05-04-2023, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

Gemeenteraad ................................................................................................................. 2 1.

Opening en mededelingen .................................................................................... 2

2.

Vaststellen agenda ............................................................................................... 2

3.

Benoeming........................................................................................................... 3 -

Benoeming van Jahir Scoop als woordvoerder voor PvdA ................................ 3

-

Benoeming van Jurre Huisman als woordvoerder voor SP ............................... 3

4.

Initiatiefvoorstellen .......................................................................................... 3 -

5.

Initiatiefvoorstel Waardig ouder worden........................................................ 3

Conformstukken .................................................................................................... 6 a.

Adviescommissie voor de Sport herbenoemen leden .......................................... 6

b.

Vaststelling bestemmingsplan Tracé Ring Zuid.................................................... 6

c.

Vaststelling controleverordening 2023 ............................................................... 7

d.

Slecht weer voorziening Bevrijdingsfestival Groningen 2023 ............................... 7

e.

Decembercirculaire gemeentefonds 2022 .......................................................... 7

f.

Stand van zaken en continuering 2023 herstelagenda Groningen Vooruit ............ 7

g.

Raadsvoorstel 74577-2023 ................................................................................ 7

h.

Raadsvoorstel 74620-2023 ................................................................................ 7

i.

Raadsvoorstel 74645-2023 ................................................................................ 7

j.

Raadsvoorstel 103875-2023 .............................................................................. 8

6.

Bespreekstukken .............................................................................................. 8 a. Economische agenda 2023-2026 – Met energie naar de toekomst voor een groene en eerlijke economie ...................................................................................... 8 -

M02: Meer ruimte voor banen, geen voor criminaliteit ................................... 8

-

M03: Meer ruimte voor de kleine retailondernemer ....................................... 8

-

M04: Steun innovaties die dierproeven onnodig maken .................................. 8

-

M09: Brainport Groningen ............................................................................ 8

b.

Vaststelling MER Gebiedsontwikkeling Meerstad-Noord ................................... 33 -

c.

Nota Sociale Basis fase 2 ...................................................................................... 41 -

M07: “Even aan studenten vragen” ............................................................. 41

-

M10: Geen Moi, geen Joy............................................................................ 41

d.

Vaststellen Gebiedsvisie en reactienota Helpman-Noord .................................. 53 -

7.

M01: Van Vet naar FET – Meerstad zonnepark ............................................. 33

A01: Gebiedsvisie Helpman-Noord .............................................................. 53 Motie vreemd aan de orde van de dag. ............................................................ 54

1

8.

-

M05: Naschoolse opvang ook voor leerlingen van de Wingerd ...................... 54

-

M06: Steun het zelfbeschikkingsrecht, steun de transgenderwet ................... 57

-

M08: Geluidseffecten en onderzoek klachten ............................................... 64 Sluiting........................................................................................................... 67

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 5 APRIL 2023 16.30 UUR Voorzitter: H. Sietsma (GroenLinks) Namens de raad: J. van Hoorn (GroenLinks), E. Hillekens (GroenLinks), J. Jones (GroenLinks), B. Leemhuis (GroenLinks), S. Middelhuis (GroenLinks), C. Nieuwenhout (GroenLinks), H. Sietsma (GroenLinks), P. Swart (GroenLinks), T. van de Vendel (GroenLinks), E. van der Weele (PvdA), R. Gierkink (PvdA), I. Huitema (PvdA), R. Pestman (PvdA), R. Tjepkema (PvdA), J. van Veen (PvdA), J. Lo-A-Njoe (D66), M. Martinez Doubiani (D66), A. Poelstra-Bos (D66), T. Rustebiel (D66), W. Pechler (PvdD), J. Bosma (PvdD), B. Hekkema (PvdD), T. van Zoelen (PvdD), A. Sijbolts (Stadspartij 100%), Y. Menger (Stadspartij 100%), H. Moerkerk (Stadspartij 100%), M. Sloot (Stadspartij 100%), J. Dijk (SP), D. Brandenbarg (SP), F. Mertens (SP), H. de Waard (SP), I. Jacobs-Setz (VVD), E. Akkerman (VVD), R. Heiner (VVD), M. Goodijk (Student&Stad), K. de Groot (Student&Stad), D. Swets (Student&Stad), P. Rebergen (ChristenUnie), S. Wennink (ChristenUnie), J. de Haan (CDA), E. Armut (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN), D. Ram (PVV) Namens het college: M. Wijnja (wethouder), C. Bloemhoff (wethouder), K. de Wrede (wethouder), E. Eikenaar (wethouder), I. Jongman (wethouder), P. Broeksma (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder), M. Molema (wethouder) Namens de griffie: P. Kommerij

Gemeenteraad 1. Opening en mededelingen 00:09:33

Voorzitter: Welkom bij deze vergadering van de gemeenteraad van de gemeente Groningen. Welkom in het bijzonder aan de gasten van de raad. Het is een mooi gezelschap op de publieke tribune. Ik hoop dat u een prettige middag hebt gehad tot nu toe. Ik wens u een hele prettige voorstelling van deze sessie. Als u vragen gaat krijgen, dat kan ik me zomaar voorstellen, want wat we hier doen is niet altijd even duidelijk voor buitenstaanders, dan kunt u altijd even een raadslid aan schieten in de pauze straks. Op uw plaats ligt een boekje van Myron Hamming: Je droomt het niet zomaar, een prachtige titel. Ik begreep in de wandelgangen dat het een geschenk is van de burgemeester en dat er ook een kaartje bij hoort. Dat heb ik nog niet gekregen, maar dat komt ook vast goed, met een persoonlijke boodschap. Afwezig met bericht Mirjam Gietema van D66, Koen Schuiling en Josine Spier. Dan moet u het vandaag met mij en Peter naast mij doen. Tot slot, Bart Hekkema is vandaag jarig en zoals gebruikelijk gaan we niet zingen, maar u krijgt wel een presentje.

2. Vaststellen agenda 00:11:19

Voorzitter: Dan zijn we bij het vaststellen van de agenda. Het voorstel is om het eerder als conform stuk geagendeerde onderwerp: het Vaststellen van de gebiedsvisie en de 2

reactienota Helmond-Noord te verplaatsen naar het agendapunt bespreekstukken, want er is een amendement op dit voorstel ingediend en de behandeling beperkt zich tot het bespreken van het amendement.

3. Benoeming -

Benoeming van Jahir Scoop als woordvoerder voor PvdA

- Benoeming van Jurre Huisman als woordvoerder voor SP Voorzitter: Dan zijn we bij installatie en benoemingen. We gaan vandaag Jahir Scoop benoemen als woordvoerder van de PvdA. Voor Jahir kijkt er ook familie mee vanuit Curaçao, welkom aan de familie. We gaan Jurrie Huisman ook benoemen als woordvoerder voor de SP. Mag ik u allebei verzoeken naar voren te komen en kan iedereen gaan staan? 00:12:43

Voorzitter: Dit is gecheckt bij een staatsjurist, en als ik de [onhoorbaar] niet om heb, dan is wat we hier doen niet geldig. We gaan eerst de eed afnemen bij Jahir Scoop. Steekt u uw rechterhand op. Ik zweer dat ik, om tot fractiewoordvoerder benoemd te worden, rechtstreeks, noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks, noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractiewoordvoerder naar eer en geweten zal vervullen. Ik verzoek u mij na te zeggen: "Zo waarlijk, helpe mij, God almachtig." 00:13:31

De heer Scoop: Zo waarlijk, helpe mij, God almachtig." 00:13:34

Voorzitter: Dan bent u nu benoemd als fractiewoordvoerder. 00:13:43

Voorzitter: De heer huisman gaat de belofte afleggen. Ik verklaar dat ik, om tot fractiewoordvoerder benoemd te worden, rechtstreeks, noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks, noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractiewoordvoerder naar eer en geweten zal vervullen. Ik verzoek u mij na te zeggen: "Dat verklaar en beloof ik." 00:14:20

De heer Huisman: Dat verklaar en beloof ik. 00:14:22

Voorzitter: Dan ben u nu benoemd tot fractiewoordvoerder. Daar hoort een cadeautje bij. Verder felicitaties stel ik voor uit te stellen tot de eetpauze.

4. Initiatiefvoorstellen -

Initiatiefvoorstel Waardig ouder worden

00:14:50

Voorzitter: Dan zijn wij bij agendapunt vier: initiatiefvoorstellen. Er ligt een initiatiefvoorstel 3

voor van het CDA: Waardig ouder worden. Het dictum van dat voorstel is naar aanleiding van de bespreking in de meningsvormende sessies aangepast naar 10 procent van de woningbouw geschikt voor mensen die ouder zijn. Het woord is aan de indiener van het CDA voor een korte toelichting. 00:15:22

Mevrouw Armut: Dank, voorzitter. Voorzitter, er wordt volop ingezet op het bestrijden van de krapte op de woningmarkt door het kabinet dat jaarlijks honderdduizenden woningen wil bouwen, maar ook binnen onze eigen gemeente. Ambities die heel hard nodig zijn, maar tegelijkertijd nog een grote uitdaging zullen vormen. In ons initiatiefvoorstel hebben wij de noodzaak om te bouwen voor senioren uiteengezet. Binnen de huidige woningmarkt is het voor ouderen ontzettend lastig om een geschikte seniorenwoning te vinden. We moeten ervoor zorgen dat we klaar zijn voor de vergrijzingsgolf waarvan we weten dat die eraan komt. In 2040 zal 26 procent van onze bevolking 65 plus zijn. Miljoenen ouderen zullen dan aanspraak moeten kunnen maken op een voor hen geschikte woning. Daar moeten we nu voor aan de slag. We moeten aan de slag om nieuwe seniorenwoningen te bouwen, betaalbaar, gelijkvloers, goed ontsloten en in de nabijheid van voorzieningen. Natuurlijk is dit niet de ene groep waar we voor moeten bouwen. Een bijkomend voordeel is dat iedere geschikte seniorenwoning ervoor zorg dat er een woning in een ander segment vrijkomt. Zo blazen we lucht in de oververhitte woningmarkt waar we ook in Groningen mee te maken hebben.

We zijn blij met het preadvies van het college, waarin zij op constructieve wijze beargumenteerd waarom zij de norm wil bijstellen naar 10 procent, en wij hebben al laten weten in de meningsvormende sessie dat we kunnen leven met deze 10 procent, waarbij het altijd mogelijk is om bij te sturen en op te schalen waar nodig. We hebben het dictum aangepast en zijn blij dat de andere raadsfracties kenbaar hebben gemaakt dat ze het initiatiefvoorstel op die manier kunnen steunen. Dank u wel. 00:16:51

Voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan de overige fracties. Wie kan ik het woord geven? Is het al zo uitgebreid besproken dat daar geen behoefte aan is? Dat kan natuurlijk ook weer goed, dan geef ik het woord aan het college? De VVD. 00:17:09

De heer Heiner: Ik was even aan het afwachten of iemand anders wat ging zeggen, dus dan ga ik wat zeggen. Ten eerste willen we het CDA complimenteren voor het indienen van het voorstel. Als VVD vinden we het belangrijk dat een sneeuwbaleffect op de woningmarkt ingezet wordt. Juist het bouwen voor ouderen, zoals het CDA ook al zei, kan hierdoor een belangrijke rol in spelen. We vinden het heel moeilijk om een percentage van 10 procent er op te stellen. Het voorstel geeft ons geen inzicht of 10, 20 of 30 procent beter zou zijn. Wij vinden het daarom belangrijk dat we ons niet vastpinnen op een aantal. Laten we vooral kijken naar wat nodig is in bepaalde wijken om die sneeuwbal op gang te brengen zonder dat we ons vastleggen al bepaalde procenten. Daarom zullen wij tegen dit initiatiefvoorstel stemmen. Dank u wel. 00:17:50

Voorzitter: Dank u wel. Roept dat nog reacties op? Dat is niet het geval. Dan geef ik het woord aan het college.

4

00:18:00

De heer Lo-A-Njoe: Voorzitter? 00:18:05

Voorzitter: Je moet iets sneller reageren als ik vraag wie er nog het woord wil hebben. 00:18:08

De heer Lo-A-Njoe: Ik zal mijn hand nog hoger opsteken voor u, voorzitter, wellicht helpt dat. We hebben hier al uitgebreid over gesproken en we steunen het idee dat doorstroom van belang is om de woningmarkt los te krijgen. We hebben alleen wel twijfels of dat op deze manier lukt. Bovendien vinden we dat juist de groep ouderen die in de gelegenheid is om een doorstroomwoning te kunnen betalen niet in dit voorstel zo naar voren komt, en dat vinden we jammer. Dus we kijken even naar het antwoord van het college, maar we hebben wel twijfel. 00:18:43

Voorzitter: Dan is nu het woord aan de wethouder. 00:18:47

Wethouder Van Niejenhuis: Dank, voorzitter. Ik denk dat het preadvies van het college voor zich spreekt. We zijn heel positief over dit voorstel. Wat delen de analyse dat we hier heel hard mee aan de slag moeten als gemeente en als college. We moeten echt zorgen dat er huizen, woningen voor de ouderen zijn en daarin hebben we wat te doen. Het gaat niet alleen om huis, overigens, maar natuurlijk ook om op welzijn en zorg en een fijne woonomgeving voorzieningen. Dus vanuit het college met instemming en een positief advies op dit voorstel. Richting de VVD zou ik ook nog willen zeggen dat we en en doen. We hebben nu gezegd: "Laten we dit streefgetal pakken." We gaan echt per wijk en buurten en dorpen kijken wat er nodig is. We hebben onze strategische woningbouwprogrammering. We zien daarin wat de wensen van de verschillende doelgroepen zijn en welke woonbehoeften er is. We zullen per wijk, buurt en dorp kijken wat er nodig is en daarvoor programmeren. 00:19:42

Voorzitter: Gaat uw gang de VVD. 00:19:45

De heer Heiner: Stel: in de ene wijk is 30 procent nodig, maar er is ook een wijk waar je maar 8 procent nodig hebt. Is het dan niet zo dat wij ons door ons vast te pinnen op die 10 procent ontzettend vastleggen? Is het niet beter om te zeggen: "We streven ernaar om in iedere wijk te kijken hoeveel er nodig is en daar gaan we aan voldoen." In plaats van een streefgetal van 10 procent vast te leggen. 00:20:09

Wethouder Van Niejenhuis: Ik denk, nogmaals, dat het en en is. We streven op gemeentelijk niveau naar 30 procent sociale huur en 40 procent middensegment, dus we gebruiken een beetje de wet van de grote getallen om op het stedelijk en het gemeentelijk gemiddelde goed te sturen. Tegelijkertijd kijken we natuurlijk heel goed per wijk, dorp en buurt wat er nodig is. Dus nogmaals, we doen en en. Ik denk dat het beide moet zijn. Als je door de oogharen naar Groningen kijkt, dan moeten de percentages ongeveer kloppen en tegelijkertijd kijk je iedere keer weer wat er nodig is en die verschillen per wijk, buurt en dorp kunnen er zeker ontstaan. 5

00:20:45

Voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar mevrouw Armut of zij behoefte heeft aan een laatste reactie. Dat is niet het geval. Dan brengen we het voorstel in stemming. 00:22:15

Voorzitter: De stemming is gesloten. Er zijn 44 stemmen uitgebracht en drie tegen. Gefeliciteerd aan het CDA.

5. Conformstukken 00:22:45

Voorzitter: Dan zijn we bij de conformstukken. Ik loop ze allemaal even langs.

a. Adviescommissie voor de Sport herbenoemen leden Voorzitter: De Adviescommissie voor de Sport herbenoeming van leden. Dat kan conform. De heer Heiner. 00:23:03

De heer Heiner: Een korte opmerking: de verordening waarmee dit is vastgesteld, de verordening commissie voor de sportstandaard 2009, het lijkt de VVD verstandig om deze verordening te herzien en bij de selectieprocedure ook een rol weggelegd voor de Sportkoepel. Dan wil ik graag met het college in gesprek over hoe we deze verordening zouden kunnen wijzigen. We zullen wel instemmen met de huidige voordracht, aangezien dat gedaan is met deze verordening. Dank u wel. 00:23:30

Voorzitter: Dank u wel. Dan constateer ik dat het voorstel is aangenomen.

b. Vaststelling bestemmingsplan Tracé Ring Zuid Voorzitter: Vaststelling bestemmingsplan Tracé Ring Zuid. De ChristenUnie en de PVV. 00:23:46

De heer Wennink: Dan zal ik eerst gaan. Dank u wel, voorzitter. De aanname dat er meer verkeer komt, waartoe deze turborotonde leidt, hopen wij dat deze wordt meegenomen in een verdere blik op de verkeersveiligheid in de omliggende straten in het vervolg. 00:24:04

Voorzitter: De heer Ram. 00:24:07

De heer Ram: Dank u wel, voorzitter. De PVV wordt geacht tegen gestemd te hebben met dit voorstel. We vinden dat zo een aanpassing echt een MER-procedure verdient zodat de effecten op de omgeving kunnen worden getoetst. Bij de vaststelling van dit bestemmingsplan is dat niet het geval, dus om die reden stemmen wij tegen. 00:24:29

Voorzitter: Mevrouw Armut. 00:24:30

Mevrouw Armut: Dank, voorzitter. Het CDA kan zich aansluiten bij de stemverklaring die zojuist uitgesproken is door de ChristenUnie.

6

00:24:37

Voorzitter: Dank u wel. Dan constateer ik dat met één stem tegen het voorstel is aangenomen.

c. Vaststelling controleverordening 2023 Voorzitter: Dan zijn we bij de Vaststelling van de controleverordening. Die kan aangenomen zijn.

d. Slecht weer voorziening Bevrijdingsfestival Groningen 2023 00:24:52

Voorzitter: Dan zijn we bij de Slecht weer voorziening Bevrijdingsfestival Groningen voor het lopende jaar 2023. Ik heb een stemverklaring staan van D66. 00:25:04

De heer Lo-A-Njoe: Daar zien we vanaf, voorzitter. 00:25:07

Voorzitter: Is er dan iemand anders die een stemverklaring wil geven? Dat is niet het geval. Dan is het voorstel aangenomen.

e. Decembercirculaire gemeentefonds 2022 00:25:15

Voorzitter: Dan zijn we bij de Decembercirculaire gemeentefonds 2022, een raadsvoorstel. Iemand die daar het woord over wil? Dat is niet het geval. Dan is het voorstel aangenomen.

f. Stand van zaken en continuering 2023 herstelagenda Groningen Vooruit 00:25:26

Voorzitter: Stand van zaken en continuering 2023 van de herstel agenda Groningen Vooruit. Iemand die daar een stemverklaring over wil geven? Dat is niet het geval. Dan is het voorstel unaniem aangenomen.

g. Raadsvoorstel 74577-2023 00:25:41

Voorzitter: Dan zijn we bij het Raadsvoorstel onder nummer 74577-2023. Iemand die daar wat over wil zeggen? Dat zou heel ingewikkeld worden. Dat is niet het geval.

h. Raadsvoorstel 74620-2023 00:25:55

Voorzitter: Het raadsvoorstel onder 74620-2023. De VVD, mevrouw Jacobs. 00:26:05

Mevrouw Jacobs: Dank u wel, voorzitter. Mijn fractie wordt geacht tegen te stemmen. 00:26:11

Voorzitter: Dank u wel. Dan constateer ik dat het voorstel met drie tegenstemmen is aangenomen.

i. Raadsvoorstel 74645-2023 00:26:18

Voorzitter: Het raadsvoorstel onder nummer 74645-2-23 kan worden aangenomen.

7

j. Raadsvoorstel 103875-2023 00:26:27

Voorzitter: Het raadsvoorstel onder de nummers 103875-2023 kan ook aangenomen zijn.

6. Bespreekstukken 00:26:37

Voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we bij de bespreekstukken. Als bespreekstuk geagendeerde onderwerpen worden behandeld aan de hand van de in te dienen amendementen of moties. Ze zijn verder goed besproken in de sessies dus, het is niet de bedoeling dat we dat nog een keer hier over gaan doen. De hoofdindiener licht het amendement of de motie toe. Daarna kunnen eventueel reacties of vragen uit de raad komen en het college reageert daarna en tot slot kan de indiener nog een reactie geven en dan gaan we stemmen.

a. Economische agenda 2023-2026 – Met energie naar de toekomst voor een groene en eerlijke economie -

M02: Meer ruimte voor banen, geen voor criminaliteit

-

M03: Meer ruimte voor de kleine retailondernemer

-

M04: Steun innovaties die dierproeven onnodig maken

- M09: Brainport Groningen Voorzitter: We zijn eerst bij de economische agenda 2023-2026 met energie naar de toekomst voor een groene en eerlijke economie. Dan beginnen we met een maidenspeech van Rico Tjepkema. 00:27:54

De heer Tjepkema: Dank u wel, voorzitter. Wat maakt onze samenleving? Toen ik een kind was, groeide ik op met de gedachte dat je maar zo sterk bent als de mensen om je heen, dat hoe we met onze naasten omgaan ons echt kenmerkt, dat we naar elkaar omkijken zeker als anderen het wat moeilijker hebben, dat daar ook bij hoort dat je eigen belang een stukje opzij kan zetten om ervoor te zorgen dat er plek is voor iedereen en dat de overheid er is om daarbij te helpen, regie te pakken om op terug te vallen. Toch zien we nog elke dag ver weg, maar ook zeker dichtbij, dat het niet vanzelfsprekend is om elkaar de hand reiken en dat we niet genoeg naar elkaar omkijken. Voor mezelf kwam dat flink binnen tijdens de vluchtelingencrisis in 2014. Terwijl zo veel mensen het toen zo moeilijk hadden op de vlucht voor oorlog en geweld, rolden wij in Europa, in Nederland, in provincies, in steden en dorpen ruziënd over straat. Terwijl zo veel mensen zo ongelooflijk hard geraakt werden in hun bestaanszekerheid waren wij te veel bezig met ons eigen belang, met welke gevolgen dit voor ons kon hebben, in plaats van te doen wat goed was voor degenen die het juist zo hard nodig hadden.

Dat wegzetten van andere mensen, het falen om er voor hen te zijn, het niet opkomen voor hen die het juist zo hard nodig hebben en het feit dat de overheid machteloos leek, terwijl je er juist moet zijn voor iedereen, en zeker voor hen die het moeilijk hebben. Het raakte zo hard aan mijn overtuigingen en mijn rechtvaardigheidsgevoel dat ik zocht naar een manier om er zelf iets aan te doen en verantwoordelijkheid nemen. Het zorgde ervoor dat ik besloot om politiek actief te worden. Wat maakt onze samenleving? Dat zijn niet diegenen die voor hun eigenbelang gaan in plaats van zich in te zetten voor het publieke belang. Het is niet de CEO van Ahold die er met een fikse bonus van doorgaat 8

terwijl wij met zijn allen tientallen euro's extra kwijt zijn aan boodschappen, maar het zijn de vakkenvuller die elke dag voor een paar euro per uur werken. Het is niet Shell dat olie blijft pompen terwijl de wereld in de fik staat, maar het zijn organisaties als Milieudefensie die opstaan en zeggen: "Nu is het genoeg." Het is niet de NAM die het gas boven de Groningers zette, maar het zijn alle Groningers die met hun fakkels door de straten van deze stad liepen om samen een vuist te maken tegen onrecht. Het zijn niet de projectontwikkelaars of pandjesbazen die voor maximale winst gaan, maar de sterke overheid die regie pakt en de markt beteugeld. Voor retailondernemers die echt van waarde zijn voor Groningen en onze binnenstad maken, voor al die Groningers die snakken naar de bestaanszekerheid van een eigen thuis. Voorzitter, de voorbeelden die ik hiervoor noemde zijn slechts enkele. Het wordt steeds duidelijker dat de markt niet werkt voor de Groningers, maar voor het geld, niet voor de samenleving, maar voor de happy few. Dat is juist waarom we als overheid de regie terug moeten pakken, om op te komen voor Groningers die het hardst nodig hebben en daarmee te investeren in ongedeelde en verbonden samenleving.

Laten we het aandurven om op de schouders van reuzen als Floor Wibaut en Jan Shavers te staan, die ons daarin voorgingen door werk te maken van volkshuisvesting in plaats van woningmarkt, door verder te zetten waar Joop den Uyl ooit zo hard voor streed, door de macht en het inkomen in onze gemeente eerlijker te verspreiden. Ook vandaag hebben we die keuze. Vandaag kunnen we ervoor kiezen publieke regie te pakken en om te zien naar de kleine retailondernemers die onze binnenstad maken tot een levendige en bruisende plek die het is. Kiezen voor een ontmoetingsplek voor alle Groningers, kiezen voor die huiskamer waarin we elkaar tegenkomen, kiezen niet voor één groot koffieplein, maar voor een aantrekkelijke plek vol diversiteit. Met dit voorstel om het bestemmingsplan aan te passen, nemen we de grip terug en regelen wij als overheid dat wij ervoor kunnen kiezen hoe onze binnenstad er uitziet en laten we de markt niet zomaar zijn gang gaan. Daarmee perken we oneerlijke concurrentie tussen kleine retailers en horecaketens in door te investeren in wat echt van waarde is voor Groningen en de Groningers, om Groningers boven het geld te zetten. Zo werken we aan een stad waarin we samen leven en elkaar de hand reiken. Zo werken we aan een ongewild Groningen met plek voor iedereen. Dat maakt onze samenleving. Dank. 00:32:34

De heer Tjepkema: Voordat ik het vergeet moet ik natuurlijk nog even zeggen dat wij ook een motie over de bedrijventerreinen indienen, maar mijn mede-indieners kunnen daar vast meer over vertellen vandaag. Dank. 00:32:43

Voorzitter: Dank u wel. Ik ga de dictums van beide moties even voorlezen. Motie twee: meer ruimte voor banen, geen voor criminaliteit. Verzoekt het college onderzoek te doen naar illegale praktijken op bedrijventerreinen in Groningen en de rotte appels eruit pikken en hier prioriteit aan te geven in het programma ruimtelijke economie en ook orde en veiligheid en de raad daarover te informeren. Dit is mede-ingediend door GroenLinks, CDA, de SP en de VVD. 00:33:16

Voorzitter: Motie drie is een heel lang dictum, maar ik ga het parafraseren. Motie drie: meer ruimte voor de kleine retailondernemer om ruimtelijk meer regie te voeren over het gebruik van bestemmingen in de binnenstad en met een voorstel te komen het bestemmingsplan of 9

het omgevingsplan voor de binnenstad te wijzigen, zodat bestemmingen die momenteel gebruikt worden voor retail alleen nog daarvoor gebruikt kunnen worden en voorwaarde op te nemen om van de afwijkingsbevoegdheid gebruik te kunnen maken in het bestemmingsplan of het omgevingsplan. De motie is mee ingediend door de Partij voor de Dieren, de SP en GroenLinks. De moties maken onderdeel uit van de beraadslagingen. We hebben afgesproken dat de fracties die vragen willen stellen over deze moties, dat kan nu niet meer aan de indiener daarvan, maar dat ze het ze wel vrijstaat om die vragen te stellen aan de mede-indieners. Wie kan ik het woord geven? De heer Van Zoelen, Partij voor de Dieren. 00:34:26

De heer Van Zoelen: Dank, voorzitter, en ook dank voor de mooie economische agenda. We hebben daar alles al over besproken in de commissie, maar wij hebben aangegeven dat we één ding willen aanscherpen en dat gaat over proefdieren. Wij dienen samen met meerdere partijen: D66, GroenLinks, Partij voor het Noorden en de Partij voor de Vrijheid een motie in, want we willen die innovatie steunen die proefdiervrij kunnen. We willen ook proberen om via innovaties te zorgen dat we uiteindelijk in de verre toekomst of wij hoop dus heel snel geen proefdieren uiteindelijk meer nodig zijn. Groningen is de proeftuin voor zorginnovaties voor bij het UMCG, bij het Martini ziekenhuis, maar ook bij de RUG en de Hanzehogeschool. Groningen beschikt over vele onderzoeksinformatieketens en bedrijvigheid die aansluiten op transities op het gebied van zorg. Landelijk is al eerder een beweging ingezet om proefdieren te weren en dat is in de transitie proefdiervrije innovaties. In de agenda wilden wij aangeven dat we ook op dit gebied regionaal iets kunnen betekenen en dat we kunnen profileren. Wij kunnen als gemeente hierin een rol spelen.

Bijvoorbeeld, wij hebben een thema Healthy Aging waar bijvoorbeeld: proefdieren worden gebruikt bij medicatie, maar ook als het gaat om zorgontwikkeling van hoe je gezond ouder kan worden, worden ook proefdieren voor gebruikt en via computermodellen en kunstmatige intelligentie. Als je daarin investeert, kan je ervoor zorgen dat je op een andere manier dat onderzoek kan doen. Dus wij roepen op bij het college om die innovaties, die proefdieren vrij kunnen, te prefereren boven innovaties waarbij proefdieren gebruikt worden, en we willen ook daar aansluiting vinden bij alle partners in de economische agenda om dierenwelzijn onder de aandacht te brengen en ook aan hen te vragen om die innovaties te steunen. Ook als het gaat om de digitaliseringsagenda's willen we de samenwerking versterken richting lobby Haagse en Europese investeringsfondsen om daar geld weg te krijgen zodat wij hier in de economische agenda proefdiervrij innovaties kunnen meenemen als innovatiekant in deze mooie agenda. Dat was het. Ik zie een vraag. 00:36:57

Voorzitter: Mevrouw Jacobs. 00:36:59

Mevrouw Jacobs: Dank u wel, voorzitter, dank u wel, indiener voor de motie. Ik had even een vraag. U verzoekt het college om bij de partners van de economische agenda één en ander onder de aandacht te brengen en ze te vragen om aan de basisbeginselen tegemoet te komen? Heeft u al aan de partners van de economische agenda gevraagd wat ze daarvan vinden, want anders nemen we deze motie al aan, maar heeft u zelf contact gezocht?

10

00:37:23

De heer Van Zoelen: Ik heb eerlijk gezegd niet zelf contact opgezocht, maar landelijk hebben wij daar een fractie die daar wel met vele instellingen daar contact over heeft. Die economische agenda is dynamisch. Daar komen nieuwe partners bij. Dat zijn instellingen die nog niet in beeld zijn, dus iedereen die hier aanschuift, willen wij die visie meegeven dat we uiteindelijk proefdiervrij willen. Het gaat om de bestaande partners en instellingen, maar ook die uiteindelijk gaan aansluiten. 00:37:57

Voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Jacobs, nog een tweede ronde? 00:38:02

Mevrouw Jacobs: Nee, ik had nog een vervolgvraag. Ik snap wat u zegt en ik ken uw standpunt van uw landelijke partij ook, maar ik neem niet aan dat uw landelijke fractie bij de lokale partners van de Groningse economische agenda contact heeft gezocht. Dus mijn vraag was: heeft u daar contact mee gezocht en volgens mij is daarop uw antwoord: nee. Klopt dat? 00:38:22

De heer Van Zoelen: We hebben daar vragen over gesteld in de commissie, ook al wat er op dat gebied gebeurt en er gebeurt al veel. Ik ben zelf geen expert in de medische zorg, dus ik kan daar natuurlijk vragen over stellen, en dat is ook de vraag in hoeverre ik dat als raadslid moet doen. Wat wij mee willen aangeven is dat dit in de economische agenda een innovatiekans is. Dus ik ga er uit van de mensen die bezig zijn met gebieden als zorg, met Healthy Aging bijvoorbeeld, op die thema's waar heel veel expertise voor het benodigd is, om ook die gesprekken te voeren met die instellingen, dat die mensen dat doen. Dat willen wij meegeven middels deze motie. 00:39:02

Voorzitter: De heer Moerkerk. 00:39:05

De heer Moerkerk: Dank u wel, voorzitter. Mijn fractie vindt het op zich een sympathieke motie. We zouden graag zien dat dit zo werkt zoals het wordt voorgesteld door de Partij voor de Dieren. Dus dank voor die motie. Alleen, we hebben wel wat vragen over de praktische uitvoering en dan moet u vooral denken aan: u trekt een bedrijf wat voor wat goede belofte doet. Prima, maar vervolgens blijkt dat in de praktijk misschien anders te werken en moet je misschien handhaven sturen, weer een bedrijf wegsturen. Dat gaat natuurlijk niet werken, dus we hebben wat praktische bedenkingen, maar we willen wel positief oordelen over de motie. 00:39:40

De heer Van Zoelen: Dank voor uw reactie en ook dank dat u dat een hele mooie motie vindt, dus reken ik ook op uw steun. Het is dus niet de bedoeling dat wij met politieagenten en handhavers naar die instellingen gaan om te kijken of ze het goed doen. Het is de bedoeling om met die mensen te gaan samenwerken die ook al aangeven deze richting op te willen en die aangeven innovaties te willen ontwikkelen of een methode om uiteindelijk proefdier vrij te worden. Dus het is een samenwerking met andere mensen, en niet dat we daar met een politieagent heengaan en vragen: "Doet u dit wel?" Wij gaan ervan uit dat wij 11

selectief te werk gaan. Dit was dus de aankondiging van de motie. Verder dienen we een motie over de retail in met P van de A. Dat vinden we een zeer mooie motie, want veel kleine ondernemers, ambacht verdwijnt en horeca neemt toe. Dus we willen de grote ketens weren. Ook met criminaliteit zullen we steunen natuurlijk, en we zijn ook wel benieuwd naar de reactie van het college, want we gaan ervan uit natuurlijk dat er al het één en ander gebeurt op het gebied van veiligheid en criminaliteit op bedrijfsterreinen. Ik denk dat ik hiermee alles heb gehad. 00:41:00

Voorzitter: Dank u wel. Mag ik dan de PVV vragen? Die gaat ook een motie indienen. Dan lees ik ondertussen eventjes het dictum voor van de motie van de Partij voor de Dieren. Verzoekt het college om innovaties die dierproef vrij kunnen te prefereren boven innovaties waarbij proefdieren gebruikt worden en bij alle partners in de uitvoering van de economische agenda dit onder de aandacht te brengen om tegemoet te komen aan de basisbeginselen van dierenwelzijn en bij het afstemmen van de digitaliseringsagenda's de samenwerking te versterken en de lobby richting Haagse Europese stimuleringsfondsen. 00:41:51

De heer Ram: Dank u wel, voorzitter. Samen met de Partij voor het Noorden zal de PVV een motie indienen. Het gaat over motie Brainport Groningen. We hebben een aantal ingrediënten in Groningen waardoor Groningen zich leent voor een Brainport. We hebben een NOM waarbij er wordt ingezet op smart factories waar 40 bedrijven zich inzetten voor de industrie 4.0. Dat betekent zonder uitval producten produceren. Daarnaast is er natuurlijk een maakindustrie en daar zit een enorme groeipotentie in. Een ander punt is dat de gemeente Groningen natuurlijk een goede Rijksuniversiteit kent, met daarbij de Hanzehogeschool, dus kennisinstituten van formaat. Daarnaast zien wij een grote potentie om voor de maakindustrie banen te leveren voor diverse groepen: lager, middel en hoogopgeleid personeel. Daarbij ook het vergroten van onze economie, namelijk het verstevigen van onze economie en economische structuur, zodat je minder gevoelig bent voor conjunctuurverschillen. Daarnaast zien wij een ontwikkeling in de wereld van geopolitiek belang: de deglobalisering, waarbij je ziet, deze multipolaire wereld, waar China de grote fabriek was in deze deglobalisering en dat willen we graag weer terughalen naar Groningen. 00:43:29

Voorzitter: Ik zie een interruptie voor u. De SP. 00:43:32

De heer Brandenbarg: Voorzitter, dank. Namens de SP een vraag, want als u het heeft over deglobalisering en meer lokale industrie, maakindustrie, dan vindt u natuurlijk de SP direct aan uw zijde. Alleen begrijp ik niet zo goed wat u bedoelt met een NOM, een Brainport, industrie 4.0. Waarom denkers en doeners en nieuwe bedrijvigheid? Waarom moet het allemaal zo moeilijk bij de PVV? Wat wilt u nou met deze motie wat nog niet in de agenda staat? 00:44:03

De heer Ram: Een mooi voorbeeld is hoe we in Eindhoven met denkers en doeners met elkaar aan de slag gaan. Wat je doet met smart-industry is het volgende: je zorgt ervoor dat 12

een productieproces zonder fouten werkt. Dus als je dan een product maakt, heb je stadia, heb je helemaal geen uitval meer en zorg je ervoor dat de kostprijs 60 procent daalt. Dat hebben wij gewoon hier in Groningen. Dat is een hartstikke mooi initiatief vanuit de NOM die ongelooflijk goed werkt. Duitsland heeft ook zo een agenda. We hebben de kennis in huis om een gigantisch mooie maakindustrie te hebben. Wellicht is het wel een idee om een keer bij de NOM op bezoek te gaan om eens te luisteren hoe dit werkt. Dat is een mooi uitstapje waard. 00:45:09

Voorzitter: U heeft een vraag van mevrouw Jacobs. 00:45:20

Mevrouw Jacobs: Mijn fractie vroeg zich af, voorzitter, of wel bekend is dat we de universiteit van het noorden hebben, waar juist vmbo, mbo, hbo en universiteit samenwerken om in uw woorden de denkers en de doeners bij elkaar te brengen. Mijn fractie, maar dat zal u vast niet verbazen, voorzitter, heeft niet het idee dat de gemeente moet vertellen hoe bedrijven producten moeten maken. Dat je uitval hebt in een productieproces, dat kennen wij, maar wij denken op zich dat de bedrijven prima in staat zijn om dat zelf te doen. Volgens mij werken de industrie, bedrijfsleven en de NOM al heel goed samen. Dus wij snappen niet dat deze motie er is en wij denken ook Brainport, wij zijn niet zo van copy paste. Brainport is in Eindhoven. 00:46:07

Voorzitter: Kunt u tot een vraag komen? 00:46:10

Mevrouw Jacobs: Ik had mijn vraag al gesteld, voorzitter. Herkent u de universiteit van het noorden en denkt u niet dat dat de technologiecampus is die u benoemt? 00:46:19

Voorzitter: De heer Ram. 00:46:20

De heer Ram: Wat wij graag willen, is een focus op de maakindustrie en dat is een onderbelicht stuk in onze economie. Helaas is dat niet zo groot als bijvoorbeeld in Eindhoven. Eindhoven is een prachtig voorbeeld hoe dat dan wel kan en hoe je een gigantische industrie kan creëren rondom die maakindustrie. We hebben gewoon de ingrediënten in huis en laten we Groningen ook als Brainport gaan promoten en kijken hoe we het Rijk kunnen aansluiten om hier meer werkgelegenheid te creëren op dat punt. Daar zijn alle ingrediënten daarvoor, dus daar pleiten wij voor. 00:46:56

Voorzitter: De heer Rustebiel. 00:46:58

De heer Rustebiel: Ik neem aan dat u met de onderwijsinstellingen heeft gesproken over uw ambitie en dat ze dit een bijzonder goed idee vinden om ons te gaan richten op een technologiesector? 00:47:16

De heer Ram: Ik heb de afgelopen jaren hier al meerdere malen over gesproken met de 13

kennisinstellingen en ook bijvoorbeeld een motie ingediend over digitalisering van de MKB. Dat heeft onze fractie gedaan in de vorige periode. Het lijkt mij een goed idee om deze maakindustrie wat breder de aandacht te geven. Dank u wel, voorzitter. 00:47:39

Voorzitter: U bent al klaar met wat u wou zeggen ter inleiding van de motie? 00:47:44

De heer Ram: Ja, ik heb de motie nu vier keer uitgelegd, dus volgens mij is het wel duidelijk. 00:47:48

Voorzitter: Ik denk dat het ook en dan ga ik nog even het dictum voorlezen. U roept het college op met het bedrijfsleven en de industrie, de NOM, de gemeente, de provincie en de ommelanden Groningen als Brainport te ontwikkelen naar een technologieregio waar denkers en doeners slim samenwerken met als doel nieuwe bedrijvigheid te ontwikkelen. U wilt daarvoor een technologiecampus oprichten gericht op het opleiden van scholieren en studenten voor onze slimme maakindustrie. De motie is mede-ingediend door de Partij voor het Noorden. Welke fractie kan ik het woord geven over de ingediende moties? De heer Brandenbarg. 00:48:28

De heer Brandenbarg: Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Ik heb in de commissie al gezegd dat alle voorstellen die leiden tot een grotere rol van met name het kleinbedrijf in onze stad altijd op de steun van mijn fractie kunnen rekenen, omdat dat de plek is waar we uiteindelijk kunnen werken aan die democratische energie, die economie die wij uiteindelijk het liefst voor ons zien. Daarom steunen wij dus ook van harte de motie die de kleine retailondernemers een grotere rol wenst te geven in onze stad, omdat wij wel een beetje klaar zijn met al die ketens die met een q beginnen of al die covid toko's die halve liters verwaterde havermelk aan je verkopen. Dus daar zijn wij voor. Natuurlijk zijn wij ook voor de motie voor ruimte voor banen en geen criminaliteit en zullen wij ook de motie over de dierproeven steunen, omdat we die ontwikkeling zinvol vinden. De motie over Brainport vinden wij wat ingewikkelde taal voor iets wat volgens ons wel in de stukken staat, maar daar horen we graag nog de reactie van het college op. 00:49:38

Voorzitter: Dank u wel. Wie volgt? Mevrouw Jacobs. 00:49:43

Mevrouw Jacobs: Dank u wel, voorzitter. Tijdens de behandeling van de economische agenda heeft mijn fractie aandacht besteed aan de economische agenda daar wat ons betreft de nadruk op gelegd moet worden en dat kwam overeen met zoals de wethouder het zag. Dan zou ik graag aandacht willen besteden aan de moties. Motie twee staan we bij op, dus die steunen wij. Bij meer ruimte voor de kleine retailondernemer hebben wij gesproken met Groningen City Club. Ik had de indiener van de motie gevraagd of die dat ook heeft gedaan. De indiener zei destijds van wel, maar dat kon de GCC zich niet meer helemaal herinneren. Ik heb in ieder geval de mening gevraagd van de GCC en dat vind ik wat mij betreft een belangrijke speler in dit verhaal. Die heeft gezegd: "Met deze motie gaan we terug naar de situatie van voor 2014." Toen waren de straten, zoals de Folkingestraat en de Zwanestraat spookstraten met heel veel leegstand. Toen kwam er een vrije vestiging, 14

Groningen deed het goed. We kregen een bruisende en levendige binnenstad en we werden de beste binnenstad van Nederland. We mochten zelfs het verhaal vertellen in Brussel. We moeten nu vooral niet het één en ander dicht regelen en werken met geboden en verboden. Dat schrikt zelfs ondernemers af, juist ook die kleine retailondernemers waar de heer Brandenbarg het over had. Als GCC, vertelde Erik Bos, werken wij prima samen met de afdeling RO om datgene in de straten te doen om bepaalde stimulering in straten te krijgen. Dat beleid heeft er de afgelopen acht jaar toe geleid dat we de laagste leegstand van Nederland hebben. We werken goed samen ten aanzien van de ontwikkeling. Het koopstromenonderzoek geeft aan dat het juist heel goed gaat, met name met de kleine middenstanders in onze gemeente, anders dan met de retail 00:51:30

Voorzitter: U heeft een vraag van de heer Tjepkema en dan nog één van de heer Brandenbarg. 00:51:35

Mevrouw Jacobs: Ik dacht dat ik niet een vraag mocht stellen aan de heer Tjepkema, dus dan lijkt het me raar dat de heer Tjepkema wel een vraag aan mij stelt. 00:51:41

Voorzitter: Dat mag gewoon, denk ik. Hij is geïnstalleerd en raadslid en heeft zijn maidenspeech gedaan. Gaat uw gang. 00:51:46

De heer Tjepkema: Ik vertrouw op uw expertise, voorzitter, uiteraard. Mevrouw Jacobs, zou ik willen zeggen via de voorzitter, ik heb zeker contact gehad met de Groninger City Club, maar u moet zich realiseren en u moet toch ook onderkennen dat de Groningen City Club een club is die de belangen behartigt van alle ondernemers in de binnenstad, niet specifiek voor de kleine retailondernemers. Wij proberen hier vandaag juist een balans te breken voor de kleine retailondernemers, niet voor al die andere ondernemers erbij. We zien dat juist die disbalans. Om daar nog even iets over te zeggen, u moet zich realiseren dat het systeem waar u aan refereert wat niet goed werkt een ander systeem ingevoerd is. 00:52:19

Voorzitter: De heer Tjepkema, u krijgt het woord voor een vraag. 00:52:23

De heer Tjepkema: Realiseert mevrouw Jacobs zich dat het een systeem was in een tijd van economische crisis en dat we nu in een tijd zitten waarin het hartstikke goed gaat en er dus nu een disbalans ontstaan is waar we iets aan moeten doen. 00:52:37

Voorzitter: Mevrouw Jacobs. 00:52:37

Mevrouw Jacobs: Nee, dat realiseer ik mij niet, want het is ook niet waar. Als je alle onderzoeken ziet, zoals het koopstromenonderzoek, de onderzoeken van retail Nederland en de positie van Groningen als binnenstad, zie je dat er een hele hoop kleine retailondernemers zijn waar het op zich heel prima mee gaat. Het allerbelangrijkste is dat wij een aantrekkelijke vestigingsstad moeten zijn, een gemeente moeten blijven en zijn, en dan 15

helpt het niet om allemaal geboden en verboden op te leggen. Ik ben het helemaal met u eens dat de Groningen City Club een belangenbehartiger is. Een belangenbehartiger van iedereen, maar ook een belangenbehartiger voor ons, voor juist een levendige en bruisende binnenstad waarbij wij voorkomen dat er weer sprake is van leegstand omdat mensen niet aan de eisen kunnen voldoen, zoals voor 2014. Dan wil ik graag verder gaan met mijn behandelen van de andere moties. 00:53:25

Voorzitter: De heer Brandenbarg had nog een vraag aan u. 00:53:28

De heer Brandenbarg: Voorzitter, wat ziet de VVD-fractie dan niet? Ze refereert aan levendig en bruisend en minder leegstand. Dat mag wellicht zo zijn, maar ziet de VVD-fractie dan niet dat dat de Starbucks zijn, de grote ketens, dezelfde [onhoorbaar] zoals je elke andere stad van Nederland in de winkelstraten ziet? Bent u dat niet met ons eens en moeten we daar dus niet actief beleid op voeren? 00:53:52

Mevrouw Jacobs: Het is ingewikkeld. Ik ben het met u eens dat de Starbucks hier vestigt, maar de kaaskop is een lokale ondernemer. Die vestigt zich hier ook. Dus het is niet zo dat er alleen maar grote ketens zich vestigen. Juist de diversiteit maakt onze binnenstad en onze gemeente zo uniek en dat zouden we vooral zo moeten houden. Dat is juist dat klein bedrijf wat u bedoelt, wat u wilt roemen en die zijn juist niet gebaat bij allemaal geboden en verboden. Wat dat betreft zou de oproep die ik moet doen helemaal bij uw fractie passen. Dus wie weet kan ik u alsnog overtuigen. Dan de andere motie, motie vier: de steun in de innovatie die dierproeven onnodig maken. Wij vroegen ons af of dat niet min of meer staande beleid is. Wij geloven erin dat het zeker te prefereren is en wij horen graag van de wethouder hoe ze daarover denkt. Ten aanzien van motie negen hebben wij het idee dat we met de universiteit van het noorden precies datgene hebben wat in die motie staat, dus ik hoor graag van de wethouder of ze met onze fractie van mening is dat die motie overbodig is. Dank u, voorzitter. 00:54:57

Voorzitter: De heer Brandenbarg. 00:54:59

De heer Brandenbarg: Voorzitter, nog één keer. De VVD-fractie ziet toch ook wel wat er gebeurt als je overal alle verboden en geboden loslaat. Dan gaan die grote koffieketens de ene na de andere zaken opkopen om uiteindelijk met zichzelf te gaan concurreren. Dat is in elke wereldstad ter wereld gebeurt. Dat wilt u toch niet hier in Groningen? 00:55:19

Mevrouw Jacobs: Ik heb toch ook geen voorstel gedaan om regels af te schaffen, de heer Brandenbarg, dus ik denk dat we dan een andere taal spreken. Volgens mij wilt u extra regels opleggen en mijn fractie pleit er nou juist voor om dat niet te doen en het te doen met de bestaande regels en om juist de bestaande overlegstructuur te handhaven. Je ziet ook dat Groningen City Club heel vaak actief bezig is om bepaalde branches maar ook bepaalde kleine ondernemers te stimuleren om zich te vestigen, en dat is volgens mij wat onze stad nodig heeft. 16

00:55:46

Voorzitter: De heer Tjepkema nog. 00:55:49

De heer Tjepkema: Dank. Mevrouw Jacobs heeft contact gehad met de Groningen City Club. Ik zou op mijn beurt willen vragen: heeft u contact gehad met de ambtenaren van de gemeente die aangeven dat de juiste ontwikkeling is richting winkelstraten waarin die kleine retailondernemer geen plek meer heeft omdat die verdreven wordt? Het is juist nu het moment om daar iets aan te doen. Mevrouw Jacobs geeft aan dat ze dat heel graag zou willen, of in ieder geval die bruisendheid zou willen, maar dan moet je daar dus op acteren in plaats van niks doen en stil zitten. 00:56:14

Voorzitter: Mevrouw Jacobs, tot slot. 00:56:16

Mevrouw Jacobs: Volgens mij is het opleggen van een verbod of een gebod niet per se het acteren en het goede doen. Dat is dingen onmogelijk maken. Volgens mij zijn er altijd retailondernemers die stoppen, die op een gegeven moment niet meer verder kunnen. Dat hebben we de afgelopen periode gezien, maar we zien ook dat het hele retail spelen, het ondernemer spelen heel erg veranderd is door corona maar ook door de veranderde binnenstad, en dat je bijvoorbeeld makkelijk of moeilijk met je auto ergens kan komen, dat bepaalt ook of je makkelijk naar een bepaalde winkel kan. Dat is de veranderde omgeving waar elke ondernemer op inspeelt. Dat houdt in dat sommige vertrekken en andere zich opnieuw vestigen. Dat is volgens mij iets wat al decennia aan de gang is, maar ik denk niet dat het opstellen van een verbod of een gebod ons helpt. 00:57:06

Voorzitter: Dank u wel. De heer Wennink. 00:57:12

De heer Wennink: Dank u wel, voorzitter. Betreft de economische agenda, meer dan voorheen is dat het stimuleren van economische ontwikkeling ten dienste aan de welzijn en welvaart van de inwoner. [Onhoorbaar] thema zal circulaire economie en maatschappelijke meerwaarde echt centraal staan. Een diverse functiemix is wat ons betreft in de binnenstad belangrijk voor de aantrekkelijkheid ervan. Dus wij stemmen voor motie drie. In ruimte voor ondernemerschap kan criminaliteit ook in fysieke zin geen ruimte krijgen. Daarom stemmen wij voor motie twee. De economie van de toekomst wordt hopelijk mogelijk gemaakt met zo min mogelijk proefdieren behalve daar waar medisch en ethisch noodzakelijk. Daarom stemmen we voor motie vier. De weg die motie negen in wil slaan is wat ons betreft al reeds ingeslagen met de combinatie van Zernike campus en de toekomstige mbo-locatie op de Suikerzijde. Daarnaast is Brainport wat ons betreft een goed gevonden werknaam van de regio Eindhoven en Groningen kan prima zijn eigen profilering doen met bijvoorbeeld Chemport Europe of Hydrogen Valley, en dat doen zij momenteel al. Dus wij zullen tegen motie negen stemmen. 00:58:15

Voorzitter: Dank u wel. De heer Rustebiel.

17

00:58:20

De heer Rustebiel: Dank, voorzitter, en gefeliciteerd, de heer Tjepkema, met uw maidenspeech. U wierp daar een interessante vraag op: "Wat maakt onze samenleving?" Ik zal u namens mijn fractie de vraag proberen te beantwoorden en misschien verrast het antwoord u. Wij maken de samenleving niet vanaf hier. Die samenleving ontwikkelt zichzelf en wij moeten daar kaders voor stellen om te zorgen dat de boel niet te veel uit de bocht vliegt. De balans tussen kaders stellen en ingrijpen is een precaire balans waarin wij vaak debat met elkaar voeren. U doet nu een voorstel waar we het echt even over moeten hebben, omdat het volgens mij een beetje de verkeerde kant opschiet. Groningen heeft één van de succesvolste binnensteden van Nederland, en dat komt omdat er ruimte wordt gegeven aan ondernemers die hier wil ondernemen en omdat de gemeente succesvol mee heeft bewogen met economische ontwikkelingen. Tegelijkertijd zijn economische ontwikkelingen natuurlijk variabel. We hebben nu die discussie over die broodjeszaken die niet op zondagochtend open mag, maar we hebben ook kappers die een wijntje willen schenken, dus de ondernemer onderneemt op een manier waarop het beleid van de gemeente dan moet volgen en zich daarop aan moet passen om te zorgen dat die ondernemer kan blijven ondernemen.

Het is een balans tussen regels stellen om te zorgen dat de boel blijft lopen, maar ook zorgen dat die ondernemer de ruimte blijft houden. Dat is niet makkelijk en daar worstelen alle gemeenten mee. Uw voorstel over de retail heeft natuurlijk een onderligger die herkend wordt. De huren en energielasten zijn hoog, er is een personeelstekort, dus het is bijzonder lastig om te ondernemen bijvoorbeeld in de detailhandel momenteel. Alleen, wat u voorstelt is toch een beetje het paard achter de wagen stellen. Niet alleen omdat u de belangrijkste brancheorganisaties van binnenstadsondernemers passeert, want zij zijn mordicus tegen uw voorstel, maar ook omdat u het bestemmingsplan aan wilt passen op iets wat u wenselijk vindt vanuit het stadhuis wat daar zou kunnen komen. Dat vind ik nogal normerend en ik denk ook dat de manier waarop de binnenstad ontwikkeld het gevolg is van de keuzes die wij als Groningers maken. Als hier veel horeca is, dan is dat omdat wij als Groningers vandaag naar de horeca gaan. Dan is dat niet omdat wij op het stadhuis daarvoor kiezen. 01:00:22

Voorzitter: U daagt de heer Tjepkema uit. 01:00:30

De heer Tjepkema: Dat doet de heer Rustebiel zeker. Ik snap niet waarom de heer Rustebiel denkt dat wij hier niks mogen vinden van hoe onze eigen binnenstad er hier uitziet. We zijn hier toch verkozen om juist daar iets van te vinden, om juist, de heer Rustebiel zegt het, voorwaarden te scheppen, kaders te stellen. Dat is wat wij hier doen en de kaders die op dit moment gelden voor de binnenstad passen niet meer bij deze tijd. Er is weinig leegstand en het is moeilijk om je hier te vestigen als MKB-ondernemer. Het staat in de economische agenda, dus er horen ook nieuwe kaders bij. Het is niet zo dat de Partij van de Arbeid en andere partijen voorstellen om het hele bestemmingsplan dicht te zetten. Helemaal niet. Het is heel erg goed mogelijk om je hier als onderneming ook nog te vestigen op het moment dat je een daghoreca zaak bent, maar ik wil wel die grip behouden om er zelf wat van te kunnen vinden in plaats van het alleen maar aan de grillen van de markt over te laten en die prijzen alleen maar op te laten drijven.

18

01:01:18

Voorzitter: De heer Rustebiel. 01:01:21

De heer Rustebiel: Ik deel uw zorg, maar als wij een bestemming horeca toewijzen aan een bepaald pand en de horecazaak vertrekt en er gaat geen nieuwe horecazaken intrekken, dan staat het pand wel leeg omdat er volgens het bestemmingsplan geen detailhandel in mag, andersom precies net zo. Ik snap ook niet wat het effect in de praktijk heeft. Als ik nu een hoge huur heb als detailhandelszaak en uw motie wordt aangenomen en het college gaat beleid maken, dan blijft mijn huur nog steeds net zo hoog. Er verandert echt helemaal niks voor de kosten die ik heb. Dat verandert pas als ik er weer uit ga voor de volgende huurder. Dus uw zorg die u hier neerlegt deel ik, maar de oplossing die u hier neerlegt heeft niks te maken met de zorg die u hier schetst. U wilt gewoon meer grip hebben op de binnenstad, omdat u het ideologisch wenselijk vindt, maar het is niet iets wat in de praktijk gaat werken, want de andere gemeenten doen het ook niet op deze manier. 01:02:09

Voorzitter: De heer Tjepkema. 01:02:10

De heer Tjepkema: Ik vind het zeker ideologisch wenselijk dat we hier een bruisende binnenstad behouden, en ik vind zeker dat we dat mogen vinden. Daarom komen we juist met dit voorstel. De heer Rustebiel begrijpt toch wel dat we te maken hebben met de vrije markt die met weinig kaders te maken heeft op dit moment en dat het wenselijk is om die kaders te stellen, juist omdat die prijs wel opgedreven worden. Het is niet zo dat een verhuurder stilzit. De verhuurder kan gewoon de prijs omhooggooien als hij ziet dat er een keten is die ook graag op dat plekje in de binnenstad wil komen. Dus wat is het antwoord van de heer Rustebiel dan als kleine retailondernemers daarmee te kampen hebben als ze weg moeten omdat ze verdreven worden door ketens die zich op diezelfde plek kunnen vestigen? 01:02:46

De heer Rustebiel: Ik heb uiteraard ook uitgebreid met Groningen City Club gepraat en ik heb wel geluisterd. Ze hebben bijvoorbeeld een voorstel gedaan richting het college, al wat langer geleden, om een fonds op te richten om met bepaalde typen bedrijvigheid juist naar de binnenstad toe te trekken. Dus dat is meer stimuleren in plaats van reguleren. Er zijn allerlei oplossingen mogelijk voor het probleem wat u en ik allebei zien en wat wij allebei problematisch vinden, maar u schiet nu toch een beetje met een kanon op een mug. Dat is wat u doet. 01:03:17

Voorzitter: De heer Tjepkema, tot slot. 01:03:20

De heer Tjepkema: Volgens mij zijn er verschillende knoppen waar je aan kunt draaien. Je hebt de ruimtelijke knoppen. Daar hebben we het nu over. Je hebt een economische knop. We kijken met veel smart uit naar een voorstel van het college om met een publiek ontwikkelbedrijf te komen om daar ook grip op die binnenstad mee te behouden, maar wat de heer Rustebiel nu zegt met het fonds, hoe gaat dat ervoor zorgen dat de huren 19

omlaaggaan? Daar gaat het erom dat al die pandjes in bezit zijn van een kleine selecte club aan mensen die hier dus uitmaken wat in onze binnenstad gebeurt. Dat willen wij hier aan banden leggen. Dat kan je op verschillende manieren doen. Wat gaat zo een fonds daaraan bijdragen? 01:03:54

De heer Rustebiel: U haalt nu twee dingen door elkaar, denk ik: de diversiteit in de binnenstad en het probleem van de hoge huren. Voor de diversiteit van de binnenstad heb ik volgens mij net een voorstel gedaan. Dat heb ik namens de GCC mede hier neergelegd. Het andere probleem is veel hardnekkiger en daar heb ik geen panklare oplossing voor. Ik weet alleen dat ik uw oplossing niet zo een goed idee vindt om dat het steeds blijven wijzigen van bestemmingen, omdat de ondernemer ervoor kiest om daar te gaan zitten u niet bevalt ervoor kan zorgen dat in de tussentijd het pand steeds leegstaat omdat hij daar dan weer vertrekt. Dat is natuurlijk een voorstel wat heel erg rigide is en wat nooit met een bank mee kan bewegen, dus tussen die wisselingen door steeds tussendoor voor leegstand gaat, omdat uw bestemming niet toelaat dat er van detailhandel weer horeca ingaat. Juist die lage leegstand in Groningen komt mede door de hogere omzetsnelheid van die panden en dat het mogelijk is dat ondernemers hier een kans kunnen krijgen. 01:04:46

Voorzitter: We gaan richting herhaling van zetten, dus ik ga even naar anderen die hun vinger opstaken. De heer Brandenbarg. 01:04:53

De heer Brandenbarg: Voorzitter, ik sla nog even aan op dat D66 stelt dat de binnenstad volgt wat Groningers willen. Dan vraag ik me af: spreekt D66 wel eens met mensen in onze stadswijken? Je zou ze eens moeten tellen die zeggen: "Wij komen niet meer in de binnenstad, want die is niet meer voor ons. Die niet meer betaalbaar. Je kunt er alleen maar moeilijke koffies en gembertheeën krijgen en je kunt nergens meer voor een paar euro een normaal kopje koffie halen." Vindt D66 niet net als de SP dat onze binnenstad totaal is verjupt en dat het aan ons is om een binnenstad te creëren die voor iedere Groninger is? 01:05:25

De heer Rustebiel: Het is niet aan ons om de binnenstad te creëren. De binnenstad is niet verjupt, de diversiteit is een probleem. Ik zie ook dat bepaalde ketens die in de wijken nog wel zitten niet in de binnenstad zitten omdat de huren te hoog zijn. Ik zie dat de binnenstad er niet meer voor iedereen is en ik heb hier een voorstel gedaan wat we zouden kunnen omarmen om daarmee aan de slag te gaan. Dus ik deel uw zorg, alleen uw oplossing is een slechte. 01:05:47

Voorzitter: De heer Van Zoelen heeft ook een vraag. 01:05:51

De heer Van Zoelen: Dank, voorzitter. Het is nog steeds niet helemaal duidelijk wat de oplossing dan van D66 is om die hoge huren tegen te gaan en ook bijvoorbeeld waarom dat wordt opgedreven dan behalve het fonds, waar we allemaal wel achter staan. Dus waar komt u dan uiteindelijk mee op de proppen? Het enige wat u voorstelt is de klok vol te

20

werken, waarbij de hele opbrengst van zo een ondernemer naar de huurbaas gaat. Dus waar gaat u uiteindelijk dan mee aankomen? 01:06:20

De heer Rustebiel: Uw voorstel komt evenmin tegemoet aan het verlagen van de huur en of het reguleren van de huren. Dat regelt dit voorstel niet. Met een bestemmingsplanwijziging grijp je niet in op de huur. Inderdaad, ik heb ook geen concrete oplossing voor dit probleem. Anders had ik het wel gedaan, want ik zie het probleem natuurlijk ook en ik spreek ondernemers die het lastig hebben om de boel rond te krijgen om een uiteenlopende partij aan redenen. 01:06:44

Voorzitter: Ik denk dat de posities wel helder zijn. Gaat u verder met de andere moties. 01:06:51

De heer Rustebiel: Wij zijn benieuwd naar het oordeel van het college over de motie als het gaat om veiligheid en meer banen. Volgens mij heet de motie meer banen en meer veiligheid of minder criminaliteit, meer banen. Daar zijn we natuurlijk altijd voor. We vinden de verbondenheid in de motie een beetje ingewikkeld is, dus we hopen dat het college ermee uit de voeten kan. Dan stemmen wij daar voor. Een andere motie over het kijken of wij het aantal proefdieren in Groningen kunnen laten afnemen. Dat steunen wij natuurlijk ook en wij dienen die motie mede in. Brainport Eindhoven is een merknaam wat bij Brainport Eindhoven hoort. Ik constateer ook dat de PVV zelf vooral vindt dat wij een maakindustrie moeten hebben en een technologiesector en dat het in de onderwijssector op die manier helemaal niet gedeeld wordt. Dus dat lijkt me een beetje top down om op die manier te zeggen dat dat hier maar moet komen. 01:07:38

Voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? De Partij voor het Noorden. 01:07:44