01-02-2023, verslag gemeenteraad 16.30 uur - Gemeenteraad.pdf

Gemeenteraad........................................................................................................................... 2 1.

Opening en mededelingen ............................................................................................ 2 -

Bijdrage van Stadsdichter Myron Hamming ........................................................ 2

2.

Vaststellen agenda ........................................................................................................ 4

3.

Benoemingen ................................................................................................................ 4

4.

Initiatiefvoorstellen ....................................................................................................... 4

5.

Bekrachtiging geheimhouding ....................................................................................... 4 -

Brief (676804-2002) ............................................................................................. 4

Bijlage 3 bij raadsvoorstel Wijkvernieuwing De Wijert – herinrichting Reviusstraat e.o. (22-12-2022, reg.nr. 676755-2022) ................................................... 4 Bijlage 1 bij raadsvoorstel Eindcalculatie bouw- en grondexploitatie Grote Markt oostzijde Forum Groningen (22-12-2022, reg.nr. 676783-2022) ....................... 4 6.

Conformstukken ............................................................................................................ 4 a.

Meerjareninvesteringen vervangingen en groot onderhoud 2022-2031 ................ 4

b.

Wijkvernieuwing De Wijert – herinrichting Reviusstraat e.o................................... 5

c.

Jaarplan verduurzaming maatschappelijk vastgoed 2023-2024 .............................. 5

d.

Eindcalculatie bouw- en grondexploitatie Grote Markt oostzijde Forum Groningen 5

e.

Vestigen Wet Voorkeursrecht Gemeenten Paterswoldseweg 43 ........................... 6

7.

Bespreekstukken ........................................................................................................... 8

8.

Motie(s) vreemd aan de orde van de dag ..................................................................... 8 -

Moties n.a.v. Maatschappelijke parkeervergunning ook in Groningen .............. 8

-

M01: Laat de sportvrijwilliger niet lopen ............................................................ 8

-

M05: Maatwerk bij de maatschappelijke parkeervergunning ............................ 8

-

Moties n.a.v. Herijking Routekaart CO2-neutraal 2035 .................................... 13

-

M02: Tot de kern van het onderzoek ................................................................ 13

-

M03: “Ben real met je, real met je”................................................................... 13

-

M06: Participatie bij Routekaart 2035 CO2-neutraal ........................................ 13

-

M04: Jullie zijn op fraude................................................................................... 23

9.

Afscheid raadslid Steven Bosch, Student & Stad......................................................... 28

10.

Sluiting.................................................................................................................... 30

1

GEMEENTERAAD VAN WOENSDAG 01 FEBRUARI 2023 16.30 UUR Voorzitter: K. Schuiling (burgemeester) Namens de raad: J. van Hoorn (GroenLinks), E. Hillekens (GroenLinks), J. Jones (GroenLinks), B. Leemhuis (GroenLinks), S. Middelhuis (GroenLinks), C. Nieuwenhout (GroenLinks), H. Sietsma (GroenLinks), P. Swart (GroenLinks), T. van de Vendel (GroenLinks), E. van der Weele (PvdA), R. Gierkerk (PvdA), I. Huitema (PvdA), R. Pestman (PvdA), R. Tjepkema (PvdA), J. van Veen (PvdA), J. Lo-A-Njoe (D66), M. Gietema (D66), M. Martinez Doubiani (D66), A. PoelstraBos (D66), T. Rustebiel (D66), W. Pechler (PvdD), J. Bosma (PvdD), B. Hekkema (PvdD), T. van Zoelen (PvdD), A. Sijbolts (Stadspartij 100%), Y. Menger (Stadspartij 100%), H. Moerkerk (Stadspartij 100%), M. Sloot (Stadspartij 100%), J. Dijk (SP), D. Brandenbarg (SP), F. Mertens (SP), H. de Waard (SP), I. Jacobs-Setz (VVD), E. Akkerman (VVD), R. Heiner (VVD), S. Bosch (Student&Stad), M. Goodijk (Student&Stad), K. de Groot (Student&Stad), P. Rebergen (ChristenUnie), S. Wennink (ChristenUnie), J. de Haan (CDA), E. Armut (CDA), L. van der Laan (PvhN), E. Bernabela (PvhN), D. Ram (PVV) Namens het college: M. Wijnja (wethouder), C. Bloemhoff (wethouder), K. de Wrede (wethouder), E. Eikenaar (wethouder), I. Jongman (wethouder), P. Broeksma (wethouder), R. van Niejenhuis (wethouder), M. Molema (wethouder) Namens de griffie: J. Spier

Gemeenteraad 1. Opening en mededelingen 00:20:06

Voorzitter: Dames en heren, ik heet u hartelijk welkom in deze vergadering, waarbij we gelijk met een heel mooi moment kunnen beginnen, te weten het traditionele nieuwjaarsgedicht van onze stadsdichter. Elke dag is een beetje nieuw, dus het kan altijd. Myron, aan jou de vloer. -

Bijdrage van Stadsdichter Myron Hamming

00:20:38

Myron Hamming (Stadsdichter): Je hebt hier echt zin in, hè? Dat is top, dat valt te horen. Het is vandaag 1 februari en dan een nieuwjaarsgedicht voelt toch een beetje laat. Josine had mij gevraagd om een gedicht, maar toen werd ik een beetje twijfelachtig van: wat ga ik er nou allemaal in doen? Toen kon ik geen keuze maken en heb ik maar alles gedaan. Het is dus een iets langer dan normaal gedicht geworden. Mocht je daar geen zin in hebben, sorry, maar hier komt hij. Nu zijn de glazen weer vol, puilen de kroegen weer uit in De Drie, café Hammingh of de Obelo. Nu vinden we elkaar weer aan een dorstige bar en geen tijd die ons vraag naar huis te gaan. Vandaag duurt voort, de nacht even zo. Steeds weer, steeds weer laten we zoveel tijd achter ons, terwijl we het nieuwe inglijden. Voor je het weet blaas je op een dag vierenzestig kaarsjes uit, want soms, heel soms Koen, zijn de grootste feesten dezelfde momenten die we in stilte vieren. Gefeliciteerd. Het afgelopen jaar was er wederom een van vragen stellen. Het doet mijzelf nog steeds afvragen: waar valt nog op te rusten, op de steun en tussen het dragen door? Want de wanden stutten haalt de wind nog steeds niet uit mijn huis. De naden, de kieren, de scheuren. 00:22:11

Myron Hamming (Stadsdichter): Een kind wil toch maar één ding; thuis zijn en geloven dat de muren van zijn slaapkamer staan als het onverwoestbare kasteel in de dromen die het 2

heeft. Eigenlijk willen wij er helemaal niets mee te maken hebben, maar ondertussen voelt dit verhaal onlosmakelijk met ons verbonden. We slapen wel, maar rusten niet. We hopen wel, maar vertrouwen niet. Ik vraag je bij deze: met welk lef, met welk lef vraag je ons te bouwen aan een toekomst, terwijl ons heden op instorten staat en we de meeste stormen wel een tijdje aan konden? Al konden we het aanbreken van een nieuwe dag soms wel vrezen, al konden we huilen onder een opengebroken hemel en wilden we onze tranen drogen in haar stromende regen. Ja, de meeste van onze zwaarste dagen konden we echt wel aan. Steeds weer, steeds weer wanneer wij zochten naar beschutting, dachten we terug aan hoe zielsgelukkig we waren als kind, stampend in de plassen, leunend tegen de wind. Tussen de verhoren door zaten we wekenlang in spanning, maar welke verandering brachten de vragen met zich mee? Zijn we dan echt wel verder? Ligt er dan geen wond meer open? In de tussentijd, in de tussentijd vertelt de stilte van alles, maar vraagt ze nog meer. 00:23:28

Myron Hamming (Stadsdichter): En ook de boeren, ook de boeren hebben hun vragen gesteld en langs de snelweg wappert hun noodkreet. We kijken om ons heen en verliezen niemand uit het oog. Leren wederom hoe hoop werkt in de daden van kapper Becky of Ibo, in de steun na het verlies op het veld. Het applaus dat evengoed klinkt in het Stadspark, 50.000 man op de toppen van hun longen. We maakten mee, leefden door, vertellen nu de verhalen, bergen ze veilig op in de herinnering van deze stad, omdat we wisten: wie zich baant in het donker nooit zal zien hoe ver het licht daadwerkelijk schijnt en hoe ver het ons brengen kan. We hoorden wederom hoe Den Haag spreekt voor dit land, maar ons niet hoort. Alsof we schreeuwden in de oren van wie het luisteren nog niet machtig is. Daarom kijken we om ons heen om te zien waarvoor we vechten, overeind en samenblijven. De meters die achter ons liggen zijn een voorbode van nieuw leven. Onze toekomst, haar eerste pasjes, een dagdroom zo grenzeloos van alles wat nog voor ons ligt en ons herinnert dat we uit alles bestaan waarin we nog durven te geloven en het alles wat zelfs door de zwaarste stormen heen bij ons bleef. Zo is deze stad van niemand, maar behoort ze ons allemaal toe. 00:25:05

Voorzitter: We krijgen straks de kans om het nog even rustig na te lezen. Dat gaat gebeuren. De nestor. 00:25:17

De heer Sijbolts (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, dank aan de stadsdichter, maar de oplettende luisteraar heeft waarschijnlijk gehoord dat hij u indirect feliciteerde met uw verjaardag, dus ik stel voor dat wij dat als raad nu ook even kunnen doen. 00:25:30

Voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan wij over tot de opening van deze vergadering. Ik heet Floor heel hartelijk welkom. Heel fijn dat je weer bij ons bent en zet hem op. Dan heeft een aantal van ons inmiddels een beschuitje met gekleurde muisjes gegeten. Dat is vanwege de geboorte van Silas Freerk Folkerts, zoon van Femke en haar partner afgelopen vrijdag 27 januari. Geweldig. Ik begrijp dat moeder en kind het goed maken. Dat wordt bevestigd. Dan feliciteren we iedereen heel hartelijk daarmee. Dan is er een aantal gasten van de raad en die heet ik ook van harte welkom. Ik hoop dat u een aangenaam verpozen heeft. Dat ligt aan de raad en ook aan mij, maar de middag kan natuurlijk niet meer stuk na het gedicht van onze stadsdichter, dus dat is toch maar weer mooi in de zak. We hebben uitgereikt het boek 3

Grote Markt Oostzijde. Dat hoort bij een agendapunt, dus we hebben toch weer een bruggetje weten te vinden om het volstrekt verantwoord te laten zijn dat dit boek wordt uitgereikt. Complimenten aan de opstellers, want het is een prachtig exemplaar en ik denk belangrijk voor de stadshistorie dat het wordt gemaakt. Ik heb geen kennisgeving van afwezigen. Zo te zien klopt dat heel aardig. Ja, dat klopt.

2. Vaststellen agenda 00:27:33

Voorzitter: Dan hebben we het vaststellen van de agenda. Daarover alvast de mededelingen. Dan kunt u zich prepareren, want we zijn er zo aan toe. Er is een aantal moties vreemd aan de orde van de dag ingediend. Een tweetal moties gaat over de parkeervergunning, namelijk nummer 1 en 5. Die zullen in gezamenlijkheid worden behandeld, aangeboden en besproken. Dan we hebben we moties naar aanleiding van de collegebrief over herijking van de routekaart. Daar is een drietal moties op ingediend: motie nummer 2 van de PVV, motie nummer 3 van een aantal partijen, waaronder Student en Stad, D66, GroenLinks, Partij van de Arbeid en Partij voor de Dieren en motie 6 van GroenLinks, D66, SP, Partij voor het Noorden, Partij voor de Dieren, Stadspartij en Student en Stad. Die zullen ook in gezamenlijkheid worden besproken. Dus 2, 6 en 3. Motie 4 van Student en Stad en CDA gaat over fraude en die wordt separaat besproken. Dus dan kan iedereen zich daar even op voorbereiden bij de bespreking.

3. Benoemingen Voorzitter: Wij hebben geen installatie en benoemingen onder agendapunt 3.

4. Initiatiefvoorstellen Voorzitter: Onder agendapunt 4, initiatiefvoorstellen, die zijn er nu niet.

5. Bekrachtiging geheimhouding -

Brief (676804-2002)

-

Bijlage 3 bij raadsvoorstel Wijkvernieuwing De Wijert – herinrichting Reviusstraat e.o. (22-12-2022, reg.nr. 676755-2022)

-

Bijlage 1 bij raadsvoorstel Eindcalculatie bouw- en grondexploitatie Grote Markt oostzijde Forum Groningen (22-12-2022, reg.nr. 676783-2022)

00:29:06

Voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 5 en dat is de bekrachtiging van geheimhouding van een aantal bijlagen: de brief onder 676804-2022; Bijlage 3 bij het raadsvoorstel Wijkvernieuwing De Wijert Reviusstraat, nummer 676755; Bijlage 1 bij het raadsvoorstel over de eindcalculatie van het Forum en dat is 676783, ook van het jaar 2022. Het verzoek is of u die geheimhouding kunt bekrachtigen van deze drie stukken? Dat is het geval, aldus besloten.

6. Conformstukken a. Meerjareninvesteringen vervangingen en groot onderhoud 2022-2031 Voorzitter: Dan zijn we bij de conformstukken. Onder 6a: Meerjareninvesteringsplan voor de vervangingen groot onderhoud 2022-2023. Ik heb daar geen stemverklaringen aangemeld gekregen. Is het conform? Dat is conform. 4

b. Wijkvernieuwing De Wijert – herinrichting Reviusstraat e.o Voorzitter: Dan onder 6b: Wijkvernieuwing De Wijert herinrichting van de Reviusstraat. Daar heb ik een stemverklaring aangemeld gekregen van de SP. Wie mag ik daar het woord geven? Nee? Dan is er verwarring. De Stadspartij 100% voor Groningen wel. Gaat uw gang. 00:30:37

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Bij dit voorstel hebben wij moeite met de parkeernorm die door ons vastgesteld en waar vervolgens de norm nog lager wordt gezet in dit voorstel. Wij maken ons zorgen wat voor druk dat oplevert in de wijk. We worden geacht tegengestemd te hebben tegen dit voorstel. 00:30:57

Voorzitter: Met die kanttekening is het voorstel aangenomen.

c. Jaarplan verduurzaming maatschappelijk vastgoed 2023-2024 Voorzitter: Dan zijn we bij 6c, dat is het Jaarplan verduurzaming maatschappelijk vastgoed. Daar heb ik geen stemverklaringen gemeld gekregen. Toch? Gaat uw gang. 00:31:17

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u, Voorzitter. Bij de bespreking van dit punt werd door een van onze collega's van het CDA ingebracht dat het apart was dat er nog zo een grote begrotingswijziging kort na het vaststellen van de begroting ter tafel komt. Dat verbaast ons hogelijk. Het is geen reden om tegen te stemmen, maar we maken ons wel zorgen over dit soort grote manoeuvres kort na het vaststellen van de begroting. Dank u wel. 00:31:43

Voorzitter: Dat is 6c, hè? Oké, dat hebben we genoteerd.

d. Eindcalculatie bouw- en grondexploitatie Grote Markt oostzijde Forum Groningen Voorzitter: Dan ben ik bij 6d, onder Dirk: Eindcalculatie bouw- en grondexploitatie Grote Markt Oostzijde en Forum. Daar is net al even aan gerefereerd. Er is een stemverklaring van de PVV. 00:32:11

De heer Ram (PVV): Dank u wel, Voorzitter. Wij worden geacht tegengestemd te hebben tegen dit voorstel. We hebben grote moeite dat de financiële verordening niet wordt gehanteerd. Er is van afgeweken door een toestemming van een vorige gemeenteraad. Dit wordt vervolgens niet uitgelegd in het stuk. Dat tast, wat mij betreft, ook het budgetrecht aan van deze staten. Daarnaast vinden we de uitleg en berekening niet doorzichtig omschreven. Er is een aantal sets vragen nodig geweest om überhaupt te achterhalen welke begroting en exploitatieoverzicht er overblijft, dus om die reden wil ik het college op het hart drukken om dat voortaan beter te omschrijven. Dank u wel, Voorzitter. 00:32:56

Voorzitter: De VVD. 00:32:59

De heer Heiner (VVD): De VVD wordt geacht tegen dit voorstel te hebben gestemd. Op het 5

moment dat er grote financiële tekorten zijn halen we dat veel uit onze algemene middelen, maar op het moment dat er iets overblijft gaan we dat gelijk weer reserveren voor andere zaken. De VVD is geen voorstander van dit beleid. Op dit moment is onze solvabiliteit niet om over naar huis te schrijven en dus zien wij liever dat wij hiermee onze financiële positie gaan versterken. Daarnaast wil ik benoemen dat het raadsvoorstel onnodig ingewikkeld is opgeschreven. Daarom wil ik het Audit Committee vragen om hier aandacht aan te besteden. Dank u wel. 00:33:34

Voorzitter: De Stadspartij. 00:33:38

De heer Sijbolts (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. Eigenlijk geldt voor onze fractie hetzelfde als voorgaande stemverklaringen. Los van de inhoud wordt het toch wel als een onduidelijk en ondoorgrondelijk raadsvoorstel ervaren, zelfs voor doorgewinterde politici. In financieel-technische zin klopt het voorstel, maar een en ander heeft ons doen beseffen wat het belang is van het maken van een integrale financiële afweging. Anderen hebben dat in andere bewoordingen ook al verwoord. Zowel via de wandelgangen hebben we het Audit Committee al gevraagd, maar ook via deze weg vragen wij het Audit Committee om hier in algemene zin wat breder naar te kijken. Dat is niet alleen in het belang van de positie van de raad, maar volgens mij ook van het college. Wij zullen om het voorgaande tegenstemmen, maar ook vanwege de inhoud. Dat zal u niet verbazen. 00:34:27

Voorzitter: Dan, in mijn lijstje, tot slot het CDA. 00:34:33

De heer De Haan (CDA): Voorzitter, ook het CDA kan zich aansluiten bij de Stadspartij en de VVD. Het CDA maakt zich al jaren druk om het vele geld dat besteed wordt aan de binnenstad en ziet dat het liever op andere plekken wordt uitgegeven. 00:34:46

Voorzitter: Heb ik daarmee alle stemverklaringen gehad? Dat is het geval. Met die kanttekeningen is het voorstel conform, met een aantal tegenstemmen.

e. Vestigen Wet Voorkeursrecht Gemeenten Paterswoldseweg 43 Voorzitter: Tot slot onder e: Vestigen Wet Voorkeursrecht Gemeenten Paterswoldseweg 43. Een iets langere stemverklaring van de kant van de VVD. 00:35:12

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Op dit moment zitten we in de grootste woningcrisis sinds de Tweede Wereldoorlog. Ook in Groningen hebben we een grote opgave ten aanzien van de woningbouw. In plaats van het realiseren van woningen wil het college op de Niemeyer-locatie een plek voor kunstenaars realiseren en dus geen woningbouw. Dit vinden wij als VVD-fractie ongelooflijk. Daarnaast begrijpt de VVD de woorden van de wethouder niet dat we geen extra woningbouwlocaties nodig hebben. Er komen vele uitdagingen op ons af. Zo is er veel vraag naar woningen in het stedelijk gebied, maar daarnaast hebben we ook grote uitdagingen op het gebied van het huisvesten van, bijvoorbeeld, statushouders.

6

Zeker omdat er mooie kansen liggen op de Niemeyer-locatie, want het is een perfecte locatie voor woningbouw. 00:35:50

De heer Heiner (VVD): Het is een gewilde plek dicht bij het station en als ader tussen de stad en de nieuwe wijk De Suiker. Er is nog een groot voordeel aan deze locatie en dat is dat er een initiatief vanuit de eigenaar is om deze locatie te ontwikkelen, waardoor er ook nog eens minder ambtelijke capaciteit nodig is voor de planvorming en dat de planvorming wellicht in een stroomversnelling kan komen. Met dit voorstel nemen we de mogelijkheid weg om het Niemeyer te laten ontwikkelen. Ook is BAT Niemeyer het niet eens met het vestigen van voorkeursrecht op deze locatie en hebben zij aangegeven juridische stappen te ondernemen. Uiteindelijk zal dit een langlopend juridisch conflict worden, terwijl we ook de handen in een hadden kunnen slaan en woningbouw kunnen realiseren. Dit is dan ook de reden dat de VVD tegen dit voorstel stemt. 00:36:30

Voorzitter: De Stadspartij. 00:36:34

Mevrouw Sloot (Stadspartij 100% voor Groningen): Voorzitter, dank u wel. De Stadspartij 100% voor Groningen zal instemmen met deze vestiging van het voorkeursrecht, maar wij willen met klem het college verzoeken om nu toch zo snel mogelijk met een Broedplaatsenbeleid te komen. Als we overal alvast voorkeursrechten gaan leggen, maar we hebben nog geen beleid, dan denken wij dat het misschien teveel van het goede is. 00:36:58

Voorzitter: In mijn lijstje tot slot het CDA. 00:37:02

De heer De Haan (CDA): Ik zie dat mijn collega van de PVV, volgens mij, ook nog wat wil zeggen. Voorzitter, ik had het niet mooier kunnen zeggen dat mijn collega van de VVD. We hebben te maken met een immense wooncrisis, nog maar eens bemoeilijkt door hoge bouwkosten, inflatie en hoge rentestanden. Daardoor dreigt er nu minder gebouwd gaan worden. Wat het CDA betreft hebben we niet de luxe om, wanneer een kans als deze ontstaat, woningbouw uit te sluiten. Dus wij worden geacht tegen dit voorstel stemmen. 00:37:27

Voorzitter: Ik zie nog een hand van de PVV. Ook een stemverklaring? 00:37:31

De heer Ram (PVV): Ja, dank u wel, Voorzitter. Wij kunnen ons aansluiten bij de vorige sprekers. Wij worden geacht tegengestemd te hebben om de redenen die genoemd zijn. 00:37:41

Voorzitter: Akkoord. De SP. 00:37:45

De heer Dijk (SP): Voorzitter, toch een korte stemverklaring. In tegenstelling tot wat de tegenstanders hiervan zeggen: wat een fantastisch voorstel! Ontzettend goed om zo te gaan sturen op ontwikkelingen in onze gemeente en stad. Met name, omdat als we het over hadden gelaten aan particulieren met euro's in hun ogen, die met een knip in de vingers alle 7

arbeidsplaatsen van Niemeyer verhuisden naar een plek waar ze nog meer winst konden maken. Fantastisch dat we daar niet mee in zee gaan. Wat een zegen dat dit college zo slim is geweest om hierop te sturen. 00:38:23

Voorzitter: Dank u zeer. Dat is bijna uitlokking natuurlijk. D66. 00:38:28

De heer Lo-A-Njoe (D66): Met zulke woorden van de SP kunnen wij niet achterblijven. Ik sluit me daar graag bij aan, maar ik sluit me ook aan bij de Stadspartij als het gaat om de zorgen over het Broedplaatsenbeleid. In beleid kunnen die kunstenaars niet hun kunst te laten zien, dus daar moet echt actie op. Dank u wel. 00:38:44

Voorzitter: Akkoord. Dan maken bij de aantekeningen van de fracties die tegen zijn en de fracties die voor zijn. Daarmee is het voorstel overgenomen en conform besloten.

7. Bespreekstukken Voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 7. Daar hebben we geen bespreekpunten.

8. Motie(s) vreemd aan de orde van de dag -

Moties n.a.v. Maatschappelijke parkeervergunning ook in Groningen

-

M01: Laat de sportvrijwilliger niet lopen

- M05: Maatwerk bij de maatschappelijke parkeervergunning Voorzitter: En dat brengt ons naar een tweetal moties onder nummer 1 en 5. Dat gaat over de Maatschappelijke parkeervergunning. Wie wenst daarover het woord? Gaat uw gang, CDA. 00:39:15

Mevrouw Armut (CDA): Dank, Voorzitter. Voorzitter, als een van de initiatiefnemers van deze motie hebben we natuurlijk al meerdere malen gezegd dat we erg blij zijn dat de Maatschappelijke parkeervergunning er eindelijk komt. In het bijzonder ons vorige raadslid Ubbens heeft zich daar erg voor ingespannen. Dit zien wij als een mooie stap om de negatieve effecten van betaald parkeren te verlichten. Ten eerste over de motie over de sportvrijwilliger: die kunnen wij natuurlijk steunen. Ook onze Groningse sportverenigingen draaien niet zonder vrijwilligers en het zou oneerlijk zijn om hen op te zadelen met extra kosten. Zoals al is benoemd in de meningsvormende sessie, hebben wij nog moeite met het maximumaantal van vijf vergunningen. Ook toen hebben wij genoemd dat we graag zien dat dit wat flexibeler wordt. Vrijwilligers zijn enorm waardevol en dragen met hun werk veel bij aan de gemeente. Hetzelfde geldt voor onze leraren. Helaas is het steeds lastiger om vrijwilligers en leerkrachten te vinden, ook in onze gemeente. We horen van scholen dat het een enorme uitdaging is om medewerkers te vinden. 00:40:09

Mevrouw Armut (CDA): Neem bijvoorbeeld de Heida-school en De Bolster die ons, als raad, hebben gemaild en duidelijk maakten dat zij tegen deze problemen aanlopen. Als gemeente zouden we niet voor een extra belemmering moeten zorgen door de hoge parkeerkosten. Natuurlijk mogen we van organisaties wat verwachten vanuit duurzaamheidsoogpunt, maar 8

ook zij geven aan hun best te doen medewerkers en vrijwilligers te stimuleren met de fiets of het ov te komen. Soms is er gewoon geen andere optie. Wat ons betreft moeten we daarom niet star vasthouden aan maximaal vijf vergunningen, terwijl we nu al weten dat dit voor sommige organisaties en onderwijsinstellingen niet toereikend zal zijn. Met onze motie roepen wij op om maatwerk te leveren waar nodig en flexibel te zijn in het verlenen van vergunningen. Zo kunnen we deze pilot zo goed en realistisch mogelijk uitvoeren. Dank u wel, Voorzitter. 00:40:55

Voorzitter: Dank u zeer. Zijn er nog andere fracties? D66. 00:41:00

Mevrouw Poelstra (D66): Dank u wel, Voorzitter. Wat D66 betreft moet de regeling zijn doel niet voorbijstreven. Er moet altijd de voorkeur zijn voor fietsers en het ov. We zien natuurlijk wel dat een hoop mensen echt de auto af en toe nodig hebben. Eerder, in de meningsvormende sessie, hebben we begrepen dat de wethouder best flexibel met deze regeling omgaat en heel goed gaat kijken waar de knelpunten zitten. Als de wethouder dat weer kan benoemen, dan is het denk ik niet nodig om het nu al uit te breiden en zouden we daar wat meer informatie over willen hebben voordat we daarin gaan uitbreiden. 00:41:41

Voorzitter: Student en Stad. 00:41:45

Mevrouw De Groot (Student en Stad): Student en Stad sluit zich aan bij de woordvoering van D66. 00:41:50

Voorzitter: Andere fracties nog in dit stadium of eerst even het preadvies van de wethouder? De VVD. 00:42:00

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. We doen beide moties in een keer, toch? Dan wil ik het eerst hebben over de motie 'Laat de sportvrijwilliger niet lopen'. Vooral vrijwilligers in de zaalsport en zwemsport zijn slachtoffer van het uitbreiden van betaald parkeren. Voorbeelden zijn de vrijwilligers uit Ten Boer die in de winter aangewezen zijn op het Helperbad, wat amper te bereiken is vanuit Ten Boer met het ov en men dus is aangewezen op de auto. Ook andere verenigingen, die een regiofunctie vervullen, lopen tegen problemen aan. Bijvoorbeeld vrijwilligers die in de buurt van het Europapark moeten zijn in de sporthal. Daarom is de VVD ontzettend blij met de steun die wij hebben gekregen vanuit deze raad voor onze motie, maar dit is eigenlijk alleen maar pleisters plakken. Daarom zijn we blij met de motie die oproept tot maatwerk en dienen we deze ook mede in. Dank u wel. 00:42:45

Voorzitter: GroenLinks. 00:42:47

De heer Leemhuis (GroenLinks): Dank u wel, Voorzitter. Ik wil mij allereerst mij aansluiten bij de woorden van mevrouw Armut over de inzet van de heer Ubbens op dit onderwerp en gefeliciteerd met het resultaat. Het is een mooi resultaat, denk ik. Mijn fractie zal hiermee 9

instemmen, maar dat hebben we in de meningsvormende sessie ook al gezegd. Wij zullen ook stemmen voor de motie van de VVD. Het is een goed idee om te onderzoeken of er een probleem is rondom sportvrijwilligers en om daar dan maatwerk bij toe te passen of te kijken of er een regeling nodig is. Wij zullen niet voor de motie van het CDA stemmen, omdat in onze ogen al voldoende maatwerk in deze pilot zit. We wachten nog even het preadvies van de wethouder af, maar in onze ogen is dat niet per se nodig. Dan was dat mijn woordvoering. 00:43:46

Voorzitter: De SP. Nee? 00:43:50

Mevrouw Armut (CDA): Dank, Voorzitter. Nog even een vraag aan de heer Leemhuis. Ik ben toch benieuwd hoe hij kijkt naar bijvoorbeeld de brieven die we hebben gekregen van die twee scholen, waarin zij echt zeggen dat het voor hen niet toereikend is? De heer Leemhuis zegt dat er al maatwerk is, maar het zal niet toereikend zijn voor veel scholen. Hoe kijkt de heer Leemhuis of GroenLinks daarnaar? 00:44:11

De heer Leemhuis (GroenLinks): Zoals gezegd ga ik ervan uit dat er ruimte is voor maatwerk. Dat heeft de wethouder ook al in de meningsvormende sessie in antwoord op vragen gesteld. Dus ik ga ervan uit dat in overleg veel mogelijk is en als dat niet zo is dan horen we daar wel van. Als daar problemen blijven kunnen we weer een debat voeren of dat wel of niet anders moet. Ik heb daar alle vertrouwen in, want dat is hoe dit beleid is ingesteld. Dat is echt op overleg en gesprek gebaseerd. 00:44:38

Voorzitter: De SP. 00:44:41

De heer Dijk (SP): Voorzitter, dank u wel. Complimenten aan het CDA die ooit met dit initiatief kwam. Volgens mij is het goed dat het nu gebeurt. Ik vind het dan ook goed dat er een voorstel vanuit de gemeenteraad komt in de vorm van een motie over sportvrijwilligers, want volgens mij was dat de rode draad zoals we dat in de Raadscommissie bespraken. In de Raadscommissie hadden we het ook meteen over een organisatie als TSN, die problemen heeft met parkeervergunningen van hun betaalde krachten, omdat dat voor kosten zorgt. Zo lees ik ook de motie van het CDA die is ingediend. Volgens mij is dat een ander soort discussie en ik zou op een andere manier die discussie willen voeren. Ik heb begrepen van de wethouder dat hij inderdaad met TSN in gesprek is gegaan en dat daar een uitkomst van is. Ik zou het college willen vragen: hoe gaat zij bijvoorbeeld om met de brieven die wij hebben gekregen over die twee scholen, die inderdaad het probleem van het CDA aangeven? We zien heus wel dat het een reëel probleem is, maar volgens mij past dat niet bij de maatschappelijke parkeervergunning voor vrijwilligers. 00:45:53

Voorzitter: De ChristenUnie. 00:45:55

De heer Wennink (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. Wij zijn enorm blij met de maatschappelijke parkeervergunning. Evenals het CDA heeft ons voormalig raadslid, 10

mevrouw Moorlag, zich hard gemaakt voor het stimuleren en het wegnemen van kosten voor vrijwilligersorganisaties en mantelzorgers. Daar lijkt het nu echt mee te starten. De motie, waar wij mede-indiener van zijn, over de sportvrijwilligers kunnen wij van harte toejuichen. Het idee dat de sportclub-vrijwilligers hebben die het middels een soort bezoekerspas willen aanmoedigen om vrijwilliger te zijn bij een sportclub past, wat ons betreft, binnen de originele bedoeling van de maatschappelijke parkeervergunning. Wij sluiten ons aan bij de vraag van de heer Dijk over motie 5, namelijk de discussie over: zal het aantal vergunningen - wat eigenlijk een breder thema is, namelijk het aantal bedrijfsvergunningen - voor scholen voldoende zijn? Daarbij horen wij graag van het college hoe zij om zijn gegaan met de brieven die wij ook hebben gekregen. 00:46:53

Voorzitter: De Stadspartij. 00:46:55

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u, Voorzitter. De groepen die betrokken zijn bij deze parkeerproblemen, vrijwilligers, sportvrijwilligers, onderwijs en thuiszorg, dat zijn toch groepen waar het al heel lastig is om goed personeel te vinden of om mensen te motiveren vrijwilliger te zijn. We vinden die groepen zo belangrijk en de kwetsbaarheid die nu naar voren komt die we lezen in de brieven, dat we daarom juist die twee moties steunen. We vinden het ook nodig, omdat het college weliswaar iets heeft gezegd, zoals GroenLinks zegt, en dat er wat toezeggingen gedaan, maar we vinden het belangrijk dat dit goed verankerd is in duidelijke wensen van de raad, dus dat deze moties nodig zijn. Vandaar dat we deze mede-indienen. Dank u wel. 00:47:40

Voorzitter: Anderen nog? Nee, dan gaan we naar het preadvies van de kant van het college. 00:47:47

De heer Broeksma (wethouder): Dank u wel, Voorzitter. Moties 01 en 05: allereerst sluit ik me aan bij de complimenten voor de heer Ubbens en mevrouw Moorlag uit de vorige raad, die aan de basis stonden van de maatschappelijke parkeervergunning, zoals we die aan u voorgelegd. U heeft gesproken over de sportvrijwilliger en over een aantal andere zaken in commissieverband. Als u vraagt in motie 1 om daar een inventarisatie van te maken; dat gaan we gewoon doen. We verwachten eigenlijk nauwelijks problemen, maar als die zich voordoen zullen we kijken naar een maatwerkoplossing. De motie vraagt om een passende oplossing te zoeken. Wat ik ook in de commissie heb aangegeven is dat veel sportactiviteiten, maar niet allemaal, buiten de betaald parkeertijden of buiten het betaald parkeergebied zijn of er is een parkeeroplossing bij de clubs zelf. We zullen dat inventariseren. U vraagt een passende maatwerkoplossing om dat daar toe te passen en dat zullen wij doen. Wij nemen de motie over en geven oordeel aan de raad. Motie 1 was dat. 00:48:50

De heer Broeksma (wethouder): Motie 5 doen we ook al. Eigenlijk zie ik dit als een aansporing om maatwerk toe te passen. Dat doen we met de scholen die met ons in gesprek zijn, met TSN en met de Zorggroep Groningen waarmee we in gesprek zijn. Onthoud wel dat er met meer vergunningen niet meer plekken ontstaan, namelijk minder plekken wat dan weer ten koste gaat van de bewoners. Dat betekent dat er een afweging en balans plaats 11

moet vinden tussen de mobiliteitstransitie, die we in feite verwachten van de organisaties, ten opzichte van de parkeerplekken in de openbare ruimte, die zich in een bepaalde wijk bevinden. We kennen de problemen van de scholen. Die melden zich soms eerder bij de raad of de griffie dan bij het college, maar we gaan maatwerk leveren waar dat kan en waar het vereist is. Zie dit als een toezegging om deze motie uit te voeren in de wijze waarop u dat bedoelt. Tot zover, Voorzitter. 00:49:52

Voorzitter: Dank u zeer. Wat betekent dat? Ik kijk even naar de indieners. Eerst twee toezeggingen van de kant van het college. Wat betekent dat voor de motie? Het CDA. 00:50:06

Mevrouw Armut (CDA): Dank u wel, Voorzitter. Alleen nog even een vraag aan de wethouder of er een soort van update kan komen van de gesprekken die worden gevoerd met de scholen over hoe dat verloopt, omdat niet al die scholen zich melden? Is het mogelijk dat wij daarover op de hoogte worden gehouden? 00:50:22

Voorzitter: Zijn er nog anderen niet beantwoorde vragen, want dan ga ik nu weer terug naar de wethouder? Dat kan. De wethouder. 00:50:29

De heer Broeksma (wethouder): Ik las het niet in het verzoekpunt, maar als u wilt kom ik op enig moment terug hoe we het opgelost of aangepakt hebben. Dat wil ik wel doen. Tot zover, Voorzitter. 00:50:38

Voorzitter: Dank u zeer. Moeten de moties in stemming worden gebracht of zijn de toezeggingen toereikend? 00:50:45

Mevrouw Armut (CDA): De toezegging is wat ons betreft toereikend. 00:50:49

Voorzitter: Dat geldt voor de motie onder 5. Ik kijk nog even naar de motie onder 1. 00:50:56

De heer Heiner (VVD): Wat mij betreft brengen we die in stemming. 00:50:59

Voorzitter: U wilt 1 in stemming hebben gebracht? Oké. Is de beantwoording verder voldoende? Kunnen we overgaan tot stemming? Dat kan ook. Dan breng ik motie 1 in stemming en motie 5 hoeft dus niet, want daar is een toezegging op. Ik open de stemming. Ik sluit de stemming en dan blijkt dat de motie door de gehele raad wordt omarmd, dus dat betekent dat de motie is aangenomen.

12

-

Moties n.a.v. Herijking Routekaart CO2-neutraal 2035

-

M02: Tot de kern van het onderzoek

-

M03: “Ben real met je, real met je”

- M06: Participatie bij Routekaart 2035 CO2-neutraal Voorzitter: Dan zijn we bij het volgende blokje, de moties naar aanleiding van de collegebrief Herijking Routekaart. Er is een drietal moties. Van de PVV onder 2. Onder 3 van een aantal partijen en 6 ook van een aantal partijen. Wie mag ik als eerste het woord geven op de moties? GroenLinks. 00:52:32

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Hartelijk dank. De Routekaart 2035 is een superbelangrijk document. Het gaat veel betekenen voor al onze inwoners en de bedrijven om met zijn allen naar een CO2-neutrale samenleving te komen. Als dat zo belangrijk is voor iedereen, dan is het ook belangrijk dat we iedereen daar op tijd bij betrekken. Op tijd betekent; voordat wij met zijn allen alle besluiten nemen en goed luisteren naar de ideeën en zorgen die er leven in de samenleving. We hebben als raad besloten dat we meer met participatie willen doen. Er zijn al allerlei processen in werking, alleen komen die net een beetje te laat voor dit stuk en dat terwijl het juist een belangrijk stuk is. We willen speciaal aandacht vestigen op groepen die soms wat minder gehoord worden dan andere. Dus juist laaggeletterden en ouderen bijvoorbeeld, die wat minder digitaal vaardig zijn en aan de andere kant juist de meest digitaal-vaardigen, de jongeren, die af en toe niet genoeg serieus betrokken worden en soms ook niet vroeg genoeg in het proces. Dat zijn juist de mensen die het langst moeten leven met de beslissingen die wij nemen. Daarom is het heel belangrijk om met zijn allen meer te doen aan participatie en de motie die wij hebben geschreven roept ertoe op dat het college daar meer werk van maakt. Ik denk dat het belangrijk is dat wij met de raad daar met zijn allen verder over praten. 00:53:59

Voorzitter: Dank u zeer. De PVV. 00:54:03

De heer Ram (PVV): Dank u wel, Voorzitter. Over de Routekaart 2035 hebben we wensen en bedenkingen. Wij gaan niet de raadssessie helemaal opnieuw overdoen. Het is wel duidelijk dat wij als PVV helemaal niks zien in deze ambitie van dit progressieve college, maar ik kan wel observeren dat dit college ambities heeft. Ik heb dat wel eens anders gezien. Daar laat ik mij verder niet over uit, maar dat kunt u wel raden. Als Partij voor de Vrijheid moet je dan natuurlijk een oplossing bieden en een partij van oplossingen zijn. Ik begrijp heel goed dat in dit huis kernenergie vloeken is in de linkse kerk, maar dat was het bestrijden van biomassa vroeger ook. Voortschrijdend inzicht noemen ze dat en nu wil iedereen af van biomassa. Nederland is aangesloten op het Europese stroomnet. Duitsland gaat drie kerncentrales afbreken en wij gaan er twee bouwen. Het is echt je reinste kapitaalvernietiging dat dit in Europa gebeurt. Voor alle duidelijkheid, de PVV wil geen kerncentrales bouwen in Groningen vanwege alle aardbevingen die er zijn, maar net over de grens in Lingen in Nedersaksen ligt de kerncentrale Emsland. Die voorziet nu in 3,5 miljoen huizen stroom. Die staat er al en de Duitsers willen ervan af. Waarom niet onderzoeken of we deze kerncentrale kunnen overnemen, gezamenlijk met het Rijk en andere noordelijke provincies? Dat betekent

13

goedkope stroom en dat kunnen we direct voorzien. Het betekent als mooie bijvangst dat niet in 2035 al die linkse CO2-problemen worden opgelost, maar morgen. Dus een briljante oplossing, zou ik zeggen en een stralend goed idee. Daarom dienen wij deze motie in, Voorzitter. 00:55:47

Voorzitter: U heeft daarover nog wel een vraag van de Partij van de Arbeid. Gaat uw gang. 00:55:52

De heer Van Veen (PvdA): Dank u wel, Voorzitter. Wij hebben begrepen dat Duitsland die kernreactoren gaat sluiten, mede vooral omdat het met veiligheid te maken heeft en wat er in Fukushima is gebeurd. Ik vraag me af waarop de PVV het baseert dat Duitsland deze kernreactoren überhaupt wil verkopen? Volgens mij is het meer een kwestie dat ze ze dicht willen hebben, dus ik denk niet dat Duitsland akkoord gaat dat de Nederlanders daar die kerncentrale gaat exploiteren. 00:56:16

De heer Ram (PVV): Daar verschillen wij dan over van mening, Voorzitter. Als PVV denken we toch wat positiever over dit soort dingen. Je moet allereerst even vragen of dat überhaupt kan. Als je het niet wil onderzoeken, dan weet je sowieso dat het niet gaat lukken. Je hebt dan wel voor drie en een half miljoen mensen stroom. In heel Noord-Nederland heb je dan stroom en CO2-vrij. Wat wilt u nog meer? 00:56:43

De heer Ram (PVV): Dat is een antwoord op de vraag. Ik ga eerst naar de VVD en dan D66. De VVD. 00:56:49

De heer Heiner (VVD): Dank u, Voorzitter. Ik zal als eerste reageren op de motie van de PVV, want wij zien inderdaad, net als wat de PvdA aanstipte, niet hoe dit in de praktijk zal werken. Daarnaast roep deze motie op om het Rijk en de provincie iets te laten doen en zijn we als gemeente hier helemaal geen partij in, dus dat verbaast ons ook. Dan zal ik op de moties met betrekking tot participatie reageren, want daar verbaast ons ook vrij veel, dat er een motie voorligt over hoe participatie ingestoken moet worden. Wij gaan er namelijk vanuit dat de wethouder heel goed weet met welke partijen het college aan tafel moet zitten en moet samenwerken. We horen dan ook graag van de wethouder of dat zo is? We willen graag van de indieners van de motie weten of de indieners van plan zijn om bij alle onderwerpen een motie over participatie in te gaan dienen? Daarnaast de motie onder 3 ' Ben real met je, real met je'. Deze motie vraagt iets waar wij als gemeente helemaal niet over gaan. Wij zien ook niet voor ons hoe dat er in de praktijk uit moet zien. Volgens ons is een eerlijke prijs voor de uitstoot van CO2 heel belangrijk. Echter is dat iets waar de landelijke politiek zich mee bezig moet houden en niet wij als gemeenteraad. Dank u wel. 00:58:02

Voorzitter: U krijgt antwoord van GroenLinks op uw vraag. 00:58:07

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Inderdaad. Nee, het is niet de bedoeling om voor elk apart onderwerp dat wij bespreken een heel specifiek participatieplan te maken en daar elke keer weer een motie over te maken. Uiteraard niet. Het idee is dat er uiteindelijk een 14

Participatieverordening komt en dat die dus voor alle activiteiten beschikbaar is. Totdat die er is kunnen wij ervoor kiezen om als raad wat meer of minder sturing te geven. Als wij als raad besluiten dat een bepaald onderwerp zo belangrijk is en zoveel mensen aangaat dat het een belangrijke participatie-inspanning vergt, dan kunnen wij dat als raad natuurlijk gewoon zeggen tegen het college. Dat is wat we bij deze willen doen. 00:58:55

Voorzitter: Dat leidt nog tot een reactie van de VVD. 00:58:58

De heer Heiner (VVD): Dank, Voorzitter. Ik constateer dat GroenLinks er dus niet van overtuigd is dat het college dit uit zichzelf goed zal doen. Klopt dat? 00:59:08

Mevrouw Nieuwenhout (GroenLinks): Fijn dat ik daar nog even op mag antwoorden. Nee, zo zit het zeker niet. We zijn hartstikke blij dat het college in de brief het onderwerp participatie al heeft geagendeerd. Dat is een goede eerste stap, alleen merken wij dat er bepaalde groepen, over het algemeen, bij allerlei onderwerpen net wat minder goed worden bereikt en daarom is het belangrijk dat wij daar, juist als raad, extra de aandacht op vestigen. Dus nee, het is niet dat het college het niet goed heeft gedaan, maar juist dat wij het college willen aansporen om een extra inspanning te doen om dit superbelangrijke onderwerp nog extra van participatie te voorzien. 00:59:53

Voorzitter: De heer Bosch, had u nog een vraag aan de heer Heiner of is het uw woordvoering? Een vraag? Gaat uw gang. 01:00:00

De heer Bosch (Student en Stad): Ik had inderdaad een vraag. Dank u wel, Voorzitter. De VVD geeft aan die eigenlijk niet zo goed begrijpt waarom CO2 en de prijs daarvan meenemen in beslissingen van de gemeenteraad belangrijk is. Wat nu gebeurt en wat de hele raad doet, maar ook de VVD, is keuzes maken met incomplete informatie. Er staat nog niet uitgesplitst wat voor CO2-uitstoot een gevolg heeft van een bepaald besluit en welke kosten daaraan verbonden zitten voor de hele samenleving. Ziet de VVD dan niet dat het heel simpel en goed is om uit te zoeken hoe je alle kosten van een bepaald plan meeneemt in plaats van alleen de financiële kosten? 01:00:43

De heer Heiner (VVD): Ik had een vraag in mijn woordvoering en dat is: hoe ziet dit eruit? Ik zie het oprecht niet voor me. Volgens mij is dit iets wat vanuit de landelijke politiek moet komen en kunnen wij dat niet als gemeente alleen doen. 01:00:59

De heer Bosch (Student en Stad): Dat kan zeer zeker wel. Provinciale Staten van Utrecht doet het al en het is een toevoeging voor de raad om meer met complete informatie keuzes te maken voor de toekomst. Daarbij zal dit helpen, dus ik nodig de VVD uit om mee te stemmen. Dan gaat het college het onderzoeken, komen ze met een voorstel en dan kunt u kijken of u dit een toevoeging vindt op het besluitvormingsproces.

15

01:01:25

Voorzitter: Dan ben ik bij D66 voor de woordvoering. 01:01:29

Mevrouw Poelstra (D66): Dank u wel, Voorzitter. Ik zal meteen maar even reageren in antwoord op de VVD. Wij vinden het ook belangrijk om het te blijven benoemen en daarom dienen wij deze beide moties 'Ben real met je' en de participatie-motie in. Voor ons is het belangrijk om de stem van inwoners nog meer gehoord te laten worden. Daar maken we ons, als raad, gezamenlijk hard voor en dan moet je het dus blijven benoemen anders gaat het verslappen. Als het gaat om de toekomst van onze planeet moeten we met name jongeren een stem geven, omdat jongeren nog langer op deze aarde moeten wonen dan wij. D66 wil ze een echte stem geven door ze in bestuurlijke organen mee te laten denken, waarin ruimte is voor advies en niet alleen symbolisch. Als ze zichzelf organiseren in bepaalde gremia, dan moeten ze echt een stem krijgen en meegaan in de besluitvorming. Als dat nog niet gebeurt, dan moeten we ze actief betrekken. We moeten dan op zoek gaan om mensen, die zichzelf nog niet kunnen organiseren, daarin mee te nemen. Ook is het belangrijk om verder te kijken dan de gemeentegrenzen, omdat de energietransitie voor een groot deel provinciaal geregeld wordt. 01:02:42

Mevrouw Poelstra (D66): Op die manier kunnen we ze een echte stem gegeven in de RES door ze tijdig aan de juiste overlegtafels een plek te geven. Voor wat betreft de CO2-motie is het belangrijk dat we onze afwegingen - zoals we eerder al hebben gezegd over het beleid en zoals Student en Stad heeft aangegeven - goed afwegen op basis van alle kosten en baten. We zien dat het steeds beter lukt om die maatschappelijke kosten in kaart te brengen. Daarom zouden we graag zien dat onze gemeente daar mede een voortrekkersrol in speelt om ze zo in kaart te brengen dat wij de juiste beslissingen voor de toekomst kunnen maken. Wat betreft de motie over kernenergie: ik sluit me erbij aan dat het niet een kwestie is waar deze gemeente en onze raad over kunnen gaan. De kosten zijn daarvoor eenvoudigweg te hoog en er zijn nog verschillende redenen: onderhoud, veiligheid en het Europees elektriciteitsnetwerk is nog niet zover, dus wij kunnen die niet steunen. 01:03:42

Voorzitter: U heeft nog een vraag van de VVD, de heer Heiner. 01:03:46

De heer Heiner (VVD): Dank. U gaf net aan dat participatie verslapt en dat u het daarom belangrijk vindt om het telkens te blijven noemen. Wij vragen ons dan af: waar blijkt dat dan uit? 01:04:00

Mevrouw Poelstra (D66): Dank u wel voor de vraag. Dank u wel, Voorzitter. Ik heb niet gezegd dat het verslapt, maar als we het niet blijven benoemen zou het wel gaan verslappen, omdat we die verordening nog niet hebben. We zien dat jongeren, zoals bijvoorbeeld Jong RES, wel een stem hebben in de Groninger Energietafel, maar krijgt niet op tijd de stukken zodat ze niet mee kunnen stemmen. Daardoor zie je dat het meer symbolisch is en dat er nog niet echt meegedacht kan worden door jongeren. Dit is maar een

16

van de voorbeelden. We zien niet genoeg plekken waar het al echt vorm krijgt, dus daarom moeten we het blijven noemen. 01:04:39

Voorzitter: De Partij van de Arbeid. 01:04:41

De heer Van Veen (PvdA): Dank u wel, Voorzitter. De komende jaren maken we in Nederland, in onze strijd tegen klimaatverandering, echt de toekomst. De transitie van fossiel naar hernieuwbare energie gaat ons leven enorm veranderen. Als we het goed doen ten goede, eerlijker mooier en schoner. Als we het slecht doen, oneerlijker, duurder en lelijker. Daarom is het zo belangrijk dat we dit samen met de inwoners doen en hen hierbij betrekken. Vandaar dat wij de motie 'Participatie bij Routekaart 2035' dan ook zullen steunen. Wel willen we nog opmerken dat de PvdA haar bedenkingen heeft bij de specifieke vorm van een burgerberaad, dus een proces waarbij ingelote inwoners met een duidelijk mandaat beslissingen nemen als het gaat om thema's binnen de energietransitie. Onze voorkeur gaat uit naar andere vormen van democratische vernieuwing en participatie, zoals die in het Groninger Werkboek Participatie beschreven staan. Echter, de motie vraagt om een verkenning, dus we zijn benieuwd waar het college te zijner tijd mee komt, mits de motie wordt aangenomen, en gaat daar graag in dit huis een goed gesprek met elkaar over voeren. Dan de motie 'Ben real met je, real met je'. 01:05:42

Voorzitter: Dan komt er eerst even een vraag van D66. Mevrouw Poelstra. 01:05:47

Mevrouw Poelstra (D66): Dank u wel, Voorzitter. Wat betreft het burgerberaad ben ik benieuwd wat de reden is waarom het te groot is en dat het geen geschikt instrument zou kunnen zijn? Vindt u het spannend om het mandaat weg te geven of kunt u daarvoor geen goede onderwerpen brengen? Kunt u daar meer over vertellen? 01:06:11

De heer Van Veen (PvdA): Ik vind het een beetje lastige vraag, want wij komen niet zelf met het voorstel, dus het is niet dat er nu een concrete vraag ligt. Wel denken we dat een burgerberaad juist goed kan werken bij situaties die, bijvoorbeeld, politiek heel gevoelig zijn, zoals het homohuwelijk in Ierland. In dat geval heeft het enorm geholpen. Echter, als je kijkt naar de energietransitie is er juist best veel eenstemming. Ze zijn het, politiek gezien, met ons eens. Dan vraag ik me af of dat de vorm is om het verder te brengen. Nogmaals, op het moment dat de concrete vraag er ligt staan we ervoor open om daar het gesprek over te voeren. Als ik verder mag gaan? Dan nog de motie 'Ben real met je, real met je'. Het is een motie waar mijn oud-professor Politieke Economie, Edgar Aragón, heel blij mee zou zijn. Dit is een aanpak waarmee die externaliteiten, die kosten van CO2, toch meegenomen worden bij gemeentebesluiten. Bovendien is het een heel belangrijk onderwerp. We zijn van harte mede-indiener van deze motie en vinden het extra mooi dat raadslid Bosch hiermee, na zijn verhuizing naar Utrecht, nog een mooie politieke erfenis kan achterlaten in Groningen. Ten slotte nog de motie met betrekking tot kernenergie. Volgens mij is ons standpunt net al duidelijk geworden door mijn interruptie en daar zullen wij tegenstemmen.

17

01:07:18

Voorzitter: U heeft nog een vraag van de PVV. 01:07:23

De heer Ram (PVV): De PvdA dient een motie in waar de maatschappelijke kosten van CO2 worden benoemd. Waarom staan daar niet de opbrengsten van CO2? Ik noem dat nu met name even expliciet, want er is een groot wetenschappelijk onderzoek dat de vergroening door CO2 toeneemt. Dat zegt New Scientist en ik kan u die studies zo toesturen. In Amerika is de vergroening twee keer zo groot geworden. Er zijn achttien miljoen vierkante kilometers bijgekomen. Neemt u die opbrengsten ook mee in de overweging? 01:08:01

De heer Van Veen (PvdA): Volgens mij vraagt deze motie om CO2 mee te nemen. Ik denk dat er netto uiteindelijk misschien kleine baten zijn met die vergroening. Ik ben geen bioloog, dus dat weet ik niet. Wat ik echter wel weet is dat de nadelige effecten van veel CO2, de rijzende zeestijging en klimaatverandering door warmte, veel groter zijn dan die potentieel beperkte voordelen. Mij lijkt het niet nuttig om dat hierin mee te nemen. 01:08:24

Voorzitter: Ik ga eerst naar Student en Stad. 01:08:27

De heer Bosch (Student en Stad): Dank, Voorzitter. We zitten in een klimaatramp. Gebieden waar miljoenen, zelfs miljarden mensen wonen worden in de komende honderd jaar onbewoonbaar door drinkwater-tekorten, hongersnoden, overstromingen en droogtes. Dat wordt allemaal versterkt door klimaatverandering en het wordt voor veel mensen een heel groot probleem in de komende honderden jaren. Het is de grootste uitdaging van onze tijd en iedereen die daar wat aan kan doen, zou daar wat aan moeten doen, is onze opvatting. Dat kan bijvoorbeeld door te demonstreren op de A12 of doordat bedrijven stoppen met te investeren in fossiele energie, maar de overheid en politici moeten daar ook hun stinkende best voor doen. Wij zijn heel blij dat er met de toezegging, die wij hebben gekregen tijdens de herijking van CO2 van de Routekaart naar een CO2-neutraal Groningen, wordt gekeken naar hoe we de opwek van duurzame energie eventueel kunnen intensiveren en welke gevolgen dat zou hebben. Wat ons betreft is de 46 procent eigen energie-opwek in 2035 niet ambitieus genoeg. Daarnaast dienen we op dit moment een motie in om de CO2-uitstoot mee te nemen in toekomstige keuzes van deze raad. Ik denk dat het sowieso, in algemene zin, heel goed is om een breed afwegingskader te hebben bij iedere keuze die je maakt.

Expliciet hierbij, waarbij de kosten van CO2-uitstoot voor de hele wereld enorm groot zijn, zou het goed zijn om dat mee te nemen in de afwegingen. De provincie Utrecht gaat ons al voor en ik denk dat het heel mooi zou zijn om daarin mee te gaan. Wij zouden graag willen dat het college onderzoekt hoe we in deze gemeente, als eerste gemeente in Nederland, daar inrichting aan kunnen geven. 01:10:26

Voorzitter: Dat leidt tot een vraag van de Partij voor het Noorden. 01:10:31

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Dank, Voorzitter. Een interessante motie, maar dan straks de praktijk. Het betekent dat bij elke beleidsafweging er een CO2-hoofdstuk 18

zal moeten worden toegevoegd. Laat ik een voorbeeld geven. We hopen en denken dat we ooit nog een keer een hele nieuwe westelijke ringweg krijgen of in ieder geval een nieuwe geherstructureerde ringweg aan de westkant en daar komt behoorlijk wat CO2 vrij. Op zo een moment zouden we dan kunnen beslissen, vanuit maatschappelijk oogpunt, om zo een ringweg niet aan te leggen. 01:11:13

De heer Bosch (Student en Stad): Voorzitter, laten we het eens omdraaien. Stel nou dat we een keuze zouden maken en dat we geen idee hebben welke invloed dat heeft op schadelijke CO2 die in onze atmosfeer wordt uitgestoten. Dat zou heel raar zijn, dus het moet in ieder geval inzicht geven in de gevolgen. Hoe het precies tot uitwerking gaat komen is op dit moment nog de vraag. We vragen het college om met een voorstel te komen hoe dat precies in te vullen. In de kern is dit meenemen heel waardevol. Dat is de mening van onze fractie. 01:11:48

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Voorzitter, dat is nou juist mijn vraag. Hoe dan precies? U kunt het college daarmee op pad sturen, maar geeft u eens wat voorbeelden bij elke beleidsafweging. 01:12:01

De heer Bosch (Student en Stad): Ik kan me voorstellen dat het bij het herinrichten van jeugdzorg niet nodig is, maar bij uitstek bij het aanleggen van een nieuwe snelweg. Natuurlijk moet je daar CO2-uitstoot in meenemen. Wat bijvoorbeeld ook belangrijk is, is als je ervoor kiest om een pand wel of niet te verduurzamen. Nu kijken we alleen naar de financiële consequenties, terwijl als je het wel verduurzaamt je minder CO2-uitstoot hebt. Dat moet in ieder geval meegenomen worden in de algemene afweging. Ik zeg niet dat de, laten we even zeggen, echte euro's precies gelijk en naast elkaar moeten gaan staan als de financiële kosten van CO2-uitstoot. Natuurlijk is dat een verschil. Uiteindelijk gaat het om de gemeentelijke begroting en moet je dat misschien wel van elkaar scheiden. Ik verwacht dat een raadslid anno 2023 wil weten wat de impact is voor klimaatverandering van de keuzes die dat raadslid maakt. Dit helpt hierbij. 01:13:05

De heer Bosch (Student en Stad): Dat over de motie CO2-uitstoot en dan tot slot even kort over de participatiemotie. Wij dienen dat mede in. Wij vinden het heel belangrijk dat mensen daarover mee kunnen praten. Twee toevoegingen, één: het is voor ons heel belangrijk dat het op termijn nooit vertraging kan veroorzaken op het beleid. Ten tweede denk ik dat het goed is om in die Participatieverordening, of in ieder geval participatieplan, mee te nemen of en zo ja wat de raad loslaat. Onze opvatting als partij is dat je beter aan participatie invulling kan geven als je inwoners een bepaalde vrijheid geeft en duidelijk inkadert waarover zij beslissingen mogen nemen. Dan is dit een mooie aanzet om dat op termijn te gaan doen. Tot zover, dank u wel. 01:13:55

Voorzitter: Ik begrijp dat u nog een vraag heeft, de heer Van der Laan, of woordvoering? 01:14:00

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Nog even een aanvullende vraag op 19

voorgaande, Voorzitter, dank. We hebben toch milieueffectrapportages. In hoeverre zijn die wel of niet voldoende? Daar bovenop dan nog een CO2-rapportage? 01:14:17

De heer Bosch (Student en Stad): Die effectrapportages benoemen wel CO2, maar gaan niet in op wat de kosten zijn van CO2-uitstoot, dus daarmee heb je in principe geen compleet beeld. Dat is één voordeel. Twee is: ik ben een raadslid en ik geef het college met honderden ambtenaren een opdracht om iets uit te werken. Ik vind het niet logisch om van mij op dit moment te verwachten dat ik ieder detail al kan invullen, simpelweg omdat dit een richting die ik het college op zou willen sturen. Vervolgens komen ze terug met een voorstel in detail hoe dit in te vullen. Dat is, volgens mij, een logische gang van zaken. 01:15:05

Voorzitter: De SP. 01:15:07

De heer Brandenbarg (SP): Dank, Voorzitter. Ik zal het kort houden. Ik reageer vooral op de drie moties, want alle grote bespiegelingen zijn al gedaan. Het enige goede aan het verhaal van de PVV en de motie is dat ze ervoor pleit dat dit door de provincie en het Rijk gedaan wordt. Collectieve instanties die over onze energievoorziening moeten gaan. Dat het geen kernenergie moet zijn, spreekt voor mijn fractie vanzelf. Volgens de SP is uiteindelijk de enige manier om participatie, zeggenschap en invloed over de toekomstige opwek van onze energie te realiseren, dat het bedrijven zijn die van ons allemaal zijn. Overheidsbedrijven of liever nog gewoon weer verenigingen waar je lid van bent en invloed in hebt. Gelukkig is de gemeente Groningen daarmee aan het werk. De grote energieprojecten gaan we in de toekomst zelf exploiteren, zodat we daar met elkaar invloed over hebben. Dat ziet mijn fractie helemaal goed komen in de toekomst. Voor de tussentijd is het goed om de participatie, zoals we het dan maar noemen, goed te regelen, dus daarom dienen we die motie mede in en staan we ook op de motie van de Stadspartij om de CO2-kosten inzichtelijk te maken. Elk voorstel wat de kapitalistische redenering van denken enigszins doet doorbreken zullen wij altijd steunen, dus vandaar. 01:16:34

Voorzitter: De ChristenUnie. 01:16:38

De heer Rebergen (ChristenUnie): Dank u wel, Voorzitter. Ik was ook niet van plan om uiteen te zetten hoe tevreden wij zijn met de herijking van de Routekaart en de ambitie die daaruit spreekt. Ik zal op de moties ingaan. De motie over de CO2 vraagt aan het college om in beeld te brengen hoe dat meegenomen zou kunnen worden. Daar zullen we voorstemmen. Hij komt dan terug in de raad om te kijken of het op een goede manier past. De motie over de participatie geeft wat meer richting aan de participatie. We hebben alle vertrouwen in het college dat participatie goed gebeurt. Deze motie geeft er nog wat meer richting aan, dus ook daar zullen wij voorstemmen. Over kernenergie: dat zullen we als gemeenteraad zelf niet gaan doen, dus daar zullen we zo tegenstemmen. 01:17:27

Voorzitter: Dank u zeer. Nog anderen? De Stadspartij.

20

01:17:31

De heer Moerkerk (Stadspartij 100% voor Groningen): Dank u wel, Voorzitter. De drie moties even kort. Bij participatie duidelijker maken dat jongeren daarbij betrokken worden vinden wij heel belangrijk. Hoe meer jongeren - welk initiatief daarvoor dan ook wordt ingediend betrokken zijn bij dit onderwerp des te beter, dus die motie steunen we. Wat betreft kernenergie: mijn fractie is een lokale partij en we hebben geen standpunt over kernenergie. Het staat niet in ons verkiezingsprogramma. We probeerden daar vanmiddag onderling duidelijkheid over te krijgen, maar we zijn gruwelijk verdeeld. Ik hoop dat die motie niet in stemming wordt gebracht, maar we gaan het zien. [Onhoorbaar] Ja, precies, zoiets wordt het. Verder de maatschappelijke kosten van de CO2: we vonden het een heel onduidelijk voorstel. Ik moet zeggen dat ik nu, luisterend naar de indieners, meer uitleg krijg en toch wat meer in beeld krijg wat er bedoeld wordt. Ik vind het jammer dat die motie nu pas een beetje uit de verf komt, wat het betekent en hoe en wat. Eigenlijk heeft mijn fractie - we hebben even kort overlegd - nog niet echt een koers hierin, dus het wordt een verrassing hoe we op die motie gaan reageren. Dank u wel, Voorzitter. 01:18:43

Voorzitter: U zit naast elkaar, dus u kunt nog overleggen zolang de verhoudingen maar een beetje vreedzaam blijven. De Partij voor het Noorden, de heer Van der Laan. 01:18:55

De heer Van der Laan (Partij voor het Noorden): Voorzitter, ik zal het kort houden. Wij sluiten ons in dit geval helemaal bij de Stadspartij aan, qua moties. 01:19:07

Voorzitter: Het wordt zo een hele spannende stemming. Als het zo doorgaat voel ik straks een schorsing aankomen. Ik kijk even rond. Kunnen wij overgaan tot preadvies van de kant van het college of is iemand tekortgedaan? Niemand tekortgedaan? Het college. 01:19:28