Uitvoeringsprogramma-duurzame-ontwikkeling-Gouda-2020.pdf

B.3

Circulaire economie

B.3.1 Nationale en provinciale kaders Landelijk Afvalbeheerplan 2017-2029 & Uitvoeringsprogramma VANG Vanuit het Landelijk Afvalbeheerplan 2017-2029 (LAP3) en het Uitvoeringsprogramma VANG wordt ingezet op het slimmer, efficiënter en zorgvuldiger omgaan met grondstoffen, met de volgende doelstellingen: - reductie hoeveelheid restafval naar max 100 kg per inwoner per jaar in 2020 en max 30 kg per inwoner per jaar in 2025. - verhogen van het (huishoudelijk) afvalscheidingspercentage naar 75% in 2020 (en uiteindelijk richting de 100%). Nederland Circulair 2050 & Grondstoffenakkoord In het Rijksbrede programma Nederland Circulair 2050 en het daaraan gekoppelde Grondstoffenakkoord is aangegeven dat de Nederlandse economie in het jaar 2050 circulair moet zijn. De ambitie hierbij is om in 2030 50% minder primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen) te gebruiken. De provincie Zuid-Holland heeft het Grondstoffenakkoord mede ondertekend en zet in op o.a. regionale netwerken en het zelf circulair en biobased inkopen.

B.2.2 Stand van zaken Gouda Resultaten Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2016-2019 Bij de vaststelling van het UVP Duurzaamheid 2016-2019 waren de doelstellingen: het ontwikkelen en realiseren van een robuust perspectief voor een leefbare historische binnenstad van Gouda (wonen, werken, water) en het verbeteren van stedelijk groen.

31

Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 De aanpak van zwerfafval in Nederland heeft een extra impuls gekregen door de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022. Gemeenten kunnen vanuit deze raamovereenkomst jaarlijks een vergoeding ontvangen voor de extra inzet op preventie en aanpak van zwerfafval.

Onderneemt het initiatief geno¬men om het Duurzaamheidsplatform Gouda (DPG) op te richten. DPG heeft als doelstelling het initiëren en stimuleren van collectieve in¬novatie & duurzaamheidsprojecten samen met bedrijven in Gouda.

B.4.

Mobiliteit

B.4.1 (Inter)nationale, provinciale en regionale kaders Ontwerp Klimaatakkoord (2018) Eén van de hoofdstukken in het Klimaatakkoord gaat over Mobiliteit. Overall ambitie waarop wordt ingezet is ‘een volledig duurzaam mobiliteitssysteem en zorgeloze mobiliteit voor alles en iedereen in 2050’. Of, iets concreter: emissieloos, uitstekende bereikbaarheid, voor iedereen toegankelijk, betaalbaar, veilig, comfortabel, makkelijk en gezond. De doelstelling voor de sector Mobiliteit is in het Klimaatakkoord vastgesteld op een maximale CO2-uitstoot van 25 Mton in 2030. Dit betekent een reductieopgave van minimaal 7,3 Mton CO2 in 2030 (ten opzichte van 1990), als tussendoel naar het nationale doel van minimaal 95% CO2-reductie in 2050.

B.3.2 Stand van zaken Resultaten Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2016-2019 Bij de vaststelling van het UVP Duurzaamheid 2016-2019 was de doelstelling om de afvalinzameling in Gouda sterk te verbeteren en om de bestaande praktijk voor duurzaam inkopen te evalueren. Om deze ambitie te realiseren waren voor de periode 2016-2019 vier acties op het thema Circulaire economie opgenomen. - Verbeteren afvalinzameling en afvalscheiding  Met het in januari 2018 gestarte project ‘Afval scheiden loont’ is de hoeveelheid grof en fijn restafval per inwoner per jaar verlaagd van 218 kg in 2016 naar 116 kg in 2018. Het afvalscheidingspercentage is gestegen van 48% in 2016 naar 71% in 2018 - Maatschappelijk Verantwoord Inkopen  Gemeente Gouda heeft het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend en neemt deel aan het regionale Convenant Betonketen. - Circulaire betonketen  Gemeente Gouda heeft in 2019 het Convenant Netwerk Betonketen Groene Hart ondertekend - Fairtrade gemeente Gouda is sinds 2011 Fairtrade-gemeente en is ook voornemens dit te blijven.

De hoofdsporen waar het Klimaatakkoord voor het thema Mobiliteit op inzet, zijn: - Duurzame energiedragers o Hernieuwbare energiedragers o Stimuleren waterstof o Duurzaam inkopen overheden (eigen wagenpark) - Stimulering elektrisch (personen)vervoer o 100% emissieloze nieuwverkoop van personenauto’s in 2030 - Verduurzaming logistiek o Middelgrote zero-emissiezones stadslogistiek in 30-40 grotere gemeenten in 2025 o Zero-emissie bouwverkeer en mobiele werktuigen o Klimaatneutrale en circulaire grond-, weg- en waterwerken (GWW) o 30% reductie van de CO2-uitstoot door achterland en continentaal vervoer in 2030 o Binnenvaart - Verduurzaming personenmobiliteit (inclusief zakelijk reizen, OV en fiets) o 8 miljard zakelijke (auto)kilometers minder in 2030

De voor de periode 2016-2019 geformuleerde acties zijn voor het merendeel gerealiseerd. De doorlopende acties en de acties waar een vervolg op nodig c.q. wenselijk is, zijn opgenomen in het afval- en inkoopbeleid. Economische Agenda 2018-2020 Duurzaamheid is als negende thema benoemd in de Economische Agenda Gouda 2018-2020. Eind 2014 heeft een aantal bedrijven in Gouda, samen met gemeente Gouda en Gouda

32

-

Verkenning andere vormen van bekostiging mobiliteit

dan het landelijk gemiddelde (53%). Gouda kan zich “fietsstad nummer 5” noemen; zie figuur 2.

Energieagenda Provincie Zuid-Holland (2016) In de ‘Energieagenda 2016-2020-2050 Watt anders’ (2016) van de Provincie ZuidHolland is de ambitie voor ‘mobiliteit en infrastructuur’ gesteld op CO2-neutraal in 2050. Met als deeldoelstellingen een volledig emissievrij regionaal OV en in 2025 25% minder CO2-emissie en energiegebruik (t.o.v. 2015) bij aanleg of beheer & onderhoud van (vaar) wegen. B.4.2 Stand van zaken Resultaten Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2016-2019 In het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2016-2019 was een viertal acties opgenomen relevant voor het thema mobiliteit: - Installatie van nieuwe (elektrische) oplaadpalen - Promotie van duurzame mobiliteit - Reductie vervoersbewegingen door gezamenlijke afvalinzameling ondernemers binnenstad - Afsluiten van een Green Deal Stadslogistiek

Figuur 2 - Vergelijking van de modal split voor verplaatsingen tot 7,5 km van verschillende gemeenten (bron: OViN)

Volgens de GDI-2018 zorgt het wegverkeer in Gouda (excl. snelwegen) voor een CO2uitstoot van 0,52 ton per inwoner. Dit is lager (en dus beter) dan het landelijk gemiddelde (0,87 ton).

Deze acties zijn in de afgelopen periode gerealiseerd. Na het sluiten van de Green Deal Stadslogistiek wordt het streven naar een emissievrije binnenstad en emissievrije stadsdistributie uitgewerkt. Een voorstel wordt begin 2021 verwacht. Daarnaast heeft de gemeente Gouda in februari 2020 het Schone Lucht Akkoord ondertekend. Landelijke monitoringsdata over duurzame mobiliteit in Gouda Volgens de beschikbare data in de Nationale Klimaatmonitor: - telt Gouda momenteel (2019) 317 elektrische personenvoertuigen; - zijn er in Gouda momenteel (2019) 151 (semi)publieke laadpunten voor elektrische auto’s; - telde Gouda in 2014 (helaas zijn via de Klimaatmonitor geen meer recente data beschikbaar) 80 geregistreerde deelauto’s. Volgens de Gemeentelijke Duurzaamheidsindex (GDI) 2018 vindt in Gouda 64% van het aantal verplaatsingen per dag op andere wijze dan met de auto plaats. Dat is hoger

33

Bijlage C: Dashboard duurzaam Gouda 0.0 0.0 Dashboard duurzaam Gouda Communicatie, educatie en participatie

Klimaatadaptie

Doelen: 1. Duurzame initiatieven faciliteren 2. Goede duurzaamheidsbasis in het onderwijs 3. Gemeentelijke duurzaamheidsdoelen en -thema’s zijn bekend bij inwoners 4. Organisatie breed duurzaamheidskennis en -gedrag

Doelen: 1. Gouda is klimaatbestendig en waterrobuust in 2050 2. 15% groen bij alle (her)bouw projecten

2020-2023: • Interne kennis en motivatie verhogen • Inwoners en ondernemers voorlichten en enthousiasmeren • Duurzaamheidthema’s in educatie aanmoedigen en faciliteren • Op maakgoudaduurzaam.nl initiatieven weergeven en participatie faciliteren

2020-2023: • Klimaatadaptieve maatregelen bij beheer openbare ruimte • Toename van openbaar groen • Voorlichting en participatie • Steeds meer klimaatbestendige riolering

Energietransitie CO2 uitstoot gebouwde omgeving % t.o.v. 2012 (b**) Doelen: 1. Gouda is CO2-neutraal in 2040 2. Gouda is aardgasvrij in 2040 3. Eerste aardgasvrije woonbuurt in 2025 2020-2023: • Deelname Regionale Energiestrategie • Planvorming Gouda aardgasvrij • Voorlichting en participatie • Projecten energiebesparing vastgoed

Aardgasgebruik per woning (a)

2018: 1.120 m3 2018: 92% 2012: 100% doel 2040: 0%

Circulaire economie

doel 2040: 0 m3

Kleine verschillen verwacht afhankelijk van het weer

*Monitoring van primair grondstoffengebruik wordt verkend door het PBL en het CBS en gegevens worden in de komende jaren verwacht.

Primair grondstoffengebruik Gouda (*)

Huishoudelijk restafval per inwoner (d)

doel 2030: 50%

Doelen: 1. Gouda is 100% circulair in 2050 2. -50% primaire grondstoffen in 2030 3. Max 30 kg restafval per inwoner in 2025 2020-2023: • Circulaire economie in toenemende mate verankeren in gemeentelijke organisatie • 100 kg afval per inwoner per jaar in 2020 • 75% van huishoudelijk afval hergebruikt in 2020 • Circulair Ecopark in 2021

2012: 1.350 m3

100%

2019: 116 kg

doel 2050: 0%

Scheidingspercentage huishoudelijk afval (c) 2016: 46%

0%

2016: 220 kg

doel 2025: 30 kg

Percentage groen areaal (d) 2019: 11,3% 2020: 11,4%

2018: 68%

doel

doel 2030: 100%

Duurzame mobiliteit ** Samen vormen deze twee bronnen ongeveer 72% van de totale CO uitstoot van Gouda. 2

CO2 uitstoot verkeer en vervoer % t.o.v. 2010 (b**)

Percentage schone auto’s (b)

Percentage schoon commercieel vervoer (b)

2018: 48%

Doelen: 1. Gouda is CO2-neutraal in 2040 2. Gouda is 100% circulair in 2050 3. 100% schone (binnen)stadsdistributie in 2025 4. Gouda is fietsstad in 2026

2017: 94% 2020-2023: • Fietsverkeer faciliteren 2010: 100% • Laadinfrastructuur uitbreiden • Richting schone (binnen)stadsdistributie • Duurzamer mobiliteitsgedrag stimuleren

Percentage robuust afgekoppeld rioolstelsel (d)

doel 2050: 0%

2018: 1,1% 2013: 0,3%

doel 2050: 100%

Bronnen: a: CBS | b: Klimaatmonitor | c: Afvalmonitor | d: gemeente Gouda

34

2018: 0,2% 2016: 0,1%

doel 2050: 100%

0%

doel 2050: 90%