V PvdA Goudse Referendum

Technische vragen Van Datum vraag Onderwerp Commissiegriffier Datum antwoord

:Max de Groot PvdA :23-10-2025 :Referendum : :

Vragen: 1.

1 Hoe verhoudt het voorgestelde referendum zich tot de grondwettelijke rol van de gemeenteraad als vertegenwoordiger van álle inwoners — ook van degenen die niet meestemmen? 2. 2 Is de definitie van de ‘startnotitie’ voldoende scherp, zodat duidelijk is over welke besluiten inwoners wel of niet mogen stemmen en er geen juridische onduidelijkheid of willekeur ontstaat? 3. 3 In artikel 3 worden “algemeen verbindende voorschriften” uitgesloten van referenda. Betekent dit dat inwoners juist over de belangrijkste beleidskeuzes, zoals afval of parkeren, géén referendum kunnen aanvragen? 4. 4 Hoe wordt geborgd dat de vereiste 1.000 handtekeningen daadwerkelijk afkomstig zijn van kiesgerechtigde Gouwenaars, en welke ambtelijke inzet vraagt die controle? 5. 5 Is het realistisch om een referendum binnen vier maanden na het raadsbesluit te organiseren, zonder dat dit ten koste gaat van zorgvuldige voorbereiding, communicatie en transparantie richting inwoners? 6. 6 Hoe voorkomen we dat de verplichte opschorting van besluitvorming (artikel 4 lid 2) leidt tot bestuurlijke vertraging of tot het vastlopen van lopende beleidsprocessen die juist om voortgang vragen? 7. 7 Hoe verhoudt het referendum zich tot de participatieverordening die nog in voorbereiding is — is dit instrument bedoeld als laatste stap na andere vormen van participatie, of als een parallel traject? 8.

8 Waarom is gekozen voor een opkomstdrempel van 25%? Is onderzocht of dit voldoende is om van een maatschappelijk gedragen uitslag te spreken, zeker in een tijd waarin verkiezingsopkomsten vaak lager liggen? 9. 9 Er wordt gesteld dat referenda het vertrouwen in de democratie vergroten. Op welke ervaringen of onderzoeken is dat gebaseerd? Zijn er lessen getrokken uit eerdere lokale referenda in andere gemeenten? 10. 10 De voorgestelde commissie van advies en toezicht wordt benoemd door de raad zelf. Hoe wordt dan haar onafhankelijkheid en gezag richting inwoners geborgd? 11. 11 Beschikt deze commissie over voldoende bevoegdheden om bij geschillen — bijvoorbeeld over de geldigheid van handtekeningen of de vraagstelling — daadwerkelijk bindend of gezaghebbend op te treden? 12. 12 In artikel 10 staat dat de begroting ruimte moet bieden voor “ten minste één referendum per jaar”. Wat zijn de structurele kosten hiervan, en hoe voorkomen we dat dit ten koste gaat van andere vormen van inwonerparticipatie? 13. 13 Artikel 9 lid 2 maakt financiële tegemoetkomingen aan campagnevoerders mogelijk. Hoe wordt hierbij gelijke behandeling van voor- en tegenstanders gewaarborgd, zodat publieke middelen niet onevenredig één kant op gaan? 14. 14 De raad besluit uiteindelijk “naar aanleiding van de uitslag”.

Hoe wordt aan inwoners helder gemaakt dat de uitslag adviserend is, zodat geen onrealistische verwachtingen ontstaan over bindende werking? 15. 15 Wordt overwogen om de resultaten en ervaringen van referenda structureel te evalueren — bijvoorbeeld in een jaarlijkse participatie- of democratieverslag — zodat we leren wat wérkt en wat niet bij het versterken van betrokkenheid van Gouwenaars? 16. 16 In artikel 4 krijgt de raad de bevoegdheid om te bepalen of over een startnotitie een referendum “kan worden georganiseerd”. Welke objectieve criteria gelden hiervoor? Bestaat niet het risico van willekeur als de raad dit per onderwerp bepaalt zonder vaste toetsingskaders? 17. 17 Wordt voorzien in een veilig digitaal systeem om steunbetuigingen te verzamelen, met waarborging van privacy en AVG-naleving?

18. 18 Hoe wordt voorkomen dat het referendum vooral wordt benut door goed georganiseerde en mondige groepen, terwijl andere bewoners (jongeren, laaggeletterden, huurders, mensen met beperkte digitale vaardigheden) minder toegang hebben tot het proces? 19. 19 Artikel 5 laat toe dat meerdere referenda op één dag plaatsvinden. Is onderzocht hoe dit zich verhoudt tot de neutraliteit van verkiezingscampagnes, en hoe wordt vermenging van partijpolitiek met referendumcampagnes voorkomen? 20. 20 Is berekend wat het organiseren van één referendum aan uren en middelen vraagt, en is er een plan om dit structureel in te passen binnen de bestaande ambtelijke capaciteit — zonder andere participatievormen te verdringen?

Antwoorden: