04-12-2024, verslag politieke woensdag 15.30 uur - Politiek vragenuur.pdf

POLITIEKE WOENSDAG VAN WOENSDAG 4 DECEMBER 2024 15.30 UUR Voorzitter: I. Huitema (PvdA) Namens de raad: E. Hillekens (GL), B. Leemhuis (GL), A. Poelstra (D66), B. Hekkema (PvdD), J. de Haan (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN), K. Blauw (PVV) Namens het college: P. Broeksma (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder) Namens de griffie: P. Kommerij

Politiek vragenuur 00:16:08

Voorzitter: Goedemiddag allemaal, welkom bij het vragenuur van 4 december. We hebben drie sets vragen. We gaan een paar vragen wisselen. Een en twee wisselen we om. De nestkastjes wachten nog even, in de nestkast. Dan gaan we over naar de vraag van de PVV over personenauto's en taxi's in de binnenstad. Mevrouw Blauw. 00:16:39

Mevrouw Blauw: Dank u, voorzitter. De vragen spreken voor zich. We hebben het uitgebreid gehad over de zero-emissiezone voor bedrijven en vrachtauto's. Nu is uit een onderzoek van De Telegraaf gebleken dat ze binnen afzienbare tijd, het liefst al in 2030, de zero-emissiezone ook voor personenauto's die op diesel of benzine rijden, willen laten gelden. Wordt hierover nagedacht? Een aantal steden hebben het hierover. Vandaag is er toevallig ook een flink debat over de zero-emissiezone in Den Haag voor bedrijfs- en vrachtauto's. Ik begreep dat de PVV tegen zijn eigen staatssecretaris ingaat, omdat wij het helemaal van tafel willen vegen. Hoe gaat Groningen ermee om, dat wij dat hier ook voor personenauto's willen laten gelden? 00:17:37

Voorzitter: U heeft eerst nog een vraag van GroenLinks. 00:17:41

De heer Leemhuis: Dank u wel, voorzitter. Heeft de PVV technisch navraag gedaan om het antwoord te krijgen? Dat is een. Twee, heeft de PVV kennisgenomen van de Mobiliteitsvisie waar de PVV zelf ook voorgestemd heeft? 00:17:55

Voorzitter: PVV. 00:17:56

Mevrouw Blauw: Het eerste antwoord is nee, want we wilden deze politieke vraag in het vragenuur stellen. De tweede over de Mobiliteitsvisie. Ik ben de vraag kwijt. 00:18:10

De heer Leemhuis: Heeft de PVV kennisgenomen van de Mobiliteitsvisie, waar de PVV zelf voorgestemd heeft? 00:18:19

Mevrouw Blauw: Dat weet ik niet. Wat ik wel weet, is dat de PVV in de Tweede Kamer de zero-emissiezone van wil tafel vegen. Daar heb ik navraag naar gedaan. Daarom stel ik deze vragen.

1

00:18:40

Voorzitter: Geen handen meer omhoog. Dan kunnen we overgaan naar de beantwoording van het college. Mijnheer Broeksma. 00:18:44

De heer Broeksma: Dank u wel, voorzitter. Dank voor de vragen. De Mobiliteitsvisie is in 2021 vastgesteld door een grote meerderheid, waaronder de PVV. Die stemde voor. Daar staat dat de ambitie is dat wij tussen 2030 en 2035 ook voertuigen op fossiele brandstoffen niet meer in de binnenstad willen. Die ambitie is daarin uitgesproken. Die plannen zijn nog niet concreet. Dat gaan we niet stiekem doen. Wij betrekken u als raad daar natuurlijk bij. Ook niet achter de schermen. Vooralsnog focussen we ons op de emissievrije zone voor bestel- en vrachtvoertuigen. Dat gaat op 1 april in. Waar ook de bedrijfsverenigingen, de BOVAG, TLN en Evofenedex zeggen: ga door met die zero-emissiezone en geef ons helderheid. 00:19:35

De heer Broeksma: We praten er al tien jaar over. Bedrijven hebben erin geïnvesteerd. Zorg dat je geen dolende overheid bent. Zorg ervoor dat die zeroemissiezone doorgaat zoals bedacht. Dat vragen de ondernemers ook. Personenauto's zijn nu nog duurder. U weet ook dat in 2035 volgens Europees besluit alle nieuwe auto's die verkocht worden in Nederland elektrisch moeten zijn. Althans, zero-emissie. We zijn nog niet bezig met concrete plannen. We zullen van ondernemers en bewoners nooit het onmogelijke vragen. Dat doen we met die zeroemissiezone voor logistiek ook niet. We kiezen altijd voor een stapsgewijze transitie, op een manier dat iedereen zoveel mogelijk mee kan doen. Tot zover, voorzitter. 00:20:21

Voorzitter: Een reactie van de PVV. 00:20:24

Mevrouw Blauw: Ik heb een vraag aan de wethouder. Bedankt voor uw reactie. Richard de Mos heeft in Den Haag gevraagd aan CDA en D66 om uit het college te stappen als de zero-emissiezone er komt. Er zijn heel veel steden die zeggen dat ondernemers de nek wordt omgedraaid, als personenauto's niet de stad in kunnen. Gaan die straks met paard en wagen door de stad rijden? Mensen kunnen niet allemaal een Tesla betalen. Er zijn gigantisch veel ondernemers die het niet gaan redden als die zero-emissiezone doorgaat. Er zijn heel veel steden die dat uitspreken. Vandaag was er nota bene nog een behoorlijke discussie. Ook de PVV gaat tegen zijn eigen staatssecretaris in. "Wij willen die hele zero-emissiezone van tafel hebben." Los van een Mobiliteitsvisie. Waarom toch doorgaan, ondanks dat er zoveel negatieve geluiden zijn, ook uit het mkb? 00:21:35

Voorzitter: GroenLinks. 00:21:37

De heer Leemhuis: Ik wil toch nog even terug naar de vragen die de PVV stelt. De PVV beweert iets, terwijl de PVV zelf gestemd heeft voor het voorstel: wij ambiëren dat tussen 2030 en 2035 voertuigen die op fossiele brandstof rijden de binnenstad niet meer in komen. Bladzijde 7 van de Mobiliteitsvisie, waar de heer Van Kesteren voorstemde. Is het zo dat de PVV het niet meer eens is met de PVV in de vorige 2

raadsperiode, toen ze voor dit voorstel stemden? Kan de PVV uitleggen hoe die verandering in het standpunt in zijn werk is gegaan? 00:22:15

Voorzitter: De PVV. 00:22:17

Mevrouw Blauw: Ik vind het interessant, hoor. Daar kan ik geen antwoord op geven. Ik praat nu over hoe wij er nu in staan. Ik praat elke dag met mijn fractie. Het is vers van de pers. Dat komt rechtstreeks uit Den Haag. We willen die zero-emissiezone van tafel. Wij willen dit niet. Niet voor de ondernemers, niet voor de burgers, voor niemand. We hebben er ooit een keertje voorgestemd, daar kunt op doorgaan. Wij zijn er tegen, klaar. 00:22:45

Voorzitter: GroenLinks. 00:22:46

De heer Leemhuis: Ik hoor weinig onderbouwing. Blijkbaar is de PVV van mening veranderd. Dat mag iedere partij doen. Dat staat u vrij. Dit gaat niet over zeroemissie. Dit gaat over personenauto's weren vanwege de luchtkwaliteit. Een vraag aan de PVV over de emissiezone. Is het niet zo dat het Rijk daar niet over gaat, maar dat de gemeentes daarover gaan? Dat de PVV in Den Haag hoog en laag kan springen, maar dat het zo buiten zijn boekje gaat, gezien de staatsrechtelijke verhoudingen in dit land? 00:23:21

Voorzitter: De PVV. 00:23:24

Mevrouw Blauw: Ja, dat is waar. Laten we het niet breder trekken, want daar bent u ook niet voor. Laten we het specifiek hierover hebben. Chris Jansen heeft aangegeven dat hij die wetswijziging niet wil. Gemeentes kunnen hoog en laag springen, we gaan dat niet doen. 00:23:50

Voorzitter: Dan gaan we nu terug naar het college voor de extra vragen. 00:23:54

De heer Broeksma: Een paar reacties. Het gaat inmiddels wat minder over personenauto's dan over de zero-emissiezone die we in april gaan invoeren. Dat verkeersbesluit is genomen. De zero-emissiezone. In maart 2021, ik weet het nog goed, stemde een duidelijke meerderheid van de raad voor het invoeren van een zero-emissiezone. Dat is 4 jaar geleden, 48 maanden geleden. Achtenveertig maanden later, op 1 april, gaan we die zero-emissiezone invoeren. U zegt: dat hele raadsbesluit moet niet uitgevoerd worden. Ik denk niet dat u bedoelt dat het college kan kiezen welke raadsbesluiten wij wel en niet uitvoeren. Dat raadsbesluit van vier jaar geleden is genomen. Wij voeren dat uit. U kunt iets vinden van de wijze waarop we dat gaan uitvoeren. 00:24:47

De heer Broeksma: Dat staat u vrij. U kunt zeggen dat het te streng is of niet streng genoeg. U kunt het te snel of te langzaam vinden. Dat gesprek hebben we gehad. 3

We hebben u aangegeven dat er naar aanleiding van de meningsvormende sessie met de raad geen wijzigingen in het Verkeersbesluit zijn genomen. Dat hebben we aangenomen, zoals we het u een maand geleden hebben voorgelegd. U zegt: wij hebben ooit een keer voorgestemd. Het gaat over de Mobiliteitsvisie december 2021. Daar heeft uw PVV-raadslid Van Kesteren destijds voorgestemd. Driekwart van de raadsleden stemden daarvoor. Die Mobiliteitsvisie is een visie, een uitvoeringsprogramma, waarin we aangeven wat we willen. Een van de zinnen die daarin staat, gaat over personenauto's en over de zero-emissie tussen 2030 en 2035. 00:25:41

De heer Broeksma: In 2021 was dat veertien jaar na datum. Met inachtneming van het Europese besluit dat er geen fossiele auto's meer verkocht kunnen worden vanaf 2035. Dat is een uitspraak die expliciet in de Mobiliteitsvisie staat. Die in de raad besproken is, als ik mij goed herinner. Dat is niet stiekem gegaan. Daar heeft driekwart van de raad voorgestemd. Terug naar de zero-emissiezone over logistiek. U zegt dat heel veel steden dat niet willen. Er zijn 29 steden die het wel willen. Waarvan Groningen er een is. Veertien daarvan doen het op 1 januari. Een aantal steden doen dat later. Stad Groningen doet het op 1 april. Die 29 steden willen het wel. U verwijst naar Den Haag. Het is mij niet bekend dat de gemeenteraad van Den Haag in meerderheid heeft gezegd ervan af te zien, integendeel. 00:26:46

De heer Broeksma: Volgens mij wordt het raadsbesluit wat genomen is, uitgevoerd. U zegt dat gigantisch veel ondernemers daar tegen zouden zijn. Ik weet niet waar u dat vandaan haalt. Wij hebben tien reacties gehad. We hebben een gemeente van 245.000 inwoners. Dat ging over specifieke gevallen. Waar gaat het nu precies om? Is die overgangsregeling voor ons? Is die vrijstellingsregeling voor ons? Is er een andere regeling waaraan we mee kunnen doen? Op welke manier kunt u ons helpen, beste gemeente, om dat te doen? Tien reacties. In andere gemeenten is dat niet veel anders. Dus die gigantisch vele ondernemers waar u het over heeft, lijken niet in Groningen te wonen. BOVAG, Evofenedex, Transport en Logistiek Nederland, VNONCW zijn bedrijfsverenigingen die zeggen: ga door met die zero-emissiezone. 00:27:40

De heer Broeksma: Dus de uitspraak die u doet, dat heel veel steden het niet willen, komt niet overeen met de werkelijkheid zoals ik die ken. Dat gigantisch veel ondernemers in problemen zouden komen, komt niet overeen met de werkelijkheid zoals we die in Groningen kennen. Tot zover, voorzitter. 00:27:54

Voorzitter: Laatste reactie. 00:27:59

Mevrouw Blauw: Ik heb nog geen concreet antwoord op alle vragen gehad. Ik zou nog antwoord op vraag drie willen hebben. Ik had wat specifieker moeten zijn. Ik heb ze hier voor me liggen. Er zijn heel veel steden waarvan er heel veel partijen, colleges, onder druk komen te staan, omdat er heel veel onenigheid is. In heel veel gemeentes gaat het door, maar dat komt vooral door heel veel linkse colleges. Dat de gemeenten en ondernemers dat allemaal willen, is niet waar. De kranten staan er vol mee. U kunt lezen dat heel veel ondernemers onderuit gaan. Wij lopen ook op de 4

markt, waar alle ondernemers dat zeggen. Ik denk dat u dat geluid niet bereikt of dat u het niet wilt horen. 00:28:56

Voorzitter: Volgens mij is dat duidelijk. U heeft uw punt. U heeft niets nieuws ingebracht. Vraag drie. Wil GroenLinks hier nog wat op zeggen? 00:29:08

De heer Leemhuis: Ik ben verbaasd dat de PVV over marktkooplui begint, terwijl daar een uitstekende regeling voor is getroffen, waardoor die niet door deze maatregelen getroffen zijn. Dus ik ben benieuwd waar de PVV dat nu weer vandaan haalt. Het lijkt erop dat de PVV van alles erbij haalt, omdat ze niet in staat is om goede voorbeelden te vinden. Dus ik ben benieuwd wat er mis is aan de goede regeling die getroffen is. 00:29:40

Voorzitter: Prima. Volgens mij kunnen we beter over gaan naar de reactie van het college op vraag drie. 00:29:46

Mevrouw Blauw: Ik wil er heel kort over zijn. Volgens mij moet de heer Leemhuis een rondje markt doen. Dat is mijn antwoord. Volgens mij heeft hij dat nooit gedaan. Wij wel. 00:29:55

Voorzitter: Dit hoeven we niet te doen. Het college. 00:30:01

De heer Broeksma: Een antwoord op vraag drie. De zero-emissiezone die we op 1 april invoeren geldt niet voor personenauto's. Die uitspraak heb ik gedaan en dat klopt. We hebben uitgebreid met marktkooplui gesproken. We weten precies wat de marktkooplui willen. Ik weet niet welke marktkooplui u spreekt. Wij spreken met vertegenwoordigers daarvan. Ik heb met een stuk of zes ook persoonlijk gesproken heb. Die zeggen dat ze met deze ontheffing uit de voeten kunnen. Die vinden het prima zoals het gaat. Tot zover. 00:30:34

Voorzitter: Dan gaan we nu over naar de set vragen nummer 1. Dat zijn de vragen van GroenLinks en Partij voor de Dieren over de nestkastjes. Ik geef het woord aan mevrouw Hillekens van GroenLinks. 00:30:45

Mevrouw Hillekens: Dank u wel, voorzitter. Samen met mijn collega's van Partij voor de Dieren maken we ons zorgen over een besluit wat in Den Haag kortzichtig en ondoordacht wordt genomen. Er is hard gewerkt aan een maatregel om bij de nieuwbouw en grootschalige renovaties te investeren in kwaliteit voor dieren, vogels en vleermuizen. Nu wordt dat in een keer van tafel geveegd door onze minister van Volkshuisvesting, omdat zij denkt dat dit een beperkende maatregel is voor de bouw. We zien de afgelopen dagen uit alle reacties dat iedereen het een dom, kortzichtig besluit vindt. De bouw zegt dat projecten niet sneuvelen op de nestkastjes. Als het aan GroenLinks en Partij voor de Dieren ligt, gaan we over twee jaar niet overal nestkastjes bijbouwen, omdat we dan gemiep krijgen over muggen in de achtertuin. 5

00:31:35

Mevrouw Hillekens: Wij hopen dat het college in de gemeente Groningen maatregelen blijft nemen om ervoor te zorgen dat we hier de nestkastjes en andere maatregelen nemen bij grote projecten. We zijn benieuwd naar de reactie van het college. 00:31:48

Voorzitter: Dan gaan we nu over naar het college. 00:31:50

De heer Van Niejenhuis: Dank u wel, voorzitter. Dank ook voor de tijd om mij nog even te verdiepen in het onderwerp, door als tweede de beurt te krijgen. Ik ga niet mee in de woorden die de indienende fracties gebruiken. Kortzichtige beslissingen vanuit Den Haag. Ik wil als wethouder wonen en bouwen en wij willen als college vooral kijken naar de effectiviteit van maatregelen. Wij waren in de verwachting dat dit kabinet het natuurinclusief bouwen zou verheffen tot landelijke norm in het Besluit voor de Bebouwde Leefomgeving, BBL. Te elfder ure is besloten dat niet te doen per 1 januari 2025. Dat heeft ons verrast als overheden. Meerdere gemeenten en provincies hebben hierop gereageerd. Bouwers, ontwikkelaars en architecten hebben zelfs een brandbrief geschreven aan de minister: doe het alsjeblieft wel. 00:32:40

De heer Van Niejenhuis: We hebben, geloof ik, 342 gemeenten in Nederland. Als iedere gemeente zijn eigen normen gaat hanteren, wordt het alleen maar ingewikkelder om dit probleem op te lossen. Dus maak op landelijk niveau één regeling. Er is gekozen om dat niet te doen. Wij vinden dat jammer, want wij denken dat de steden in toenemende mate de vluchtheuvels voor biodiversiteit aan het worden zijn. Het is heel erg belangrijk is dat wij ons steentje daaraan bijdragen. Het korte antwoord is dat wij onverkort doorgaan met alle maatregelen zoals we die in het Beleidskader Natuurinclusief bouwen met u hadden afgesproken. 00:33:19

Voorzitter: Volgens mij is het helemaal helder. Dan kunnen we over naar de derde set vragen. Deze zijn ingediend door de Partij voor het Noorden. Ik geef het woord aan de heer Van der Laan. 00:33:33

De heer Van der Laan: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn net als het college gek op ondergrondse, veilige fietsenstallingen. Dus hoe meer en sneller, hoe beter. Wij maken ons zorgen over de fietsenstalling bij de Westerhaven. Ik mag geen namen van bedrijven noemen. Dat zal ik niet doen. Toen wij daar twee weken geleden kwamen, hing daar een groot bord te huur op. Dat blijkt een misverstand te zijn. Toen we in februari te horen kregen dat dit pand voor een paar miljoen euro was aangekocht, dachten we dat de schep er daar in zou gaan. Het blijft vooralsnog stil. Dat heeft mogelijk te maken, bleek uit technische vragen, met bouwkundige aanpassingen die nodig zijn met betrekking tot de entree van de te realiseren fietsenstalling aan de Westerhaven. 00:34:30

De heer Van der Laan: Daar zouden we meer duidelijkheid over willen hebben. Wat kunnen we verwachten? Wanneer kunnen we onze fiets daar parkeren? Heeft de 6

gemeente het project onderschat, voorzitter? Het zijn drie vragen. Mocht ik een antwoord missen, dan kom ik terug. 00:34:51

Voorzitter: Redelijk suggestief. College. 00:34:55

De heer Broeksma: Ik zal mijn best doen, voorzitter. Helemaal andersom moet ik niet zeggen, maar wat er gebeurd is, het spreekwoord zegt dat grond van de buren maar één keer te koop komt. Dat geldt ook voor stripmusea. Die komen maar één keer te koop. Dat hebben we meteen gedaan. Op het moment dat dat te koop bleek te komen, hebben we meteen actie ondernomen. Hebben we dat stripmuseum meteen gekocht, omdat we dachten dat dit een oplossing kan zijn voor het fietsparkeerprobleem rondom de Westerhaven. Daar gaat het alleen maar drukker worden. Zeker nu de Suikerzijderoute er is. Dan parkeer je daar je fiets en dan ga je de binnenstad in. We hebben het heel snel gekocht, zonder dat we een ontwerp hadden. De aankoop is heel snel gegaan. 00:35:42

De heer Broeksma: Vervolgens zijn we met een ontwerp bezig gegaan. Waarbij we wisten dat er een aantal stevige problemen waren. Bijvoorbeeld de entree. Hoe doe je dat met de entree? Doe je dat aan de Westerhavenkant? Dan heb je fietsers die je in een voetgangersgebied leidt. Dat wil je niet. Dat moet op een andere manier. Er zitten andere winkels onder. De Topmerk, de Kruidvat en de McDonalds. Dat moet op een goede manier gebeuren. Dat is een opgave die nog niet klaar is. Zoals de planning nu is, komt er in het tweede kwartaal van komend jaar een kredietaanvraag. Ik houd daar een slag om de arm, omdat het ontwerp nog niet klaar is. Er vinden nog gesprekken plaats. We verwachten over een half jaar een kredietaanvraag bij de raad te kunnen neerleggen. 00:36:33

De heer Broeksma: We hebben dus haast gemaakt met de aankoop. Vervolgens de ontwerpopgave die niet simpel is, maar waar we nu mee bezig zijn. U vraagt ook hoe het nu moet. Er zijn ongeveer 345 plekken in de Westerhaven. Dat is krap. Zeker in de kerst- en Sinterklaastijd. We hebben extra plekken rondom de Martinikerk en de Akerk. Dus aan de westkant van de binnenstad hebben we extra plekken gemaakt. Tijdelijke plekken, waar fietsen geparkeerd kunnen worden. We hebben fietsstewards rondlopen, ook in de Westerhaven, om de fietsen zo ordelijk mogelijk te parkeren. Ruimte voor extra stallingen is beperkt. Dat is geen ingewikkeld woord. Daar is nauwelijks ruimte aanwezig om extra stallingen te maken. We doen dat bij de Akerk en de Martinikerk. 00:37:28

De heer Broeksma: De Martinikerk is niet aan de westkant, maar de Akerk is aan de westkant van de stad. Als je van die kant komt, is er bij de Westerhaven niet veel plaats. Dat is de reden waarom de aankoop van het stripmuseum, om daar je fiets te parkeren, goed is. Wij verwachten voor de zomer met een kredietaanvraag te komen. Onder voorbehoud dat het ontwerp goed is. Het is een taai ontwerp. Vooral de entree van het ontwerp. Tot zover. Ik hoop dat ik voldoende duidelijk ben geweest.

7

00:37:56

Voorzitter: Voor mij wel, maar voor de Partij voor het Noorden nog niet. 00:37:58

De heer Van der Laan: Voorzitter, met name vraag twee intrigeert me nog. Stel je voor dat wij een meerderheid hebben voor die kredietaanvraag. Daar geven we een klap op en er ligt een ontwerp. Is het dan een kwestie van maanden of weken? Het is wel een pand van een paar miljoen euro, dat nu leegstaat. Er gebeurt nu niets. 00:38:19

Voorzitter: Het college. 00:38:22

De heer Broeksma: Hier staat eerste kwartaal van 2026. Ik zeg: rond de verkiezingen. 00:38:32

De heer Van der Laan: Voorzitter, daarmee kunnen we concluderen dat er sprake is van een forse vertraging. 00:38:38

Voorzitter: Het college. 00:38:44

De heer Broeksma: Met die conclusie ga ik niet akkoord. We hebben het snel aangekocht. Vervolgens moet het ontwerp worden gemaakt. Daar zijn we nu mee bezig. Een taai ontwerp. Geen triviaal ontwerp, de entree. Doe je het aan de Westerhavenkant? Doe je het aan andere kant? Wat betekent het voor de winkels die er zijn? Uiteindelijk opening eerste kwartaal 2026. Zo is het proces. Wij hopen een kredietaanvraag voor de zomer te kunnen doen. Dan gaan we aan de gang en dan is het in maart 2026 klaar. 00:39:14

Voorzitter: Nog een laatste toevoeging. 00:39:15

De heer Van der Laan: De wethouder gaf in februari in de media aan dat er in mei al een financieringsvraagstuk zou liggen en dat het volgend jaar klaar zou zijn. Nu hoor ik 2026. Dan mogen we toch concluderen dat er sprake is van een forse vertraging? 00:39:33

De heer Broeksma: Het is een taaie ontwerpopgave. Dan geef ik u gelijk, zonder meer. We verwachten dat de opening in maart 2026 is. 00:39:43

Voorzitter: Dan kunt u zelf uw conclusies trekken. Bedankt allemaal voor de vragen en tot de volgende keer.

8