04-10-2023, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Raadsvergadering.pdf

Gemeenteraad..........................................................................................................................3 Afscheid en installatie kinderburgemeester en loco-kinderburgemeester...................3 Afscheid raadsleden Els van der Weele (PvdA) & Sten Wennink (ChristenUnie)..........7 1. Opening en mededelingen..............................................................................................11 2. Benoemingen..................................................................................................................12 a. Installatie van Jahir Scoop als raadslid voor PvdA.......................................................12 b. Installatie van Laurent Dwarshuis als raadslid voor ChristenUnie...............................12 c. Benoeming van Sander Kooi als woordvoerder voor het CDA.....................................13 3. Vaststellen agenda..........................................................................................................13 6. Bespreekstukken.............................................................................................................14 c. Voorkeursscenario Travertijnstraat.............................................................................14 A04: Travertijnstraat “Op me monnie”.......................................................................14 f.

Vaststelling bestemmingsplan Woonschepenhaven....................................................17 A03: Schrap het samenwoonverbod in de Woonschepenhaven.................................17 4. Initiatiefvoorstellen.........................................................................................................21 a. Initiatiefvoorstel Geen markt maar mobiliteit.............................................................21 5. Conformstukken..............................................................................................................26 a. Aanpassing legestarief deelscooters...........................................................................26 b. Financiële bijdrage maatregelen ten behoeve van voortzetting huidig gebruik Biotoop ........................................................................................................................................26 c. Betaald parkeren Klein Martijn I..................................................................................26 d. Geluidsanering gevels Hoendiepskade 2 tm 32..........................................................27 e. Tijdelijke huisvesting scholenplan...............................................................................27 f. Afvalstoffenverordening gemeente Groningen 2023...................................................27 g.

Normenkader 2023.....................................................................................................27 h. Kredietaanvraag vervanging parkeerautomaten.........................................................27 i. Gebiedsvisie Corpus den Hoorn-Zuid...........................................................................27 j. Aanpassing Categorieënlijst verklaring van geen bedenkingen t.b.v. kavel 7, Zernike.28 k. Aanvullend krediet vervanging armaturen veld 1 sportpark Esserberg.......................28 l. Vaststelling bodemenergieplan Stadshavens Eemskanaalzone, herziene versie 2023.28 m. Actualisatie fietsbeweging gemeente Groningen......................................................28 n. Wijzigen categorie verklaring van geen bedenkingen omgevingsvergunning Reitdiephaven Festivallocatie.........................................................................................28 o. Groninger monumentenfonds....................................................................................29 1

p. Benoemingen agendacommissie en audit committee................................................29 q. Benoemingen agendacommissie en audit committee................................................29 6. Bespreekstukken.............................................................................................................29 a. Verordening tot wijziging Algemene Plaatselijke Verordening Groningen 2021.........29 A02: Wijziging Algemeen plaatselijke verordening verbod openlijk drugsgebruik......30 A01: “Geen skateverbod maar skaterespect”.............................................................31 b. Toekomstvisie Evenementen......................................................................................35 M02: Meer toegankelijke festivals en evenementen..................................................35 M04: Zuiderplantsoen.................................................................................................37 M05: “Met 1 maat meten”..........................................................................................40 M08: Halveer geluidsdagen rondom Stadspark en Suikerzijde...................................41 e. Voorkeurslocatie vervanging Paddepoelsterbrug.......................................................47 M06: Kom over de brug met een volledige Paddepoelsterbrug..................................47 e.

Actieplan huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld tegen vrouwen...............50 M01: ‘Stop huiselijk geweld’.......................................................................................50 7. Motie vreemd aan de orde van de dag...........................................................................54 M03: Maak ruimte voor vrouwen aan de bol Motie n.a.v. collegebrief: vervolg inrichting Sportpark Corpus den Hoorn......................................................................54 M07: Herstart gesprekken voor marathon 2024 Motie n.a.v. Beantwoording vragen ex art 36 Rv over de marathon in Groningen..............................................................57 8. Sluiting............................................................................................................................63

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 4 OKTOBER 2023 16.30 UUR 2

Voorzitter: K. Schuiling (burgemeester) Namens de raad: J. van Hoorn (GroenLinks), F. Folkerts (GroenLinks), E. Hillekens (GroenLinks), J. Jones (GroenLinks), S. Middelhuis (GroenLinks), C. Nieuwenhout (GroenLinks), H. Sietsma (GroenLinks), B. Leemhuis (GroenLinks), T. van de Vendel (GroenLinks), E. van der Weele (PvdA), R. Gierkink (PvdA), I. Huitema (PvdA), R. Pestman (PvdA), R. Tjepkema (PvdA), J. van Veen (PvdA), J. Scoop (PvdA), J. Lo-A-Njoe (D66), M. Gietema (D66), M. Martinez Doubiani (D66), A. Poelstra-Bos (D66), T. Rustebiel (D66), W. Pechler (PvdD), J. Bosma (PvdD), B. Hekkema (PvdD), T. van Zoelen (PvdD), A. Sijbolts (Stadspartij 100%), Y. Menger (Stadspartij 100%), H. Moerkerk (Stadspartij 100%), M. Sloot (Stadspartij 100%), D. Brandenbarg (SP), F. Mertens (SP), H. de Waard (SP), J. Huisman (SP), I. Jacobs-Setz (VVD), E. Akkerman (VVD), R. Heiner (VVD), M. Goodijk (Student&Stad), K. de Groot (Student&Stad), D. Swets (Student&Stad), P. Rebergen (ChristenUnie), L. Dwarshuis (ChristenUnie), S. Wennink (ChristenUnie), E. Armut (CDA), J. de Haan (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN), D. Ram (PVV) Namens het college: M. Wijnja (wethouder), C. Bloemhoff (wethouder), K. de Wrede (wethouder), E. Eikenaar (wethouder), I. Jongman (wethouder), P. Broeksma (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder), M. Molema (wethouder) Namens de griffie: J. Spier

Gemeenteraad -

Afscheid en installatie kinderburgemeester en loco-kinderburgemeester

00:15:28

Voorzitter: Wij gaan het proberen. Ik open de vergadering nog niet, omdat wij eerst afscheid hebben te nemen van de kinderburgemeester en de locokinderburgemeester. En ook de nieuwe kinderburgemeester en locokinderburgemeester mogen verwelkomen. Bovendien nemen we afscheid van Els van der Weele en Sten Wennink. Daarna zal ik de vergadering openen. Nadat we afscheid hebben kunnen nemen van de kinderburgemeester en de locokinderburgemeester en de nieuwe hebben kunnen verwelkomen, schors ik de vergadering even. Dan bent u in de gelegenheid om de burgemeesters te danken, te verwelkomen en even kennis te maken, voor zover nodig. Daarna gaan we over tot het nemen van afscheid van Els van der Weele en Sten Wennink. Ook daarna zal ik de vergadering schorsen om afscheid te nemen. 00:16:40

Voorzitter: Wie in hun plaats treden, is in de sterren geschreven maar ik heb wel een idee. Er is ook nog een commissie voor Geloofsbrieven die zich daarover gebogen heeft. Dus enige voorspelbaarheid in deze vergadering is er toch nog wel. Dan deel ik ook alvast, en volstrekt buiten elke orde, mede dat er straks bij het agendavoorstel - daarom liep de griffier zojuist zo druk in de weer - vaststelling van de agenda zal worden voorgesteld om de stukken zes - dat gaat over de Travertijnstraat en de Woonschepenhaven - helemaal naar voren te trekken, dus voor de conformstukken. Dat alles heeft te maken met de gesteldheid van onze wethouder Ruimtelijke Ordening. Hij ziet er weliswaar fris en fruitig uit, maar u moest eens weten welke interne strijd hij aan het leveren is om overeind te blijven.

3

00:17:52

Voorzitter: We willen het allemaal niet meemaken dat die ineenzijgt, dus vandaar het idee dat we daarmee beginnen. Als u daar bezwaren tegen heeft, kunt u dat straks aangeven en dan gaan we kijken of we daarnaar luisteren of niet. Dat brengt mij als vanzelf achter het katheder want het is vandaag een komen en gaan. We hebben alle rituelen een paar keer punctueel doorgenomen om te kijken of het allemaal goed uitkomt, maar we gaan in ieder geval afscheid nemen van de kinderburgemeester en de loco-kinderburgemeester. Het zijn altijd van die momenten in zo'n raadzaal waarop je denkt: wat gaat de tijd ongelooflijk snel. Jullie komen nu naar voren. Hartelijk welkom. Fijn dat jullie er zijn, Fatoumata en Finn. 00:19:03

Voorzitter: Als we nog eens even terugdenken aan ongeveer jaar geleden, toen zaten we in het Forum, en kijkend naar dit moment, denk ik: wat hebben we met elkaar weer veel meegemaakt. Wat hebben jullie je ongelooflijk ontwikkeld. Fijn dat jullie hier zo zijn, de vijfde kinder- en loco-kinderburgemeester van Groningen. Dat we van jullie hebben kunnen genieten het afgelopen jaar, is te danken aan de gemeenteraad die hier bij elkaar zit. Die wilden met een kinderburgemeester de kinderen in Groningen een duidelijke stem geven en daar [onderbreking 00:19:46] ook gedaan. Het is snel gegaan, maar dat komt waarschijnlijk omdat we zoveel activiteiten samen hebben ondernomen. Jullie kregen de meeste stemmen bij de verkiezingen. Fatoumata, jij had als campagneslogan 'Activiteiten, wie vindt dat nou niet leuk?' Vervolgens won je de verkiezingen en hebt net iets meer stemmen gekregen dan Finn. Het was hartstikke spannend, maar zo is het gelopen. Je zat al in de leerlingenraad van De Hoeksteen en toen je hoorde dat Groningen op zoek was naar een nieuwe kinderburgemeester, zei je: "Ik ga nu direct solliciteren." 00:20:31

Voorzitter: Waarschijnlijk heeft dat ermee te maken dat jij ooit nog eens een keer burgemeester gaat worden, en kennen we je nu allemaal alvast. Toen heb je de ambtsketen gekregen en die heb je met verve gedragen. Je zei ook: "Ik vind het erg belangrijk dat kinderen kunnen meedenken en -praten over de dingen die voor kinderen nu en in de toekomst belangrijk zijn." Dat was precies de reden dat onze gemeenteraad toen graag een kinderburgemeester wou hebben. Je wilde activiteiten organiseren waar kinderen blij van worden. Dat beloofde je en heb je gedaan. Je hebt veel kinderen blij gemaakt. Als kinderburgemeester mag je een eigen maatschappelijk thema bedenken waarvoor je wilt gaan, en jij koos voor huiswerkbegeleiding. In samenwerking met Together Huiswerkbegeleiding is dat begonnen op jouw school in Vinkhuizen. Binnenkort start er een tweede groep. 00:21:31

Voorzitter: Nu denk ik niet dat ieder kind altijd even blij wordt van het maken van huiswerk, maar het helpt wel als er iemand is waar je even op kunt terugvallen. Dan blijken toch veel moeilijke puzzels goed oplosbaar. Het is een heel mooi project. Ook onze wethouder van Onderwijs is daar altijd heel druk mee, want we willen dat graag over de hele provincie doen. Ik ga niet alles noemen waar je bij betrokken was, maar toch paar dingen. Je hebt samen met Dione de Graaff van de NOS de Groningse sportprijzen uitgereikt. Dat leverde hele mooie plaatjes op. Je hebt samen met andere kinderen meegedacht over de herinrichting van het Damsterplein. Het is nog niet zover, maar het komt eraan en iedereen zal er heel blij mee zijn. Je hebt met 4

gedeputeerde Mirjam Wulfse de tentoonstelling 'Vraauwlu' geopend in Museum aan de A, over Groninger vrouwen die een belangrijke rol hebben gespeeld in de geschiedenis. 00:22:29

Voorzitter: Jij hebt nu ook al een bouwsteentje daarvoor gelegd. Finn, jij hebt als kinderburgemeester ook niet stilgezeten in het afgelopen jaar. Je hebt bijvoorbeeld tijdens 'Let's Gro' met je klas het spel Democracity gespeeld, hier in deze raadzaal op de stoelen waar nu de raadsleden zitten. Jullie speelden een gemeenteraad na. Dat zijn altijd heel leuke momenten als dat gebeurt. Je hebt toen met al je collega's een eigen stad gemaakt. Sten Wennink mocht toen jullie burgemeester zijn om de vergadering te leiden. Ik zal hem zo ook even toespreken, want het heeft hem zoveel stof tot nadenken gegeven dat die dacht: ik ga er nog even heel goed verder over nadenken. Je hebt ook nog het Zonnedak in Onnen en het Mini Natuurfestival voor kinderen in de Oosterparkwijk geopend. En nog veel andere dingen. 00:23:36

Voorzitter: Ook samen hebben jullie veel dingen gedaan, zoals een filmpje gemaakt om kinderen in Groningen te waarschuwen tegen online gevaren. Jullie speelden in dat filmpje cyber agents. Dat was een spectaculair filmpje. Ik mocht ook een heel klein bijrolletje vervullen. Ik speelde mezelf als burgemeester, dus dat was te doen. Ik roep toen jullie hulp in omdat Groningen gehackt was. Ik werd zelf bijvoorbeeld op een tv-scherm in mijn werkkamer voortdurend geterroriseerd met een videoclip van de popster Rick Astley: 'Never Gonna Give Up'. Zo leer je nog eens wat. Dat ging maar door. Het hield niet op. Ik werd er helemaal gek van. Ik belde jullie voor hulp, en zei: "Doe iets." Dat is de gebruikelijke uitspraak van een burgemeester. Zogezegd, zo gedaan. Jullie hebben het toen heel goed gedaan. Het filmpje werd verwijderd, we waren niet meer gehackt. Veel dank daarvoor. 00:24:58

Voorzitter: Jullie hebben alle twee hartstikke veel bijgedragen aan onze stad. Je hebt de kinderen in Groningen een duidelijke stem gegeven en blij gemaakt. We zijn heel blij met jullie uitverkiezing. Je hebt het heel goed gedaan. Fatoumata, je mag die ambtsketen straks, via mij, aan de opvolger geven. Je mag de laatste toespraak houden als kinderburgemeester. Misschien is het leuk als jullie dat samen hier vanachter het katheder doen, en dat jij iedereen toespreekt. Mag ik je uitnodigen om hier te komen? 00:26:09

Kinderburgemeester - Fatoumata: Goedemiddag, meneer Schuiling, wethouders en aanwezigen. Mijn naam is Fatoumata en ben elf jaar oud. Ik was van één september vorig jaar tot één september dit jaar kinderburgemeester van de gemeente Groningen. Als ik naar dit en vorig jaar kijk, vond ik het een eer en ook fijn kinderburgemeester te mogen zijn. Dat rijmt trouwens. In mijn functie mocht ik superveel leuke dingen doen. Zo mocht ik naar het Sportgala gaan. Ik vond het supergaaf en tof om daar op het podium te staan en onderdelen aan te kondigen. Ik ging ook naar de Nationale Kinderburgemeesterdag, waar ik alle kinderburgemeesters van heel Nederland ontmoette. Dat was heel leuk, maar het allerleukste was dat burgemeester Koen Schuiling en ik om de beurt voorlazen op een school. Dat was heel spannend voor mij, want dat was mijn eerste optreden in 5

mijn functie. Als kinderburgemeester heb ik ook veel geleerd, zoals het schrijven van mijn speeches. Ook leerde ik veel over de geschiedenis van Groningen, bijvoorbeeld: Bommen Berend of toen de Canadezen Groningen bevrijdden van de Duitsers. 00:27:28

Kinderburgemeester - Fatoumata: Als kinderburgemeester mocht ik ook ambassadrice zijn van Beatrix Kinderziekenhuis in het UMCG. zij zetten zich in om het verblijf van de kinderen zo prettig mogelijk te maken. Mijn doel als kinderburgemeester was proberen ervoor te zorgen dat elk kind onderwijs krijgt. Ik vind dat elk kind gelijke kansen moet krijgen, ongeacht arm of rijk, klein of groot. Huidskleur en geloof mogen daarbij geen rol spelen. Volgens mij heeft elk kind recht op huiswerkbegeleiding. Daarom heb ik huiswerkbegeleiding kunnen organiseren op mijn school, met dank aan Together Groningen die ook bijles geeft. Als kinderburgemeester bedank ik veel mensen, want ze hielpen me altijd en gingen vaak met me mee. Ik bedank mijn vader omdat hij me overal naartoe bracht en me tips gaf wat ik wel of niet kan doen. Mijn moeder omdat zij mij altijd steunde, en mijn broer omdat hij mij hielp met het werven van stemmen om kinderburgemeester te worden. 00:28:30

Kinderburgemeester - Fatoumata: Ik bedank de burgemeester, want hij bracht mij altijd in beeld. Ik bedank Yvonne, mijn begeleider, omdat ze me begeleidde en adviezen gaf. Ik bedank mijn loco Finn voor de fijne samenwerking. Ik bedank mijn opa omdat hij mij ideeën gaf wat ik als kinderburgemeester zou kunnen doen. Ik hoop van harte dat Jorn en Ise een geweldig jaar zullen krijgen en het super leuk gaan vinden, net als Finn en ik. Bedankt voor het luisteren en nog een fijne middag. Activiteiten, ie vindt dat nou niet leuk? 00:30:08

Voorzitter: Hartstikke bedankt. Nu kunnen jullie terug naar jullie plaats. Dankjewel. Groot applaus. 00:30:09

Voorzitter: Dan gaan we over tot de installatie van de nieuwe kinderburgemeesters. Dat is ook heel spannend. Dat betekent dat we dat nu voor de zesde keer doen. Dat is best een officieel moment. 00:30:43

Voorzitter: Het is heel mooi dat ik jullie nu mag toespreken, want we hebben al wat activiteiten verricht. Ook voor jullie gold dat je een fantastische campagne hebt afgerond. Daar kwamen ook wat emoties bij, zagen we in het Forum, want iedereen wou het ongelooflijk graag. Maar ja, we hebben één kinderburgemeester en één loco. We moesten dus toch rechtvaardig daarin zijn. Jorn, jij won met de slogan 'In Groningen wil je zijn, want daar is het ontzettend fijn'. Dat rijmt trouwens. We hebben gelijk de stadsdichter geregeld. Je hebt een hele goede campagne gevoerd en voelt heel goed aan wat kinderen van belang vinden. Alle kandidaten konden op TV Noord vertellen wat hun plannen waren en jij zei: "Iedereen moet kunnen sporten: suppen, freerunnen , voetballen, dansen. Skaten noemde je niet, maar dat had best gekund. En dat er altijd activiteiten voor kinderen moeten zijn, zoals het openluchtzwembad in Hoogkerk. De wethouder van Sport heeft dat onmiddellijk in haar oren geknoopt: we 6

gaan straks kijken of we daar nog voldoende geld voor hebben. Het was een heel helder en goed standpunt. En het heeft gewerkt. 00:32:26

Voorzitter: Ise, jij had als campagneleus, en die rijmt niet maar er zit veel ambitie in: 'Stam op mij, iedereen groeit in Groningen'. Een prachtige leus. Jij vindt de bestrijding van kinderarmoede heel belangrijk en wil dat alle kinderen buiten kunnen spelen. Belangrijke onderwerpen waarmee jij als loco-kinderburgemeester een enorm programma gaat afwikkelen het komend jaar. Je hebt net gehoord hoe leuk dat kan zijn en hoeveel inspiratie dat is. We gaan veel van jullie zien en horen. Ik ben ervan overtuigd dat we het samen geweldig gaan doen. Nog belangrijker, dat jullie het samen gaan doen. Ik stel voor dat ik de ketting nu ophang bij Jorn. We gaan even naast elkaar staan en ik vermoed dat alle raadsleden gaan staan voor dit officiële moment. 00:35:19

Kinderburgemeester - Jorn: Welkom allemaal. Ik vind het een enorme eer om hier te mogen staan als kinderburgemeester van Groningen. Ik ben Jorn, en ga me dit jaar richten op sporten en bewegen, maar vind het ook heel belangrijk dat er activiteiten zijn en dat het veilig is in de stad. Daarom is mijn slogan 'In Grunn wil je zijn, want daar is het ontzettend fijn'. Ik kijk uit naar de leuke samenwerking met Yvonne en Koen Schuiling. Ik heb met Koen al wat gedaan in Ten Boer en toen begroette hij mij als 'maestro'. Ik wil Finn en Fatoumata nog even bedanken en hun een hele fijne toekomst wensen. Ik vind het ook een eer dat mijn opa, mijn oma's en mijn zusje Noor bij deze installatie kunnen zijn. Bedankt. 00:36:54

Kinderburgemeester - Fatoumata: Hallo, ik ben Ise. Ik ben negen jaar oud, woon in Gravenburg en zit op OBS Meander in Reitdiep. Ik ben de nieuwe locokinderburgemeester van Groningen en dat vind ik heel erg leuk. Mijn doelen zijn dat er minder kinderarmoede is, alle kinderen kunnen buitenspelen en de natuur schoner wordt. Mijn slogan is: 'Iedereen groeit in Groningen'. Ik heb er zin in. 00:37:27

Voorzitter: Dan schors ik de vergadering zodat de raad afscheid kan nemen en foto's maken van de vertrekkende kinderburgemeesters en aanstormende burgemeesters. Ik schors de vergadering voor tien minuten. -

Afscheid raadsleden Els van der Weele (PvdA) & Sten Wennink (ChristenUnie)

00:45:52

Voorzitter: Ik verzoek de leden van de raad hun plaats weer in te nemen. Wat is het toch altijd een fantastisch moment om die ontwikkeling van de kinderburgemeesters te zien en hun verhalen te horen. Dan ga ik nu over tot een ander moment en dat is het afscheid van twee leden van onze raad. 00:47:05

Voorzitter: Het is vier oktober vandaag, Dierendag. Ik zag een toepasselijk verhaaltje van Toon Tellegen, en daar wou ik mee beginnen. Dat verhaaltje heet: 'Maar niet uit mijn hart'. "Ik moet op reis, eekhoorn", zei de mier op een ochtend. Ze zaten op de tak voor de deur van de eekhoorn. De eekhoorn was maar net wakker en geeuwde nog. "Je moet niet vragen of het echt moet", zei de mier, "want het moet." "Ja, dat 7

vraag ik helemaal niet", zei de eekhoorn. "Nee, maar je stond wel op het punt om het te vragen. Wees maar eerlijk." De eekhoorn zweeg. "Het minste dat we kunnen doen", zei de mier, "is op een kalme manier afscheid nemen." "Ja", zei de eekhoorn. "Dus niet met gejammer en tranen. En wat zal ik je missen, en kom gauw terug en zo, daar heb ik toch zo'n hekel aan. Als je dat eens wist." De eekhoorn knikte. "Als jij nu in de deuropening gaat staan", zei de mier en de eekhoorn ging in de deuropening staan. De mier gaf hem een hand en zei: "Nou eekhoorn, tot ziens dan." "Dag mier", zei de eekhoorn. "Goede reis." 00:48:50

Voorzitter: Maar de mier was niet tevreden en bleef staan. "Die brok in je keel, eekhoorn, die hoorde ik wel." En ze probeerden het opnieuw. Nu zei de mier dat hij een traan zag blinken in het oog van de eekhoorn en vond hij 'goede reis' niet goed. "Je vindt het erg, eekhoorn, je vindt het heel erg. Ik zie het wel." De eekhoorn zweeg. "Doe toch kalm", zei de mier. Ze probeerden het nog een keer met 'beste reis', een keer zonder woorden en zonder elkaar aan te kijken. De eekhoorn deed zo kalm als hij nog nooit had gedaan, maar de mier vond het niet goed. "Zo kan ik niet op reis gaan", zei hij verongelijkt, "terwijl het in feite moet. Echt moet!" "J", zei de eekhoorn. Daarna zwegen ze en zaten in het licht van de opkomende zon op de tak voor de deur van de eekhoorn. Het bos rook naar dennenhout. In de verte zong de lijster. 00:50:23

Voorzitter: Zo nemen we dus afscheid van jou Sten, als raadslid voor de ChristenUnie. Vorig jaar na de verkiezingen kwam je in de raad nadat je al langer actief was in de fractie. Je maakt een hele, hoe zal ik het zeggen, beleefde entree. "Dank voor het woord", zei je steeds als je in de raadsvergadering het woord kreeg. Dat klonk mooi. Zo mooi dat je er school mee maakte en we horen het nu vaker, ook bij anderen. Je werd als beginnend raadslid gelijk niet zozeer voor de leeuwen, maar wel in het diepe gegooid. Als maat van Inge Jongman, voerde jij voor jouw partij de college-onderhandelingen. Je hebt in die eerste tijd een hele drukke tijd gehad en ook nog een keer de fractie mogen leiden. Het afgelopen jaar heb je je sterk gemaakt voor onder meer minder gaswinning, sociale woningbouw op de Suikerzijde en het openbaar vervoer in de regio. Achter de schermen was je actief in de Auditcommissie. 00:51:38

Voorzitter: Dat we met jou een gedreven docent in de gelederen hadden, merkten we ook regelmatig na presentaties in de beeldvormende sessies. Als jij nog wat tips en trucs voor verbetering in de aanbieding had, gaf je die altijd met liefde, altijd opbouwend en met een kenmerkende - en we zien het ook nu weer - glimlach. Jouw optreden kunnen we in positieve zin als eigenzinnig typeren en dat ontdekten we al bij jouw maidenspeech. Je zei het vooral belangrijk te vinden om het niet te lang te maken. "Ik ben namelijk van mening dat het hier niet om mij gaat", vertelde je. "De inhoud moet voorop staan." Voor de nieuwe en heel jonge raad had je toen ook al de volgende boodschap: "Wees niet te bang voor externe beeldvorming, want beeldvorming staat oplossingen zoeken in de weg." Dat hield je ons toen voor en je zei vervolgens: "Laten we vragen stellen als we echt geïnteresseerd zijn in de antwoorden, niet enkel voor de socials. Laten we in de debatten naar elkaar luisteren, de gezamenlijkheid opzoeken en niet de verschillen onnodig uitvergroten. 8

Laten we luisteren naar de inwoners, maar ook luisteren naar elkaar." Tot zover Sten Wennink. Wat jammer dat we vanaf nu niet meer kunnen luisteren naar zulke wijze woorden van jou, maar we hebben de boodschap in onze oren geknoopt. 00:53:31

Voorzitter: In je brief aan mij schrijf je dat het leven buiten de raad niet stilstaat; dat je met het oog op de toekomst meer aandacht voor thuis wilt hebben, en daar wensen we je alle geluk bij. We zullen jouw eigenheid en gevoel voor humor in ons midden missen. We danken je voor de bijdrage en inzet als raadslid voor de inwoners van Groningen. "Ik moet nu gaan, maar ik zeg toch tot ziens". Dankjewel. 00:54:14

Voorzitter: Het is ook heel jammer dat we afscheid gaan nemen van Els van der Weele van de PvdA. Een afscheid dat niet van harte is, maar realiteit. Werk, een gezin en ook nog alle drukte van het raadswerk. Omdat iets half doen niet bij jou past - zoals je het zelf zegt - kies je ervoor nu de politiek te verlaten. Het moet. Je kwam na de herindelingsverkiezing van 2018 de raad versterken. Je bent ook heel duidelijk waarom je de politiek in wilde: om de wereld, Groningen een beetje ten goede te veranderen, om mensen die het nodig hebben dat zetje en die steun in de rug te geven, om vooruit te komen, om mensen die het nodig hebben een stem te geven. Zoals ook jij dat zetje hebt gekregen toen het jou niet altijd meezat. Je bent er heel open over. Je hebt ervaren dat je soms mensen om je heen nodig hebt, mensen die je vasthouden en steunen en je kansen geven om verder te komen. Met jouw grote sociale hart heb je je in de raad ingezet om anderen dat zetje te geven en voor anderen er te zijn, de steun in de rug te geven en anderen die stem te geven om gehoord te worden. 00:55:50

Voorzitter: Je hebt je ingezet voor een betere aanpak van kindermishandeling, huiselijk geweld en een betere positie van vrouwen. Je hebt aandacht gevraagd voor genderdiversiteit en de non-binaire gemeenschap in Groningen. Zo heb je - om concreter te worden - je bijvoorbeeld ingezet voor uitbanning van menstruatiearmoede samen met onder andere Yaneth Menger. Daarom zijn wij nu als gemeente bezig, in samenwerking met dat Armoedefonds, om tot een netwerk van laagdrempelige afgiftepunten te komen met producten voor meisjes en vrouwen. Verder herinneren we ons de tientallen vrouwenschoenen op de Grote Markt afgelopen vrouwendag, acht maart. Een actie waarbij jij en ook andere raadsleden aandacht vroegen voor feminicide. Jouw kwaliteiten staan buiten kijf, Els. Je hebt het vertrek van Julian Bushoff naar de Tweede Kamer als nieuwe fractievoorzitter soepel en heel vanzelfsprekend opgevangen. 00:56:54

Voorzitter: Met jouw vertrek gaat niet alleen een gewaardeerd raadslid weg, maar ook een heel goede, schijnbaar onvermoeibare voorzitter. In jouw natuurlijke manier van de vergadering begeleiden, kwamen al jouw kwaliteiten samen, met oog voor alle deelnemers: rust, intelligentie, gezag, flair en flexibiliteit. Je ging geen verantwoordelijkheid, ook niet voor het algemeen functioneren van de raad, uit de weg. Je was altijd bereid mee te denken vanuit het belang van de raad boven de partijen, op basis van inhoud. Je had een centrale rol bij een nieuwigheid in deze raad, namelijk: de intervisie met de voorzitters die jij met jouw vaardigheden op dat 9

gebied leidde. Dat wil je gelukkig voorlopig nog wel even voortzetten en daar zijn we heel blij mee. Jouw blijvende nalatenschap voor Groningen is onder meer de herdenking op vijftien augustus. Dankzij jou herdenken we sinds dit jaar op die datum de slachtoffers van de Japanse bezetting in voormalig Nederlands-Indië. Dat heb je voor elkaar gekregen met een motie die je opdroeg aan je ouders. 00:58:17

Voorzitter: Een motie aan mensen opdragen, je wist niet of het kon, maar je deed het voor je ouders die als kind het kan meegemaakt hebben. Je citeerde hier in deze raadzaal je vader: "In Nederland hebben we Bevrijdingsdag maar het was ook nog oorlog na vijf mei. Alle mensen die toen nog gevangen zaten in de Jappenkampen tellen niet mee, zo voelt dat, maar in Groningen telt iedereen mee." Tijdens de eerste herdenking hield jij bij de Martinikerk een indrukwekkende toespraak, waarin je vertelde hoe de oorlog langzaam jouw kinderleven binnen sloop. De verschrikkingen die niet genoemd werden, maar wel gevoeld. Els, met jouw bijdrage heb je laten zien dat het werk van een gemeenteraadslid er echt toe kan doen. In één van je woordvoeringen zei je: "Politiek is niet alleen iets zeggen en iets roepen. Politiek is ook iets doen." En dat is precies wat jij voor Groningen gedaan hebt. Heel veel dank. Blijf gezond. Het ga je goed. 01:00:29

Mevrouw Van der Weele: Dank, voorzitter. Dank Koen voor deze prachtige woorden. Ik wilde nog van alles zeggen. Ik sprak iemand vorige week, en die zei: "Je moet belangrijke dingen zeggen als je afscheid neemt." Maar ik moet zeggen dat ik me volledig herken in het verhaaltje van de mier en de eekhoorn. Ik zei al: "Ik ga liever gewoon de deur uit." Ik zal een aantal dingen niet meer met jullie delen, want hebben - zoals je zei - genoeg gedeeld. Maar ik wil nog wat mensen bedanken. Soms nemen we dingen erg voor lief, als we hierin de raad zitten. Je hebt daar inhoudelijk als iets over gezegd, maar ik denk ook aan de griffie en de bodes. Ik moet vooral altijd aan de griffie denken, want daar heb ik zoveel liefde en ondersteuning van gehad. Als je voorzitter bent, zitten je ze altijd letterlijk naast je. Dat is heel prettig. Ik denk wel eens: het moet voor ons niet te comfortabel worden waardoor we denken dat dit gewoon is. Zij doen echt een hoop werk voor ons. 01:01:04

Mevrouw Van der Weele: Dat denk ik ook over de bodes. Wij schuiven hier aan en krijgen ons koffietje. Voor de mensen die dat niet zien, want volgens mij wordt dat niet uitgezonden: onze watertjes worden bijgevuld met een mooie grote groene gieter. Ik heb ooit een keer een sjaal van Mariska - nog dank - gekregen, die enorm afgaf omdat ik jouw stoel, Koen, had bezoedeld. Eén van de bodes vond het zo afschuwelijk, en heeft uit het zicht van de camera mijn nette jurk met daarop die spikkeltjes van die sjaal, afgeborsteld. Dat soort dingen, net als alle inhoud die jij net heel mooi verwoord hebt, moeten we niet voor lief nemen. Wat ik ook nooit voor lief heb genomen, is mijn rooie familie zoals Rico dat altijd zegt, mijn fractie. Dank voor jullie ondersteuning. Dat ik me overal altijd mee bemoeide en soms wat pinnig deed, hebben jullie altijd voor lief genomen. Dat is fijn. Fijn dat we samen mochten strijden voor de goede zaak. Dat geldt ook voor Carine en Rik. 01:02:28

Mevrouw Van der Weele: Dank aan jullie, raadsleden. Ik heb altijd gevoel gehad dat 10

hoever we als raad, college en burgemeester uit elkaar stonden qua politieke overtuiging, we er toch samen voor stonden. En dat vond ik het mooist. Sommige mensen nemen afscheid en zeggen: "Die pittige debatten vond ik geweldig." Ik vond de raad op zijn mooist als we in samenhorigheid en kracht, met elkaar ergens achterstonden. Afscheid is altijd een beetje lastig. Ik heb een maand geroepen: "We doen net of het niet zo is." Dat zei ik ook tegen Koen toen ik hem belde. Dank dat ik dat een maand mocht doen, en vandaag nog de Agendacommissie, de intervisie en het vragenuurtje mocht doen. Het is altijd een beetje lastig en jammer, want je raakt toch aan elkaar gewend. En in mijn geval: ik raakte toch ontzettend aan jullie gehecht. Ik heb nu de luxe om voor mezelf te kiezen, mijn gezondheid, mijn kinderen en de liefde. Dat voorrecht heb ik en neem ik. Maar ik neem jullie mee - zoals de mier en de eekhoorn - in mijn hart. Dank jullie wel. 01:04:23

De heer Wennink: Dank u voor het woord, voorzitter. Ook ik wil u vandaag vooral bedanken voor alle inzichten, gesprekken en uiteenlopende meningen. Een klein anderhalf jaar geleden kwam ik hier de raadzaal binnen en dan ben je een beetje zoekende: hoe gaat dat nu zo'n democratie? Hoe ga je om met iedereen die met verschillende intenties en ideeën zit? Een goede vriend vertelde me dat dat juist de schoonheid is van democratie; dat wij elkaar hier mogen spreken; dat dat mensen zijn die je echt niet in je eigen kring spreekt. Die schoonheid wil ik vanavond nogmaals aanstippen. Ik kan me voorstellen dat u naar aanleiding van het verhaaltje van de burgemeester mij niet zult herinneren als iemand met een splijtende ongenuanceerde mening, maar dat zal ik als positief ervaren. Ik heb de afgelopen jaren proberen te zoeken naar een balans tussen individuele en algemene belangen, en partijen. 01:05:26

De heer Wennink: Ik kwam ertoe dat ik niet per se bekend werd om een persoonlijke profilering, en dat nuance een soort van geuzentitel werd. Dat kwam bijvoorbeeld op de bingokaart van de fractie en in de woordgrapjes binnen de raad. Ik heb dat als iets enorms positief ervaren en zo neem ik het ook mee. Ik weet dat ik tot frustrerend toe soms genuanceerder probeerde te zijn op moties en schriftelijke vragen, maar ik hoop toch mee te geven dat hoewel diversiteit onze grootste kracht is, inwoners ook baat hebben bij een stukje balans en nuance. Als laatste woorden, grijp ik nog een stukje terug uit mijn maidenspeech, waarin ik aangaf: "Vraag, als u geïnteresseerd bent in het antwoord. Vertrouw op de goede intentie en de professionaliteit van de organisatie. Wees niet bang voor wat men buiten van u vindt." Ik heb er alle vertrouwen in dat u veel plezier zult hebben aan mijn opvolger. Dank u wel. 01:07:01

Voorzitter: Ik schors de vergadering voor een kwartier om afscheid te nemen van onze beide leden.

1. Opening en mededelingen 01:23:07

Voorzitter: Ik verzoek de leden van de raad hun plek weer in te nemen. Dan open ik nu de raad. Iedereen van harte welkom. Afwezig zijn de leden: Elisabeth Akkerman, Hans Moerkerk, Floor Mertens, wethouder De Vrede is korte tijd afwezig. En zoals ik zojuist al meldde, zal wethouder Van Niejenhuis zijns weegs weer gaan zodra we zijn 11

twee punten hebben behandeld. Dat zullen we voor de pauze doen. Ik hoop dat we zo rond half zeven - geloof ik - kunnen eten. Dan de droeve mededeling dat de heer Jan Jansen op zeventien juli jongstleden is overleden. Hij is vele jaren bestuurder geweest, onder andere van de gemeente Ten Boer in een functie als raadslid, wethouder en loco-burgemeester. Eerst voor de ANP en later het CDA. Het lijkt mij gepast dat wij een kort moment van stilte, staande, voor zijn naam. 01:25:30

Voorzitter: Dank u zeer. Wij wensen zijn nabestaanden veel sterkte. Een hele mooie mededeling is dat we Mirjam weer in ons midden mogen verwelkomen. Voor de oplettende kijker, er zit iets om haar ringvinger. Ze straalt er nog steeds van. Veel geluk, maar vooral voor die partner van jou veel geluk. 01:26:18

Voorzitter: Dat is een gelukkig iemand. Dan zien wij - een aantal van jullie hebben het al opengeslagen - dat fantastische boek van Jos Rietveld over de Fongers rijwielfabrieken met schitterende platen erin, maar vooral ook een heel mooi verhaal over de opkomst en helaas ook de teloorgang van deze fiets. Enigszins tot mijn verrassing bij lezing bleek dat de fietsen nog steeds worden geproduceerd. Dus daar moeten we even weer rekening mee houden. Maar Jos is in ons midden en zal tijdens de eetpauze - geloof ik - iets vertellen over de achtergronden van dit boek. Voor degene die denkt: ik ken die man ergens van, kan dat kloppen, want hij was voordat hij met pensioen ging vorig jaar - op 53 jaar - directeur van de GGD. Zijn hobby heeft geresulteerd in dit prachtige boek. Rond half zeven gan we eten.

2. Benoemingen a. Installatie van Jahir Scoop als raadslid voor PvdA b. Installatie van Laurent Dwarshuis als raadslid voor ChristenUnie Voorzitter: We hebben de installatie en de benoemingen. Dat lag in de rede en de verwachting bij twee vertrekkende raadsleden. Ik kijk eerst naar de voorzitter van de commissie Geloofsbrieven, Evelien Bernabela, voor de bevindingen. Gaat uw gang. 01:27:20

Mevrouw Bernabela: Bedankt, voorzitter. De commissie uit de gemeenteraad van Groningen heeft de benodigde stukken ontvangen van J.S.V. Jahir Scoop en L.K. Laurent Dwarshuis, beide wonende in de gemeente Groningen. Jahir Scoop is op 29 september 2003 benoemd tot lid van de gemeenteraad van Groningen en heeft deze benoeming aanvaard. Laurent Dwarshuis is op vier oktober 2023 benoemd tot lid van de gemeenteraad van Groningen en heeft deze benoeming aanvaard. De commissie rapporteert de raad dat zij de documenten heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. Gebleken is dat beide benoemden aan de gemeentewet gestelde eisen voldoen. De commissie adviseert daarom tot toelating van Jahir Scoop en Laurent Dwarshuis als leden van de gemeenteraad, namens de commissie onderzoek Geloofsbrieven. 01:29:01

Voorzitter: Dank u zeer. Dan stel ik voor dat de beide intredende leden hier voor plaatsnemen. Daarna doen we de installatie van Sander Kooi. Maar eerst Jahir Scoop en Laurent Dwarshuis. Ik verzoek u te gaan staan. Ik begin met jou. 12

01:29:33

Voorzitter: Als familieleden het leuk vinden om even hier te komen om foto's te maken, dan doen ze dat. Uw huis, uw familielid, dus kom hier maar staan. 01:29:49

Voorzitter: Ik heb begrepen dat u beiden de eed aflegt. Ik lees de tekst voor, daarna nodig ik u uit. "Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen." Ik verzoek u mij na te zeggen: "Zo waarlijk, helpe mij God almachtig." 01:30:45

Voorzitter: Dan mag ik u van harte feliciteren.

c. Benoeming van Sander Kooi als woordvoerder voor het CDA 01:31:22

Voorzitter: Dan gaan wij over tot de installatie van Sander Kooi, woordvoerder voor het CDA. Ik stel voor dat we daarna gelijk doorgaan met de vergadering, want dan hebben we straks tijdens het eten volop de gelegenheid om over te gaan tot de felicitaties en dergelijke. Als dat akkoord is, wat u betreft, stel ik u voor dat wij overgaan tot de benoeming van Sander Kooi tot woordvoerder van de CDA-fractie. Mag ik u vragen naar voren te komen? 01:32:12

Voorzitter: Dan gaan we even weer staan. Maak maar flink wat foto's. [Onderbreking 01:32:27-01:32:36] noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel, ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractiewoordvoerder naar eer en geweten zal vervullen." Ik verzoek u mij na te zeggen: Dat verklaar en beloof ik." 01:33:10

Voorzitter: Van harte gefeliciteerd.

3. Vaststellen agenda 01:33:35

Voorzitter: Dan zijn we bij vaststelling van de agenda. Zoals zojuist al aangekondigd, verzoek ik u ermee akkoord te gaan dat wij de punten 6C en 6F nu als eerste behandelen. Wel thuis! Dan zal het ongeveer half zeven zijn - vermoed ik en gaan we eten. Dan het initiatiefvoorstel en de conformstukken. Is dat akkoord? Mede namens de wethouder, dank daarvoor.

13

6. Bespreekstukken c. Voorkeursscenario Travertijnstraat - A04: Travertijnstraat “Op me monnie” Voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 6c en dat gaat over de Travertijnstraat. Daar is een amendement op ingediend door een aantal fracties: Student en Stad, D66, CDA, VVD en Stadspartij. Wie mag ik het woord geven? Gaat uw gang. 01:34:42

Mevrouw De Groot: Dank u wel voor het woord, voorzitter. Vorige week hebben we het gehad over de ontwikkeling van de Travertijnstraat en lagen er verschillende scenario's voor. Het college heeft voorkeur voor het verder uitwerken van scenario één, waarin de Travertijnstraat behouden wordt, de optie die onderaan de streep ons min 6,2 miljoen oplevert. Mijn fractie en de andere indienende fracties vinden dit niet een verstandige keuze. In het licht van de huidige financiële positie van de gemeente en met het oog op het jaar 2026, hebben we een voorkeur voor scenario twee, waarin de Travertijnstraat 12 niet behouden wordt. Een optie die ons twee à drie miljoen minder kost en dus uitkomen op ongeveer min 3,7 miljoen onderaan de streep, en vervolgens minder hoeven te bezuinigen op onze groene en sociale doelstellingen in dit gebied om richting de nul onderaan de streep te gaan. Voor de rest spreekt het amendement voor zich. Dank u wel, voorzitter. 01:35:44

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er andere van de indienende fracties die nog iets willen toevoegen op dit amendement? Gaat uw gang, Stadspartij. 01:35:55

Mevrouw Sloot: Voorzitter, dank u wel. In de voorgaande sessie werd ons al enigszins duidelijk dat de coalitiepartijen opteren voor het duurste scenario. Wij vinden dit onverantwoord in deze tijden en zeker gezien het feit dat het ook om een behoorlijk tekort gaat. Wij vinden dat er voor het tweede scenario moet worden gekozen. We zullen moeten versoberen en minder sociaal bouwen om te zorgen dat het streven naar een diverse groene wijk wel gehaald kan worden. Graag zien we dan ook dat het college haar eigen advies nog eens duidelijk aan de raad uitlegt, want was het niet in februari 2022 dat al deze coalitiepartijen stemden voor het verdwijnen van Travt twaalf? Wat is er gebeurd, waardoor we met dit advies van het college ineens toch geld over de balk willen gooien? Of komen er misschien verkiezingen aan? Wij zullen in ieder geval tegen het voorstel stemmen, als dit betekent dat we de gemeenschap met een extra tekort van zes miljoen gaan opzadelen. Tenzij het amendement wordt aangenomen. Dank u wel. 01:36:53

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er andere indieners die willen reageren? De fractie van D66. 01:37:00

De heer Rustebiel: Dank, voorzitter. Dit is niet alleen een financiële kwestie, want door te kiezen voor sloop-nieuwbouw heb je uiteindelijk meer geld en hoef je minder te bezuinigen op de sociaal-maatschappelijke functies die daar kunnen komen. Het is nu ook al meer dan een gebouw. Het is een gemeenschap en een broedplaats, en dat soort functies hebben een belangrijke plek in de stad. Dan is het zonde om 14

nodeloos veel geld in behoud te steken, terwijl je ook met een goedkoper alternatief dat soort functies en betere plek kunt geven. Wel dank voor de agendering. Ik denk dat dit ook een wake-up call is. Het is de tijd waarin wij leven als het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen. Keuzes moeten gemaakt worden. Het is goed dat we dat met elkaar doen, maar het is niet makkelijk. 01:37:46

Voorzitter: Ik kijk even of er nog een toelichting van de indieners is, want anders ga ik naar de andere raadsfracties. Nee? Fractie van GroenLinks. 01:37:56

De heer Leemhuis: Dank u wel voorzitter. Ik ga het debat van vorige week niet overdoen. Ik houd het even bij het amendement. Mijn fractie is van mening dat het niet verstandig is om in deze fase, waarin nog uitgezocht wordt wat mogelijk is op die plek, dingen uit te sluiten. Speelt voor mijn fractie ook mee dat het misschien niet alleen om geld gaat. Dat is trouwens grappig, want dat zei de heer Rustebiel net ook. Het gaat bijvoorbeeld ook om CO2-uitstoot. Een pand slopen en een heel nieuw gebouw neerzetten kost enorm veel C02. Op z'n minst zijn dat soort aspecten ook belangrijk. Dat zijn ook kosten die meetellen. Daarnaast is ons duidelijk geworden dat het gebouw een architectuurhistorische waarde heeft, en dat zouden we willen meewegen. Wat mijn fractie betreft zullen we het amendement niet steunen. Laten we niet vergeten dat er ook andere manieren zijn om twee à drie miljoen te bezuinigen op dit project. 01:38:52

Voorzitter: De VVD heeft nog een vraag aan u. 01:38:56

De heer Heiner: Dank, voorzitter. Voorzitter, de VVD vraagt zich af of GroenLinks in de toekomst altijd tegen sloop-nieuwbouw is? 01:39:03

De heer Leemhuis: Volgens mij heeft de fractie van GroenLinks een track record dat wij vaker nieuwe dingen doen. We hebben ook een track record dat wij vaker dingen proberen te laten staan. Dus het korte antwoord is nee. Het is nu ook nog niet nodig. We hebben een heel goed gesprek gehad als raad met het college over de mogelijkheden in dat gebied. Het college heeft al die dingen toegezegd. We gaan dat verder uitwerken en dan zal mijn fractie een keuze maken waar het om moet gaan. Maar nu uitsluiten dat het gesloopt gaat worden, om de redenen die ik noemde, vindt mijn fractie niet verstandig. 01:39:41

Voorzitter: PvdA. 01:39:41

De heer Tjepkema: Dank, voorzitter. Ik kan met namens de PvdA geheel aansluiten bij de woorden van de heer Leemhuis, want het gaat inderdaad om een karakteristiek pand. Het heeft straks een plek in die buurt. Het gaat om een stukje duurzaamheid, hergebruik en een stukje laten terugkomen. Met het oog op de toekomst, moeten we daaraan gaan denken. Ik wil eraan toevoegen dat in de meningsvormende sessie die we hierover hebben gehad, de wethouder op vragen vanuit deze raad heeft 15

aangegeven dat dit tekort behapbaar is. Dat telt voor ons mee in de overweging om tegen dit amendement te stemmen. 01:40:02

Voorzitter: De SP. 01:40:02

De heer De Waard: Dank, voorzitter. Het is ontzettend gemakkelijk om van alles af te breken, van verzorgingsstaten tot gebouwen. Zo ging er in 1884 in deze raad stemmen op om de Martinitoren te slopen en de eeuwenoude klokken maar te verkopen, want het onderhoud werd zo duur. Veel gebouwen en andere objecten zijn we wel verloren. Getuigen van vervlogen tijden die ons nog veel hadden kunnen leren, allemaal door dezelfde kortzichtige gedachtegang die onder dit amendement ligt. We mogen, wat de SP betreft, niet voorbijgaan aan de gedachten en waarden van de jaren 70 die geuit zijn in de Vinkenborgh. Gebouwen uit deze tijd worden steeds zeldzamer. Het is misschien niet meer naar de smaak van onze tijd, maar dat betekent niet dat we het erfgoed van de toekomst niet hoeven te beschermen. 01:41:00

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er nog andere fracties die het woord wensen? Dat is niet het geval. Dan ga ik voor preadvies naar de wethouder op dit amendement. 01:41:10

De heer Van Niejenhuis: Dank u wel, voorzitter. Dank voor het woord, heb ik geleerd vandaag. Ik zou willen beginnen met het advies om dit amendement oordeel aan de raad te geven. Tegelijkertijd zou ik er nog een paar opmerkingen willen bij maken. Onder de overwegingen bij dit amendement, wordt er gezegd dat de omwonenden het pand liever kwijt zijn. Ik denk dat daar wat op af te dingen is, en niet alle omwonenden wat dat betreft over één kam geschoren kunnen worden. Er zijn opmerkingen gemaakt over de uitstraling en kwaliteit van het pand. Daar kunnen we ons allemaal iets bij voorstellen. Daarom moet er ook zeker wat aan gebeuren, maar dat wil niet zeggen dat alle omwonenden vinden dat het pand maar weg moet. En ook is het zo - dat staat volgens mij niet zo helder in de overwegingen - dat het pand op de lijst is gezet voor erfgoed. Daar heeft de raad in het verleden al over besloten. Tot slot, voorzitter, is het zo dat we als college het voorstel op deze manier hebben geformuleerd, omdat we het nog moeten uitwerken. Dus het is niet hiermee gezegd dat het pand sowieso behouden blijft. We moeten het nog uitwerken en financieel nog haalbaar maken. We sluiten nog niks uit en hebben nog veel werk te doen. Dat gezegd hebbende, zou ik dit amendement oordeel raad willen geven. 01:42:27

Voorzitter: U heeft nog een vraag van Student en Stad? 01:42:30

Mevrouw De Groot: Dank voor de beantwoording. Nog even een verduidelijking: er staat duidelijk in het amendement 'een aantal omwonenden'. Ik beweer helemaal niet dat alle omwonenden dit zeggen. 01:42:44

Voorzitter: Kunnen wij overgaan tot stemming over het amendement? Dat is het geval. Zijn er nog stemverklaringen over het amendement? ChristenUnie. 16

01:42:57

De heer Rebergen: Dank u wel, voorzitter. Wij zullen tegen het amendement stemmen, omdat dat net aangeeft dat het gebouw weggaat. We willen graag afwachten waar het college meekomt en alle opties openhouden. Daarom stemmen tegen. 01:43:13

Voorzitter: Nog andere stemverklaringen? De PVV. 01:43:18

De heer Ram: Dank u wel, voorzitter. De PVV zowel tegen het amendement als tegen het voorstel stemmen, omdat wij de uitgangspositie uitgangspunten van dit voorstel niet delen. We vinden dat de gemeente geen vastgoedbelegger moet zijn en dat dit moet overgedragen worden aan partijen die er verstand van hebben, zoals projectontwikkelaars en architecten die werken op basis van de principes van een schone stad. En dat zien we hier niet terug. 01:43:49

Voorzitter: Dank u zeer. Dan stel ik voor dat wij overgaan tot stemming over het amendement onder nummer vier 'Op me monnie'. Ik open de stemming. 01:44:19

Voorzitter: Ik sluit de stemming. Uitgebracht 42 stemmen, dat klopt. Het amendement is verworpen. Dat brengt ons naar het hoofdvoorstel. Zijn daar nog stemverklaringen? Nee, dan breng ik het hoofdvoorstel in stemming onder 6c. 01:44:52

Voorzitter: Ik sluit de stemming. Uitgebracht 42 stemmen: voor 26. Dat betekent dat het voorstel is aangenomen.

f. Vaststelling bestemmingsplan Woonschepenhaven - A03: Schrap het samenwoonverbod in de Woonschepenhaven Voorzitter: Dan gaan we naar 6f, en dat gaat over de woonschepen. Daar is een amendement ingediend door de VVD en de Stadspartij. Wie mag ik het woord geven? Gaat uw gang. 01:45:17

De heer Heiner: Dank, voorzitter. De VVD dient een motie om het samenwoonverbod in de Woonschepenhaven op te heffen. Dit voorstel tot wijzigen zullen we ook in de toekomst doen bij andere bestemmingsplannen, zodat ook daar niet het samenwoonverbod van kracht is. En dit totdat het hele samenwoonverbod van tafel is. Hier in Groningen in onze mooie gemeente, is het namelijk verboden om samen te wonen. Mensen die met elkaar een bed delen, mogen wel samenwonen. Hoe je dat dan moet controleren, mag u zelf invullen. Maar stel, ik wil met een vriend of vriendin samenwonen, dan mag dat niet. Dit zorgt voor hele vreemde situaties waarin makelaars bijvoorbeeld moeten vragen of twee vrouwen een relatie hebben of dat ze gaan samenwonen omdat ze vrienden zijn. Dat is vreemd en niet uit te leggen. Voorzitter, de wethouder heeft al eerder aangegeven dit niet te handhaven. Maar hierdoor zijn mensen die zich inlezen aan de regels houden, de dupe van het beleid. Voorzitter, dat is niet uitlegbaar en werkt niet bij aan een betrouwbare overheid. De 17

VVD-fractie is ook heel erg benieuwd hoe de PvdA-fractie hier bijvoorbeeld tegenaan kijkt. 01:46:23

Voorzitter: Ik kijk eerst nog even naar de andere indiener. Gaat uw gang, Stadspartij. 01:46:28

Mevrouw Sloot: Voorzitter, het zal u niet verbazen dat de Stadspartij dit amendement van harte mee indient. Als wij er zo prat op willen gaan dat wij zo'n ontzettende inclusieve gemeente zijn, hoe kunnen we dan mensen die niet het bed samen delen maar wel samen willen wonen, uitsluiten? Alleen al daarom vind ik dat dit moet doorgaan. Bij elk komend bestemmingsplan zullen we dit amendement indienen. Dank u wel. 01:46:54

Voorzitter: Dank u zeer. Dan kijk ik even rond. Het CDA. 01:46:59

Mevrouw Armut: Dank, voorzitter. Ik had nog een vraag aan de VVD, als dat nog kan. Deze motie kwam voor mijn fractie een beetje uit de lucht vallen. Ik snap eerlijk gezegd ook niet wat het doel ervan is, want dit is iets waar de mensen in de Woonschepenhaven zich totaal niet druk om maken. Ik vind het een beetje vreemd en vraag me af: is de VVD van plan dit elke keer te doen als het er totaal over gaat? 01:46:59

De heer Heiner: Dank, voorzitter. We gaan een bestemmingsplan vaststellen en dit is daar een onderdeel van. De VVD vindt dat we dit niet zouden moeten doen. Ook zijn de bewoners van Woonschepenhaven er niet voor. Daarnaast zijn er nog andere mensen buiten de Woonschepenhaven. Stel, je bent 70, weduwe en wil met een vriend of vriendin samenwonen. Misschien wil je dan wel in de Woonschepenhaven wonen. Ook voor toekomstige bewoners in de Woonschepenhaven zou dit van belang kunnen zijn. Wij gaan dit amendement inderdaad bij alle bestemmingsplannen die voorbijkomen, indienen. 01:47:57

Voorzitter: Akkoord. Dan kijk ik even rond. Het PvdA krijgt nog wat bedenktijd. We worden wel een beetje gespannen. Nee, ik zag het wel. U wilt tijd kopen. GroenLinks. 01:48:12

Mevrouw Hillekens: Dank u wel, voorzitter. We hebben het hierover een bestemmingsplan waarin ruimte wordt gecreëerd in onze mooie gemeente, voor een bijzondere inwonersgroep waarin veel aandacht is besteed aan groen en natuur; waar er blijkbaar partijen zijn die een discussie die we net een jaar geleden hebben gevoerd zonder nieuwe argumenten in te brengen, nogmaals over willen doen. Laten we het even houden bij het voorstel waar het over gaat, en waarin we een gemeente creëren waar iedereen welkom is en iedereen een plekje heeft. Wij zullen dit amendement zeker niet steunen, maar het voorstel wel. 01:48:45

Voorzitter: Dat leidt tot een reactie van de VVD. Gaat uw gang. 01:48:49

De heer Heiner: Dank voorzitter. GroenLinks geeft aan dat er voor iedereen plek is, 18

maar niet op het moment dat je samen wil wonen met een vriend of een vriendin. Dan is er ineens geen plek voor mensen in deze gemeente. Dat helpt ook bij de betaalbaarheid van woningen, wat ook voor GroenLinks ontzettend van belang is volgens mij. Ik snap niet waarom u tegenstemt. 01:48:58

Mevrouw Hillekens: Ik hoorde geen vraag, maar wil mijn collega van de VVD wijzen op de notulen en beelden van het debat dat wij vorig jaar uitvoerig hebben gevoerd. Volgens mij wordt ons antwoord daarin helder en duidelijk. 01:48:58

Voorzitter: D66. 01:49:20

De heer Lo-A-Njoe: Zoals sommigen van ons bekend zijn, nemen we hier even een middenpositie in. Het is bekend dat wij ook moeite hebben met dat samenwoonverbod. Maar zoals onder andere het CDA aangeeft, is dit niet de kern waar we het nu over hebben. Laat onverlet dat we het amendement wel zullen steunen, omdat we het daarmee eens zijn. Dat is ook de reden dat we er niet bij opstaan dit keer. We zullen ook instemmen met het plan. Het is een groenplan en biedt ruimte voor diversiteit in woonvormen. En dat vinden wij goed. Dank u wel. 01:49:51

Voorzitter: Student en Stad. 01:49:56

De heer Swets: Dank u wel, voorzitter. Ik kan me grotendeels aansluiten bij de woorden van mijn collega van D66. Ook wij zijn fel tegen het samenwoonverbod en daarom steunen we de motie. Maar we zullen sowieso het voorstel steunen, of de motie nu wordt aangenomen of afgewezen. Nu wordt het samenwoonverbod vaker voor de voeten getreden, zoals mijn collega van de VVD aangaf en handhaaft de gemeente daar niet op. Daarom zou ik bij deze onze inwoners op willen roepen tot een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid en lekker met een vriend of vriendin gaan samenwonen. Het is namelijk niet zo dat jonge inwoners van onze gemeente het zich kunnen veroorloven om in hun eentje een huis te huren. Dank u wel. 01:50:34

Voorzitter: Dank u zeer. Ik hoor in de woordvoering en ook van de indieners, af en toe de verwarring tussen motie en amendement. Ik reken het als amendement, want dat staat er namelijk boven. De PvdA, gaat uw gang. 01:50:47

De heer Tjepkema: Uitgebreid nagedacht, dat begrijpt u wel voorzitter. Het toeval wil dat wij het geheel eens zijn met GroenLinks. Wij zullen om die redenen tegenstemmen. 01:50:56

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dan ga ik voor preadvies naar de wethouder. 01:51:01

De heer Van Niejenhuis: Dank, voorzitter. Voorzitter, de VVD-fractie geeft aan dat ze deze discussie willen voeren bij ieder bestemmingsplan wat we hier gaan bespreken. Ik ben dan ook heel blij dat we per januari zullen overstappen naar de 19

omgevingsplannen, misschien dat dat nog een beetje scheelt. Voorzitter, het college zal dit amendement ontraden. Dat zal de raad ook niet verrassen. We hebben dit gesprek inderdaad eerder met elkaar gevoerd en het college heeft toen een aantal toezeggingen gedaan, namelijk om nog eens een keer te kijken naar die definitie van woningdelen en van huishouden, en of we de pilot van Hospi Housing die we in de piekmomenten wordt gehanteerd - rond de zomer als er veel nieuwe studenten instromen - permanent kunnen maken. We zullen daar later dit jaar op terugkomen. Het lijkt ons tot die tijd onverstandig om in individuele bestemmingsplannen nu weer een wijziging op te nemen die daar al op vooruitloopt. Dus ontraden. 01:52:02

Voorzitter: Dank u zeer. Leidt dat nog tot een reactie van de kant van de indieners of anderen in de raad? Dat is niet het geval. Kunnen we stemmen over het amendement? Zijn er stemverklaringen over het amendement onder nummer huppeldepup? De SP. 01:52:23

De heer De Waard: Hier wordt geprobeerd om een niet-bestaand probleem op te lossen. De SP is tegen dit amendement. 01:52:30

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dan open ik de stemming over het amendement: 'Schrap het samenwoonverbod in de Woonschepenhaven. 01:52:48

Voorzitter: Uitgebracht 42 stemmen en het amendement is verworpen. Dat brengt ons bij het hoofdvoorstel. Wil iemand daar nog een stemverklaring over af te leggen? De Stadspartij. 01:53:09

Mevrouw Sloot: Voorzitter, dank u wel. In dit dossier werd duidelijk dat er sprake was van miscommunicatie vanwege corona, wisselingen projectleiders en noem maar op. De wethouder heeft duidelijk antwoord het antwoord gegeven dat dit anders had gemoeten. Wat ons betreft had de wethouder nog wel een keer bij de bewoners op de koffie mogen gaan. Dat zou alsnog kunnen. Ondanks dat het amendement het niet heeft gehaald, vinden wij wel dat dit bestemmingsplan doorgang moet vinden, omdat het op dit moment echt in het belang is van de wijk. Onze fractie zal voorstemmen. 01:53:47

Voorzitter: Anderen nog? De VVD. 01:53:47

De heer Heiner: Dank, voorzitter. Wij zien het belang voor de wijk ook en hebben het gevoel dat dit een meerderheid gaat halen. Maar wij zullen wel tegenstemmen omdat wij zo tegenstanders zijn van het samenwoonverbod. 01:54:13

Voorzitter: Dan hebben we de stemverklaringen gehad. Dan stel ik voor dat we overgaan tot stemming over het hoofdvoorstel. Ik open de stemming. 01:54:19

Voorzitter: Sorry, Partij voor het Noorden nog. 20

01:54:19

De heer Van der Laan: Dank, voorzitter. Wij zullen tegenstemmen en heeft te maken met het feit dat we de participatie onvoldoende vonden. 01:54:38

Voorzitter: Dan gaan we nu echt stemmen. 01:54:55

Voorzitter: Dan is het voorstel aangenomen met 37 stemmen. Dat brengt ons terug naar de reguliere agenda. Ik wens de wethouder veel sterkte. Dat is in ons aller belang dat je je best doet. We gaan over tot de andere agendapunten tot de vergadering geschorst wordt vanwege de dinerpauze.