07-05-2025, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

Raadsvergadering.....................................................................................................................2 1. Opening en mededelingen................................................................................................2 2. Vaststellen agenda............................................................................................................3 3. Benoemingen....................................................................................................................3 Installatie van Wieke van Heteren als raadslid voor Student&Stad..............................3 Benoeming van Siem Groenenboom als woordvoerder voor Student&Stad................3 4. Initiatiefvoorstellen...........................................................................................................4 a. Initiatiefvoorstel Geef de natuur een stem – Rechten voor de Natuur.........................4 5. Conformstukken..............................................................................................................10 a. Voorlopig ontwerp Hunzeboordpark..........................................................................11 b. Benoeming leden raad van toezicht Stichting Baasis 2025.........................................11 c. Kempkensberg fase 2 - Beeldkwaliteitsplan................................................................11 d.

Kredietaanvraag maatregelen verkeersveiligheid 2025..............................................11 e. Kredietaanvraag ondervloer Stadsschouwburg..........................................................11 f. Nacalculatie vervanging 3 velden en veldverlichting sportpark Esserberg VIP 2023....11 g. Aardbevingsschade sportaccommodaties...................................................................11 h. Tarieven logiesbelasting 2026.....................................................................................11 i. Opheffen geheimhouding locatiestudies Holland Casino.............................................11 j. Nota Bewonersorganisaties en -initiatieven Samen werken aan ideeën.....................11 6. Bespreekstukken.............................................................................................................12 a. Kadernota verbonden partijen 2025...........................................................................12 A01: Raadsrapporteurs bij verbonden partijen...........................................................12 A02: Meerjarig kaderstellend gesprek........................................................................12 b.

Beleidskader participatie 2025 en Participatieverordening gemeente Groningen 2025 ........................................................................................................................................22 A04: Begrijpelijke taal.................................................................................................22 A05: Ondervertegenwoordigde groepen....................................................................22 A06: Artikel 5. Jongerenparticipatie............................................................................22 A07: Duidelijk Inwonersinitiatieven............................................................................22 M06: Evaluatie en monitoring Participatieverordening..............................................22 M09: Generatietoets voor nieuw beleid.....................................................................22 c. Huisvestingsverordening 2025....................................................................................44 A03: Eerst waarschuwen voor beboeten....................................................................44 A08: 100% zekerheid voor Regenbooggezinnen.........................................................44 1

M05: ONS Studentenhuis (Straatquota omzettingsvergunningen).............................44 d. Ontwikkelagenda MIRT-onderzoek gebiedsgerichte ontsluiting Westflank................62 M01: GO WEST............................................................................................................62 M02: Aanpak fijnstof en geluidsoverlast Westflank....................................................62 M04: Verdubbeling N355............................................................................................62 7. Motie bij collegebrief......................................................................................................73 Motie n.a.v. Hoofdlijnen Omgevingsprogramma Warmte (Wensen en Bedenkingen) ....................................................................................................................................73 M08: CV van jou CV van mij........................................................................................73 8. Motie vreemd aan de orde van de dag...........................................................................77 M03: 100 is 100 ook in Helpman-Noord.....................................................................77 M07: Geworteld in Groningen....................................................................................82 9.

Sluiting............................................................................................................................84

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 7 MEI 2025 16.30 UUR Voorzitter: M. van ’t Veld (brugemeester) Namens de raad: J. van Hoorn (GroenLinks), F. Folkerts (GroenLinks), E. Hillekens (GroenLinks), J. Jones (GroenLinks), B. Leemhuis (GroenLinks), S. Middelhuis (GroenLinks), C. Nieuwenhout (GroenLinks), P. Swart (GroenLinks), T. van de Vendel (GroenLinks), J. van Veen (PvdA), I. Huitema (PvdA), R. Gierkink (PvdA), R. Pestman (PvdA), J. Scoop (PvdA), R. Tjepkema (PvdA), J. Lo-A-Njoe (D66), M. Gietema (D66), M. Martinez Doubiani (D66), A. Poelstra-Bos (D66), T. Rustebiel (D66), J. Bosma (PvdD), B. Hekkema (PvdD), W. Pechler (PvdD), T. van Zoelen (PvdD), H. Moerkerk (Stadspartij 100%), H. de Waard (SP), D. Brandenbarg (SP), J. Huisman (SP), F. Mertens (SP), I. Jacobs-Setz (VVD), E. Akkerman (VVD), R. Heiner (VVD), O. van Schagen (Student&Stad), P. Vermerris (Student&Stad), W. van Heteren (Student&Stad), P. Rebergen (ChristenUnie), L. Dwarshuis (ChristenUnie), J. de Haan (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN), K. Blauw (PVV), R. Staijen (Groep Staijen) Namens het college: M. Wijnja (wethouder), C. Bloemhoff (wethouder), K. de Wrede (wethouder), E. Eikenaar (wethouder), I. Jongman (wethouder), P. Broeksma (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder), M. Molema (wethouder) Namens de griffie: J. Spier

Raadsvergadering 1. Opening en mededelingen 00:14:34

Voorzitter: Welkom allemaal bij deze raadsvergadering. Natuurlijk de raadsleden, de mensen die aanwezig zijn en de mensen die met ons meekijken of luisteren. Een speciaal welkom aan de cursisten van de cursus Politiek Actief. Het is een hele grote groep. We hebben elkaar net even gesproken. Ik zei, ik hoop dat jullie het een interessante vergadering vinden en veel plezier. Ook een speciaal welkom aan een oud-collega van mij, wethouder en griffier Jelle Hekman, die vanavond een kijkje in de raad van Groningen wilde nemen. 2

00:15:08

Voorzitter: Ik doe de berichten van verhindering. De heer Hilboesen is afwezig, mevrouw Menger is afwezig en mevrouw Armut is afwezig. 00:15:18

Voorzitter: We gaan beginnen met deze vergadering, maar helaas moet ik eerst een bericht van overlijden doen. Ik wil u allen vragen om even te gaan staan. 00:15:37

Voorzitter: Op 28 maart jongstleden is helaas op 69-jarige leeftijd mevrouw Christine van Dijk overleden. Christine van Dijk heeft tien jaar lang vrijwilligerswerk gedaan voor de hulpdienst van de SP Groningen, was drie jaar lang afdelingsbestuurslid voor de SP in Groningen en tussen 2013 en 2016 lid van de raad van Groningen. Wij wensen haar familie heel veel sterkte toe bij het verdriet en hopen dat de mooie herinneringen hun kracht mogen geven. Ik wil voorstellen dat we een minuutje stil zijn voor haar.

2. Vaststellen agenda 00:16:48

Voorzitter: Het is altijd een rare overgang om na zo een mededeling naar het vaststellen van de agenda te gaan, maar het is zo. Kunnen we de agenda vaststellen, zoals die voorligt?

3. Benoemingen -

Installatie van Wieke van Heteren als raadslid voor Student&Stad

-

Benoeming van Siem Groenenboom als woordvoerder voor Student&Stad

00:17:02

Voorzitter: Dan beginnen we met twee benoemingen. Dat is altijd leuk. De installatie van mevrouw Van Heteren als raadslid voor Student en Stad en de benoeming van Siem Groenenboom als fractiewoordvoerder, ook voor Student en Stad. Mag ik hun vragen om naar voren te komen? 00:17:33

Voorzitter: Inderdaad, wij gaan weer staan. Nu, dat ging allemaal automatisch. Ik zeg gewoon Wieke en Siem. Is dat goed? Dat is wel zo gezellig. Wieke, ik begrijp dat jij de eed gaat afleggen en Siem de belofte. Ik begin met jou met de eed. 00:17:57

Voorzitter: Ik zweer dat ik om als lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen. Je mag mij nazeggen: zo waarlijk helpe mij God almachtig. 00:18:37

Voorzitter: Dank je wel. 00:18:39

Voorzitter: Dan Siem de belofte. Ik verklaar dat ik om tot fractiewoordvoerder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk 3

voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractiewoordvoerder naar eer en geweten zal vervullen. Jij mag me nazeggen: dat verklaar en beloof ik. 00:19:19

Voorzitter: Van harte gefeliciteerd allebei! Ik wens jullie heel veel succes en vooral ook veel plezier in deze raad. 00:20:09

Voorzitter: We hadden nog iets met de commissie van geloofsbrieven, maar het is voor elkaar. Dank aan de commissie. 00:20:27

Voorzitter: Niemand piepte, maar toch dank voor jullie belangrijke werk.

4. Initiatiefvoorstellen a. Initiatiefvoorstel Geef de natuur een stem – Rechten voor de Natuur 00:20:40

Voorzitter: We beginnen nu met het initiatiefvoorstel: Geef de natuur een stem Rechten voor de Natuur. Normaal gesproken begonnen we niet met een korte introductie van het voorstel, omdat dit al is besproken in de sessie. Voor de publieke tribune is het dan echter een bijzonder begin, dus hebben we net in het presidium afgesproken dat door indiener mevrouw Poelstra toch een korte introductie wordt gedaan. 00:21:44

Mevrouw Poelstra-Bos (D66) : Ik neem toch maar de gelegenheid om hier te gaan staan om u na te laten denken over toekomstige generaties. Later vandaag gaan we het nog hebben over de generatietoets. Ook voor de natuur is het natuurlijk belangrijk om daaraan te blijven denken. We geven de natuur een stem en denken daarmee aan de toekomstige generaties, bewoners van onze aarde. Het is van belang voor de aarde, maar ook voor de jongeren onder ons en de mensen die nog veel langer op deze planeet moeten wonen. Rechten voor de natuur... 00:22:18

Mevrouw Poelstra-Bos (D66) : Het is belangrijk om te benoemen, als mensen zeggen dit zou niet nodig moeten zijn, dan hebben ze daar volledig gelijk in. Dat is zo, maar toch blijkt het helaas nodig dat we ons inzetten om de natuur rechten te geven, ook al zou de natuur die inherent aan zichzelf moeten hebben. Inheemse bevolkingen, dat hebben we gezien in de beeldvormende sessie, die leven in eenheid met de natuur, hebben aangetoond dat bijvoorbeeld in Nieuw-Zeeland een rivier rechten nodig had om haar beter te beschermen. Ondanks dat mensen daar al heel goed in eenheid met de natuur leven, bleek als je deze specifieke rivier rechten geeft, dat je beter in staat bent om haar belangen ook mee te wegen al meteen aan het begin. Als je met een ontwikkeling aan de slag gaat, als je gaat kijken naar is er bijvoorbeeld een brug over deze rivier nodig, dat je meteen de rivier zelf aan tafel zet.

4

00:23:13

Mevrouw Poelstra-Bos (D66) : Dat zouden we ook voor een gebied hier in Groningen moeten doen, want de biodiversiteit staat ook in onze gemeente onder druk. Als we daar echt werk van willen maken, dan moeten we nog een stapje erbij doen. De natuur verdient het om te worden verdedigd, maar eigenlijk moet ze zichzelf kunnen verdedigen. Zij heeft haar eigen rechten en daar moet ze voor op kunnen komen. Dat doen we al voor bijvoorbeeld bedrijven en stichtingen, maar dat moet ook voor de natuur. Als de natuur zelf namelijk een stem had gehad, dan had ze al om hulp gevraagd en zich kunnen verdedigen. Ze zou de mensen hebben gevraagd om de schadelijke invloed te stoppen en te werken aan het herstel. Dat moeten wij op deze manier voor haar gaan doen door bijvoorbeeld een voogd aan tafel te zetten of op een andere manier de natuur een stem te geven. Daar zijn verschillende mogelijkheden voor. Met dit initiatiefvoorstel vragen we om daar met de bewoners over in gesprek te gaan. We willen in een eerste fase kijken naar de juridische mogelijkheden. In de tweede fase willen we kijken naar de ideeën van inwoners hierover als we het juridische kader kennen en welke plek in Groningen een betere stem aan tafel verdient. 00:24:34

Voorzitter: Dank u wel. Het initiatiefvoorstel is ingediend door D66, Partij voor de Dieren, GroenLinks, Partij voor het Noorden en Student en Stad. Nu mogen er reacties vanuit de raad komen van de niet-indiende fracties. Zijn er vragen of reacties? ChristenUnie. 00:24:56

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. Tijdens de meningsvormende sessie liet onze fractie enige twijfel blijken bij dit initiatiefvoorstel. Niet bij de inhoud en het doel van het voorstel, want als ChristenUnie vinden we dat we een grote verantwoordelijkheid hebben gekregen om de schepping te gebruiken, te bewaren en te onderhouden als goede rentmeesters. In dit voorstel wordt gezocht naar mogelijkheden om die schepping, de natuur, te beschermen. Dat is mooi, want er is verandering nodig in onze manier van denken en doen en in de manier waarop we produceren, consumeren en met de natuur omgaan. Wij vragen ons wel af of dit het juiste middel is. 00:25:32

De heer Rebergen (ChristenUnie): Als we het preadvies van het college volgen, dan stelt u een eerste stap voor in het inventariseren en analyseren om te kijken of dit wat oplevert en of het niet veel haken en ogen heeft en daarna terug te komen bij de raad. Dat lezen we nog niet terug in het gewijzigde initiatiefvoorstel. Dat gaat in de besluitpunten bijvoorbeeld nog direct door met het aanwijzen van een gebied en het aangaan van een dialoog. De vraag aan de indieners is of zij de faseverdeling van het college kunnen volgen en of ze tussentijds terugkomen bij de raad. Tot zover. 00:26:09

Mevrouw Poelstra-Bos (D66) : Dank u wel voor de vraag. Ik denk inderdaad dat het belangrijk is om het gesprek daarover te blijven aangaan, maar we willen niet te veel tijd verliezen. We willen heel graag dit jaar ermee verder. Het is sowieso erg belangrijk om het gesprek met inwoners en bijvoorbeeld kennisinstellingen aan te 5

gaan naast het juridische kader. Als het college het belangrijk vindt om het eerst terugkoppeling te geven aan de raad, dan is dat natuurlijk altijd mogelijk. 00:26:37

Voorzitter: Dan de VVD. Wacht, nog een reactie van ChristenUnie. Ik maak dat af en dan kom ik bij u. ChristenUnie. 00:26:46

De heer Rebergen (ChristenUnie): Ik denk dat het op zich helder was, maar in de besluitpunten staat ook bijvoorbeeld dat we gaan onderzoeken of een gebied gaan aanwijzen. Volgens mij kunnen we dat besluit pas nemen als we die eerste fase hebben gedaan, dus vandaar mijn vraag. 00:27:02

Voorzitter: Een korte reactie van mevrouw Poelstra. 00:27:04

Mevrouw Poelstra-Bos (D66) : Dank u wel, Voorzitter. Ik denk niet dat de eerste fase echt nodig is en dat je de tweede fase al kunt doen, inclusief het gesprek met de inwoners en de kennisinstellingen, omdat zij daar misschien meer over kunnen weten. Ik denk dat het elkaar versterkt. 00:27:20

Voorzitter: Dan de VVD. 00:27:22

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Mijn fractie is geen voorstander van dit voorstel. Dat hebben we in de meningsvormende sessie ook duidelijk gemaakt. Wij zien het niet als een initiatiefvoorstel, maar als een motie, want het college wordt gevraagd om een onderzoek te doen. Ik zal uitgebreid ingaan op waarom wij het een onverstandige keuze vinden. Laat helder zijn, dat ik me volledig aansluit bij de woorden van de ChristenUnie: de natuur is het beschermen waard, voor nu en in de toekomst, voor onze generatie en de generaties na ons. Dat is geen punt van discussie. Echter, de natuur een stem geven, is natuurlijk een farce. We geven de natuur geen stem. Zoals ik vorige keer ook heb gezegd, ik heb met een boom gepraat, maar die zegt niet zoveel terug. We wijzen nog steeds mensen aan die de stem van de natuur gaan vertolken en dat doen we nu ook al. 00:28:06

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Als wij bijvoorbeeld kijken naar het prachtige landelijk gebied in Haren. De prachtige Onneresch wordt beschermd door de Stichting Landelijk Gebied. Als die hier in de raad opkomt voor een verkeerde keuze die er is gemaakt, was dat niet anders geweest als het rechtspersoonlijkheid had gekregen. Wat ons betreft, is het niet nodig. We tuigen een gigantische moloch op, we wijzen natuurgebieden aan en geven ze rechtspersoonlijkheid. We gaan volgende zoeken. Dat is enorm veel werk, terwijl de natuur nu al beschermd kan worden door alle belangenorganisaties die hier zijn en aan ons is de keuze wat we ermee doen. Die keuze is er ook als er een voogd is. Toen de mensen van Stichting Landelijk Gebied Haren vertelden wat we moesten doen, sloeg de meerderheid van de raad het in de wind. Dat is precies wat er gebeurd is. Daarnaast vinden wij het oprecht een geldverslindend traject. Wij zouden liever dit geld aan onze kwetsbare kinderen in de 6

jeugdzorg geven dan een voogd aanwijzen en rechtspersoonlijkheid aan natuurgebieden geven. 00:29:08

Voorzitter: Ik kijk of er nog andere reacties zijn. SP. 00:29:12

De heer Brandenbarg (SP): Dank, Voorzitter. Mijn fractie zei het ook al tijdens de commissie, dit is best een goed bedoeld voorstel. Prima, geef de natuur een stem, geef haar rechten en geef haar vertegenwoordigers. Echter, zolang we te kampen hebben met een economisch systeem waarin winst bovenaan blijft staan, blijft natuur decor, grondstof of recreatiegebied. Iets om uit te bouwen, op te bouwen, uit te buiten of uit te baten. Dat is geen toeval. Dat komt door dit economische systeem dat alles probeert te vermarkten. Het moge duidelijk zijn dat dit voor ons socialisten onacceptabel is. Prima, geef de natuur een stem, maar echte verandering zit niet in juridische constructies, hoe sympathiek ook, maar in een fundamenteel andere economie. Wij begrijpen echter ook dat we met een motie in Groningen morgen het kapitalisme echt niet hebben afgeschaft. 00:29:57

De heer Brandenbarg (SP): Tot slot, Voorzitter en daar verschillen we misschien een beetje van mening met de ChristenUnie. Wij vinden dit initiatiefvoorstel weinig initiatief en veel vragen om onderzoek, dus we zouden de indieners willen oproepen om in het vervolg echt met plannen en initiatieven te komen als je een initiatiefvoorstel maakt. Voor nu kunnen we die onderzoeken best zien aankomen. 00:30:20

Voorzitter: De PVV. 00:30:22

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. Wij kunnen ons volledig aansluiten bij de woorden van mevrouw Jacobs van de VVD. Onze partij vindt dit volledig het doel voorbijschieten, dus wij zijn er zeker geen voorstander van. 00:30:38

Voorzitter: Nog andere reacties uit de raad? Stadspartij. 00:30:44

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Vergeef mij als ik misschien wat dubbele woorden gebruik, want mijn collega uit de fractie heeft zich afgemeld. Zij was bij de voorbereidende vergadering, maar ik wil er wel iets over zeggen. De Stadspartij steunt dit initiatiefvoorstel van harte, maar we willen een paar aandachtspunten benoemen. Dat heeft vooral te maken met dat we denken dat er een redelijk juridische complexiteit aangegaan wordt. Er zijn weinig precedenten passend bij Nederlands recht, dus dat vraagt veel aandacht. Er wordt ook gekeken om dit te onderzoeken, maar we hopen dat dit tot duidelijke antwoorden leidt. Het aanstellen van een voogd roept vragen op. Wie kiest de voogd en hoe sturen we een voogd aan die niet zo een goede voogd is? Hoe werkt dat allemaal? 00:31:26

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Vertraging in besluitvorming kan ook een rol spelen, zeker omdat het nog een onontgonnen juridisch gebied is. 7

Ten slotte, willen we graag dat het niet louter symbolisch blijft, dus wij vinden het belangrijk dat er hopelijk uitkomt dat de natuur echt een rechtspersoonlijkheid krijgt, dus zich ook kan stellen in een rechtszaak tegen derden en zich kan verdedigen op een manier die ertoe doet. Ik hoop dat het onderzoek gaat opleveren dat er zo een krachtig instrument gaat ontstaan. Dank u wel. 00:31:57

Voorzitter: Waren dat alle reacties? Inderdaad. O nee, CDA. 00:32:01

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, dank u wel. Dank ook aan de initiatiefnemers voor dit initiatiefvoorstel. Als CDA vinden wij rentmeesterschap belangrijk; het verantwoord beheren van onze leefomgeving, juist voor toekomstige generaties. Wij vinden het belangrijk dat de wereld ook voor hen leefbaar blijft. Er zijn veel verschillende manieren die naar dit doel leiden. Wij vragen ons af of dit uiteindelijk de juiste aanpak en de juiste manier is. We gaan hier echt mee pionieren. Dan kijken we naar de financiële situatie van de gemeente en hebben we echt sterke twijfels. Daarom zullen wij uiteindelijk tegen dit voorstel stemmen. 00:32:39

Voorzitter: Groep Staijen. 00:32:42

De heer Staijen (Groep Staijen): Dank u, Voorzitter. Voorzitter, bij de waterschappen is dit zelfs wettelijk geregeld. In ieder besluitvormend college heb je twee leden zitten die namens de natuur een stem mogen uitbrengen. Dat lukt bij gemeenten niet. Het lijkt me een heel goed initiatief om te onderzoeken hoe de rechten van natuur, dus ook van alles en iedereen die een gezonde leefomgeving nodig heeft, ook bij gemeenten op een of andere manier geborgd kunnen worden. Ik steun dit voorstel. 00:33:10

Voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de portefeuillehouder en daarna naar mevrouw Poelstra. Mevrouw De Wrede. 00:33:17

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. Ik blijf hier zitten, want onze positie als college is natuurlijk bij een initiatiefvoorstel bijzonder beperkt. Ik heb niets toe te voegen aan de mooie woorden van mevrouw Poelstra-Bos. Er zijn in de raad zonet zeker verstandige opmerkingen gemaakt die we zeker meenemen. Als college vinden we dit initiatiefvoorstel, ondanks alle bezwaren die wij deels zien, toch buitengewoon belangrijk. Een belangrijke kanttekening die ik wil maken, is dat fase één, maar misschien ook al fase twee, wellicht meer tijd zullen innemen dan de drie maanden die nu in het dictum staan. Juist, omdat wij ons hier niet makkelijk vanaf willen maken, maar de situatie goed willen analyseren. Dat was de mededeling van het college. Veel dank namens het college voor de initiatiefnemers van dit initiatiefvoorstel en voor de verdere stappen die wij op deze manier maken in het zoeken naar een nieuwe relatie met de natuur. Dank u wel. 00:34:33

Voorzitter: Heeft u een vraag aan de wethouder? VVD.

8

00:34:36

Mevrouw Jacobs-Setz (VVD): Ik heb het vorige keer, Voorzitter, ook al aan de wethouder gevraagd. Het is natuurlijk heel bijzonder dat bij het groenste college ooit de natuur niet in goede handen is en dat we daarvoor rechtspersoonlijkheid nodig hebben. Dat u het eigenlijk niet zelf kunt doen. Daar zou ik graag een reflectie op willen hebben. Ik zou ook graag van u willen horen wat u ervan vindt dat uw preadvies niet wordt overgenomen. Zoals de ChristenUnie ook al zei, in uw preadvies worden juist die twee fasen voorgesteld en dat wordt niet overgenomen. Kunt u daar nog op reageren? 00:35:05

Voorzitter: Tot slot de wethouder. 00:35:07

Mevrouw De Wrede: Dank u wel, Voorzitter. De twee fases worden deels op die manier uitgevoerd. Dat gaan we op die manier wel doen. Het kan zijn dat er enige overlap is. Met betrekking tot de eerste opmerking, die heeft u geloof ik eerder gemaakt bij de behandeling, zal ik het kort houden. Aan de ene kant voel ik met u mee. Dit is een hele ingewikkelde discussie en je kunt het hier heel lang over hebben. De discussie die u nu oproept, wordt heel fraai gevoerd in De Groene Amsterdammer en daarom heb ik deze ook meegenomen. Het is een erg interessant tijdschrift. Het gaat hier om De Groene Amsterdammer van 17 april 2025 en ik zou u willen vragen om dat even door te nemen. Er valt namelijk zeker wat te zeggen voor het feit dat het altijd mensen zijn die in deze wereld het zullen moeten opnemen voor de natuur, omdat wij nu eenmaal niet kunnen spreken met een natuurgebied. 00:36:20

Mevrouw De Wrede: Het blijft natuurlijk een abstract concept. Anderzijds moeten we toch op zoek naar nieuwe constructies, zowel taalkundig als ook juridisch, om juist die natuur te beschermen. Het heeft wel degelijk toegevoegde waarde, zoals het beschermen van die rivier in Nieuw-Zeeland heeft aangetoond, maar ook het meer in Spanje. Die natuurgebieden hebben rechten gekregen en ondanks dat het mensen zijn die daarvoor moeten spreken en dat recht geëffectueerd moeten zien te krijgen, is er wel degelijk sprake van toegevoegde waarde van deze inderdaad in weze juridische constructie. 00:37:05

Voorzitter: Dit is dus niet de bedoeling bij een initiatiefvoorstel. Ik heb net een vraag toegelaten, maar ik stel voor dat ik nu tot slot naar mevrouw Poelstra ga voor een laatste reactie en dan gaan we over tot de stemming. 00:37:19

Mevrouw Poelstra-Bos (D66) : Dank u wel, Voorzitter. Ik wil nog reageren op een aantal dingen die genoemd zijn. Zoals wethouder ook al zegt, we nemen die twee fases wel over en we willen natuurlijk heel graag geïnformeerd worden in de tussentijd. Ik denk dat het goed is, als de raad dan kijkt of het nog nodig is om het te agenderen, zodat we daar verder over spreken. Wat ons betreft, zouden we graag de snelheid erin houden, maar dus wel die twee fases goed doorlopen. Daarnaast zou ik als reactie op de VVD willen zeggen, de kosten die wij hiervoor vragen, met name voor het participatieproces en juridisch onderzoek, staan echt volledig in het niets ten opzichte van de kosten van de jeugdzorg. Dat is echt geen vergelijking. Om de 9

jongeren van de toekomst goed te bedienen, moeten we juist ook aan de natuurlijke kant meer investeren. Het gaat met name om die rechten, zodat daarna van dat gekozen gebied in Groningen echt vol genoten kan worden. Ik zou in herinnering willen brengen dat het niet in relatie tot elkaar staat, maar uiteindelijk wel erg helpend zou kunnen zijn, ook voor de jeugd. 00:38:28

Mevrouw Poelstra-Bos (D66) : Wat betreft het feit dat de natuur een rechtspersoonlijkheid zou krijgen, een bedrijvenvereniging spreekt ook niet voor een bedrijf. Het bedrijf heeft een rechtspersoonlijkheid. De natuurverenigingen kunnen inderdaad spreken voor een natuurgebied, maar dat doen ze altijd uit eigen belang en vanuit bijvoorbeeld natuur voor andere gebieden, dus niet specifiek voor dat ene gebied. Je laat ook een belangenorganisatie niet voor bedrijven spreken, maar je laat het bedrijf voor zichzelf spreken. Misschien als de zwaan rechten had gehad vanmiddag, hadden we daar een hele andere discussie over gehad en die afweging beter kunnen maken. Wat dat betreft, zou ik daar toch nog een stapje vooruit willen zetten. 00:39:15

Mevrouw Poelstra-Bos (D66) : De ChristenUnie, daar hebben we het over gehad. We zouden inderdaad graag geïnformeerd willen worden. Eerder heb ik nog een opmerking gehoord van Stadspartij over wie die voogd moet kiezen. Dat is inderdaad iets waar we met de kennisinstellingen en de inwoners een goed gesprek over moeten voeren. Dank u wel. 00:39:36

Voorzitter: Dank u wel. Dan breng ik nu het voorstel in stemming. Zijn er nog stemverklaringen? ChristenUnie. 00:39:45

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. Naar aanleiding van de vragen die wij hebben gesteld, komen we tot de conclusie dat het doel is om die twee fases te doorlopen, alleen geen raadsvoorstel voor te leggen in de tussenfases. We denken dat het beschermen van de natuur alle instrumenten waard is. We zullen scherp zijn op de afronding van de eerste fase en de terugkoppeling naar de raad en wat daarmee mee gebeurt, maar wij zullen voor dit voorstel stemmen. 00:40:17

Voorzitter: Nog andere stemverklaringen? Nee, dan breng ik nu het voorstel in stemming. 00:40:41

Voorzitter: Met 37 stemmen voor en vijf stemmen tegen is dit initiatiefvoorstel aangenomen.

5. Conformstukken 00:40:51

Voorzitter: Dan kom ik nu bij agendapunt vijf en dat zijn de conform stukken. We hebben gekeken in het presidium waar nog een stemverklaring is.

10

a. Voorlopig ontwerp Hunzeboordpark b. Benoeming leden raad van toezicht Stichting Baasis 2025 Voorzitter: Ik begreep dat dit bij a. Voorlopig ontwerp Hunzeboordpark en b. Benoeming leden raad van toezicht Stichting Baasis niet het geval is, dus die kunnen we vaststellen.

c. Kempkensberg fase 2 - Beeldkwaliteitsplan 00:41:11

Voorzitter: Dan kom ik bij c. Kemkensberg fase twee. Daar is een stemverklaring van de Partij van de Arbeid en van de Stadspartij. Partij van de Arbeid. 00:41:24

De heer Van Veen (PvdA): Dank, Voorzitter. We zijn natuurlijk hartstikke blij met deze plannen. Het betekent concreet meer plek voor banen en werk in Groningen, dus daar zijn we blij mee. Breder doet het natuurlijk ook wat met de ontwikkeling van het gebied. Alle Groningers kunnen straks gaan genieten van het Zuiderplantsoen wat binnenkort opengaat. Het is heel mooi om te zien dat in deze plannen straks plek is voor ontmoeting, ook aan de onderkant van dit gebouw, zodat het een open plek voor Groningers wordt. Het zal u niet verbazen dat wij hiervoor zijn. 00:41:50

Voorzitter: Stadspartij. 00:41:52

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Geen stemverklaring meer. 00:41:56

Voorzitter: Kunnen we deze ook vaststellen?

d. Kredietaanvraag maatregelen verkeersveiligheid 2025 e. Kredietaanvraag ondervloer Stadsschouwburg f. Nacalculatie vervanging 3 velden en veldverlichting sportpark Esserberg VIP 2023 g. Aardbevingsschade sportaccommodaties h. Tarieven logiesbelasting 2026 i.

Opheffen geheimhouding locatiestudies Holland Casino

00:41:58

Voorzitter: Bij d. Kredietaanvraag maatregelen verkeersveiligheid 2025 is er geen stemverklaring. Bij e. Kredietaanvraag ondervloer Stadsschouwburg ook niet, heb ik begrepen. Ook niet bij de f. Nacalculatie, bij g. Aardbevingsschade sportaccommodaties, bij h. Tarieven logiesbelasting 2026 en bij i. Opheffen geheimhouding locatiestudies Holland Casino. Kunnen we deze vaststellen?

j.

Nota Bewonersorganisaties en -initiatieven Samen werken aan ideeën

00:42:22

Voorzitter: Dan kom ik bij j. Nota Bewonersorganisaties en -initiatieven. Daar is een stemverklaring van Student en Stad en de VVD. Student en Stad. 00:42:32

De heer Van Schagen (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Wij waren van plan 11

om hier een motie bij in te dienen, maar dat hebben we toch gelaten. We zullen waarschijnlijk nog wel met een agendering komen, van iets wat in het debat veel naar voren kwam, over ondervertegenwoordigde groepen bij bewonersorganisaties. Kijken hoe je die misschien wat meer kunt betrekken bij dat soort bewonersorganisaties en initiatieven, omdat ze kampen met tekorten. Daar komen wij nog mee, maar het leek ons nu niet het goede moment. Dank u wel. 00:43:04

Voorzitter: Dank u. De VVD. 00:43:06

Mevrouw Akkerman (VVD): Dank u wel, Voorzitter. Onze fractie wordt geacht tegen dit voorstel gestemd te hebben. Wij vinden uiteraard dat de gemeente zich faciliterend moet opstellen tegenover inwoners met initiatieven, maar daar is geen nota voor nodig. Als je dat strak wil vastleggen en wil ophangen aan bewonersorganisaties, sluit je ook mensen uit. Dat was de reden dat sommige partijen moties overwogen. Wij denken dat het beter is zonder nota en gewoon goed faciliterend optreden. Dank u. 00:43:31

Voorzitter: PVV. 00:43:34

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. Wij stemmen ook tegen met dezelfde verklaring en redenen als de VVD net gegeven heeft. Dit moet je niet reguleren. 00:43:44

Voorzitter: D66 tot slot. 00:43:46

Mevrouw Gietema (D66): Wij worden geacht voor te stemmen. We delen de zorg van de VVD, maar we hebben een toezegging gekregen van de wethouder om meer aandacht te hebben voor de relatie tussen de bewonersorganisaties en de bewoners. Dat daar ook een bepaalde verantwoording is, zodat op een transparante en duidelijke manier wordt gewerkt. We zijn blij met die toezegging en zijn dus voor. 00:44:07

Voorzitter: Verder kunnen we het vaststellen als conform stuk? Mooi.

6. Bespreekstukken a. Kadernota verbonden partijen 2025 -

A01: Raadsrapporteurs bij verbonden partijen

-

A02: Meerjarig kaderstellend gesprek

00:44:11

Voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt zes, de bespreekstukken. Ik begin ik bij de Kadernota verbonden partijen 2025. Daar zijn twee amendementen. De vraag is of de indieners kort het dictum willen voorlezen. Ik begin ik bij amendement A 01: 'Raadsrapporteurs bij verbonden partijen'. Partij van de Arbeid. 00:44:34

De heer Van Veen (PvdA): De dicta zijn best uitgebreid, dus ik zeg heel kort waar het over gaat. Het amendement over de raadsrapporteurs gaat over dat we als pilot met 12

raadsrapporteurs gaan werken voor verbonden partijen om onze informatiepositie te verbeteren. Het tweede amendement over het meerjarig kaderstellend gesprek is het toevoegen van een derde fase aan de kadernota verbonden partijen. Dat we eens in de x-jaar, tien jaar of twaalf jaar of misschien acht jaar, per verbonden partij ook het gesprek voeren over of de statuten en de opdracht nog goed zijn. 00:45:00

Voorzitter: Helder en kort, mooi. Ik kijk wie in de eerste termijn het woord wil voeren. Partij van de Arbeid, u bent de enige. 00:45:10

De heer Van Veen (PvdA): Het is ook echt een spannend onderwerp om de agenda mee te beginnen. 00:45:13

De heer Van Veen (PvdA): In de gemeente Groningen doen we relatief veel zelf. Soms bijvoorbeeld met de gemeentelijke organisatie en een andere keer met een gemeenschappelijke regeling of met privaatrechtelijke verbonden partijen, zoals WarmteStad, Meerstad of het recent opgerichte Gemeentelijke Energiebedrijf. Dit vraagt iets van ons als raadsleden. We zetten onszelf bewust op afstand, dus weg van dagelijkse bemoeienis met de uitvoering, maar tegelijkertijd blijven we als gemeenteraad wel verantwoordelijk hiervoor. Hier heeft de Rekenkamer recent uitgebreid onderzoek naar gedaan. Daarin benoemen ze onder andere dat we als raad nog onvoldoende onze kaderstellende rol invullen als het om deze verbonden partijen gaat. Het college heeft deze adviezen ter harte genomen en de Kadernota verbonden partijen goed bijgewerkt. Dank daarvoor. 00:45:54

De heer Van Veen (PvdA): De PvdA heeft met een aantal andere partijen nog twee voorstellen om dit aan te vullen. Ten eerste het werken met twee raadsrapporteurs. Het zullen twee raadsleden zijn, in de praktijk iemand van de oppositie en iemand van de coalitie, die als een soort vooruitgeschoven post extra waken over de informatiepositie. Dit is geïnspireerd door de methode Duisenberg, die op veel plekken gebruikt wordt, maar ook door de manier waarop wij in onze fractie al werken. We hebben namelijk portefeuillehouders die extra verantwoordelijk zijn. Uiteindelijk ben je zelf verantwoordelijk voor je stem, maar je steunt wel op elkaar en je luistert op die manier naar elkaar. 00:46:25

Voorzitter: Een interruptie van de Partij voor de Dieren. 00:46:29

De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Een vraag aan de PvdA. Ik kan me voorstellen dat die informatiebehoefte er is, maar levert dat voor raadsleden niet ontzettend veel extra werkdruk op? Als je dat doet, ben je dan ook echt specifiek informatie aan het ophalen waar de raad behoefte aan heeft? 00:46:50

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 00:46:52

De heer Van Veen (PvdA): Ik denk dat het zelfs tijd zou schelen, want we zijn ons nu 13

allemaal een beetje aan het verdiepen in WarmteStad of in ieder geval de twaalf woordvoerders die met energie bezig zijn. Op deze manier zullen twee mensen dat heel erg doen, dus die gaan wat meer tijd kwijt zijn eraan, maar de andere tien zal het minder tijd gaan kosten. Het idee is natuurlijk dat de informatie die zij ophalen breed gedeeld worden, dus op deze manier versterken we de positie voor ons allemaal. Als we dit aannemen, zullen we uiteindelijk in het presidium nader moeten uitwerken hoe we dit precies gaan doen. Het leek me goed om eerst te peilen bij elkaar of we hier voorstander van zijn, voordat ik het helemaal uitgewerkt zou hebben. 00:47:26

Voorzitter: Partij voor de Dieren. 00:47:27

De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): Dank. Er zijn op dit moment twee pilots gaande bij de gemeenschappelijke regelingen. Dan kunnen we zien, wat dat inhoudt en hoeveel tijdsdruk dat is. De PvdA zegt, dat scheelt ons tijd, maar als je een xaantal verbonden partijen hebt en je moet twee of drie keer vergaderen in het jaar, dan is dat best een behoorlijke tijdsdruk. Is het niet beter om eerst te kijken wat die twee pilots doen en dan uit te breiden bijvoorbeeld naar de private verbonden partijen? 00:47:54

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 00:47:57

De heer Van Veen (PvdA): Volgens mij zouden we prima in het presidium kunnen afspreken om met deze pilots te wachten. Het is van belang dat we nu wel in de kadernota opnemen dat het überhaupt kan en daar is dit amendement voor nodig. 00:48:08

De heer Van Veen (PvdA): Ik wil nog kort het tweede amendement toelichten: 'Meerjarig kaderstellend gesprek'. Nu staat uitvoerig beschreven in deze kadernota hoe we keuzen maken om eventueel zo een verbonden partij op te richten. Het is goed besproken en het was ook een van de aanbevelingen van de Rekenkamer, maar wat ons betreft kunnen we als politici dan niet achterover leunen. Juist om die democratische legitimiteit bij deze partijen te waarborgen, moeten we regelmatig dat is niet elk jaar, maar elke vijf of tien of twaalf jaar - met elkaar het gesprek voeren over of die statuten en de oorspronkelijke opdracht nog wenselijk zijn. Misschien is de politieke wind anders gaan waaien of misschien zijn er andere ontwikkelingen zijn. Precies dat regelen we met dit amendement. 00:48:47

De heer Van Veen (PvdA): Na de technische droogval leek het me goed om met een mooie metafoor af te sluiten. Het is goed dat we als raad vertrouwen hebben in deze nieuwe verbonden partijen, dus ze zonder zijwieltjes een laatste duwtje geven. We moeten echter wel in de gaten houden of ze niet per ongeluk op hun kleine fietsje de snelweg op fietsen. Ook moeten we kijken of, als de verbonden partijen ouder zijn, het misschien tijd wordt voor een eerste autootje of een eerste bakfietsje. Dank u wel. 14

00:49:11

Voorzitter: Ik zag het CDA, daarna GroenLinks en dan Partij voor de Dieren. CDA. 00:49:15

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, ik heb nog een vraag aan de Partij van de Arbeid. Het gaat vooral over de moeite die het CDA heeft met de raadsrapporteurs. Is de Partij van de Arbeid het niet met ons eens, als je FC Groningen in je portefeuille hebt, dat je dan ook op de hoogte bent hoe het met de Euroborg NV gaat. Stel, je hebt cultuur in je portefeuille, dan weet je hoe het met Martiniplaza gaat. Of als je met Meerstad aan de gang gaat dat je weet hoe het met Meerstad BV gaat. Het is veel meer de verantwoordelijkheid van fracties. Dit is enkel een hele ingewikkelde tussenschakel die het nog diffuser en moeilijker maakt. 00:49:45

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 00:49:46

De heer Van Veen (PvdA): In de ideale wereld zou ik het denk ik eens zijn met de heer De Haan. Als ik kijk naar deze raad, kijk hoe het de afgelopen tijd gaat en ook naar het onderzoek van de Rekenkamer, dan geven ze aan dat het nu nog niet goed genoeg gaat met die informatiepositie. In dat opzicht is er behoefte om iets te veranderen. Ik denk dat dit een goede vorm kan zijn. 00:50:05

Voorzitter: U krijgt het druk, want er komen nog meerdere interrupties. CDA. 00:50:10

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, volgens mij is vooral de oplossing dat we als raad kritisch naar onszelf kijken of we zelf onze controlerende taak voldoende uitvoeren. We gaan nu iets optuigen wat ons uiteindelijk helpt, omdat bijvoorbeeld bepaalde fracties niet goed op de hoogte zijn van de Euroborg NV of Martiniplaza. 00:50:26

Voorzitter: Wat was uw vraag? 00:50:28

Voorzitter: Is de heer Van Veen dat met mij eens? 00:50:31

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 00:50:34

De heer Van Veen (PvdA): Ik denk dat die raadsrapporteurs kunnen helpen, zodat al die fracties op een hoger informatieniveau komen. Ze kunnen zich richten tot die raadsrapporteurs met extra vragen. Die raadsrapporteurs hebben helder welke informatiebehoefte de raad heeft en kunnen dat beter boven krijgen bij die partijen. Daarin gaat het ons zeker helpen. 00:50:51

Voorzitter: GroenLinks heeft een interruptie. 00:50:54

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Het is kort, Voorzitter. Het gaat mijn fractie met name om het tweede amendement 'Het kaderstellende gesprek'. Voorheen hebben 15

we vaker de verbonden partijen los besproken en geconstateerd dat er bij die sessies uiteindelijk weinig inbreng was. Fracties keken elkaar daarbij vaak aan, wat bespreken we hier nu eigenlijk. Op welke wijze wordt dat ondervangen? We tuigen een proces op en ik zie waar de heer Van Veen naar streeft. Echter, hoe lossen we dat praktische deel van het probleem hiermee op? 00:51:24

Voorzitter: De Partij van de Arbeid. 00:51:25

De heer Van Veen (PvdA): Door eerst ervoor te zorgen dat elke vier jaar, als het collegeprogramma geschreven is, de agendacommissie met het collegeprogramma erbij gaat bepalen welke verbonden partijen deze periode besproken gaan worden. Op die manier filteren we het als het ware. Zo zullen we ervoor zorgen dat bij verbonden partijen, waar het niet relevant is en de kans groot is dat het gesprek dus nergens over gaat, we dat ook niet gaan voeren. Er zit dus al een selectie in. Ten tweede is het onze verantwoordelijkheid als raad om dit met zijn allen serieus te nemen. Als we dit amendement aannemen om dan ook, als die situatie zich voordoet, onze verantwoordelijkheid daarin te nemen, ons goed in te lezen en goed kritisch te kijken of deze verbonden partij nog de juiste dingen doet. 00:52:05

Voorzitter: Dan ga ik naar de Partij voor de Dieren, daarna PVV en dan Stadspartij. Partij voor de Dieren. 00:52:14

De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Een compliment, want wij vinden de amendementen wel ambitieus. Je wil wat doen met die verbonden partijen en het rekenkamerrapport doet veel aanbevelingen. De Partij van de Arbeid is daar voortvarend mee aan de slag gegaan, maar misschien net iets te ambitieus. We tuigen een heel proces op. We hebben op dit moment twee pilots lopen van de gemeenschappelijke regelingen, dus wij denken dat we beter op de uitslag daarvan kunnen wachten. Wat doet dat en hoe kunnen we dat uitbreiden? Met de raadsrapporteurs zijn wij bezorgd, als je die extra tijdsdruk op raadsleden gaat leggen en die informatievoorziening komt niet op de juiste manier tot stand, dat dit mooie initiatief doodbloedt. Dat moeten wij niet hebben, dus we wachten liever dat proces af. Wat betreft de kaderstellende... 00:53:06

Voorzitter: Ik check even bij D66. Wilden jullie een interruptie doen? Oké, dan doe ik een interruptie. Sommigen willen een eerste termijn, dus ik ga nu eerst dit afronden. 00:53:18

De heer Rustebiel (D66): Mijn fractie verbaast zich over sommige reacties van andere fracties. Ik richt me nu tot u, omdat u ook dat geluid laat horen. De rekenkamer is best kritisch geweest op de positie van de gemeenteraad en hoe we dat beter kunnen doen. De Partij van de Arbeid doet met interne fracties tenminste een poging om het te versterken. Wat zou uw suggestie zijn om de positie van de raad te versterken? U bent het toch ook eens met het rapport wat geschreven is? 00:53:38

Voorzitter: De Partij voor de Dieren. 16

00:53:40

De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): Wij zijn het zeker eens met het rapport wat is geschreven. We pakken dat op en zijn voortvarend bezig. We hebben nu twee pilots lopen en daar komen hopelijk ook dingen naar voren die kunnen helpen voor die private partijen. Alleen onze zorg is dat we dat goed moeten doen, zodat wat je optuigt ook blijft staan en dat we niet heel ambitieus complexe processen al van tevoren gaan optuigen en niet het effect bereiken wat we willen. Dat is juist meer sturing en governance en ook meerjarig bij zo een verbonden partij aanwezig te zijn, want die behoefte zien wij. Je bent meestal te laat of je wil meer verbonden zijn en je wil kaderstellend zijn over meerdere jaren. Dat kan ook voor de verbonden partij heel nuttig zijn. 00:54:31

De heer Van Zoelen (Partij voor de Dieren): Wij willen daar voorzichtig mee omgaan en wij denken dat deze twee amendementen iets te voorbarig zijn en dat het op dit moment al mogelijk is om bij een verbonden partij, als daar iets gebeurt, te doen wat de PvdA graag wil. Via het presidium kun je daar bijvoorbeeld, als er iets aan de hand is, een raadsrapporteur instellen. Wij zien deze amendementen nu als overbodig en voorbarig. 00:54:56

Voorzitter: Dank u wel. PVV. 00:54:59

Mevrouw Blauw (PVV): Dank u, Voorzitter. In het verlengde van wat het CDA vroeg over het risico als er te grote tekorten ontstaat vanwege leningen die zo een BV aangaat of omdat de verkoop van bijvoorbeeld huizen niet goed verloopt. Als een overheid moet bijstorten, past dat ook het budgetrecht van de raad aan. Dat los je toch niet op met een paar rapporteurs? 00:55:23

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 00:55:27

De heer Van Veen (PvdA): Nee, maar het is wel een stap in de goede richting en de raad meer betrekken. In het rekenkamerrapport kwam het voorstel om een commissie verbonden partijen op te richten. Daarvan hebben we toen als raad collectief gezegd, dat vinden we niet zo een goed idee. Dit is iets wat datzelfde doel moet bereiken. Natuurlijk, het is niet dat er daarna in één keer niets meer misgaat bij die verbonden partijen, maar het zorgt er ieder geval voor dat we als raad beter op de hoogte zullen zijn. 00:55:53

Voorzitter: Stadspartij. 00:55:55

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u, Voorzitter. Het amendement willen we steunen, maar het riep wel veel vragen op toen we het voor het eerst kregen. Dat zit in het spanningsveld wat kan ontstaan. Raadsrapporteurs moeten informatie brengen naar de raad, maar die lijn van informatie loopt nu via het college en we vragen het college ons te informeren. Er is dus wat frictie of een spanningsveld wat goed onderzocht moet worden. In het amendement lezen we ook 17

dat het presidium 'kan besluiten' de rapporteurs in te stellen, dus er zit nog ruimte in hoe het ingericht kan worden. Dat heeft echt aandacht nodig. Ik denk dat deze discussie over wat kan wel en wat kan niet opnieuw wordt gevoerd in het presidium. Bevoegdheden zijn ook een ding. Stel, je wil gevoelige informatie ontvangen en je wil een verbonden partij stevig aan de tand voelen als raadsadviseur: krijg je dan die informatie? Hoe pakt dat uit? Ziet u dat ook zo en bent u bereid die discussie open te voeren in het presidium? 00:56:54

Voorzitter: Partij van de Arbeid. 00:56:56

De heer Van Veen (PvdA): Natuurlijk, volgens mij moeten we dat daar ook doen. Wat mij betreft, starten we met een pilot en gaan we dit misschien voor één of twee partijen doen. Als het werkt, kunnen we het uitbouwen en als het niet werkt, dan weten we het ook. Wellicht gaan we dan alsnog een commissie voor verbonden partijen oprichten. 00:57:10

Voorzitter: SP. 00:57:11

De heer Brandenbarg (SP): Het is voor een bijdrage aan de eerste termijn, geen interruptie. 00:57:16

Voorzitter: Ik check even of we alle interrupties hebben gehad. De SP. 00:57:21

De heer Brandenbarg (SP): Oké, dan hebben we dat expliciet. Dat is fijn. 00:57:24

De heer Brandenbarg (SP): Voorzitter, vooropgesteld, wij ondersteunen op zich het doel achter deze twee wijzigingsvoorstellen om steviger als raad aan het stuur te zitten bij dingen die onze verbonden partijen of publieke of privaatrechtelijke BV's voor de gemeente doen. Op onderdelen vragen wij ons af of dit de juiste weg is, maar wellicht laten we ons nog overtuigen. Eerst over die raadsrapporteurs. U kent de opvatting van mijn fractie over 'de raad' als orgaan wat één doel heeft. Wij zien dat niet zo. Wij zijn SP'ers binnen deze raad en wij hebben niet per se behoefte aan een raadsrapporteur die namens de raad ons iets meedeelt. Bovendien, het gaat uit van de gedachte dat politiek complex en technisch is en dat je precies moet doorgronden wat er aan de hand is. 00:58:17

De heer Brandenbarg (SP): Onze opvatting over onze rol als volksvertegenwoordiger is echt anders. Wij vinden niet dat je per se technisch altijd alles moet weten, maar dat je de signalen over de thema's waar je mee bezig bent, die je opdoet in de samenleving, hier politiek moet vertalen en moet gebruiken in je afweging over complexe thema's die we hier behandelen. 00:58:36

De heer Brandenbarg (SP): Dan over het kaderstellende gesprek. Mijn fractie heeft moeite met een voorstel, waarin de agendacommissie een grote rol heeft. Ergens 18

verwachten we namelijk dat we binnenkort weer een nieuwe werkwijze voor de raad gaan verzinnen, waarbij we periodiek thematisch gebundelde onderwerpen gaan behandelen met een vaste voorzitter en vaste wethouders. Dan is die hele commissie er niet meer en overbodig en moet meneer Van Veen weer een nieuw amendement schrijven. Dat willen we hem besparen. Ik maak er een grapje van, Voorzitter... 00:59:08

Voorzitter: Hij wil daar acuut op reageren. Partij van de Arbeid. 00:59:11

De heer Van Veen (PvdA): De heer Van Veen doet dat met alle liefde, als dat steun van de SP oplevert. 00:59:17

De heer Brandenbarg (SP): Dat is mooi, maar gerelateerd aan deze discussie zijn wij er niet zeker van dat structuurveranderingen altijd zorgen voor een beter debat in deze raad of dat de raad zijn taak beter vervult. We zien een risico aan het feit dat je één keer in de zoveel tijd met elkaar die verbonden partijen gaat bespreken, namelijk dat het luiheid van raadsleden in de hand kan werken: 'we bespreken het toch al over enige tijd, dus hoef ik nu minder op te letten'. Wij zien dat als een risico. We zijn er nog niet helemaal uit, dus wellicht dat we ons laten overtuigen. 00:59:58

Voorzitter: Groep Staijen. 01:00:01

De heer Staijen (Groep Staijen): Dank u, Voorzitter. Er is een groot aantal verbonden partijen, variërend van een eenvoudige samenwerking tot hele ingewikkelde opstapeling van deels eigen BV's, NV's enzovoort. Geen enkele opzet is hetzelfde en er is altijd maatwerk nodig geweest. De aanbevelingen van de rekenkamer op dit gebied zijn in dit nieuwe voorstel grotendeels verwerkt, maar het kan nog steeds beter. Dan kom ik bij die twee amendementen. Twee rapporteurs als proef in testsituaties. Het lijkt mij goed om te kijken of het iets toevoegt of dat het juist alles ingewikkelder maakt, wat sommige mensen vrezen. In eerste instantie zou ik zeggen, laten we in elk geval voor zijn en de mogelijkheid scheppen om dat nader uit te werken. Dan het tweede amendement, eenmaal per raadsperiode een evaluatie doen en een overzicht te maken. Daar heb ik al eerder om gevraagd, dus daar ben ik voor. 01:01:00

Voorzitter: De VVD en dan de ChristenUnie. 01:01:02

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Wat betreft de raadsrapporteurs had ik het dat verwacht u niet - niet beter kunnen verwoorden dan de heer Brandenbarg, dus daar sluiten we ons volledig bij aan. 01:01:12

De heer Brandenbarg (SP): Dat had ik wel verwacht hoor, Voorzitter.

19

01:01:15

De heer Heiner (VVD): Mooi, u wel, maar misschien heel veel anderen niet. Het meerjarig kaderstellend gesprek lijkt ons een goed idee, dus dat steunen we. 01:01:23

Voorzitter: ChristenUnie. 01:01:25

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. Wanneer wij taken overdragen aan de verbonden partij, dan wordt daarmee de afstand tot die taak wat groter, maar dat is een bewuste keuze. In de geactualiseerde kadernota zijn de rollen en verantwoordelijkheden wat ons betreft goed beschreven. Onze fractie heeft geen behoefte aan aanvullingen en zal de amendementen niet steunen. 01:01:49

Voorzitter: GroenLinks. 01:01:52

De heer Van Hoorn (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Kort met betrekking tot de amendementen. Er zit enorm veel werk in en dat is terecht, want we zetten dingen op afstand en dat geeft een risico voor ons als raad. We moeten onze eigen rol daarin goed pakken, dus ik waardeer het sentiment heel erg dat de PvdA probeert te vatten in de amendementen. Met betrekking tot de raadsrapporteurs kan mijn fractie daar grotendeels in meekomen. Zeker het belang om het nu op te nemen middels het amendement, zodat we het uit kunnen werken en in de toekomst een pilot kunnen starten. Het kaderstellende gesprek vinden we lastiger. We zien wat het doel en het belang is om onze eigen positie goed te kunnen pakken als raad, alleen twijfelen we er heel erg aan of deze procesmatige oplossing daadwerkelijk het probleem oplost en ons beter als raad in positie zet. Vooralsnog ben ik niet geheel overtuigd. Dat kan natuurlijk veranderen, dus wacht ik het debat en het preadvies af. Ik ben er nog niet. Dank u wel, Voorzitter. 01:03:01

Voorzitter: Student en Stad. 01:03:03

De heer Vermerris (Student en Stad): Dank u wel, Voorzitter. Met de kadernota ligt er een gedegen voorstel om in plaats van de raad op afstand nu de raad een stukje dichterbij te brengen bij velen van onze verbonden partijen. Wat betreft de amendementen. Het eerste amendement van de raadsrapporteurs steunen wij. Bij het tweede amendement wachten we, net als GroenLinks, op het antwoord van de wethouder en op het debat, mocht er een andere inbreng zijn. U hoort ons oordeel bij de stemverklaring. 01:03:31

Voorzitter: Spannend, allemaal cliffhangers. Nog anderen in de eerste termijn? Dan ga ik nu naar de wethouder, mevrouw Wijnja. 01:03:38

Mevrouw Wijnja: Dank u wel, Voorzitter. Ik was kennelijk nog niet helemaal wakker. Voorzitter, excuus. Laat ik allereerst zeggen, een aantal raadsleden hebben dat al genoemd en ik wil dat ook doen, dat het heel mooi is om te zien en belangrijk is dat de raad zoveel werk besteedt aan de aanbevelingen van de rekenkamer. Ik ben blij 20

om de complimenten te horen - dat was bij de meningsvorming in de sessie zo, maar dat hoor ik nu weer - die de ambtelijke organisatie en het college krijgen over het aanpassen van de kadernota op basis van die adviezen. Als het over de werkwijze van de raad gaat, dan is dat uiteraard aan de raad. Houd dit in uw achterhoofd op het moment dat ik ga adviseren. Er zijn nu allemaal mensen die veel spanning bij het college hebben gelegd, dus dat ga ik gelijk een beetje temperen. 01:04:35

Mevrouw Wijnja: Ik begin bij amendement A 01 over de raadsrapporteurs. Dat zei ik net al een beetje, want de raad gaat over haar eigen werkwijze. Volgens mij zijn er allemaal voors en tegens voor elke werkwijze te bedenken. Wij gaan ons daar niet mee bemoeien en geven dat amendement oordeel raad. Amendement A 02 'Meerjarig kaderstellend gesprek'. Het kwam net in het debat al even terug, dat we het in de meningsvormende sessie er ook over hebben gehad. Ons beeld is dat er in de huidige werkwijze met betrekking tot verbonden partijen op zich geen hiaten zitten, dus dat het wel goed gaat. Ook, omdat we altijd bij uw raad terugkomen op het moment dat er iets speelt. Dat is ook een aanleiding om het te kunnen bespreken of eventueel te kunnen interveniëren. Echter, ook hier geldt dat u zelf gaat over hoe u aangehaakt wilt zijn bij verbonden partijen en wanneer u daarover in gesprek wil gaan. Daarmee geef ik ook dit amendement oordeel raad. Tot zover. 01:05:39

Voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik wie in de tweede termijn nog iets wil zeggen. Niemand, dan blijft het spannend. Niemand? 01:05:54

Voorzitter: Oké, dan ga ik over naar de stemming over de amendementen en daarna over het voorstel. Ik breng nu eerst in stemming amendement A 01 'Raadsrapporteurs bij verbonden partijen'. 01:06:22

Voorzitter: Met 27 stemmen voor en vijftien stemmen tegen is dit amendement aangenomen. 01:06:30

Voorzitter: Dan breng ik nu in stemming amendement A 02 'Meerjarig kaderstellend gesprek'. 01:06:54

Voorzitter: Dat was spannend, hè? Met 22 stemmen voor en twintig stemmen tegen is dit amendement ook aangenomen. 01:07:04

Voorzitter: Dan breng ik nu het door de amendementen aangepaste voorstel Kadernota verbonden partijen in stemming. Ik kijk of mensen nog een stemverklaring willen geven. Nee, dan breng ik nu het voorstel in stemming. 01:07:26

Voorzitter: Het is unaniem aangenomen, mooi.

21

b. Beleidskader participatie 2025 en Participatieverordening gemeente Groningen 2025 -

A04: Begrijpelijke taal

-

A05: Ondervertegenwoordigde groepen

-

A06: Artikel 5. Jongerenparticipatie

-

A07: Duidelijk Inwonersinitiatieven

-

M06: Evaluatie en monitoring Participatieverordening

-

M09: Generatietoets voor nieuw beleid

01:07:32

Voorzitter: Dan gaan we nu naar bespreekstuk 6b. Beleidskader participatie 2025 en Participatieverordening gemeente Groningen 2025. Daar zijn veel amendementen en moties bij. Het is de bedoeling dat het dictum van de moties door de indiener wordt voorgelezen. Ik doe het op volgorde van hoe het bij mij staat. Amendement A 04, Partij van de Arbeid. 01:08:02

Mevrouw Gierkink (PvdA): Dank. Wij dienen samen met de ChristenUnie en SP het amendement 'Begrijpelijke taal' in om in de verordening een lid toe te voegen aan het artikel over de zorgplicht. We willen opnemen dat inwoners altijd een toelichting in begrijpelijke taal krijgen over hetgeen waarover geparticipeerd wordt en hoe ze daarbij betrokken worden. 01:08:19

Voorzitter: Amendement A 05. Partij voor de Dieren. 01:08:23

Mevrouw Bosma (Partij voor de Dieren): Dank, Voorzitter. Bij de participatieverordening voegen wij aan hoofdstuk één artikel 3a toe: zorgt voor een representatieve groep inwoners, waarbij er een inspanningsverplichting is voor het betrekken van ondervertegenwoordigde groepen. Dit amendement dienen we samen met ChristenUnie, GroenLinks, Partij van de Arbeid, D66 en SP in. 01:08:41

Voorzitter: Amendement A06, D66 en gelijk amendement A 07. 01:08:57

Mevrouw Gietema (D66): Wij dienen het amendement over jongerenparticipatie in samen met Student en Stad. Wij roepen op om een extra artikel toe te voegen, waarmee we de verplichting toevoegen om jongerenparticipatie toe te passen bij onderwerpen die grote invloed hebben op jongeren. 01:09:12

Voorzitter: Amendement A 07. 01:09:15

Mevrouw Gietema (D66): In amendement 07 vragen wij om de term 'overheidsparticipatie' te vervangen door 'inwonersinitiatieven', zodat duidelijker is voor inwoners dat het om hun initiatief gaat. 01:09:28

Voorzitter: Dan motie M 06, Partij van de Arbeid. 22

01:09:33

Mevrouw Gierkink (PvdA): We dienen met D66 een motie in om de monitoring en evaluatie van de verordening nader uit te werken in de uitvoeringsagenda of een los evaluatie- en monitoringsplan te maken en de raad hierbij te betrekken. 01:09:46

Voorzitter: Tot slot motie M 09, D66. 01:09:51

Mevrouw Gietema (D66): Samen met de PvdA en Student en Stad dienen wij een motie in om een generatietoets te ontwikkelen en toe te passen op een aantal onderwerpen die belangrijk zijn voor jongeren of grote impact op hen hebben. 01:10:03

Voorzitter: Dank. Wie wil het woord in de eerste termijn? O, ik dacht niemand, wat krijgen we nu? Partij voor de Dieren. 01:10:14