem veroorzaakt heeft. Zo kom je dan bij sommetjes die uitrekenen wat het verlies aan biodiversiteit voor de wereld gaat kosten in geld. Terwijl de tragiek van het verliezen van onze medewezens die er waren toen de mens mens werd, in relatie tot wie wij zijn geworden en willen zijn, moeilijk in woorden, laat staan in cijfers uit te drukken.

Om te redden wat er te redden valt, dienen wij onder andere deze motie in. De motie: maai mij niet. Die dienen wij in samen met GroenLinks, de ChristenUnie en de Stadspartij. Voorzitter, ik zei het al, het zijn verhitte tijden. Het zeearend jongen dat het in mei niet haalde, bleek overleden aan de vogelgriep. Minister Schouten heeft net de ophokplicht voor pluimvee ingetrokken, maar in Europa waren allerlei en in de afgelopen jaren steeds meer verschillende vogelgriepvirussen. We hebben ongeveer een jaar een vogelgriepepidemie waarbij het gaat om verschillende virussen die waarschijnlijk uit grote pluimveehouderijen in Rusland en Azië komen. Dieren eten is één van de hoofdoorzaken van zowel klimaatverandering. Het verlies van biodiversiteit en zo al nozem oftewel virussen was al eerder levensgevaarlijk en als ik er nog aan toekom dan zal ik u straks meenemen in een stukje familiegeschiedenis daarover. Maar eerst nog even een over die verhitte tijden. Waar we hier na de eerdere bestorming van het provinciehuis een volgende serie boerenprotesten kunnen verwachten, werd in Amerika het Capitool bezet. Waar ze daar een hek tegen de Mexicanen bouwen, bouwen ze hier iets verderop een hek tegen de wolven.

Terwijl in Amerika het Capitool bij the Black Lives Matter protesten tot de tanden toe bewapend was, heeft in Nederland nog geen kabinet excuses aangeboden voor dat eigen slavernijverleden. Excuses zijn ook moeilijk als je liever geen standpunt inneemt. Maar 30

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

beslissingen neem je altijd vanuit een bepaald waarde kader. Nederland wordt al langer geregeerd als een BV, gericht op groei en winst. In de ogen van de Partij voor de Dieren staat dergelijk cijfermatig beleid pas echt in de weg van je uitzicht! Er wordt al jaren bezuinigd op alles dat niet in het teken staat van economische groei of dat deze zoals milieuwetgeving zou kunnen belemmeren. Overheden willen als het bedrijven uitkomt ook best een oogje dichtknijpen maar een land dat kwetsbare waarden niet beschermd, waarin regels en wetten steeds meer dienen om bedrijven en winsten te beschermen in plaats van mensen. Laat staan dieren of natuur, verliest zijn grip op waar het echt om draait. Wat past binnen de regels kan en wat buiten de regels nog meer oplevert dat kan misschien ook wel heel goed. Daarom dienen wij de motie: Kijk nou eens goed in. Ik heb het geloof ik wel eens vaker gezegd: aan de kant van mijn moeder gaat de familie tot in de 7de generatie en misschien nog wel verder. Maar zo ver ben ik nog niet in het grote boek. Terug naar de boeren. Mijn pake zei rond 1955 geloof ik, Ik ga niet voor een bank werken. Tamelijk historische woorden die er helaas wel toe leidden dat de boerderij naar het schijnt voor veel te weinig geld werd verkocht. De boerenprotesten kwamen en komen niet helemaal vanzelf.

De agro-industrie die zich achter de boer schuilhoudt speelde hier een grote rol in. Het gaat om bedrijven die gebaat zijn bij de huidige landbouw, die gericht is op bulkproductie en die is ontstaan uit schaalvergroting. Het is een wonder en heel jammer bovendien dat de boeren niet eerder in opstand zijn gekomen. In ieder geval al vanaf het jaar 2000. Dat is dus voor het bestaan van de Partij van de Dieren, stoppen er per dag zo een vijf tot tien boerenbedrijven. Ze zijn ingeklemd tussen marktwerking, banken en een beleid dat inzet op die bulkproductie en die export. Goed voor de cijfers in ieder geval die laatste dingen: [] is dood, maar groei verafgoden we. De boerenstand ligt in de vuurlinie van zowel de energie als de eiwit transitie. Daar worden vele gevechten gevoerd en daarom wil de Partij voor de Dieren dat gesprek over de toekomst van de landbouw ook hier binnen de gemeenteraad voeren en dienen wij samen met de VVD - Het is een historisch moment, de motie "praten is goud" in. Verhitte tijden. Eén van die gevechten gaat over dierenwelzijn zowel in Europa met de "and the age" petitie, als in Nederland met de dieren door de Partij voor de Dieren geamendeerd is wetgeving op komst die huidige landbouwpraktijken met dieren behoorlijk aan banden wil leggen. De partij van de dieren is daar blij om.

Het waarden kader, de logica van waaruit wij de maatschappij hebben ingericht, komt voor een groot deel uit het verlichtingsdenken en waar toen op werd teruggegrepen. Filosofen als de kaarten Aristoteles stonden aan de basis van onze houding ten opzichte van het dier. De kaart zei: ik denk, dus ik besta en zette hiermee de ratio die de mens zou onderscheiden van het dier op een voetstuk. Al eerder had Aristoteles iets dergelijks gezegd. Alleen de mens kan redeneren, kan praten en was een rationeel subject. Vrouwen en slaven hoorden daar niet bij, bij die rationele subjecten. Laat dat duidelijk zijn, laat staan dieren. Het gevolg van dit denken was dat de wereld zijn bezieling verloor, zijn betovering. De wereld werd niet meer gezien als een samenhangend weefsel waarin alles van elkaar afhankelijk was en met elkaar in contact stond, maar als grondstof en werd gezien als gegeven aan de mensen om naar zijn inzicht in te richten, zoals nu nog steeds wordt gezegd in essays en opinies over corona. De tijd dat de mens dacht dat hij boven de natuur stond, is nu voorbij. We kunnen deze niet beheersen, zoals ook uit de klimaatverandering blijkt. Het onderscheid dat Aristoteles aanbracht tussen mens en niet menselijke dieren houdt niet langer stand. Steeds meer bewijs komt van het feit dat dieren wel degelijk talen hebben, en uitgebreide manieren om met elkaar te kunnen 31

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

communiceren. Zo zijn prairiehonden, een soort grondeekhoorns beestjes die op de vlakte in een hol leven. Ze hebben geen andere schuilplaatsen en ze vluchten nooit. Ze vluchten altijd weer in dat halletje. Het zijn dieren die heel gevoelig zijn voor roofdieren en daarom een heel complexe taal hebben ontwikkeld, waarin ze heel nauwkeurig kunnen aangeven wie er aankomt of het een mens, een hond of een bekende is. Zelfs voor kleuren schijnen ze woorden te hebben en of je een tas bij je hebt. Dolfijnen krijgen bij hun geboorte een naam waarmee ze zich later voorstellen in een nieuwe sociale groep. Maar ondertussen weten we ook dat dieren ook op heel andere manieren met elkaar praten. Zo kunnen hagedissen met hun voorpootjes heel veel verschillende boodschappen aan elkaar doorgeven, met beweging dus. Net al bijen, met hun bijendans. Octopussen doen dat door middel van het verwisselen van hun kleurenpalet. Waar mensen vroeger de intelligentie van dieren probeerden te onderzoeken, deden ze dat door ze te testen op menselijke vaardigheden. In plaats van te kijken hoe gorilla’s met elkaar praten, probeerden we ze mensen taal te leren, wat soms ook nog verbazingwekkend goed ging. Frans de Waal, beroemd primatoloog wijst er ook op dat het heel vreemd zou zijn als mensen niet veel dichter bij orang oetangs zouden staan, bijvoorbeeld dan dat muizen bij honden staan of wormen bij olifanten.

De indeling van de wereld in materie, planten, niet menselijke dieren en mensen is achterhaald. We hebben uniek, veel troep gemaakt dat is zeker. Maar het is niet zo dat alle gedragingen van niet menselijke dieren, die lijken op dat van mensen, plotseling instinct zouden zijn met dieren, terwijl ze bij ons, de mensen tekenen van intelligentie zijn. Zoals het verzorgen van jongen of zoals varkens die helpen bij de bevalling van andere varkens. Ook vanuit evolutionair perspectief zou het vreemd zijn te denken dat de evolutie bij de mensen opeens een enorme sprong zou hebben gemaakt. Tegenwoordig zit daar een draai in de dierenethiek. In plaats van de alleen te wijzen over hoe we met dieren zouden moeten omgaan, is er ook steeds meer oog voor het feit dat dieren ons ook zien. Kippen geven hun bazen een naam. Dieren willen zelf dingen, en we moeten proberen erachter te komen wat dat is, hun perspectief zoeken. Zo kun je in deze visie de antijachtbeweging beschouwen als mensen die dieren proberen te redden. Maar je kunt ook juist vanuit dat perspectief zeggen dat het gaat om mensen die iets doen voor een gemarginaliseerde rechteloze groep. Vrije dieren, traditioneel wilde dieren genaamd, zou je volgens sommigen moeten behandelen als inheemse volkeren die recht hebben op zelfbeschikking en hun eigen grond.

Met dit in het achterhoofd krijgen de woorden een misdaad tegen de natuur van de natuurorganisaties tegen de ontruiming van de natuur op de Suikerzijde een hele nieuwe lading. Het is de zoveelste gedwongen exodus. Dieren zouden in ieder geval nooit een middel moeten zijn. Ze zouden Recht moeten hebben op een eigen leven. Vandaar de motie: subsidieer vriendelijk. 01:47:08

Voorzitter: Mevrouw de Wrede kunt u tot afronding komen? 01:47:11

mevrouw de Wrede: Hoeveel heb ik nog Voorzitter? Niks meer. Dan bewaar ik de rest voor mijn tweede termijn. Dank u wel, Voorzitter. 01:47:19

Voorzitter: Dan komen we bij het CDA.

32

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR 01:47:23

de heer Bolle: We doen niet eerst een bakkie voorzitter? Dank u wel Voorzitter. Een aantal voorzieningen in de openbare ruimte is versleten en moet de komende jaren worden vervangen. En er moet groot onderhoud worden gepleegd. Het gaat dan bijvoorbeeld om bruggen, openbare verlichtingskabels, speeltoestellen verhardingen, bomen en hoeveel beschoeiingen. Het reguliere onderhoudsbudget is niet toereikend voor dekking van de kapitaallasten die met deze investeringen zijn gemoeid. Het reguliere onderhoudsbudget is niet toereikend voor dekking van de kapitaallasten die met deze investeringen zijn gemoeid. Bij de totstandkoming van de gebiedsteams in 2015 is voor de dekking van het gebiedsgericht werken 620 duizend euro vanuit het programma kwaliteit van de leefomgeving beheer en onderhoud overgegaan. Die middelen hebben vanaf het begin een dubbele labeling gekend. De bedoeling was om dat bedrag te blijven inzetten voor groot onderhoud van de openbare ruimte, om zo werk met werk te maken. In de praktijk worden de middelen aangewend voor projecten in de fysieke leefomgeving anders dan voor beheer en onderhoud. Het beheer en onderhoud van de leefomgeving komt hierdoor steeds meer in de knel. Van die 620 duizend euro is minimaal 400 duizend euro structureel vanaf 2022 nodig voor onderhoud.

Anders zullen we speelplekken moeten weghalen en kunnen we minder werkzaamheden ten behoeve van groenonderhoud, bomen en onderhoud van wegen uitvoeren. Anders zullen we speelplekken moeten weghalen en kunnen we minder werkzaamheden ten behoeve van groenonderhoud uit bomen en onderhoud van wegen uitvoeren. Structureel 2,3 miljoen te weinig op beheer en onderhoud. Dat is alleen nog maar om het vastgestelde lage borg niveau te halen met hier en daar een plusje. Dan hoor ik mensen in de coalitie denken: zie daar, dit is wat het tekort vanuit den Haag veroorzaakt. Die mogen zeker over de brug komen. Maar het is dezelfde gemeente die voor tientallen miljoenen binnen stadsplannen maakt en die daarbovenop nog fors extra wil investeren, in een diepering visie, die haar hand er niet voor omdraait om voor 19 miljoen het stadhuis te verbouwen. Om Dudok voor enkele miljoenen aan te pakken, een nieuw cultuurcluster te realiseren, een nieuwbouw voor vrijdag, een evenemententerrein, iedereen in dienst van de gemeente. Gelukkig hebben we de schaapskudde nog. Het draait in politiek om keuzes en als je een meerderheid hebt, dan kun je die keuzes ook maken. En dit zijn daar de uitkomsten van het groene, gezonde en gelukkige Groningen. Het absolute minimum dat je van een gemeente mag verwachten. Dat hebben we niet eens in onze begroting staan. 01:50:44

Voorzitter: Meneer Bushoff aan u het woord. 01:50:47

de heer Bushoff: Voorzitter, dan toch weer twee dingen. In de eerste plaats: het zijn inderdaad politieke keuzes om hierin te investeren en volgens mij is het ook goed dat we daar voor een deel in investeren. Omdat dat onze stad, onze gemeente aantrekkelijk en mooi maakt. We zouden het niet doen. Maar mijn punt zit erin dat de heer Bolle zegt je kijkt naar Den Haag, maar je kijkt eigenlijk onterecht naar Den Haag. Want het geld voor die dingen waar je het tekort op komt, dat had je zelf best wel bij kunnen klussen. Dat is niet zo. Want als wij kijken naar Den Haag dan zien we dat we tekorten hebben in het zorg domein. Van zo een tientallen miljoenen euro's. Daar zit het tekort, op de bijstand. En doordat we dat

33

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

tekort in die domeinen hebben. Kunnen we in die andere domeinen niks extra doen. Dat is toch het probleem? 01:51:33

de heer Bolle: Nee Voorzitter want dan had ik dat betoog wel gehouden. Ik heb hier zojuist mijn eigen betoog gehouden. Het probleem is dat er en te weinig geld uit den Haag krijgen. Dat is zeker een probleem, maar een even groot probleem en eigenlijk nog een groter probleem, is dat het de gemeente en de coalitie niet lukt om in de spiegel te kijken en dus wel dat geld daaraan uit te geven. Het absolute minimum wat je van de gemeente mag verwachten is gewoon een beetje netjes de straat er bijhouden. Daar kiest de coalitie voor om dat niet mee te nemen. Dan mag je volgens mij echt wel eens achter de oren krabben en in de spiegel gaan kijken. 01:52:09

de heer Bushoff: Voorzitter, ten eerste is dat gewoon natuurlijk niet waar. In de eerste plaats investeren we daar ook in, trekken we daar ook geld voor uit en zien we dus ook dat gelukkig in Groningen de wijken en buurten het best goed bij liggen. Dat is in de eerste plaats zo. In de tweede plaats is het natuurlijk wel zo dat we tientallen miljoenen tekortkomen op die sociale domeinen. En als we dat geld wel hadden, hadden we al die wensen van 2,3 miljoen die u net had opgenoemd bijna kunnen inwilligen. 01:52:32

de heer Bolle: Klinkklare onzin, Voorzitter. 01:52:33

Voorzitter: Wacht mevrouw Wijnja had hetzelfde punt, dan kunnen jullie dat samendoen voor dat u klinkklare onzin zegt. 01:52:41

mevrouw Wijnja: Zo ben ik toch helemaal niet Voorzitter. Ik zit te luisteren naar het verhaal van de heer Bolle en dat verbaast me toch ook wel een beetje. Want natuurlijk is het zo dat je keuzes maakt. Maar ik ken het CDA ook als een partij die zegt: als het op klimaatverandering aankomt en specifiek op hittestress dat dat één van de dingen is waar we als gemeente fors moeten investeren. Als ik dan naar de binnenstad plannen kijk naar de diepenring naar heel veel dingen die in wijken gebeuren, dan is dat toch een keuze waarvan je als CDA, als je die doelstelling hebt, als je zegt daar moeten we fors in investeren, want het gaat ontzettende consequenties hebben voor onze inwoners op de lange termijn. Dan is dat toch gewoon een hele goeie investering. 01:53:22

de heer Dijk: Ik zal eerst proberen de heer Bushoff te beantwoorden. Het is natuurlijk niet zo dat als wij genoeg geld krijgen uit den Haag dat we dan precies die dingen gaan doen die nu als knelpunten staan. Wat de heer Bushoff dan gaat doen, is al dat geld wat die uit den Haag krijgt direct weer uitgeven. We hebben nu 30 basis banen, maar we hebben 10duizend bijstandsgerechtigden. Dan moeten we die tientallen miljoenen hebben. We hebben dat zeker nodig om dat zo aan de dijk te laten zetten. Dus ik ben bang als we dat geld van den Haag krijgen, dat de heer Bushoff en Kornuiten niet weten hoe snel ze dat weer uitgegeven krijgen. Maar nog steeds, want dat zegt de heer Bushoff, dat het er zo mooi bij ligt. Ik weet niet in welke wijken de heer Bushoff komt. Maar ik kom in veel wijken, er staan fietsen, het 34

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR

lijkt wel een jungle, het onkruid staat zo hoog, maar dat is echt geen mooie biodiversiteit. Het is gewoon een zooitje. Die klimaatplannen zijn zeker goede plannen. We hebben ook met een heleboel plannen ingestemd die daaraan bij gaan dragen. Het absoluut minimum wat je mag verwachten van de gemeente dat dat netjes bij ligt en het is gewoon niet zo en het is al jaren niet zo en dan kun je niet alleen maar zeggen: dat komt door den Haag. Nee dat komt gewoon doordat een coalitie ervoor kiest om het aan andere dingen uit te geven. Dat mag, maar ga ervoor staan. Ga niet doen alsof het hier allemaal fantastisch gaat. En dat de schuld van de dingen die niet goed gaan, dat dat aan den haag ligt. 01:54:59

de heer Dijk: Mevrouw Wijnja aan u het woord. 01:55:03

mevrouw Wijnja: Dank u wel. Volgens mij is dat ook helemaal niet wat iemand zegt. Hé, want ik hoor alleen maar de coalitiepartij zeggen dat het klopt. Het zijn politieke keuzes waar je geld aan uitgeeft want wij hebben een hele grote opgave in deze gemeente. Het ging eerder al over de tweedeling, het ging over armoede. Daar moeten we fors in investeren en het is natuurlijk wel zo dat als dat geld uit den Haag zou komen, zoals het hier behoort te zijn, dan kunnen we meer vaart maken in het oplossen van die problemen. Dus dat gaat niet om een beetje geld uitgeven, om geld uit te geven. Dat gaat omdat we hier voor een forse opgave zijn en dat we daarin moeten en willen investeren. Dus ja, dat is gewoon een politieke keuze. Volgens mij hoor ik hier niemand zeggen dat ze daar niet voor staan. 01:55:46

de heer Dijk: Ja, Voorzitter, maar wat ik wel hoor is eigenlijk alles wat wij doen. Dat gaat hartstikke goed en we het misschien nog wel iets beter willen doen, maar dat kunnen we eigenlijk alleen maar doen als den Haag mee betaalt. 01:55:57

de heer Bolle: Daar zit toch nul zelfreflectie in. Er zit toch niet in van als wij zelf een andere keuze maken, dan kunnen we misschien dit beter doen en het andere niet. Het is. Wij doen het eigenlijk goed, het had nog beter gekund, maar dat kan alleen maar als den Haag over de brug komt. Volgens mij is dat gewoon niet waar. 01:56:13

mevrouw Wijnja: Nee, maar volgens mij hebben we allemaal een andere interpretatie van wat zelfreflectie is, want wij hebben gewoon in het coalitieakkoord afgesproken hoe de prioritering ligt en waar wij op gaan investeren en dat doen we. Wat mij betreft zouden we op een aantal dingen nog sneller gaan, en meer doen. Maar de realiteit is ook dat de financiële situatie dat gewoon afremt. Dan is nog steeds de vraag als dat geld er wel was, of wij dan dezelfde keus zouden maken als het CDA en investeren in het beheer, omdat wij dat anders beoordelen dan het CDA. Maar volgens mij is die zelfreflectie er wel degelijk, maar komen gewoon onderaan de streep op een andere keuze uit. 01:56:51

de heer Dijk: Plus dat de fractie van GroenLinks dan zegt: wij hebben sowieso al een ander beeld van de huidige situatie. Het ligt er eigenlijk wel goed bij, dus daar hoeven we sowieso niet in te investeren. Dan kom je inderdaad op het debat wat we nu hebben.

35

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR 01:57:06

Voorzitter: De heer Bushoff aan u het woord. 01:57:10

de heer Bushoff: Het mooie in debat is natuurlijk dat je elkaar ook af en toe wel een punt kan geven en zeggen dat de ander gelijk heeft en dat hadden de heer Bolle wel toen hij zei als er meer geld uit den Haag komt, ik dat voor weer ergens aan zou hebben uitgegeven. Aan basisbanen en noem maar op. Dus het klopt dat we andere politieke keuzes zouden maken. Dat is waar. Maar tegelijkertijd is het dan toch ook waar dat als er meer geld is we het inderdaad zouden doen op die punten waarvan u nu zegt daar is te weinig geld. Volgens mij is het dan allebei waar. Maar Voorzitter, niets vuist er toch op dat de prioriteiten van deze coalitie op die punten liggen. Niets wijst erop, dat ligt op die andere punten. Dat zijn ook hele belangrijke dingen, dat zal ik niet ontkennen, maar hiervan zit helemaal geen prioriteit op. Vandaar dat ik op deze manier mijn betoog ben begonnen. 01:57:58

Voorzitter: Meneer Dijk aan u het woord. 01:58:00

de heer Dijk: Voorzitter, het punt van meer investeren in beheer en onderhoud. Dat doet het CDA terecht al jaren. U noemt net een aantal bedragen en u noemt ook een aantal enorme projecten: Binnenstad, de cultuurcluster. Stadhuis noemde die volgens mij allemaal miljoenenprojecten. Zou het CDA dat geld uitgeven aan beheer en onderhoud? Ik neem aan dat u dat gaat doen, maar daar ben ik eigenlijk ook wel nieuwsgierig of er dan geld voor CDA is voor de sociaaleconomische agenda waar mijn bijdrage over ging. 01:58:37

de heer Bolle: Ik denk dat dat één van de juiste prioriteiten van deze coalitie is, eigenlijk van de hele gemeenteraad breed dat we het armoedeprobleem aan moeten pakken en dat doen we met zoveel mogelijk werk. Dus wie weet is dat sociaaleconomische plan waar de heer Dijk ben, zou je net zien en voorzitter, daar ben ik in een keer met misschien eens met de heer dijk [onhoorbaar]. Dan ben ik het een keer eens met de heer Dijk en dan valt hij uit. Voorzienigheid zullen we het maar noemen. We hadden het over keuzes. Het dagblad stond de afgelopen weken vol over verhalen van overlast, overlast in de Schildersbuurt, Noorderplantsoen, Stadsstrand en noem maar op. Ook vandaag weer een bericht vanuit de gemeente dat er weer noodopvang moet komen voor de instroom van studenten, en dat kan wat ons betreft niet op deze manier doorgaan. We zijn een fantastische studentenstad maar als we niks doen, dan gaat die balans zoekraken. Dan kan je er zoals een onderwijsinstellingen deden in de krant kan je voor kiezen om je te verschuilen achter je maatschappelijke taak. Maar werven van studenten betekent de lusten voor de rug en de Hanze en de lasten voor de gemeente en onze inwoners. En het is wat ons betreft de hoogste tijd dat we gaan werken. 01:59:59

De heer Dijk: ...werken aan een gezamenlijke visie, met die instellingen, met studentenorganisaties, hoe we Groningen bruisend houden, maar ook in balans. Want de tijd van wegkijken is voorbij wat ons betreft.

36

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR 02:00:11

Voorzitter: Meneer Dijk. 02:00:13

De heer Dijk: Ja, Voorzitter, echt een fantastische motie die u heeft geschreven. Die kan echt de volle steun van mijn partij krijgen. Wordt het ook niet eens een keer tijd om een maximum te zetten op het aantal studenten in Groningen? 02:00:26

Wethouder: Ja, Voorzitter, ik denk dat we een visie moeten maken waarin we gaan kijken: hoeveel huisvesting hebben we? Hoeveel gaat er nog bijkomen? Wat is de geplande instroom van studenten? Hoe zien we de trend hierheen komen? Hoeveel van die studenten willen ook daadwerkelijk hier wonen? Hoeveel willen misschien buiten de gemeentegrenzen wonen? Maar we moeten een plan maken, want we kunnen niet zeggen: kom allemaal maar in Groningen studeren, zonder dat wij daar de goede faciliteiten voor kunnen bieden, ook als gemeente. Ja, als we dat niet doen, ja, dan zijn we straks niet meer die bruisende stad. Want nu zitten we nog op het punt waarin de mensen blij zijn dat ze in een studentenstad wonen, omdat het zo lekker jong is en zo gezellig. Maar dat gaat echt niet lang meer duren en dan gaat dat de verkeerde kant op. 02:01:12

Voorzitter: De heer Bosch. 02:01:15

De heer Bosch: Ja, Voorzitter, ik kan best wat begrip tonen voor de motie die wij ook hebben gezien en het is ook zeker het probleem in de gemeente Groningen op sommige aspecten dat er studenten en andere mensen zijn die heel erg veel overlast veroorzaken. Nou zijn er een paar aspecten hieraan - uiteraard, en daar hebben we vorige week ook discussie over gevoerd - dat er al anderhalf jaar lang de kroeg gedicht zijn gegaan. Dat geeft natuurlijk wel wat ander licht op de zaak. Wat ik graag zou willen vragen over de stop op studenten, of in ieder geval dat, dat wordt niet gesuggereerd, maar daar wordt wel naar gevraagd, bijvoorbeeld ook door de SP... Het systeem wat de universiteit heeft wat betreft geld, is dat zij moeten blijven groeien, anders krimpt hun budget. Heeft u ook wat begrip voor de onderwijsinstellingen dat zij ook een beetje klem zitten en daardoor inderdaad onze stad met steeds meer studenten laten komen? 02:02:12

Wethouder: Nee, zeker. En ik ben ook blij met het begrip van de heer Bosch voor die motie. Maar dat is denk ik juist het doel ook van die motie, dat we in gesprek gaan en dat we toch gezamenlijk die visie gegaan neerleggen. En misschien is dat een onderdeel daarvan, dat dat systeem anders moet. Want als het systeem maar gericht is op groei, zeg ik even tegen mevrouw De Wrede, dat kunnen we op een gegeven moment niet meer aan, of in ieder geval niet ongebreideld. We kunnen misschien wel blijven groeien, maar dan moet het misschien iets langzamer zijn. Het gaat niet om een stop op studenten, maar hoe we ervoor zorgen dat iedereen, ook studenten, hier fijn kunnen blijven wonen. 02:02:47

Wethouder: Mevrouw De Wrede

37

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 JULI 2021 15.00 UUR 02:02:55

Mevrouw de Wrede: Heel ingewikkeld allemaal, die techniek. Ja, de heer Bosch, die stipte dat al even aan. De universiteiten zijn afhankelijk van steeds meer studenten om een beetje rond te kunnen komen. En dat financieringsmodel is dus ook de oorzaak van het feit dat nou ja, heel veel mensen in deze stad 's nachts niet meer kunnen slapen. Wij hebben alle begrip voor die problematiek en voor uw standpunten in deze, maar gaat uw partij dan ook proberen in Den Haag iets te doen aan dat financieringsmodel? 02:03:30

Wethouder: U vraagt, neem ik aan, aan mij, of we ons standpunt in Den Haag kenbaar maken op basis van die visie en als er iets moet veranderen aan het financieringsmodel om die visie te bewerkstelligen, of wij dat dan gaan doen. Ja, dat gaan wij dan zeker doen, want anders heeft deze vraag en deze motie helemaal geen zin, want wij hebben daar... Als de uitkomst echt is dat dat de kern van het probleem is, dan moeten we daar iets aan doen, denk ik. Goed Voorzitter, ik had gedacht dat ik iets sneller klaar was en dat had ik u niet zo lang had hoeven vermoeien met mijn verhaal. Want net zoals het College ongeveer elk jaar hetzelfde zegt, doe ik dat ook. Ik dacht dat ik nog heel veel spreektijd over zou hebben, maar dat heb ik niet. Alsnog kies ik ervoor om hierbij te laten. 02:04:13

Voorzitter: Dank u zeer, maar het gaat uiteindelijk om de kwaliteit, hè? Ja. Ik ga naar 100% Groningen. Dat is mevrouw Menger. 02:04:30

Mevrouw Menger: Ja, dank u wel, Voorzitter. Voorzitter, ik kan en wil niet anders dan mijn woordvoering te beginnen met mijn oprechte dank uit te spreken richting de coalitiepartijen die zich eindelijk hebben gevoegd naar de overtuiging en wens van de oppositie. Klaar met dat gedrocht van een hondenbelasting. Het is voor ons allemaal een zoektocht geweest naar de beste oplossing. En aan het begin van deze raadsperiode stonden we er allemaal gemengd in. Sommigen waren in de veronderstelling dat de hondenbelasting volledig terecht was, en anderen vonden dat er koste wat kost iets tegenover moest staan om het te dekken. Inwoners zoals de Actiegroep Hondenbelasting Weg Ermee, hebben samen met ons allemaal ervoor gezorgd dat het probleem niet vergeten zou worden. Michel Mooiman, de oprichter, heeft het helaas niet meer mee mogen maken, maar we maken nu eindelijk een belangrijke stap naar een eerlijke belasting. Wat iedereen er ook voor zegt, het is een prachtig gebaar, dat iets dat zo gevoelig ligt als gemeentelijke lasten - zowel vanuit de coalitie als de oppositie - gesteund wordt en dat we daar samen de verantwoordelijkheid voor nemen. Laten we hopen dat dat nog vaak mag gebeuren. Ik kan hier mijn halve woordvoering aan gewijden, maar laat ik dat niet doen. Kort en krachtig, dank je wel dat u hetzelfde wilt als ons.